ელექტროლიტი

ანდრო ბუაჩიძე - "ოცდაათი წლის შემდეგ - თამაზ ბაძაღუა – შტრიხები პორტრეტისათვის"

ოდნავ ნასვამი იყო, ირწეოდა, თითქოს ბევრი რამის თქმა სურდა, მაგრამ არაფერს ამბობდა, გიყურებდა თავისი ცისფერი თვალებით, გამომცდელი მზერით; მერე მოულოდნელად გაიცინებდა… რაღაც არ ასვენებდა, რაღაც ღრღნიდა შიგნიდან. „რა ვქნათ,  სად წავიდეთ?“ – შეგეკითხებოდა, ოღონდ პასუხს აღარ ელოდა… ასეთი ამოიზიდება ჩემს მახსოვრობაში თამაზ ბაძაღუას სახე, ხალისიანიც და ნაღვლიანიც, გულდაწყვეტილი, ზოგჯერ ოდნავ ირონიულიც, ოღონდ ეს ირონიაც ბავშვური იყო, წამიერი, არამკვიდრი და არცთუ მისი არსების სიღრმიდან მომდინარე. >>>

რეიმონდ კარვერი - ერთი მოთხრობა და ერთი ინტერვიუ

კათედრალი

ის უსინათლო კაცი, ჩემი ცოლის ძველი მეგობარი, ჩვენთან მოდიოდა ღამე დასარჩენად. ცოლი სულ ცოტა ხნის წინ მოუკვდა და ახლა კონექტიკუტში ცოლის ნათესავებთან იყო სტუმრად. ჩემ ცოლს იქიდან დაურეკა. ყველაფერი დავგეგმეთ. უსინათლო კაცი მატარებლით ჩამოვიდოდა, სულ ხუთი საათი უნდა ემგზავრა, და ჩემი ცოლი სადგურში დახვდებოდა. ათი წელის წინ იყო, ერთი ზაფხული რომ მასთან, სიეტლში მუშაობდა. მას შემდეგ ერთმანეთი არ ენახათ. რეგულარულად კი ეკონტაქტებოდნენ ერთმანეთს. წარამარა ხმოვან ჩანაწერებს აკეთებდნენ და ერთმანეთს მეილით უგზავნიდნენ. მისი ვიზიტი დიდად არ მსიამოვნებდა. იმ კაცს არ ვიცნობდი. მისი სიბრმავეც მძაბავდა. >>>

ირაკლი სამსონაძე - "ქორწილი ქარში" (ნაწყვეტი რომანიდან)

ზამთარი, ხუთშაბათი. მენდელსონის საქორწინო მარში.

როგორც ნებისმირი ამბავი, უმთავრესი ამბავიც დაიწყო საიდანღაც, ეს შავით თეთრზეა აღბეჭდილი უმთავრეს წიგნში, რომელიც უმაღლეს ჭეშმარიტებაზე ღაღადებსო, – ასე იტყოდა, ალბათ, სვეგამწარებული, ნეტარხსენებული ლამარიე დალამარიეც არაფერ შუაშია,  ჩვენში რომ ვთქვათ, უმთავრესი ამბავი საიდანღაც რომ იწყება, თვითონ ესაა ჭეშმარიტება, მაგრამ სიტყვა არაფერს ნიშნავს ხმის გარეშე, რომელსაც სიტყვა მოაქვს შენამდე… >>>

თეიმურაზ დოიაშვილი - ორი ესეი ციკლიდან "გალაკტიონის საქართველო"

გალაკტიონ ტაბიძეს ზამთრის სუსხი და დამჭკნარი მდელოს სევდა დახვდა ქართულ პოეზიაში. “წავიდნენ ლანდები, მეორე, მესამე”, მაგრამ წინაპართა შემოქმედება მისთვის დაფერფლილ სულთა ნეკროპოლად არ ქცეულა. პირიქით – ერთგულად ცდილობდა “ფერფლში ცეცხლის შენარჩუნებას”. ამიტომაა რომ მანამდე არსმენილ, ქალწულებრივ სტრიქონში – “როგორც ზამთარს თუ გადავურჩი” მაინც გვესმის ტრადიციის მოცახცახე ხმა…

საერთოდაც, როგორც არ უნდა დაშორებოდა მშობლიურ წიაღს, მისთა განცდათა მღვრიე სიღრმეებიდან მუდამ გამოკრთის სასოებით გადარჩენილი ცეცხლის მოთინათინე შუქი. >>>

ნათია გიორგაძე - ლექსები

* * *

ჩემი მეზობელი ცოლს სცემს,

ჩემი მეზობელი ცოლს ღალატობს,

ცოლი მეზობლისგან  გარბის,

მოძღვარი ეძებს შვილებს,

შვილები  ეძებენ დედას

დედა არ არის…

>>>

ბექა ახალაია - "ნიშანი" (ნაწყვეტი რომანიდან)

ნიშანი – მიცვალებულის ტანსაცმელი, რომელიც გარდაცვალებიდან ორმოცი დღის მანძილზე საწოლზეა დაფენილი.

ვაყა დადეში კარდაკარ დადიოდა და ყვიროდა: ვინც ლელობურთის სათამაშოდ გამოვა, ვამეხ ბაწაში ერთ ცხვარს მისცემსო. იმას კიდევ აიტანდა კაცი, რომ ვამეხ ბაწაშმა ძმის გერის ცხედარი ერთი კვირაც არ გააჩერა სახლში და გასვენებამდე ხალხსაც არ გამასპინძლებია, მაგრამ ორმოცის გასვლამდე ლელობურთის თამაში უკვე მეტისმეტი იყო. ყოველ საღამოს სოფლის ორღობეებში მობორიალე ნიშანი ყველას აფრთხობდა და შიშნარევ მოწიწებას აჩენდა მიცვალებულისადმი, ვამეხი კი ისე იქცეოდა, თითქოს ცოცხალი ადამიანივით ფეხადგმული ტანსაცმელი ჩვეულებრივი რამ ყოფილიყო. >>>

ბაჩო ოდიშარია - "ნამე"

თანამედროვე ქართულ კინოში, და პრინციპში, მთლიანად სახელოვნებო სივრცეში, პროვოკაციის ფენომენი არ არსებობს. პროვოკაციას ვგულისხმობ იმ შინაარსით, რომელიც ელიტურ ესტაბლიშმენტს, ან არსებულ სტატუს კვოს უპირისპირდება, არა ვულგარული ფორმით და თავდასხმის მიზნით, არამედ კონკრეტულ საკითხზე რეფლექსიის კუთხით. ჩვენთან არსებობს მხოლოდ პროვოკაცია პროვოკაციისათვის, ან იაფფასიანი ეპატაჟი, რომელიც, საბოლოოდ, არა შემოქმედებითი ამოცანების გადასაჭრელად, არამედ ავტორისადმი ყურადღების მისაქცევად ხორციელდება. ზაზა ხალვაშის ფილმი „ნამე“, ჩემთვის პროვოკაციის იდეალურ ნიმუშს წარმოადგენს. >>>

მარტინ მაკდონაფი - ორი ინტერვიუ

მარტინ მაკდონაფი ამ დღეებში აშკარად უფრო მშვიდად გამოიყურება. გავბედავ და ვიკითხავ, უკვე დაწყნარდა?

„მორჩი ახლა, შონ,“ მიცინის. „ახალი შეყვარებული მყავს, მელინა. ჩვენ ერთად ვცხოვრობთ. გვყავს ძაღლი. მაგრამ რა ძაღლია, არ გეტყვი [იცინის]“.

„მას სამწერლო ხმაც კი შეეცვალა. – „ჯალათები“ არის პიესა, სადაც ის არ ჩქარობს“, – მეუბნება მეთიუ დანსტერი. „მეორე მოქმედებაში არის ერთი სცენა, რომელიც 30 გვერდზე გრძელდება – არადა, ეს მოქმედება სულ 55 წუთიანია. ეს რომ გააკეთო, როგორი თავდაჯერებული უნდა იყო. ეს ყველაფერი ასაკთან ერთად მოდის“. >>>

არჩილ წერედიანი - ალეკო შუღლაძის „გადამალვა“

ალეკო შუღლაძე ახალი რომანით „გადამალვა“ მრავალწლიანი პაუზის შემდეგ კვლავ დაუბრუნდა ქართულ ლიტერატურას. ზემოთ აღნიშნული ტექსტი  „საბას“ პრემიით დაჯილდოვდა წლის საუკეთესო რომანისთვის.

რომანში, პირველი გვერდებიდანვე, თხრობა საკმაოდ მსუბუქია. დასაწყისში მთხრობელი, რომელიც თავად მწერლის სახელსა და გვარს ატარებს, – ბავშვობას იხსენებს; ძველი საცხოვრებელი კორპუსის ლიფტში მომხდარი ამბები მკითხველს ართობს, თუმცა ერთგვარ შიშსაც აღუძრავს: ხომ არ გვაქვს საქმე ბოლო პერიოდის ქართული ლიტერატურის მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის  დამახასიათებელ ზერელე დამოკიდებულებასთან,  ზედაპირულ სიმსუბუქესთან? თუმცა, მოულოდნელად, რომანის სიუჟეტი, მალევე საკმაოდ მძიმდება…  >>>

ლევან გელაშვილი - "ზურაბ ჯიშკარიანის "საღეჭი განთიადების" ნარატივი"

შინაგანი ილუზიების და რეალურ საგანთა ფორმირების შეხვედრის წერტილი სხვადასხვა სიბრტყეშია. ლოსევი თავის ესეში “დუმილი” წერს: “რეალობად” დადგინდა მხოლოდ და მხოლოდ ის, რაც შეგრძნებათა ორგანოებისთვის მისაწვდომია, ყოველი საგნის ღირებულება ამ უნარით განისაზღვრება, რომლითაც იგი ხელშესახებ შედეგებს იძლევა. (ლოსევი “დუმილი”). გასეტი ხელოვნების დეჰუმანიზაციაში ამბობს: ხედვის ადამიანური წერტილი, ის წერტილია, საიდანაც ჩვენ განვიცდით სიტუაციებს ადამიანებსა და საგნებს… გარდა საგნებისა სამყარო ჩვენი იდეებისგანაც შედგება. ამ იდეებს ჩვენ ადამიანურად ვიყენებთ, როცა მათი მეშვეობით ვიაზრებთ საგნებს, მაგრამ ეს საგნები სულ სხვანაირია წარმოსახვაში. >>>