ელექტროლიტი

მანანა მენაბდე - ამონარიდები ავტობიოგრაფიული წიგნიდან „ფრენის დღე ოთხშაბათი“

ბერლინი, 1995 წლის 24 ივლისი

ბერლინი 40 გრადუსიან სიცხეში ლივლივებს. მძღოლები, და ფეხით მოსიარულენი – ყველანი ჭკუიდან შეიშალნენ. წვიმა არ გვენახვება. წვიმა გაგვიწყრა. არადა, როცა არ გვინდა, მაშინ გაიგიჟებს ხოლმე თავს და დღეში 4-ჯერ რომ არ დაგვესხას არ იქნება. აქაოდა 12 თვიდან მხოლოდ 2 თვე გენახვებით და აჰა აგერ ვარ გიხაროდეთო! მაგრამ არც ასეთი სიმცხუნვარე და გაუსაძლისობა გვითხოვნია აქაურ ქართველებს მისთვის. თავი გაიგიჟა პირდაპირ. ჰაერი დახუთული და ოფლიანია. დახლის უკან ვზივარ და საკუთარი ხელით მოხატულ დანიელას ამოყვანილ კერამიკას, ლუიზას ტყავის ჩანთებსა და ქამრებს ვთავაზობ გამვლელ–გამოვლელს. მყიდველები აღფრთოვანებას გამოთქვამენ, მაგრამ ჯერჯერობით არავინ არაფერს ყიდულობს. გამთანგავ სიცხეს გერმანელები არ ეპუებიან და უამრავი ადამიანები ირევიან: მაღლები, დაბლები, მსუქნები, გამხდრები, ხეიბრები, პატარები, დიდები, ქალები, კაცები, მოხუცები, სტუდენტები, მარტოხელები, წყვილები, ჯგუფები, პანკები…

>>>

გიო ლომიძე - ახალი ლექსები

მახსოვრობისა

როგორ შეგიძლია თვალებით ისუნთქო

ჩამუქებული დღეები,

სამხილებივით რომ ქრებიან დანაშაულის იმ ადგილიდან,

შენმა არსებობამ რომ განაპირობა.

თითქოს მეტალის სიმში ვიბრირებ მისავათებული.

იქნებ ვინმეს ჩამოუჯდე ახლოს,

ყურის ნიჟარაში ჩაუცოცდე,

სულაც დაყვინთო გოგირდიან ლაბირინთში,

ვარაუდით მიაღწიო ტვინამდე

იქ კი არაფერი დაგხვდეს. >>>

ანდრო დადიანი - ლექსები

არ შეიძლება ჩემი სისხლი იყოს წითელი

ღმერთი სიყვარულია,

რადიაციული სიყვარული ანტიღმერთი.

თვალებში გაყინული შიში, უიმედობა.

დაუშოშმინებელი სევდა სოკოებადაა სხეულს მოდებული.

სიკვდილის ფორმულაა, – გიყვარდეს გარეწარი!

დღეში სამჯერ გამოგიწვდის სუფრის კოვზით

სიკვდილის მცირე-მცირე დოზებს

და გიყურებს გამოზოგილი სიამოვნებით.

>>>

ირაკლი სამსონაძე - „ქორწილი ქარში“

მიწისქვეშეთი

(ნაწყვეტი რომანიდან)

ნათურები ბეტონის კედლებზე, ნათურები ბეტონის ჭერზე, ხალხის მოძრაობა.
არაჯანსაღი მომწვანო ათინათი სახეებზე.
ზზზ – ბგერა.
აცვიათ ზამთრის შესაბამისად, მაგრამ ზამთარი სხვაგანაა, – სადაც არსებობს თოვლი, წვიმა, ქარი, ღრუბელი; ზამთარი იქაა, სადაც არსებობს დრო – დილა, შუადღე, საღამო, ღამე.
აქ ეს არ არის.
ამიტომაც რჩება შეგრძნება, რომ მიწისქვეშეთი რომელიღაც ბაზრობის გამოძახილია, სხვა სამყაროს ექოა, ზესკნელის ჭაობისფერი ანარეკლია კოსმიურ ქვესკნელში, სადაც არსებობ, მოგზაურობ, ფიქრობ, განიცდი, ნამდვილად ხარ, ოღონდ სიზმარში. >>>

ზაბინე შიფნერი - ლექსები

ბეთლემის ვარსკვლავი

ცაზე წერია
ყველაფერი დაბერვაა მაგრამ ხანდახან
ეს ცა ყრმას ბადებს
უსისხლოდ ფაფუკ სახვეველში
ოხვრა ახლავს თან მის გაჩენას

დაბადებისას სხვისას კელნის ჰოჰენლინდში
ქირურგი ამბობს კეთილი ახლა
უბრალოდ გავხსნით ელვას შემდეგ ისევე
შევკრავთ და სანამ
კვეთს და ამოჰყავს
მას ცალი თვალი
თითქოს ჭრილობაზე აქვს მაშინ როდესაც
მეორე იცვლის ჰაერში ადგილს
და ეკიდება სამხრეთ-აღმოსავლეთით
 >>>

თამაზ ვასაძე - „სიცოცხლის საერთო ნება“

ეს შენიშვნები, დაკვირვებები საკმაოდ დიდი ხნის წინ დაწერილი სტატიის – „გამაერთიანებელი ტანჯვის“ შევსებაა. ამ სტატიის მთავარი იდეაა, რომ ალუდა ქეთელაურის სულიერ ტრანსფორმაციას ყველაზე ღრმა და მძლავრი ბიძგი მისცა მუცალის აგონიის აღქმამ, იმის დანახვამ, როგორ სწყურია მუცალს სიცოცხლე და როგორ არ უნდა სიკვდილი („მუცალს არ სწადის სიკვდილი…“); ამას ავლენს სიცოცხლეზე მოჭიდების და სიკვდილის მოგერიების მუცალისეული სასოწარკვეთილი ცდა – ბალახის მოგლეჯა და ჭრილობაში ჩაფენა სისხლის ღვარის შესაკავებლად; ეს აგრძნობინებს ალუდას თავის შინაგან ნათესაობას, მსგავსებას მუცალთან, აგრძნობინებს ადამიანობის არსის, ადამიანთა მოდგმის ერთიანობას… >>>

თომას ვულფი - „პირველი ნაბიჯი დიდებისკენ“

(ფრაგმენტი რომანიდან )

ასეთი ბედნიერი ჯორჯი არასდროს ყოფილა, თუმცა დანაშაულის გრძნობა კარგ გუნებაზე მყოფსაც ხშირად შეაწრიალებდა ხოლმე. ნამდვილად ძალიან ბედნიერი იყო და ტკბებოდა თავისი ბედნიერებით. ძველმა სიგიჟემ სულ გადაუარა და კარგა ხანია, საუცხოო განწყობაზე გახლდათ, რადგან უკვე ღრმად იყო დარწმუნებული, როგორც იქნა, ჩემი ბედის ბატონ-პატრონი გავხდიო. ჯერ კიდევ სულ ბავშვი იყო, როცა ობოლივით შეიფარეს ლიბია-ჰილში ნათესავმა ჯოინერებმა. იმ დროიდან ოცნებობდა, რომ ერთ მშვენიერ დღეს ნიუ-იორკში  იპოვიდა სიყვარულს და დიდებას და ბედსაც ეწეოდა.  >>>

ელიას კანეტი - „დაბრმავება“

– რას აკეთებ, ბიჭო?

– არაფერს.

– მაშ, აქ რატომ დგახარ?

– ისე.

– კითხვა იცი უკვე?

– როგორ არა.

– რამდენი წლის ხარ?

– ცხრის, ახლახანს შემისრულდა.

– რა უფრო გიყვარს, შოკოლადი თუ წიგნი?

– წიგნი.

– მართლა? აი, ყოჩაღ! აი, თურმე აქ რატომ მოსულხარ. >>>

ანდრო ბუაჩიძე - „ნათება“

რაც არ იწვის, არ ანათებსო, თქვა აკაკი წერეთელმა. ჩემი აზრით, ეს აზრები ზედმიწევნით ესადაგება პოეტს და ლირიკულ პოეზიას. პოეტის ლექსი იმ შემთხვევაში იქცევა მანათობლად, თუ პოეტი იწვის. შინაგანი წვის, ღრმა და მძაფრი განცდის გარეშე დაწერილი ლექსი ყოველგვარ ნათებას მოკლებული იქნება. სიტყვა „ნათება“  მეტაფორულად ადამიანის გულზე, მის გრძნობებსა და ფიქრებზე ზემოქმედების უნარს ნიშნავს.

არსებობს ტექნიკურად დახვეწილი, ვერსიფიკაციულად უნაკლოდ შესრულებული ლექსი, რომელიც აბსოლუტურად მოკლებულია ნათებას და არსებობს ამავე დროს ლექსი, რომელსაც ტექნიკურ ხარვეზებთან ერთად მკაფიო ნათებაც ახლავს.

>>> 

დავით ანდრიაძე - „იყიდეთ, იყიდეთ, იყიდეთ... რამე“

ხომ გახსოვთ რობერტ სტურუასეული „კავკასიური ცარცის წრე“ როგორი თავბრუდამხვევი მუსიკალური კარუსელითაც იწყება: „იყიდეთ, იყიდეთ, იყიდეთ რამე“…

ამ უკვდავი სპექტაკლის პირველი ნახვისთანავე გამიელვა კითხვამ: კი მაგრამ, რა უნდა ვიყიდოთ, რის ყიდვას გვთავაზობენ?

ეტყობა, ამაზე პასუხი რეჟისორსაც კი არ ჰქონდა…

უბრალოდ, ეს იყო თავისებური „წინასწარმეტყველება“ იმისა, რომ იყიდებოდა თავად სპექტაკლი; სპექტაკლი, როგორც კაპიტალი; სანახაობა, როგორც ქონება…

 >>>

ბაჩო ოდიშარია - „კულტურა და რომანტიკა“

ბრიტანელი მწერალი ნიკ ჰორნბი თავის წიგნში High Fidelity ძალიან მნიშვნელოვან კითხვას სვამს: პოპ მუსიკას იმიტომ ვუსმენდი, რომ უბედური ვიყავი თუ უბედური იმიტომ ვიყავი, რომ პოპ მუსიკას ვუსმენდიო? ამ შემთხვევაში, საუბარია პოპ მუსიკაზე, როგორც რომანტიკული იმიჯების ერთ-ერთ მთავარ მწარმოებელსა და გამავრცელებელზე. წიგნის მთავარი გმირის, რობის, პრობლემა კი იმაში მდგომარეობს, რომ მას რომანტიკული შეხედულებები აქვს სასიყვარულო ურთიერთობებზე, რაც იმ სიმღერების მიერაა ნაკარნახები, რომელთა სენტიმენტებზეც გაიზარდა.

რომანტიკულ ნაწარმოებებში, იქნება ეს ლიტერატურა, კინო, კომპიუტერული თამაშები თუ მუსიკა, მუდმივად ვხედავთ საზოგადოებრივ წეს-ჩვეულებებთან დაპირისპირებულ წყვილებს, რომლებიც საკუთარი სიყვარულის გადასარჩენად არაფერზე იხევენ უკან.   >>>

ბაჩო ოდიშარია - „როგორ ვებრძოლოთ ორშაბათი დღის სიძულვილს“

კვირის დასაწყისში, სოციალურ ქსელებში ყველაზე ხშირად გაზიარებადი სტატუსი ისაა თუ როგორ არ გვეზიზღება ორშაბათი. ამ თემის ირგვლივ საუკეთესო კომენტარი, რაც მინახავს, სლავოი ჟიჟეკის ფრაზაა – „თქვენ არ გეზიზღებათ ორშაბათი, თქვენ გეზიზღებათ კაპიტალიზმი“. თუმცა სამწუხაროდ ამ თეზისის განვრცობილი მსჯელობა აღარსად შემხვედრია, ამიტომ თავად ვიკისრებ იმის განვრცობას თუ რა იწვევს ორშაბათის სიძულვილს და როგორ შეგვიძლია დავაღწიოთ მას თავი.

ორშაბათის სიძულვილი, რასაკვირველია ნაწარმოებია იქიდან, რომ საკუთარ ყოველდღიურობასა და ცხოვრების სტილთან კომფორტულ თანხვედრაში ვერ მოვდივართ. ყველაზე ხშირად ამას იწვევს სამსახურეობრივი რუტინა, როდესაც ისეთი საქმის კეთება გიწევს, რომელიც არ მოგწონს… >>>

ბაჩო ოდიშარია - „მარტოობა, როგორც ტრიუმფალური მდგომარეობა“

დღეისათვის, თანამედროვე სამყაროში, მარტო დარჩენა საკმაოდ რთულად მისაღწევი მდგომარეობაა, რადგან სოციალურ ქსელებში ყველასთან დაკავშირებული ვართ. ლამის ისიც სირთულეს წარმოადგენს, რომ ვინმე მოგენატროს, იმიტომ, რომ ყოველდღიურად შეგიძლია კონტაქტზე გასვლა, იმის გაგება როგორ გაატარეს დღე და ისიც კი თუ რას ფიქრობენ სხვები მის შესახებ. თან თბილისში განსაკუთრებულად რთულია მარტო დარჩენა, რადგან მინიმუმ ერთი ნაცნობი მაინც სადმე შეგხვდება, ან უცნობი მაინც შეგხვდება, რომელმაც შენ შესახებ იცის და პირიქით, მაგრამ არცერთი შეიმჩნევთ ამ ცოდნას და თქვენთვის შეინახავთ ამ ფაქტს.

თუმცა მარტო ყოფნა და მარტოობა განსხვავებული მდგომარეობებია. მარტოობა კულტურაში ძირითადად ნეგატიური შინაარსითაა დატვირთული.  >>>