ელექტროლიტი

თამაზ ჭილაძე - გამოუქვეყნებელი ჩანაწერები

***

ყველაზე დიდი საჩუქარი, რაც ღმერთმა ადამიანს მისცა – მახსოვრობაა…

უკანასკნელი  თავშესაფარი!

***

რატომ გავრცელდა ასე თავისუფალი ლექსი?  ვითომ უფრო ადვილია, ვიდრე  კლასიკური?  რასაკვირველია,  არა.  ასე ეჩვენება იმას, ვინც  პოეტი არ  არის.  >>>

დიმიტრი წიკლაური - "სონღულას განკითხვა"

სონღულას ნათესავებს კარის გაღება არ გასჭირვებიათ, რადგან ისედაც ყოველთვის ღიას ტოვებდა. ძვირფასი ნივთები დიდი ხნის წინ გაეყიდა, ხოლო მეფისდროინდელ ავეჯეულობას ხელს არავინ ახლებდა. მეზობლებმა შეატყობინეს, ბიძათქვენს მოხედეთ, უკანასკნელ დღეებშიაო, ჰოდა, ერთმანეთს დაუკავშირდნენ და მოაკითხეს. დიდი მიმოსვლა არასდროს ჰქონიათ, ასეთ შემთხვევებში კი იკრიბებოდნენ. სონღულა მართლაც კვდებოდა, მაგრამ მეხსიერების შრეებში ჩალექილ ამბებს საოცრად ნათლად აღიქვამდა. ამისთვის დრო საკმარისზე მეტი ჰქონდა. სიცოცხლე ხანგრძლივი გზა აღმოჩნდა, რომელიც ბრდღვიალით კი არ განვლო, ციმციმით ჩაიარა.  >>>

დავით რობაქიძე - ლექსები

სპექტრობანა

ყვავილობიდან სიმწვანის გზაგასაყარზე შეყრილი,

ნაყოფებიდან ვისწავლე რა გზას მიჰყვება ხეხილი,

ზოგი წითელი გახდება, ზოგი გახდება ყვითელი,

ზოგი მწვანედვე დარჩება და დაასრულებს სიმწიფეს.

გამოცისფრდება მოცვი და გამოლურჯდება ქლიავი,

გამოშავდება მაყვალი, თავმწვანე წითელთვლიანი.

>>>

ნინი ელიაშვილი - ახალი ლექსები

წყლის დღეებიდან

ზოგჯერ, რაც უფრო უძლური ვარ, მითუფრო მომწონს
ჩემი არყოფნა სიცოცხლეში და სინამდვილე.
რომ ვერასოდეს მომეკარა ცხოვრების ლორწო.
აჩრდილად ყოფნა კიდევ უფრო გამიადვილა
მან, რასაც ვწუხვარ, რასაც ვბორგავ ან კიდევ ვმორცხვობ.
არანაირი წარკვეთილი სასო, არც ეჭვი
მისი წარკვეთის არ არსებობს. ყოველთვის მრგვალი
ვუცდი, ჩემში რომ ახალ-ახალ იმედებს რგავენ,
დღეებს და მერე კმაყოფილი მორჩილად ვღეჭავ…

>>>

დათია ბადალაშვილი - მოთხრობები

ცეცხლად ნაქცევი სათქმელი

ხშირად ხდება ხოლმე, რომ ყველა მართალია და ამ სიმართლეებში ვიღაც ისრისება, ვიღაც უბრალო.

წყაროსპირზე ქვის დიდი ფილებით აშენებული ნავი და გრძელი, ძალიან გრძელი, ორსართულიანი სახლი იდგა.

დაბინდებისას ნავით  საძოვრიდან მობრუნებულ საქონელს არწყულებდნენ. მიწა წყლითა და საქონლის ჩლიქებით იყო ატლაპებული.

სახლი კი ორად ქონდათ დათავთავადებული და მასში ბიძაშვილები ცხოვრობდნენ. იმათი პაპები თუ დიდი პაპები  ძმები ყოფილან… >>>

 

მაკა ლდოკონენი - "ოთხი ფანჯარა, ხუთი მოგონება"

მართლა დარდობს ის, ვინც მოწმის გარეშე დარდობს

უცხო სახლში შინაურულად უმნიშვნელო დეტალები გვაგრძნობინებს ხოლმე თავს: სუნი გვეცნობა, ფერები ან სულაც ანჯამების ჭრიალის ხმა. გუროს იმ ბინის მისამართი სიის ბოლოში ეწერა, ქალაქის ერთი ბოლოდნ მეორეში სიარულმაც სიქა გააძრო, თუმცა ამ მიზეზების გამო ნამდვილად არ აურჩევია. დიასახლისი ეზოში შეხვდა და მშვიდად გაუძღვა კიბეზე. ეტყობოდა, იმ ოთახის გასაღები ეჭირა, რომლის დახასიათებასაც ზედმეტი ლაპარაკი სულაც არ სჭირდებოდა. >>>

თორნიკე სიბაშვილი - ლექსები

ლაბირინთში დაკარგული

სასაცილოა
გეშინოდეს ქარიშხლის, რომელმაც უკვე გაიარა,
ფსკერის ბნელ ღრმულში ჩაეშვა და ღრმად მიიძინა.
ურემი უკვე გადაბრუნდა – შენც დაიძინე.
სიზმარში ვინ დარჩენილა მარტო?
ტყეში შესვლამდე, ხეზე ნაჭდევი ვის დაუსვამს.
ამბობენ,
მათ ვეღარ პოულობენ, ვინც ფეხსაცმლით შევიდა წყალში.

>>>

არტურ რემბო - ლექსები

ხევში მძინარე

ჭალაში, სადაც ვერცხლისფერი მოჩქეფს მდინარე

და შეშლილივით ეჭიდება ნაპირზე ხავსებს,

სადაც მთებიდან მზე იღვრება პირმომცინარე

და აქაფებულ არემარეს სინათლით ავსებს,

ყმაწვილ ჯარისკაცს ბაგეგახსნილს ჩასძინებია.

>>>

პოლ ვერლენი - ლექსები

მუსიე პრიუდომ

ჭკუადამჯდარი, მერია და ოჯახის მამა.

მიმაგრებული საყელური უფარავს ყურებს.

უტყვი თვალებით უერთდება ოცნების ყურეს

და ქოშებიდან გაზაფხულის ეღვრება გამა.

 

მას არ იზიდავს ვარსკვლავები, არც მთვარე ართობს,

არც – მელოდია ხეივანში მგალობელ დასთა.

ან მობიბინე მდელოს რა აქვს საერთო მასთან?!

მუსიე პრიუდომ ერთ რამეზე ოცნებობს მარტო… >>>

ინტერვიუ ნინო ხარატიშვილთან

მას შემდეგ რაც „მერვე სიცოცხლე (ბრილკასათვის)“ 2014 მრავალმხრივ აღინიშნა, თქვენი ბოლო რომანი „კატა და გენერალი“ წელს გერმანული წიგნის პრემიის შორტლისტში იყო. წარმატებამ რამე შეცვალა?

რაღაც კარები გამეხსნა, გარკვეული საქმეებისთვის აღარ მიწევს იმდენი წვალება. ამას რომანის კითხვის სერიებზე მივხვდი, რომ ხალხს უნდა წიგნის კითხვა. მიუნხენის ლიტერატურის სახლში 400 კაცი მესწრებოდა. პირადად ჩემთვის ბევრი არაფერი შეცვლილა. ყოველი ახალი ტექსტი, ყოველი ახალი თეატრალური ინსცენირება ჩემთვის იგივეა… თითქოს ყველაფერს ნულიდან ვიწყებ. ცხადია, გარკვეული თავდაჭერა გიმუშავდება. აი, რუტინა კი ჩემს პროფესიაში ვერ წარმომიდგენია… >>>

ნინო ხარატიშვილი - "1994/ნურა"

(ნაწყვეტი რომანიდან „კატა და გენერალი“)

ცაში იყურება. სქელი ღრუბლების მიღმა აუტანლად გავარვარებულ წრეს გრძნობს. ჰგონია,  რომ დამაბრმავებელ სითეთრეში აგიზგიზებულ ძვლებს გაარჩევს, ოღონდ დიდხანს უნდა მიაშტერდეს, უნდა გაუძლოს, თუნდაც ცეცხლი თვალის ბადურამდე მისწვდეს.  მაგრამ თვალებს ხრის და ცაც იმწამსვე პირს იკრავს,  ღრუბლები ნისლს ხეობისკენ აძევებენ.

ბაზრის მოედანზე კვლავ გრძნობს ამრეზილ შემოხედვას, კვალში ჩურჩულ-სისინი მიჰყვება. კანს უწვავს დედაბრების ხვლიკივით ყვითელი, წებოვანი მზერა. ალბათ უკვე პირი აიქაფეს ჭორაობით, ეგ ხომ  სოფელში თავდაუხურავი  დადის.

>>>

ჯონ მაქსველ კუტზეე - "ძაღლი"

ჭიშკარზე წარწერაა: „ფრთხილად, ეზოში ძაღლია.“ ძაღლიცაა და ძაღლიც. ყოველ ჯერზე, როცა ქალი ჭიშკართან  ჩაივლის ხოლმე, ქოფაკი  ჭიშკარს ერთი სურვილით ეხეთქება: როგორმე ქალი მოიხელთოს და ნაფლეთებად აქციოს. დიდი ძაღლია, სერიოზული ძაღლი, როტვეილერის თუ გერმანული ნაგაზის მსგავსი (ქალს ძაღლის ჯიშების ბევრი არაფერი გაეგება) და ყვითელი თვალებით, რასაც ქვია, სუფთა სიძულვილს ასხივებს.

როცა სახლს წარწერით „ფრთხილად, ეზოში ძაღლია.“ გაცდება, ქალი სულ ამ სიძულვილზე ფიქრობს. ქალმა იცის, რომ ამ სიძულვილს ძაღლში მაინცდამაინც თავად არ იწვევს: ყველა, ვინც ჭიშკარს მიუახლოვდება, ფეხითაა თუ ველოსიპედით, ძაღლის გაავებულ ყეფას იმსახურებს.  >>>

ანდრო ბუაჩიძე - "საუბარი პაკო სვიმონიშვილის ორენოვან წიგნზე"

პოეზიაში ყოველი მიღწევა ინდივიდუალურია. ინდივიდი ქმნის პოეზიას, მაგრამ სად ქმნის, ცარიელ სივრცეში ხომ არ ქმნის?  არა, რა თქმა უნდა.  შემოქმედებითი პროცესი განსაზღვრულ კულტურულ რეგიონში ხორციელდება.

ხელთ მაქვს პაკო სვიმონიშვილის გერმანიაში (ლუდვიგსბურგი) გამოცემული ლექსების წიგნი. წიგნი ორენოვანია – ქართულ-გერმანული. პაკოს ლექსები თარგმნა თომას ჰოიზერმანმა. მანვე დაურთო კრებულს კომენტარები. ყდაზე პაკოს ფოტოა და გერმანულად აწერია – „ამირან სვიმონიშვილი“, ასევე გერმანულ ენაზე – „პოეზია“ … >>>

დავით ანდრიაძე - "მხატვრის წიგნი და წიგნის მხატვარი"

Умные люди на то и умные, чтобы разбираться в запутанных вещах . “ М. Булгаков „Мастер и Маргарита“

„Ах, весело! Ах, весело! – крычала Маргарита,- и все забудешь.“ ეს ციტატა „ოსტატი და მარგარიტას“ ადრეული რედაქციიდანაა… მამია მალაზონიაც, ერთი შეხედვით, „სახალისო თვალით“ კითხულობს ბულგაკოვის ბედკრულ რომანს; მსუბუქად, ყოველგვარი რეზონიორობის გარეშე ასურათებს… მხატვარი ორჯერ მიუბრუნდა ამ ტექსტს. პირველი ვარიანტი უფრო მძიმეა; პირქუში და სერიოზული. მეორე ვარიანტი გაცილებით გამჭვირვალეა და ტრანსპარენტული. სადღაც, ილუსტრაციების მიღმა, რჩება რომანის თეორიული სარჩული; >>>

ლევან გელაშვილი - "რუბრიკა კინოტექნოლოგიები"

კინოს განვითარება კინოტექნოლოგიების განვითარებაზეა დამოკიდებული. კინემატოგრაფის გამომსახველობითი საშუალებები გამუდმებით იცვლება და იხვეწება. ამოძრავებული გამოსახულების შექმნის სურვილი ადამიანს ჯერ კიდევ გამოქვაბულში ცხოვრების დროს ჰქონდა. გამოქვაბულის კედლებზე აღმოჩენილია ნახატები, რომლებიც ერთი და იმავე ფიგურის სხვადასხვა მოძრაობებს იმეორებს. საუკუნეების წინ ცეცხლის გარშემო ცეკვის რიტუალური შესრულება და ზღაპრების და მითიური ამბების მოყოლა არ არის ჩვეულებრივი მოვლენა. გარკვეული წარმოდგენები მოძრავი გამოსახულების ენის შესახებ ისეთივე ძველია, როგორც კაცობრიობა, თუმცა ეს შესაძლებლობები არასდროს ისე არ განვითარებულა, როგორც კინოს დაბადების შემდეგ მოხდა. >>>