ელექტროლიტი

ნინი ელიაშვილი - ლექსები

ყველა დაბრუნდა სიზმრებივით ახდნენ დღეები
ყველა ვინც ფრთები მოიშუშა უკან დაბრუნდა
მე უკვე ვხვდები ამ გაზაფხულს რას მიმღერებენ
მე უკვე ვხვდები ვერ მივაღწევ ამ გაზაფხულთან

ყველა მარტოა ამბებივით სახლებს ტოვებენ
ყველამ ვინც გული გაამხილა ისევ მარტოა
არ მიფრინავენ იმ ქვეყნებში ჩემი ტოლები
ეს უბედური შემთხვევაა რომ ჩემს ნათხოვარ

მხრებს თვალებს ღიმილს სიგიჟეს თუ კიდე რაცა მაქვს
ვეღარ ვიგუებ და ვაბრუნებ სამასკარადო
ტანსაცმელივით ამ ცხოვრებამ ისე დამცალა
ერთი ზამთრითაც აღარ მინდა დამაავადოს

>>>

ბექა ახალაია - ლექსები

მძლეთა

(წყნეთის დავით აღმაშენებლის სახელობის მამათა მონასტერი)

 

ისევ აქ ვარ, არ მახსოვს, მერამდენე ამოსვლაა,

დედაჩემი ითვლის და ზუსტად იცის, რადგან

რაოდენობას მნიშვნელობა აქვს, შვიდჯერ მაინც

უნდა ამოხვიდე. გაჩერებიდან, ნაძვებს შორის,

გზას ამოჰყვები, ჭიშკრიდან კი ქვაფენილიანი

აღმართია. აგურის სენაკთან მადლის მისაღებად

მოსულთა რიგი დგას. კაცები ცალკე, ქალები ცალკე.

ბავშვიანებს ურიგოდ უშვებენ. უკვე ნაცნობებიც

გავიჩინე. ვდგავართ საათობით, ვცდილობთ,

ნერვებმა არ გვიმტყუნოს, ბოლოს და ბოლოს, პურის ან

ნავთის რიგში ხომ არ ვდგავართ, უხერხულია. >>>

ჯონ ჩივერი - ანგელოზი ხიდზე

თქვენ, ალბათ ნანახი გაქვთ,  როგორ ბზრიალებს სამოცდაათი წლის დედაჩემი როკფელერის ცენტრში ყინულის მოედანზე. მას წითელი მოკლე ხავედრის საციგურაო ფორმა და ხორცისფერი ტრიკო აცვია, თეთრი თმა წითელი ლენტით აქვს შეკრული, სათვალე უკეთია  და რომელიღაც მწვრთნელთან ერთად ვალსს ცეკვავს. თავისი ასაკის მიუხედავად, დედა საკმაოდ გრაციოზულად მოძრაობს. ყინულზე სრიალში ისეთი გასაბრაზებელი ალბათ არაფერია, მაგრამ მე საშინლად ვბრაზობ და ვცდილობ, ზამთარში იმ უბანში არ მოვხვდე, ლანჩზე კი ყინულის მოედნის რესტორნებში საერთოდ აღარ დავდივარ. ერთხელ, როცა შემთხვევით საციგურაო მოედნთან გავიარე, უცნობმა ბიჭმა მკლავში ხელი ჩამავლო და დედაჩემზე სიცილით მიმანიშნა: „ერთი იმ ბებრუხანას შეხედე, რა ამბავშია!“ მაშინ სირცხვილისგან კინაღამ მოვკვდი. მეორე მხრივ კი, მესმის, მადლობელი უნდა ვიყო, რომ ჩემი ხანდაზმული დედა თავს ირთობს და ტვირთად არ მაწევს, მაგრამ მე მადლობელი მაშინ ვიქნებოდი, მის გართობას კონსპირაციული სახე რომ ჰქონოდა. როცა ვხედავ, კოხტა ჭაღარაქ ალები როგორ შეჰხარიან ქრიზანთემებს, ან როგორ ეპატიჟებიან ერთმანეთს ჩაიზე, ყოველთვის თეატრის მეგარდერობე გოგონასავით გამოპრანჭული დედაჩემი მახსენდება და თვალწინ მიდგება, რა თავდავიწყებით ბზრიალებს დაქირავებული მეწყვილისმკლავებში მომწყვდეული. და მერე სად? მსოფლიოში სიდიდით მესამე ქალაქის შუაგულში! >>>

ანდრო ბუაჩიძე - პოეზია და სინამდვილე

დასავლეთ ევროპელი ლიტერატორები  XX საუკუნის პირველსავე ნახევარში საუბრობდნენ იმის შესახებ, რომ  ამავე საუკუნეში სულ მალე აღარ იარსებებდნენ ისეთი ფაქიზი ლირიკოსები, როგორებიც იყვნენ ჰოგო ფონ ჰოფმანსტალი ან რაინერ მარია რილკე, ფედერიკო გარსია ლორკა თუ ანტონიო მაჩადო, სალვადორე ქვაზიმოდო თუ ეუჯენიო მონტალე. წინასწარმეტყველნი არ გაწბილებულან. საუკუნის მანძილზე ლირიზმის ხარისხმა მართლაც მკვეთრად იკლო. ორი ტოტალიტარული მონსტრის – ფაშიზმისა და ბოლშევიზმის- ექსპანსია ლირიკის ადგილს უფრო ავიწროვებდა, ვიდრე აფართოვებდა. დასავლური ლირიკის მკვლევარმა ჰუგო ფრიდრიხმა იმდროინდელ პოეზიას „დეპოეტიზირებული ლირიკა“უწოდა. ორი იდეოლოგიური ბანაკის შეჯახებამ და მსოფლიო კატასტროფამ სამყაროს სახე უცვალა. ამ შეცვლილი  სახის მეტ-ნაკლებად ტრადიციული ან უკვე არსებული სიტყვიერი ხელოვნების ჟანრული სახესხვაობების მეშვეობით გადმოცემა თითქმის შეუძლებელი შეიქნა. როგორც დასავლელი მოაზროვნენი ამბობდნენ, ოსვენციმისა და მაიდენაკის შემდეგ მხოლოდ აბსურდული ლექსების წერა თუ იყო შესაძლებელი. მეტამორფოზა მხოლოდ ლირიკას არ შეხებია, რომანსაც შეეხო.  >>>

ნატა ვარადა - ლექსები

ყველაზე ხშირად ნანახი

 

ეს დიდი სახლი დაჟანგულ ხომალდს ჰგავს,

ჩემი სახლი,

წინა თაობის სულებიანი –

მარნიდან კარში ჩემ სახელს რომ შემომნატრიან.

დიდი ხომალდი, აფრების და საჭის გარეშე,

დიდ ოკეანეს გამორიყული,

დგას მომლოდინე, რომ გამიშვა,

ქალაქის შესაცნობად, რომ უნდა უსახლკაროს

მევლო ორმოც წელიწადს, >>>

როსტომ ჩხეიძე - ყვავილთა თოვლის იაპონური გაზაფხული (საკურა – ირმა რატიანის ხელით)

ეს აღმოჩნდებოდა არამარტო ჩინებული, არამედ თავისებურად სიმბოლური გარემოც ამ გამოცემის წარდგინებისათვის:

ერთად რომ შეიკვროდა „იაპონური დღიურები“ და „ასი უძველესი იაპონური ლექსი, ერთისა ავტორი რომ იქნებოდა ირმა რატიანი და მეორისა – მთარგმნელი.

წლების წინათ ერთიც გამოიცემოდა ცალკე წიგნად და მეორეც, მაგრამ რაკიღა ერთმანეთს ავსებენ და ძალდაუტანებლად გადადიან ერთიმეორეში, ამ ყაიდის გამოცემასაც უნდა მობმოდა თავი და… აჰა კიდეც.

თვითეული იქნებოდა წიგნი წიგნში.

და წარდგინება უნდა გამართულიყო ადგილას, რომელსაც სხვა არაფერი ჰქვია, თუ არა… ბაღი ბაღში.

მათგან ერთი ცხადია იაპონური უნდა ყოფილიყო.

და მეორე – ბოტანიკურად წოდებული.  >>>

გიო ლომიძე - ამბები

ტელეფონის ნომერი

– გამარჯობა ლამარა დეიდა,  დედა ხომ არ ყოფილა მაღაზიაში?
სკოლიდან დაბრუნებისას, მისალმების შემდეგ  ამას ყოველთვის ეკითხებოდა ლუკა უბნის მარკეტის გამყიდიველს, ტკბილეულის ვიტრინის მიღმიდან სანახევროდ რომ მოუჩანდა ატმისფრად შეღებილი თმიანი თავი . პურის, კვერცხისა და ორი ქილა მაწვნისთვის მეცხრე სართულიდან ჩამოსვლა რომ არ დასჭირვებოდა დაღლილს, მხოლოდ ამ მიზნით აზუსტებდა ხოლმე. შიმშილი თავისას შვრებოდა. ერთი სული ჰქონდა, მისვლა მანამ მიესწრო, სანამ დედა მძინარე დახვდებოდა ,თორემ სადილის მომზადება თავადვე მოუწევდა. გაღვიძებას აზრიც არ ჰქონდა. ერთი სიტყვით,  თადარიგიანი ბიჭი იყო ლუკა ამ საკითხში. ლამარა დეიდამ მისალმებაზე ისე უპასუხა, თითქოს ჩაგუბებული სიმლაშის წვეთების გამოჩენას მოარიდა, გადმოხეთქვის პირას მისული თვალებიდან და ნესტოებიდან, ყვრიმალებიდან და სიტყვებიდან. დაზეპირებული პროდუქტი ჩაუწყო პოლიეთილენის ორ პარკში. მხოლოდ ერთი მაწვნის ქილა, ერთი პური და სამი კვერცხი ძალიან ეცოტავა ლუკას, იფიქრა,  რომ ნისიის ლიმიტი იყო ამოწურული და ლამარა დეიდამ უკვე თავად განსაზღვრა,  თუ რა და რამდენი უნდა გაეტანებინა სახლში. >>>

დავით ანდრიაძე - ეს წიგნი მარტო წიგნია?!

მონგოლებმა ბაღდადი რომ აიღეს და წიგნები მდინარეში გადაყარეს, ევფრატზე რამდენიმე დღე მელანი მიედინებოდა…

1924 წელს, მაშინდელ ლენინგრადში, გამომცემლობა „რადუგას„ გრიფით გამოდის სამუილ მარშაკის „Книжка про книжки“. წიგნი სერგეი ვასილევიჩ ჩეხონინმა გააფორმა. ეს ის ჩეხონინია, ე.წ. „აგიტაციური ფაიფური“ რომ გამოიგონა. „მირისკუსნიკების“ მეორე თაობას ეკუთვნოდა ჩეხონინი, ნარბუტთან და მიტროხინთან ერთად. მისი შრიფტებიც საყოველთაოდ იყო ცნობილი. პუშკინის „მოცარტი და სალიერის„ ყდა დღემდე რჩება 1910-იანი წლების რუსული გრაფიკის ეტალონად. „ზღაპრული ანბანიც“ მახსენდება… და, რასაკვირველია, განთქმული „თეატრალური ალფავიტიც“…  >>>

ბაჩო ოდიშარია - ბილი უაილდერი და ქართული საცირკო მედია

დღეს მინდა ერთი ძალიან კარგი ფილმის შესახებ მოგიყვეთ, რომელიც სულ უფრო და უფრო ხშირად მახსენდება უკანასკნელ პერიოდში. ვეცდები მაქსიმალურად ლაკონური ვიყო და სანამ ტექსტს ბოლომდე ჩაიკითხავთ, მანამდე თავადაც მიხვდებით თუ რატომ გადავწყვიტე ამ ფილმზე საუბარი, იმდენად ახლოს არის მასში აღწერილი სოციო-პოლიტიკური მოვლენები ჩვენ დღევანდელ რეალობასთან. ფილმს ქვია ტუზი სახელოში, ბილი ვაილდერის ფილმია, 1951 წელსაა გადაღებული. კირკ დაგლასი ამორალური ჟურნალისტის როლში გვევლინება, რომელიც კარგავს თავის პრესტიჟულ პოზიციას ნიუ იორკის მსხვილ გაზეთში. ცუდი რეპუტაციის გამჟღავნების გამო სხვა წამყვან გამოცემებს სამსახურში არ აყავთ და იძულებული ხდება პატარა ქალაქებში ეძებოს სამუშო.  >>>

ბაჩო ოდიშარია - რომანტიკული წარმოდგენების პოეზია

სულ მალე 14 თებერვალია, ვალენტინობა, ამიტომ, ბარემ გარემოებამ მოიტანა და ამ თემის ირგვლივ წარვმართავ საუბარს. “მატრიცას“ მესამე სერიაში ერთი ეპიზოდი მიყვარს განსაკუთრებულად: მეროვინგიანი როდესაც დაინახავს, რომ ტრინიტი გარდაუვალი სიკვდილის გაცნობიერების მიუხედავად, მაინც იბრძვის ნეოს გადასარჩენად, აღნიშნავს, როგორ გავს სიყვარულის პატერნი სიგიჟის პატერნსო. პრინციპში რომანტიკული სიყვარულიც სხვა არაფერია შეშლილობის მდგომარეობასთან მიახლოების გარდა. როდესაც რაციონალობა კლებულობს, ვნებები დგებიან შტურვალთან და მხოლოდ ერთი ადამიანი მნიშვნელობს სამყაროში.

>>>

ბაჩო ოდიშარია - ყველაზე დასამახსოვრებელი მუსიკალური სცენები კინოში

დღევანდელი ჩვენი სია დაკომპლექტებული იქნება ისეთი ფილმებით, რომლებიც ჟანრულად მიუზიკლს არ მიეკუთვნებიან, მაგრამ საინტერესო და დასამახსოვრებელ მუსიკალურ სცენებს შეიცავენ. ამასთან, ნამუშევრების შერჩევითი კრიტერიუმი ითვალისწინებდა არა უბრალოდ საუნდტრეკებს, რომლებიც კონკრეტული სცენების გასაფორმებლად გამოიყენება, არამედ ისეთ ეპიზოდებს, როდესაც მუსიკა მაყურებელთან ერთად, ფილმის პერსონაჟბისთვისაც გაისმის.

ფილმი, რომელმაც ტომ კრუზის ვარსკვლავური კარიერა მოქმედებაში მოიყვანა, გარდა ახალგაზრდა კრუზის შარზმისა და ქარიზმისა, ერთ-ერთ ყველაზე დასამახსოვრებელ მუსიკალურ ეპიზოდს ინახავს.  >>>