ელექტროლიტი

ოლგა ტოკარჩუკი - „საავტორო საღამო“

საუკეთესო იდეები ყოველთვის ღამით მოსდიოდა თავში, თითქოს ამ დროს სხვა ადამიანი იყო და დღისით სხვა. ის კაცი ამ ფრაზაზე აუცილებლად იტყოდა, ბანალურიაო, საუბრის თემას მაშინვე შეცვლიდა და ახალ წინადადებას აუცილებლად “მე”-თი დაიწყებდა. „აი, მე თუ მკითხავ“, – იტყოდა, – „მე, როგორც წესი, გონება ყველაზე მეტად დილაობით, პირველი ფინჯანი ყავის შემდეგ მინათდება ხოლმე“.

როდესაც შემთხვევით (ღმერთო მაღალო, ან ეს უცნაური დამთხვევა რაღა იყო!) გაზეთში ამოიკითხა, რომ ის კაცი მათთან პრუსიაში, კერძოდ კი ალენშტაინში აპირებდა ჩამოსვლას, მოსვენება დაკარგა. ყველა გრძნობა, ყველა მოგონება, რაც კი მას უკავშირდებოდა, მაშინვე უკან დაბრუნდა. ან იქნებ, კი არ დაბრუნდა, უბრალოდ, არსადაც არ წასულა და ამ ხნის განმავლობაში სულ მასთან იყო? გულაღმა იწვა და ფიქრობდა, როგორი შეიძლებოდა ყოფილიყო მათი შეხვედრა.  >>>

ირაკლი სამსონაძე - „წერილები მეგობარს“

ჩემო შადიმან!

რომანზე მუშაობისას თანადგომას ვგრძნობდი შენგან, ინტერნეტჟურნალი მართლაც დამეხმარა მძიმე, გამთანგველ პროცესში, ჩემი წერილების ადრესატი კი შენ იყავი, – გმადლობ, მეგობარო!

რომანი გასრულდა, „ქელეხი-ქორწილი“ დავარქვი, ახლა იმ მდგომარეობაში ვარ, როცა არ ვიცი, რა გავაკეთო. ასე გაგრძელდება, სანამ საბოლოოდ არ გამიუცხოვდება ნამუშევარი. მოდი, იმ ამოცანებზე მოგწერ, რომანზე მუშაობისას რომ დავისახე; „წერილები მეგობარს“ ხომ იქიდან და იმიტომ დაიწყო, ერთმა კონკრეტულმა ამოცანამ რომ გამაჩერა რომანის შუაწელში. ამით იმის თქმა მინდა, რომ ნებსით თუ უნებლიეთ ჩემს ეპისტოლარულ ახირებასაც თავისი თავგადასავალი აქვს – დაიწყო მაშინ, როცა რომანი გამიჩერდა, ახლა, როცა ავად თუ კარგად გავართვი თავი ერთ ადგილას გახირულ საქმეს, „წერილები მეგობარს“-აც უნდა გასრულდეს წესით. >>>

ინგა მილორავა - „წიგნი მძიმე, ვეება ფრთებით“

დღეს, როცა ერთი შეხედვით ასე შეიცვალა დამოკიდებულება წიგნის, მხატვრული სამყაროს სიღრმეში მოგზაურობის გასაოცარი, ჯადოსნური შესაძლებლობისადმი, როცა სულ უფრო მეტი და მეტი ადამიანი ძლებს სიტყვით ტკბობის, წიგნში მოგზაურობის გასაოცარი თავდავიწყების გარეშე, როცა რეალური გარემო, პრაქტიციზმზე აგებული, კარგად გათვლილი ნაბიჯები და ქმედებები სულ არაფერს ნიშნავს და სანცვლოდ მწერლის, შემოქმედის სულის ნაყოფის, ელვარე წარმოსახვის ნაპირების და ჰორიზონტების მიღმა ეძიებს საკუთარ თავს, სულ უფროდაუფრო ხშირად ჩნდება კითხვა: მართლა ასე იმძლავრა ასეთმა ნაკადმა, ახალმა ფასეულობებმა, რომ პოეტურ ხილვას, ცოცხალ, მფეთქავ სიტყვასთან ურთიერთობის სიხარულს და სიმშვიდეს მთლიანად ჩაენაცვლა რეალობის ლითონისებური სიცივე? თუ ესეც მხოლოდ ილუზიაა?

>>>

კატო ჯავახიშვილი - „კამის ბაღი“

(ნაწყვეტი რომანიდან)

 დედამ მითხრა, რომ ყველაზე ჭკვიანი ვარ. თავზე ხელიც გადამისვა და მე გამიხარდა. გამიხარდა იმიტომ, რომ მე მიყვარს დედა და იმიტომაც,  ჭკვიანი რომ ვარ. დედამ იმიტომ გადამისვა თავზე ხელი, რომ სკოლაში მასწავლებელმა ვარკვლავი დამიწერა. მე კი ვიცი, რომ ვარსკვლავები მარტო ცაშია, მაგრამ დედამ არ იცის და უხარია. მეც მიხარია, ჭკვიანი რომ ვარ. მაგრამ თავზე ხელის გადასმა უფრო მეტად მიხარია.

ბოლო დროს დედას არაფერიც არ უხარია. ტუჩის კუთხეებს ზევით წევს და ჰგონია, რომ იცინის. ამ დროს დედა ტირის, მაგრამ დედას არ უნდა რომ  მე მივხვდე და მეუბნება, რომ დეიდა მაროს მაღალი წნევა აქვს და მაგიტომაა უხასიათოდ. დეიდა მარო ჩვენი მეზობელია, მესამე სართულზე, მარჯვნივ ცხოვრობს, ანუ, ჩვენს გვერდით.  >>>

სოფო წულაია - ლექსები

პოლიეთილენის ჯვრისწერა

როცა პირველად დაგინახე,
ქვის სავარცხელი მთელი ძალით ჩამოვისვი.
უსწორმასწოროდ,
მაგრამ მაინც დაცალკევდა ერთმანეთისგან
ორი მდინარე;
ოქროს თევზები ჩამომცვივდა
და წყლით სავსე გახეთქილი ბუშტებივით
დაეწება ხორკლიანი კიბის საფეხურებს;
ერთ-ერთზე ფეხი აგისრიალდა,
შემომხედე
და იმ წამიდან
მკერდთან დასმული წითელი დაღი
ნიკაპთან ამოსულ ბავშვობის იარის ცვილისფერი ნაფეხურისკენ
მიიზლაზნება –
თან ერთი სული აქვს,
სამუდამოდ შეეწებოს,
თან ფიქრობს, შეძლებს თუ ვერა,
გამოუვა თუ ვერა მასთან თანაცხოვრება.  >>>

ნათია გიორგაძე - ლექსები

* * *

ჩემო მეგობარო,

ჩემო გარდაცვლილო მეგობარო,

შენ გვერდით სხვები დგანან,

და შენი გული ცემს, როგორც

ყვავების აშლილი გუნდი,

ცისკენ წაღებული დედოფლის ყვავილები

და წვერმოშვებული მამაშენი,

როგორც მამაჩემი – წყალგამყოფი:

– ყვაა- ყვაა ყვასალია,

ხელის შლა და სავსავია,

ხეებს თვალის ასახვევად

რთავენ ფერად-ფერადად… >>>

ქეთი ჯოლბორდი - ლექსები

გამოღვიძება

ჯერ ისე შორია სინათლემდე…
აწყვია შეგრძნებები ხელისგულზე,
მოწყვეტილი ფოთლებივით
და დროა ახლა,
სიტყვა იყოს სიჩუმეზე უფრო მომთმენი…
სიჩუმითვე გაგიმეორე,
როცა შენს თვალებს გადავხედე ფოტოზე და
ისე გამაღიმა ბედმა,
თვითონ რომ სჩვევია გამოცდილებით.
მერე თავიდან მოვიწადინე,
მზის საათების გამოგონება,
შენი ახალი გაღვიძებისთვის.
არადა უკვე გათენდა ისე,
რომ სულივით დალია დღემ
სურვილი,
შეერთებულ ჩვენს სახეებზე ჩამოღამების…

>>>

კობა ცხაკაია - „შკაfi“

“Грузины, поздравляю вас! Вы попали в единственную учебную часть где готовят специалистов высшего класса по новейшему оружию! – დაგვიწყო რიხიანი ხმით გამხნევება ჩვენზე მომაგრებულმა ოფიცერმა, რომელსაც სხვა ოფიცრები არაოფიციალურად “Девяносто”-ს ეძახდნენ. ჩაახველა, ქუდი გაისწორა, ამაყად გადმოგვხედა და აგვიხსნა, რომ სპეციალობა რომელსაც მასთან, ანუ ამ “უჩებნოე ზავედენიაში” დავეუფლებოდით უნიკალური იყო. ჩვენნაირ სპეციალისტებს სამხედრო ოპერაციების დროს უმთავრესი სტრატეგიული და საბრძოლო ამოცანები უნდა განეხორციელებინა… ანუ მის “ბჟუტურს” თუ დავუჯერებდით – ოთხმოცდაათი პროცენტი შესაძლებელი იყო დავღუპულიყავით, მაგრამ ეს იქნებოდა დიდებული სიკვდილი და ჩვენი სახელები სამუდამოდ ჩაიწერებოდა სამხედრო ნაწილის საპატიო სიაში… მაგრამ თუ გადავრჩებოდით, გველოდა ბრწყინვალე სამოქალაქო ან სამხედრო კარიერა.  >>>

გიო ლომიძე - ახალი ლექსები

რეზინის საზამთრო

ცულის ბასრი პირით რაც შეიძლება მოახერხო,

იმის დაჯერება ამომშრალი ჭასავით საზარელია.

 

უნდა იცოდე რა მამღერებს…

შაქრის კვნიტივით გამდნარ ლოდებს

როცა ლაწ-ლაწი გაუდით,

შენი გამხნევება დაუნდობლობაა.

თითის ტარის ბზრიალს ჰგავს უმართავი ემოციების თანმიმდევრობა…

>>>

ჟორჟ ბრასენსი – XX საუკუნის ვიიონი

ცუდი რეპუტაცია

 

სოფელში, ბედმა დამცინა –

მაქვს ცუდი რეპუტაცია.

გინდ ვდუმდე, გინდა ვღელავდე,

ლაფში მავლებენ ყელამდე!

 

არვის ვაწუხებ თუმცა მე ამით,

თუკი მცირედიც მყოფნის მიამიტს,

 

მაგრამ ხალხს აღიზიანებს,

მათ აზრს რომ არ იზიარებ.

ყველას ცუდის თქმა სწადია,

მუნჯების გარდა, ცხადია.  >>>

ანდრო ბუაჩიძე - „ზეზვა მედულაშვილი – 80“

(„აღმოავლური მზეჭრელის“ წინათქმა)

ვისთვისაც ცნობილია მთარგმნელის, მწერლის, აღმოსავლეთმცოდნის, პოლიგლოტის ზეზვა მედულაშვილის სახელი, ვფიქრობ, ის ხელახლა აღმოაჩენს მას, ვინაიდან ახლა, როცა ზეზვა ჩვენთან აღარ არის, უცნაური კანონზომიერების წყალობით კიდევ უფრო თვალისმომჭრელად გამოიკვეთა მისი ელვარე, მართლაც რომ კაშკაშა ნიჭიერება და უაღრესად შთამბეჭდავი პიროვნულ-ადამიანური სახე.

ზეზვა მედულაშვილი დაიბადა 1939 წელს გურჯაანის რაიონის სოფელ არაშენდაში. 1957 წელს წარჩინებით დაამთავრა არაშენდის საშუალო სკოლა და მისაღები გამოცდები ჩააბარა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე ირანოლოგიის განხრით. >>>

ესმე ვანგი - „რა საშინელება იყო“

ბეკი გუო, არ გინდა მეთამაშო?

არ შემიძლია, ამბობს ბეკი, ხეზე ვკიდივარ.

ბეკი გუო, ბეკი გუო, მოდი, თმას ჩაგიწნი.

არ შემიძლია, ამბობს ბეკი, მე უკვე მოვკვდი.

ბეკი გუო, ბეკი გუო, სად ხარ დღეს?

აქ ვარ, ამბობს ბეკი, და აქ დავრჩები, ვიდრე შურს არ იძიებ.

ფეხის თითები მეყინება, როცა ველბრუკის ფსიქიატრიული საავადმყოფოში შევდივარ. შეხედვა არც მჭირდება, ისედაც ვიცი, რომ ფეხსაცმელსა და წინდებში გამომწყვდეული ფეხები ისე გამილურჯდა, თითქოს სისხლი აღარ მიეწოდებოდეს. ეს შენობა ისეთი ძველი არ არის, რომ მოჯადოებული იყოს: ფორთოხლისფერი დალაქავებული ხალიჩა, არაჟნისფერი ჭერი. წამით თავში გაქცევის გეგმას განვიხილავ, ვიცი, ვერავინ შემაჩერებს, რადგან მაჯაზე არცერთი სავადმყოფოს სამაჯური არ მიკეთია. მაგრამ რადგან აქ მოსვლის პირობა დავდე, ახლა უნდა ვეცადო, არ შევდრკე. თუნუქის ძეწკვს ვაწვალებ და რეგისრატურასთან მივდივარ.  ქალი თავს წევს. >>>

ბაჩო ოდიშარია - „ანიეს ვარდას ბედნიერება“

2019 წლის მარტში, 90 წლის ასაკში გარდაიცვალა მსოფლიო კინემატოგრაფის „პატარა დედოფალი“ ან უმჯობესია ვთქვათ, კოლოსი, ანიეს ვარდა. მის ფილმოგრაფიაში არაერთი გენიალური სურათი გვხვდება, თუმცა ალბათ ყველაზე ცნობილი, ესთეტური და სანახაობრივი, არის „ბედნიერება“, ფილმი, რომელიც როგორც ფორმით, ისე შინაარსით, განსაკუთრებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს და მეხსიერებაში მკვეთრად იბეჭდება, ნანახზე რეფლექსიის ვნებას აჩენს და საბოლოოდ საკუთარი იდეალებისა და წარმოდგენების, პირადი მორალის გამოკვლევისკენ გიბიძგებს. ამიტომ ალბათ იდეალური სწორედ ეს ნამუშევარია იდეალური ვარიანტი რეჟისორის მოსაგონებლად, ხოლო მათთვის, ვინც არ იცნობს ვარდას შემოქმედებას, მის გასაცნობად და შესაბამისად, შესაყვარებლად. ახლა კი საკუთრივ ფილმზე. >>>

ბაჩო ოდიშარია - „ერთ სივრცეში გადაღებული ფილმები“

ამ სიაში წარმოდგენილი იქნება ოცდამეერთე საუკუნეში გადაღბული ფილმები, რომლებშიც მოქმედება, დროის უმეტესი ნაწილი ან საერთოდ მთლიანი ქრონომეტრაჟის მანძილზე, ერთ ლოკაციაზე, ინტერიერში ვითარდება.

10. Pontypool

ერთი შეხედვით „პონტიპული“ შეიძლება ზომბების შესახებ მორიგ საშინელებათა ფილმად აღიქვა, მაგრამ სინამდვილეში ყველაფერი ცოტათი უფრო კომპლექსურ ხასიათს ატარებს. ფილმში ადამიანებს მოძალადე, გონიერებისგან დაცლილ, მხოლოდ სამომხმარებლო მოთხოვნებზე დაყვანილ არსებებად არა რაიმე ეკოლოგიური კატასტროფა ან ქიმიური ცდების არასწორად წარმართვა, არამედ ენა აქცევს. ფილმში მთავარი ვირუსი ლინგვისტიკაა. მოქმედება ზამთრის სუსხიან ღამეს, რადიოსადგურში მიმდინარეობს, გარე სამყაროს შესახებ კი მხოლოდ აუდიო სიხშირეზე მოგვდის ხმები.   >>>

ბაჩო ოდიშარია - „ფენტეზი, როგორც რეალიზმი“

ყოველი ახალი წიგნის დასაწყისი იგივე ტიპის გამოცდილებაა, როგორიც ელისისთვის იყო კურდღლის სოროში ჩავარდნა: ახალი სამყარო, ახალი თავგადასავალი, სავსე როგორც დადებითი, ისე უარყოფითი ემოციებით, შიშებით, იმედებით და ა.შ. ნილ გეიმანი ერთ-ერთი საუკეთესო თეთრი კურდღელია, ვისთან ერთადაც შეიძლება უცნობ ლაბირინთებში ამოყოთ თავი, პირველ რიგში იმიტომ, რომ მასთან თავს უსაფრთხოდ იგრძნობთ. მისი ყოველი ნაწარმოები, გარდა იმისა, რომ საოცარ ლაშქრობებში გაგიყოლებთ, ამასთან, ყოველ აბზაცში, იზრუნებს, რომ დანიშნულების ადგილამდე მიმავალ გზაზე, მზრუნველობა არ მოგაკლოთ. გეიმანის ყოველი პერსონაჟი, ყოველი წინადადება, ყოველი ისტორია, მიმართულია იმისაკენ, რომ მკითხველში ემოციური სპექტრი მთელი დატვირთვით აამუშავოს, გამოიწვიოს მხიარულება, ინტერესი, ძრწოლვა, ნოსტალგია თუ სხვა და სხვა.   >>>