ელექტროლიტი

ლუიზ გლიკი - ლექსები

„რატომ უნდა გიყვარდეს ის, რასაც აუცილებლად დაკარგავ?“  –  ეს ციტატაა ლუიზ გლიკის ლექსიდან.

77 წლის ამერიკელი პოეტი, ესეისტი, კრიტიკოსი  ლუიზ გლიკი  2020 წლის 8 ოქტომბერს მეთექვსმეტე ქალი გახდა, რომელსაც ლიტერატურის დარგში ნობელის პრემია მიენიჭა.

გამარჯვებულის გამოცხადების დროს, ნობელის კომიტეტის მდივანმა, ანდრეს ოლსონმა აღნიშნა ლუიზ გლიკის „გულწრფელი და უკომპრომისო“ ხმა, რომელიც „სავსეა იუმორითა და გესლიანი გონებამახვილობით“. თავისი შემოქმედებით ის სიცხადისკენ მიისწრაფის.“ მან ლუიზ გლიკი ემილი დიკინსონს შეადარა, „კუშტობითა და მტკიცე გადაწყვეტილებით, არ აღიაროს რწმენის მარტივი პრინციპები…  ლექსებში ლუიზ გლიკის  ლირიული მე გულისყურით აკვირდება იმას, რაც მისი ოცნებებისგან და  ილუზიებისგან დარჩა…. მიუხედავად იმისა, რომ, თავად ლუიზ გლიკი არასოდეს უარყოფს ავტობიოგრაფიული ფონის მნიშვნელობას თავის პოეზიაში, ის მაინც არ შეიძლება ჩაითვალოს აღსარებითი პოეზიის წარმომადგენლად.“

„The New Republic“-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში ჰელენ ვენდლერი ლუიზ გლიკის პოეზიის  შესახებ  ამბობს: „მისი პოეზია ყველასგან განსხვავებულია და არც აღსარებით ჟანრს მიეკუთვნება და არც ინტელექტუალურს, ამ ტერმინების  კლასიკური გაგებით“. >>>

ბესო ხვედელიძე - GOA მშვიდობისა

ინდოეთის სახმელეთო ვიზა კატმანდუში ოთხ დღეში კეთდება და 49 დოლარი

ღირს. გურჯებს თუ აძლევენ, ეგრევე სამთვიანებს. ისე, ერთ დღეშიც შეიძლება ვიზის

გაკეთება, ოღონდ ამ შემთხვევაში მას უკვე სამმაგი ფასი აქვს. სამაგიეროდ, საელჩოში

არ გიწევს შესვლა და ნეპალელ ხელისკაცს სასტუმროშივე მოაქვს შენთვის უკვე

ინდოეთის ვიზით გაკეთილშობილებული პასპორტი.

პირველ, ანუ ოფიციალურ ვარიანტს თუ მიაწვებით, ტამელიდან ფეხით 15 წუთის

სავალშია ინდოეთის საელჩო. >>>

ნინი ელიაშვილი - ახალი ლექსები

არ გჭირდება არაფერში კაცის

არაფრისკენ გაყოლა და მისდევ

და თავს თითქოს ბოლო ძალას აცლი

კაცს მიყვები გეგონება ქრისტეს

 

მაგრამ თითქოს უნდა გაყვე უნდა

შეასრულო უთარგმანო როლი

ყველაფერი არის ძლიერ ცუდად

სიგარეტის რამდენიმე რგოლი

>>>

რეშიდ მეჯიდი - თანამედროვე აზერბაიჯანული პოეზია

 რეშად მეჯიდი არაერთი წიგნის ავტორია. მისი ლექსები და მოთხრობები თარგმნილია მსოფლიოს მრავალ ენაზე. ვფიქრობ, მის შესახებ ამ პატარა ინფორმაიციაში ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ 90-იან წლებში, როცა საერთო გაჭირვების ფონზე ლიტერატურასაც ძნელბედობის ჟამი უდგა, რეშად მეჯიდმა დაარსა „525-ე გაზეთი“, რომელმაც აზერბაიჯანში ლიტერატურული ცხოვრება საგრძნობლად გამოაცოცხლა და თავადაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა. უნდა ითქვას, რომ „525-ე გაზეთი“ ამ პოპულარობას დღესაც ინარჩუნებს. ერთხელ პირად საუბარში ბატონ რეშადს ვკითხე, რატომ ჰქვია თქვენს გაზეთს ერთობ უცნაული სახელი? მიპასუხა, მაშინ ქვეყანაში ახლადგამოჩეკილი გაზეთების ბუმი იდგა, ვისაც არ ეზარებოდა გაზეთს უშვებდა, დღეს იმ გაზეთთაგან რამდენიმე თუ შემორჩა პრესის ასპარეზს. ჰოდა, რეგისტრაციას რომ გავდიოდით, აღმოჩნდა, რომ ჩვენი გაზეთი რიგით 525-ე იყო. მეც ბევრი აღარ მიფიქრია, გაზეთს იქვე „525-ე გაზეთი“ დავარქვი. >>>

ოთარ გოგალაძე - შიში

ჩემი ძმა მხოლოდ იმის გამო ვერ მიტანს, რომ დედა მოვკალი.

ყოველდღე ვიხსენებ შობის იმ შორეულ საღამოს, როდესაც ფსიქიატრიული კლინიკა პირველად დავტოვე. როგორც ყველა ადგილობრივს, მეც მგონია, იქ სრულიად უსაფუძვლოდ გამომაწყვდიეს. როგორც ყველა მათგანი, ახლა მეც ვთვლი, რომ გარეთ აღარაფერი მესაქმება.

მათთვის არ აქვს მნიშვნელობა მე როგორ ვფიქრობ. ისევე დაუკითხავად მიშვებენ, როგორც მომიყვანეს. დღესაც, ჩვეულებრივ მზიან დღეს, ნათლად ვხედავ შობის იმ შორეულ, სუსხიან საღამოს:

ჯერ მხოლოდ შუადღეა. ოთხი საათი თუ იქნება, მაგრამ უკვე ბინდი ჩამოწვა და გარეთ გასვლის სურვილს საბოლოოდ გვიკარგავს. ჩემი ქურთუკი ნახევრად დაფლეთილია და მიუხედავად იმისა, რომ ეზოში უცხო თვალი ვერ შემოაღწევს მაინც ვიღაცის მრცხვენია. ამის გამო მუდმივად მერიდებოდა ზამთარში სასეირნოდ გასვლა. ქურთუკიც მხოლოდ ერთი და შელახული მაქვს. >>>

თინათინ უგრეხელიძე - ახალი ლექსები

შემოდგომაა.

ნაზამთრალი დღეების მარაგს –

სიტყვებს გულის ჭიდან ვიღებ.

შენს ნამყოფარს ვამკობ,

წარსულს

და შენ –

წასულს,

ენის წვერზე გატრიალებთ,

პირი თქვენით მაქვს სავსე.

>>>

ირაკლი სამსონაძე - ნუციკოდან ნუციკომდე

/გაგრძელება/

ჩალხიას ვხედავ:
– ბატონიშვილო! – მეძახის, – ეს ნუციკოსი ხომ არაა? – დათუნიას თავმოწყვეტილ ტანს მაჩვენებს.
– ნუციკო, ჩემი ნუციკო, – ვფიქრობ, – გავახარებ ნუციკოს, – დათუნიას ტანს დავცქერი, – შეკეთდება სათამაშო, – ვფიქრობ; აქეთ-იქით ვიცქირები, ნუციკოსა და ნინოს ვეძებ; ახლახანს აქ იყვნენ, სად დამეკარგნენ?
ჩალხიას ხმა მესმის:
– ლილინომ ნახა ჩვენს ბაღში, ნუციკოსია?
– კი, ჰო, რა თქმა უნდა, დიახ, დიახ, კი, ნამდვილად ნუციკოსია; – ვეუბნები ჩალხიას და თავად მეხამუშება ამდენი „კი“, „ჰო“ და „დიახ“; გეგონება, სხვისი ნივთის მისაკუთრება მახარებსო, მერე იმავე აღტყინებით ვემადლიერები ჩალხიას:
– გმადლობ, გმადლობ, უღრმესი მადლობა! რაც მთავარია, ლილინოს გადაეცით ჩემი მადლობა, გმადლობ, გმადლობ! – და შემკრთალ, დაბნეულ ჩალხიას გულითადად ვართმევ ხელს, თანაც მაკვირვებს ჩემი არაბუნებრივი საქციელი და ვფიქრობ, – სიზმარში ვარ? თუ ცხადში ვარ ასეთი აცეტებული, ასეთი სასაცილო? – ისევ ვეძებ ნინოს და ნუციკოს, – სად დამეკარგნენ, სად არიან? – ვფიქრობ და >>>

გიორგი შერვაშიძე - ,,ჩანახატ-პოსტები“

დღეს ვაკეში, აბაშიძეზე ვდგავარ და ვხედავ, მოდის ბიჭი. ძალიან ნაცნობი ბიჭია, თუმცა, აშკარად პირველად ვხედავ და არ ვიცნობ. არადა, მაინც საშინლად მეცნობა მისი ეს მოუსვენარი მზერა, ლამაზი პირსახე, თვითდაჯერებულობა, სითავხედე, უტიფრობა და სითამამეც კი. ნამდვილად სადღაც მყავს ნანახი. შეიძლება, ძალიან ადრე, წლების წინ ვიცნობდი. მეტიც, ისე კარგად ვიცნობ, რომ მეტი არ შეიძლება… თუმცა, საიდან? ის ასეთი ახალგაზრდა და მე კიდევ ამ ჩემ ასაკში?! შვილადაც კი მეკუთვნის… და უცებ ვხვდები, საიდანაც მეცნობა. ჩემ ერთ სიყრმის მეგობარს ჰგავს. სწორედ ასეთსავე მაღალს, შავგვრემანს, სიმპათიურს, ცოცხალს, გამჭრიახსა და მიზანდასახულს. თან ესეც გოგოსთან ერთად მოდის. ძალიან ლამაზ გოგოსთან ერთად… კი, ნამდვილად მისი შვილი უნდა იყოს, ჩემი ნათლული…  >>>

ნიკოლას მაჩაბელი - 27

ოდა მეგობრობას!

დიდება ერთგულებას! სალამი ბოღმავ! შენ გაგიმარჯოს იმედგაცრუებავ და ბრგვინვავ! ჩემო უსამართლო საწუთროვ! ოდა შენს მეგობრობას!

ჰერმან ჰესე თავის ერთ-ერთ გროტესკულ ნოველაში წერს, რომ იმ ხალხს რომელთაც უამრავი საგმირო ეპოსი აქვთ, ანუ ისტორიულად მათი ლიტერატურა მუდამ გმირობებსა და ომებში გამარჯვებაზეა, ის ხალხი არათუ გმირი, არამედ ლაჩარი და ქვეშაფსიაა, სწორედ ამიტომ მისტირიან საგმირო ამბებს. ჰესე იმასაც ამბობს, რომ ის ხალხი ვინც ყველაზე მეტად სასიყვარულო ბალადებსა და ეპოსებს მოუცავს, ამ ხალხის ცხოვრება სავსეა უსიყვარულობითა და სიცივით. ისე გამოვიდა ჩემი ცხოვრება, რომ ოცდაშვიდწლიანმა თავგადასავალმა მეც ჰესეს მსგავს აზრამდე მიმიყვანა. მაშ ასე: ერებს, რომლებსაც საგმირო ეპოსები აქვთ, ყველაზე მხდალები არიან, ერებს, რომელთაც სასიყვარულო ბალადები აქვთ, ყველაზე ცივები და უსიყვარულონი არიან, და აი ჩემი გაგრძელებაც – ერს, რომელსაც თავისი ლიტერატურული საგანძური მეგობრობაზე აქვს დაფუძნებული, ის ხალხი ყველაზე უმეგობროა. >>>

ანდრო ბუაჩიძე - იოსიფ ბროდსკი

იოსიფ ბროდსკი ბროდსკის საუბარი ამერიკელ ლიტერატორ ჯონ გლედთან იმ ნიშნით არის საინტერესო, რომ ის არ გვევლინება ე. წ. ობიექტური კრიტიკოსის ამპლუაში. პირიქით, პოეტის შეხედულებები უკიდურესად სუბიექტურია და სწორედ ამიტომაც არის მიმზიდველი. ჯონ გლედი პროვოცირებას უწევს პოეტს, მას ისეთ თემებზე ალაპარაკებს, რაც საეჭვოა ან საჭოჭმანო. ამით სუბიექტურობის ხარისხი მატულობს. ბროდსკი თითქოს საცალფეხო ბილიკზე გადის, მაგრამ მაინც არ თმობს თავისი საუბრის სტილს.

ბროდსკის საუბარი – ეს არის ლაბორატორიული გამოცდილების გამხელა თუ გაზიარება, მუდმივი პროფესიული მზადყოფნის სააშკარაოზე გამოტანა. პოეტის საუბარში ჩანს, რომ ის მთლიანად ლიტერატურით არის შთანთქმული, მისთვის ლიტერატურული ცხოვრება არის არა რაღაც გარეგნული ფაქტორების თავმოყრა, არამედ წმინდა თვითრეფლექსია, საკუთარი, ჯერ გაუმხელელი მიგნებების გამომზეურება. საუბრებიდან ისიც ირკვევა, რომ უჩინარი ცდების გამხელა პოეტისთვის თვითმიზანს არ წარმოადგენს. ის გამოცდილების სფეროში ცხოვრობს არა იმიტომ, რომ მერე ვინმეს გაუზიაროს თავისი შინაცხოვრება, არამედ სხვაგვარად ყოფნა არ შეუძლია. ეს მისი ცხოვრების წესია, საკუთარ თავში, საკუთარ არსებაში ჩაბრუნებული ცხოვრების წესი. >>>

ბაჩო ოდიშარია - წყლის ფორმა

9 ოქტომბერს მექსიკელი კინოჯადოქარი, გილერმო დელ ტორო, 56 წლის გახდა. დელ ტორო თანამედროვე კინემატოგრაფის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო, მრავალმხრივი და ფანტაზიით სავსე ავტორია, მისი ბოლო ფილმი, „წყლის ფორმა“, რომელმაც ამერიკის კინოაკადემიის და ვენეციის კინოფესტივალის უმაღლესი ჯილდოც დაიმსახურა, იდეალურად წარმოაჩენს მის შესაძლებლობებს და რეჟისორის როგორც ესთეტიკურ, ისე ეთიკურ კომპასს. დღევანდელ სტატიაჩიც სოწრედ ამ ფილმის შესახებ გესაუბრებით.

დასავლური კულტურების ფოლკლორში, „უცხოს“ („სხვა“) შეყვარება ადამიანის მხრიდან თითქმის ერთ კონცეფციაზე დაიყვანება ხოლმე – მოგვითხრობენ ისტორიას ყველა სოციალური ნორმის დამაკმაოფილებელ გმირებზე, რომელთაგან ზოგს მაღალი სოციალური სტატუსი აქვს, ზოგს არა. რომელიმე მათგანი მოლაპარაკე ბაყაყს შეხვდება, შეუყვარდება და რომანტიკული კოცნის შემდეგ ბაყაყიც ლამაზ პრინცად გადაიქცევა ან უბრალოდ ლამაზ ბიჭად, სამეფო ტიტულის გარეშე. >>>

ბაჩო ოდიშარია - ათწლეულის ტოპ 5 სამეცნიერო ფანტასტიკა

სამეცნიერო ფანტასტიკა თანამედროვე კინემატოგრაფში საკმაოდ პრობლემურ ჟანრად ჩამოყალიბდა, რადგან სულ უფრო იკლო ამ მიმართულებით ორიგინალური ნამუშევრების რიცხვმა. დიდწილად ეს პირდაპირკავშირშია იმასთან, რომ ფანტასტიკური ჟანრის კინოს ძირითადად მსხვილი ბიუჯეტი ჭირდება, დიდი სტუდიებისთის კი მაღალბიუჯეტიანი კაპიტალის ინვესტირება ძირითადად პოპულარული კომიქსების თუ რომანების ადაპტაციებში ხდება, რადგან ასეთი პირველწყაროს არსბეობა, რომელმაც უკვე დაამტკიცა, რომ გაყიდვადია და მაღალი პოტენციალი აქვს მასში ჩადებული ფინანსური რესურსი ერთი-ორად დაუბრუნოს სტუდიას, კომფორტული და კომერციულად გამართლებული სხვლაა. შედეგად სულ უფრო იკლებს შთამბეჭდავი და ახალი იდეებით შექმნილი სამეცნიერო ფანტასტიკის წარმომადგენელი სურათები. მაგრამ რასაკვირველია, იშვიათ შემთხვევაში არსებობს განსაკუთრებული გამონაკლისები. წარმოგიდგენთ ხუთ საუკეთესო სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ფილმს, რომლებიც კონკრეტულად ამ ათწლეულში, 2010 წლიდან დღემდე გამოვიდა ეკრანებზე და რომლის ნახვაც, როგორც ამ ჟანრის მოყვარულებისთვის, ისე ნებისმიერი ტიპის კინოეენთუზიასტებისთვის, განსაკუთრებული სინეფილური სიამოვნება იქნება. >>>