ელექტროლიტი

ბესო ხვედელიძე - ექსპერიმენტი

როგორც ძველები იტყოდნენ, სწორი არჩევნის გაკეთებას კრიტიკულ სიტუაციაში სპილოსხელა უშიშობა უნდა – ანუ, როდესაც ჩეხური “კარტას” თამაშივითაა საქმე: ორი განსხვავებული კარტიდან  ერთს რომ აუცილებლად უნდა ჩახვიდე და ორიდან ერთ-ერთი მიმართულება მისცე თამაშს.

მე, სპეც-ლიცეუმის დამსახურებულ პედაგოგ ლელა მეთლუყვას სწორედ ეგეთი დამემართა: ერთ  ნარიჟრაჟევს, ლიცეუმში წასვლამდე, ინტერნეტში სოციალური ქსელის თვალიერებისას კვანტური დიეტის სარეკლამო ბანერს მივყევი და კაი ხნის ბოდიალის შემდეგ უცნაურ გარე საიტზე მოვხვდი. საიტი ხასხასა სალათისფერი იყო და წითელი გული ეხატა. თბილისის “ნ.ა.ს.ა.ს” ოფისი, კითხვარის შევსების შემდგომ, პასუხებზე დაყრდნობით იყვანდა საექსპერიმენტო კადრებს ერთკვირიანი კვლევის ჩასატარებლად.ექსპერიმენტს ფარმაკოლოგიური სურნელი ასდიოდა (სპეციალური აბების პრე-ორალური გზით მიღება და ასე შემდეგ), საკუთრივ კითხვარი კი, ერთი შეხედვით, პრიმიტიულად გამოიყურებოდა.ორმოც ტიპობრივ კითხვაზე პასუხების გაცემა არ გამჭირვებია. ბოლომდე შევსებული მაშინვე უკან გადავაგზავნე საკუთარი პირადი მონაცემებითურთ. >>>

შოთა იათაშვილი - ტყუპი ლექსები

ხანდახან ხდება, რომ პოეტებს რაღაც ჟინი იპყრობთ და უნდებათ საკუთარ ლექსებზე წერა, ახსნა იმისა, თუ რა როგორ ითხზვებოდა, საიდან ჩნდებოდა კონკრეტული იდეა თუ ფორმა. ჩვენ ვიცით შესანიშნავი ნიმუშები ასეთი ავტორეფლექსიებისა, თუმცა კი იგი ალბათ მაინც ერთ-ერთი ყველაზე სახიფათო რამაა დღემდე ლიტერატურულ კრიტიკასა თუ ესეისტიკაში. ამჯერად მეც გავბედავ და შევეცდები რაღაც მსგავსი ჩავიდინო, იმ განსხვავებით, რომ ეს უფრო საკუთარ პოეტურ შემოქმედებაში გარკვეული ტიპის ტექსტების გამოკვეთის და შემდგომ კი ამ ტექსტებზე მინაწერების გაკეთების მცდელობა იქნება და არა თვითკრიტიკა – ანუ უფრო კონტექსტის ახსნა  და არა სრულფასოვანი ანალიზი.
თუკი თემას მივუახლოვდებით, გეტყვით, რომ ამ წერილში მე მსურს გესაუბროთ ტყუპ ლექსებზე, რომლებიც საკმაოდ აღმოჩნდა ჩემს შემოქმედებაში.შეიძლება უფრო სწორი ყოფილიყო მათთვის წყვილი, დაწყვილებული ლექსები დამერქმია, ან “ლექსების დუეტი”, რადგან ასეთი ლექსები ტყუპებივით ერთდროულად არ იბადებიან, მაგრამ მომეჩვენა, რომ როგორც ტერმინი, “ტყუპი ლექსები” (როგორც შეტყუპებულები) გაცილებით უკეთ ჟღერდა და ამიტომ მაინც ეს სახელწოდება ვარჩიე.როგორ ჩნდებიან “ტყუპი ლექსები” ავტორის ცნობიერებაში, ანუ კონკრეტულად, როგორ ჩნდებოდნენ ისინი ჩემში? არის რამდენიმე ვარიანტი: >>>

ირაკლი სამსონაძე - ნუციკოზე და ჩვენზე

მე და ნინო ჩვენი შვილთაშვილის თვალებში ვცხოვრობთ. საბინაო პირობებზე ვერ დავიწუწუნებ, – ორი მშვენიერი ოთახი გვაქვს; მყუდრო, კეთილმოწყობილი ბინაა, თავს კარგად ვგრძნობთ, მაგრამ უკეთესი იქნებოდა, ნუციკო დილაბნელზე არ მაღვიძებდეს.

– ნუციკო, ბაბუ, ცოტა მადროვე, მეზარება გაღვიძება, – ყელი გავუწვდინე ნუციკოს.

შენც არ მომიკვდე, ყური არ მათხოვა. ნინომ მისაყვედურა:

– ბავშვს გაეღვიძა და როგორ მოიქცეს, თავი მოიმძინაროს?

– ჩემი ხათრით მოიმძინაროს, რა მოხდება?

– არა, არა, არა! – ატირდა ნუციკო და ბინაში ცისფრად გაგვიწვიმდა.

ცისფერი წვიმა ჭერიდან გვასხამს, კედლებზე ცისფერ ნაკადულებად მოედინება, იატაკზე გროვდება. ამიტომაცაა ჩვენს ბინაში ყველაფერი ცისფერი-ჭერი, კედლები, ფანჯრები, სამარილე და დანა-ჩანგალიც კი – ყველაფერს ცისფერი დაჰკრავს.

– არიქა, წარღვნა! ცისფერი წართვნა ჩვენს ბინაში! – შევძახე მე.

ნინომ იატაკზე ტილო გააფინა და ვითომც არაფერიო,  მომიგო: >>>

გუგა მგელაძე - Halloween in СССР -1961

,,Вынося Сталина, мы выносили что-то из сердца’’

Николай Егорьев

,,ნუ დაკარგავ ძველსა გზასა, ნურცა ძველსა მეგობარსა’’

სოსო ეგაძის პარტიის სლოგანი

 

პერსონაჟები:

ვასილ მჟავანაძე

ვიქტორია ტერეშკევიჩი, ვასილ მჟავანაძის ცოლი

ნიკიტა ხრუშჩოვი

ლენინის მუმია

სტალინის მუმია >>>

ნინი ელიაშვილი - კიბერ სიყვარული და კალთბურთი

როცა ის მიდის მე ვუყურებ კიბერ კალათბურთს

ანუ როდესაც ჩვენ ვამთავრებთ კიბერ სიყვარულს

ანუ როდესაც ვშორდებით და აღარ ვკამათობთ

ვცდილობ რაღაცა ისე ძლიერ არ გავიხარო

რომ გარეთ დგომამ დრო წამართვას წყალი დანაყოს

გთხოვ სულ გახსოვდეს როგორ გითხარი

ბედნიერი ვარ რომც გახსოვდეს არ დამანახო

არავითარი პოეზია მხოლოდ ბურთების

სროლები მხოლოდ სიმჩატე და მისი დამალვა

და ამ ყველაფერს ხან მთელი დღე ისე ვუნდები

ვრჩები ოთახში წინ ყვითელი კედლის ამარა

>>>

რონ პეჯეტი - 11 ლექსი

როცა პირველად ვნახე პარიზი

მოვინახულე ადგილი

სადაც ერთ დროს ბასტილია იდგა

და ვიხილე სვეტი.

ისედაც ვიცოდი რომ

ბასტილია იქ არ დამხვდებოდა,

მაგრამ არ ვიცოდი როგორ

დამეთვალიერებინა სიცარიელე.

>>>

გიორგი ცხვიტარია - ლექსები

***

ცა ელავს.
სამოთხის
საზღვარებს
ნიშნავენ
ღმერთები…

***

წავიდა წვიმა,
თითქოს ანდერძად დაუტოვა
ტყეს სოკოები…

***

ახლა რომ კაცი მოკლა,
იმ თოფით ოდესღაც
შვილის მოვლენა
ამცნო სამყაროს.

***

ადრე ამ ველზე,
გვირილების
თეთრ ზღვას
ქარი არწევდა, >>>

გიო ლომიძე - ლექსები

საითაც გინდა გაიხედე,

საითაც გინდა გახოხდი,

გინდა ბეჭდიდან ამოცოცდი

უბრალო ქვის ერთი მარცვალი,

ანდაც ძვირფასი ნამცვრევის

ფერი გახდი და აციმციმდი,

პირი ვარდივით გაიხლიჩე,

ნიკაპს ამოსდე ხელი,

ჩაფიქრდი, სახე ჩაიზნიქე,

წამოსაცდენი რა გაქვს,  >>>

ანდრო ბუაჩიძე - აკრძალული წიგნების ქრონიკა

ნამდვილი ღირებულების მქონე მხატვრულ ნაწარმოებს ყოველთვის უკიდურესად თავისუფალი აზროვნება წარმოშობს. ეს თავისუფლება მეტწილად ვერ თავსდება ხოლმე სახელმწიფოებრივ ჩარჩოებში. ასე იყო ოდითგან და ასეა დღესაც. ამიტომაც არსებობდა და არსებობს ცენზურა. თუკი ლიტერატურის ისტორიას ცენზურული შეზღუდვების კუთხით გადავავლებთ თვალს, საინტერესო სურათი გადაგვეშლება. ეს საინფორმაციო ნარკვევიც ცენზურის პარადოქსულმა ხასიათმა შთამაგონა.
იოჰან ვოლფგანგ  ფონ გოეთეს ეპისტოლარული რომანი „ახალგაზრდა ვერტერის ვნებანი“  არნახულად პოპულარული გახდა. ოცდახუთი წლის ავტორმა სახელი მოიხვეჭა, ნაწარმოები კი XVIII საუკუნის მთავარ ლიტერატურულ სენსაციად იქცა.ამ რომანმა მთელი ევროპის ახალგაზრდობა შეძრა და ააფორიაქა.
ვერტერისა და ლოტეს ურთიერთობა გოეთეს ბიოგრაფიულ ფაქტებს უკავშირდება. თომას მანს ეკუთვნის რომანი „ლოტე ვაიმარში“, სადაც დიდი გერმანელი მწერლის ბიოგრაფია მხატვრულად გაშლილი და განზოგადებულია. აქ არის მოყვანილი გოეთეს ცხოვრების ის მონაკვეთიც, რომელიც ლოტეს ეძღვნება.  თომას მანი წერს:  „ვერტერში“ აღიბეჭდა გოეთეს დიდი ნიჭიერება, ამ წიგნის უკიდურესმა ემოციურმა მგრძნობელობამ აღფრთოვანების ქარიშხალი გამოიწვია, ყველა საზღვარი გადალახა და მთელი ქვეყნიერება გააბრუა“. >>>

ბაჩო ოდიშარია - ტოპ 5 აბსურდული სცენა კინემატოგრაფში

რამდენიმე დღის წინ, მეგობრები ვიხსენებდით და ვირონიზირებდით იმ ფაქტზე თუ რამდენად აბსურდულად შევხვდით ახალ წელს, როგორი მოლოდინებით, რომ ეს საუკეთესო წელი იქნებოდა, რომ ყველა ფლანგზე გავიმარჯვებდით, წარმატებას მივაღწევდით, ვიმოგზაურებდით და ა.შ. სტანდარტულად, როგორც ყოველი ჩვენგანი ვხვდებით ხოლმე ახალი წლის დადგომას. შემდეგ იმ ფილმების ჩამოთვლა დავიწყეთ სადაც ასეთივე მოულოდნელი აბსურდების წინაშე დგებიან პერსონაჟბი და მოკლედ, ამ ყველაფერმა გადამაწყვეტინა, რომ შემედგინა ტოპ ხუთეული ისეთი ფილმებისგან, რომლებშიც ყველაზე დასამახსოვრებელი აბსურდული სცენები თამაშდება.

გლეიზერის ფილმი ერთ-ერთი ყველაზე უცნაური და საინტერესო განგსტერული თემატიკის ფილმია. მასში აბსურდის ელემენტები უხვადაა, დაწყებული ტიტრების შრიფტიდან, რომელიც 80-ანების ამერიკული რომანტიკული კომედიების ესთეტიკას იმეორებს, დამთავრებული ბენ კინგსლის პერსონაჟის, დონ ლოგანის ლინგვისტური აპარატით და ტემპერამენტით. თუმცა ყველაზე დასამახსოვრებელი ეპიზოდი მთავარი გმირის, გელის სიზმარია. მართალია სიზმრის სცენა თავისუფლად შეიძლება მთლიანი ლოგიკიდან ამოვარდნილი იყოს და ნაკლებად რეგისტრირდება აბსურდის კატეგორიაში, მაგრამ სიზმარიც იმდენად აბსურდულია, რომ ვერ გავუძელი მისი სიაში შეყვანის ცდუნებას. ნევროზებით სავსე გელს ესიზმრება ცხენზე ამხედრებული ანთროპომორფული კურდღელი, რომელიც შუაგულ უდაბნოში უზის ავტომატით უპირებს მოკვლას. სცენა იმდენად მოულოდნელი, მაღალის სტილის გრძნობით შექმნილი და შთამბეჭდავია, რომ შეუძლებელია გონებიდან ამოგივიდეთ. >>>

ბაჩო ოდიშარია - 2019 წლის 10 საუკეთესო არამეინსტრიმული ფილმი

წარმოგიდგენთ გასული წლის ყველაზე საინტერესო, ამაღელვებელ, ჩამთრევ და სანახაობრივ ნამუშევრებს, რომელსაც სხვადასხვა მიზეზების გამო, არ მიეცათ საშუალება მეინსტრიმულ აუდიტორიაზე გასულიყვნენ და მსოფლიოს მასშტაბით მასობრივად ცნობადი ფილმები გამხდარიყვნენ.

DAU.Three Days/DAU. Nora Mother (დაუ. სამი დღე და დაუ. დედა ნორა)

„დაუ“ პომპეზური და პრეტენზიული პროექტია, რომელიც ათზე მეტ ფილმს აერთიანებს, რომელთა უმეტესობაც ძალიან გრძელი, მოსაწყენი, ჰიპერვულგარული და უაზროდ კონტროვერსიულია, თუმცა ორი სურათი, განსაკუთრებით თუ მათ ერთმანეთის მიყოლებით უყურებთ, ძალიან საინტერესო, ესთეტური და ფსიქოლოგიური სავარჯიშოა ოჯახის ინსტიტუტის, სიყვარულის ბუნების, გარემოების სხვადასხვა პერსპექტივიდან დანახვის და მთელი იმ დრამატიზმის ირგვლივ, რაც რომანტიკას სდევს თან. მოკლედ, ბერგმანს რომ საბჭოთა რუსეთში ფილმი გადაეღო, დაახლოებით ასეთ სანახაობას მივიღებდით. >>>

 

ბაჩო ოდიშარია - თანამედროვე ამერიკული კინოს კოლოსის სასიყვარულო ფარმაცევტიკა

26 ვნისს თანამედროვე ამერიკული კინოს ერთ-ერთი ყველაზე (პირადად ჩემთვის – ყველაზე) გამორჩეული რეჟისორის, პოლ ტომას ანდერსონის იუბილეა. ჯერ-ჯერობით ბოლო ფილმი ანდერსონმა 2017 წელს გადაიღო და დღეს სწორედ მისი უკანასკნელი ნამუშევრის მიმოხილვას შემოგთავაზებთ.
ლაკანის ფსიქოანალიზში არსებობს ტერმინი ჟუისანსი (Jouissance), რაც ნიშნავს სიამოვნების მიღმიერ განცდას, ანუ იმას, რაც სიამოვნების პატერნს ცდება და გადაჭარბებული მიღებისგან დისკომფორტს იწვევს. მე მაგალითად ჟუისანსის ყველაზე მძაფრი განცდა „მაკდონალდსში“ მაქვს ხოლმე, როდესაც იმაზე მეტს ვჭამ, ვიდრე დანაყრებისთვის მჭირდება და ამას იქამდე ვაგრძელებ, სანამ ძლიერ ფიზიკურ დისკომფორტს არ ვიგრძნობ. მიუხედავად იმისა, რომ ვიცი, სასრული წერტილი უსიამოვნო იქნება, ჭამას არ ვწყვეტ, რადგან გემო ნეტარებას განმაცდევინებს. დაახლოებით ასეთი გამოცდილებაა პოლ ტომას ანდერსონის ახალი ფილმი „უხილავი ძაფი“. ანდერსონი გვიჩვენებს წყვილის თანაცხოვრებას, რომელსაც აქა-იქ დაკრავს რომანტიკული ელფერი, მაგრამ საბოლოოდ მოცემულობას გარდაქმნის ძალაუფლებრივი ურთიერთობების ყველაზე ინტიმური შრეების გამხელის ესთეტურ პრეზენტაციად, აღწერს სიმართლის იმ კატეგორიას, რომელზეც ძირითადად ღიად არაასოდეს ვსაუბრობთ. >>>