მცდელობა, რომ ბავშვები ჯანსაღად კვებაში დაარწმუნო, მრავალი მშობლის პრობლემაა. ახალი, პატარა კვლევის თანახმად, ფეხმძიმობა შეიძლება საუკეთესო დრო იყოს პატარების გემოვნებაზე გავლენის მოხდენისთვის.
მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ბავშვები, რომლებიც მუცლად ყოფნის დროს დედის რაციონის მეშვეობით „მიირთმევდნენ“ კონკრეტულ ბოსტნეულს, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სამი წლის ასაკში ნეგატიური რეაგირება ჰქონდეთ იმავე საკვების სუნზე.
გარდა იმისა, რომ აღრმავებს ჩვენს წარმოდგენას იმის თაობაზე, თუ რამდენი საკვების ათვისება შეუძლია ნაყოფს მუცლად ყოფნისას, ეს კვლევა გვთავაზობს გზას, რომ ბავშვებში ბოსტნეულის მიმართ ზიზღი შემცირდეს იქამდე, ვიდრე ისინი მას საერთოდ გაიცნობენ.
კვლევის ავტორია ბრიტანეთის დარემის უნივერსიტეტისა და ასტონის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფი; კვლევა აჩვენებს, რომ ორსულობის დროს ჩამოყალიბებული სიმპათიები და ანტიპათიები შეიძლება ჩვილობის სტადიაშიც შენარჩუნდეს.
„ის, რასაც დროთა განმავლობაში ვხედავთ, არის ის, რომ ბავშვები კვლავ უფრო მეტად არიან მიდრეკილნი იმ ბოსტნეულის მიმართ, რომელსაც მუცლად ყოფნის დროს მიირთმევდნენ“, — ამბობს დარემის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგი ნადია რაისლანდი.
მისი განცხადებით, ამის საფუძველზე შეუძლიათ ივარაუდონ, რომ ორსულობის გვიანდელ ეტაპზე კონკრეტული გემოს ზემოქმედების ქვეშ ყოფნამ ბავშვებში შეიძლება გამოიწვიოს გემოს ან სუნის ხანგრძლივი მეხსიერება, რაც პოტენციურად ქმნის მათი საკვების პრეფერენციებს დაბადებიდან წლების განმავლობაში.
იგივე ბავშვები მუცლად ყოფნის დროს სტაფილოსა და კომბოსტოს დედების რაციონის მეშვეობით მიირთმევდნენ. დაბადებამდე, ორსულობის 32-ე და 36-ე კვირაში, მკვლევრებმა ულტრაბგერის გამოყენებით ჩაიწერეს ნაყოფის სახის რეაქციები მას შემდეგ, რაც დედებმა მიიღეს მაღალი პოტენციის კაფსულა, რომელიც შეიცავდა კომბოსტოს ან სტაფილოს ფხვნილს.
როგორც 2022 წლის კვლევა იუწყება, არსებობდა მტკიცებულება, რომ ჯერ არდაბადებულ ბავშვებს რეაქცია ჰქონდათ ამ გემოებსა და სუნებზე.
მესამე ტრიმესტრში (ორსულობის დაახლოებით 28-ე კვირა) ადამიანის ნაყოფი საკმარისად ჩამოყალიბებულია, რათა შეიგრძნოს მის გარშემო არსებული ამნიონური სითხის გემო და სუნი; ეს სითხე დედისგან გადადის პლაცენტის გავლით.
ახალ კვლევაში მეცნიერებს სურდათ დაედგინათ, გაგრძელდებოდა თუ არა ეს რეაქციები ბავშვობაშიც. სამი წლის ასაკში, 12 ასეთ ბავშვს ბამბის ჩხირებით წარუდგინეს კომბოსტოს და სტაფილოს სუნი; თითოეულისადმი მათი რეაქციები აღრიცხეს „მტირალი სახით“ (უარყოფითი) ან „ბედნიერი სახით“ (დადებითი).
საერთო ჯამში, სამი წლის ბავშვებმა უფრო ნაკლები უარყოფითი რეაქცია გამოხატეს იმ ბოსტნეულისადმი, რომლებსაც მუცლად ყოფნის დროს დედის რაციონის მეშვეობით მიირთმევდნენ. ზოგადად, მწარე კომბოსტომ უფრო მეტი უარყოფითი რეაქცია გამოიწვია, მაგრამ ასეთი რეაქციები უფრო მცირე იყო იმ შემთხვევაში, თუ დედა ორსულობის უფრო ადრეულ ეტაპზე ჭამდა კომბოსტოს.
კვლევას თან ახლავს გარკვეული შეზღუდვები, მათ შორის, ზომის სიმცირე და მხოლოდ ერთი პოპულაციის ჩართულობა. თუმცა, შედეგები საკმარისად მნიშვნელოვანია, რათა ეს საკითხი მომავალში უფრო დეტალურად შეისწავლონ.
ასეთმა კვლევებმა უნდა მოიცვას ბავშვთა უფრო დიდი ჯგუფები და დროთა განმავლობაში უფრო დეტალურად მიჰყვეს. ასევე ყურადღება უნდა მიექცეს სხვა ისეთ ფაქტორებს, რომლებიც გავლენას ახდენს კვებით პრეფერენციებზე.
„აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ გემოს პრეფერენციებსა და კვებით ჩვევებზე გავლენას ახდენს გენეტიკური, გარემო და კულტურული ფაქტორების რთული ურთიერთქმედება“, — წერენ მკვლევრები პუბლიკაციაში.
ბავშვები ხშირად პრეტენზიული მჭამელები არიან; სწორი მიმართულებით მათმა თავიდანვე წაქეზებამ შეიძლება ხელი შეუწყოს ზოგადად ჯანმრთელი მოსახლეობის ჩამოყალიბებას.
მეცნიერულად დადასტურებულია, რომ დაბალანსებულ კვებას დადებითი გავლენა აქვს ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის თითქმის ყველა სხვა ასპექტზე, დაწყებული სიცოცხლის ხანგრძლივობითა და კიბოს რისკით, დამთავრებული სიმსუქნითა და ისეთი დაავადებებით, როგორიცაა ალცჰაიმერი.
და კიდევ, არსებობს სხვა მიზეზებიც, რომ ფეხმძიმე ქალებმა ყურადღება მიაქციონ, რას ჭამენ — მაგალითად, წინა კვლევები აჩვენებს კავშირებს გულის ჯანმრთელობასთან და ნეიროგანვითარებად მდგომარეობებთან.
კვლევა Developmental Psychobiology-ში გამოქვეყნდა.
მომზადებულია ScienceAlert-ის მიხედვით.
