მეცნიერებმა შექმნეს სპეციალურად შემუშავებული ბიოჩიპი, რომელიც ელექტროენერგიის გამოყენებით, ჭრილობებს ჩვეულებრივზე სამჯერ სწრაფად ახორცებს.
ცნობილია, რომ ელექტრულ ველებს კანის უჯრედების მოძრაობის მართვა შეუძლია, მაგალითად, დაზიანების ადგილისკენ მიმართვა. უფრო მეტიც, ადამიანის სხეული გამოიმუშავებს ელექტრულ ველს, რომელიც ამას ბუნებრივად აკეთებს. ამიტომაც, გერმანიის ქალაქ ფრაიბურგის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ამ აფექტის გაძლიერება გადაწყვიტეს.
მიუხედავად იმისა, რომ მწვავე ჭრილობა ამან შეიძლება მარველის სუპერგმირივით სწრაფად ვერ შეახორცოს, მაგრამ შეიძლება რადიკალურად შეამციროს პატარა ნაკაწრებისა და ჭრილობების შეხორცებისთვის საჭირო დრო.
ქრონიკული ჭრილობების მქონე ადამიანთათვის, რომელთა შესახორცებლად დიდი დროა საჭირო, მაგალითად, მოხუცებისთვის, დიაბეტის ან სისხლის ცუდი მიმოქცევის მქონე პირთათვის, ხშირი, ღია ჭრილობების სწრაფად შეხორცება შეიძლება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყოს.
„ქრონიკული ჭრილობები უზარმაზარი საზოგადოებრივი პრობლემაა, რომლის შესახებაც ბევრი არაფერი გვესმის. ჩვენ მიერ ისეთი მეთოდის აღმოჩენა, რომელმაც შეიძლება ჭრილობები სამჯერ უფრო სწრაფად შეახორცოს, თამაშის წესებს შეცვლის დიაბეტიკ და ხანდაზმულ ადამიანთათვის, ასევე სხვებისთვის, ვისაც დიდ ტანჯვას აყენებს შეუხორცებელი ჭრილობები“, — ამბობს ფრაიბურგის უნივერსიტეტის ბიოელექტრონიკის მეცნიერი მარია ასპლუნდი.
მართალია, დადგენილია, რომ ელექტრონერგია შეხორცებას ეხმარება, მაგრამ აქამდე კარგად არ იყო შესწავლილი, რა გავლენას ახდენს ამ პროცესზე ელექტრული ველის სიმძლავრე და მიმართულება.
ამიტომ, მკვლევრებმა ბიოელექტრონული პლატფორმა შექმნეს და ის უჯრედების, სახელად კერატინოციტებისგან დამზადებული ხელოვნური კანის ზრდისთვის გამოიყენეს; ეს უჯრედები კანის უჯრედების ყველაზე გავრცელებული ტიპია და გადამწყვეტია შეხორცების პროცესისთვის.
ამას გარდა, ერთმანეთს შეადარეს ჭრილობის ერთ მხარეს ელექტრული ველების გამოყენების და ორივე მხარეს ცვლადი ველების გამოყენების შედეგები.
აღმოჩნდა, რომ როგორც ჯანმრთელი, ისე ხელოვნურად შექმნილი, დიაბეტის მქონე ადამიანთა უჯრედების მსგავსი კერატინოციტები სამჯერ უფრო სწრაფად გადაადგილდნენ, ვიდრე კანის უჯრედები ელექტრული დახმარების გარეშე. ხელოვნური კანის შეხორცებაში უფრო ეფექტიანი და სწრაფი აღმოჩნდა ჭრილობის მხოლოდ ერთი მხრიდან მოდებული ელექტრული ბიძგი. საბედნიეროდ, ელექტრულ ველებს არცერთი შემოწმებული უჯრედი არ დაუზიანებია.
„ვნახეთ, რომ როდესაც უჯრედებში დიაბეტს მივბაძეთ, ჩიპზე ჭრილობები ძალიან ნელა შეხორცდა. თუმცა, ელექტრული სტიმულირებით, შეხორცების სიჩქარე ისე გავზარდეთ, რომ დიაბეტის გავლენის მქონე უჯრედები თითქმის ჯანმრთელი უჯრედებივით რეაგირებდნენ“, — ამბობს ასპლუნდი.
ჭრილობები, რომლებიც ჩვეულებრივად, სწრაფად არ ხორცდება, ზრდის ინფექციის შეჭრის რისკს, რაც შეხორცებას კიდევ უფრო ანელებს. ყველაზე მწვავე შემთხვევებში, შეიძლება საჭირო გახდეს ამპუტაცია; ამიტომ, ნებისმიერი პროცესი, რომელიც შეხორცებას აჩქარებს, შესწავლად ნამდვილად ღირს.
შემდეგი ეტაპი იმის შემოწმება იქნება, როგორ მუშაობს ეს ყველაფერი ცოცხალ ადამიანებში, ნამდვილ ჭრილობებზე და არა ლაბორატორიაში გაზრდილ კანის უჯრედებზე. პრაქტიკული გამოყენების განვითარება დამოკიდებული იქნება აღმოჩენის გადატანა იაფ, კარგად ხელმისაწვდომ მასალებზე, რეალური სამყაროს სიტუაციების ექსპერიმენტში.
„ახლა ვიკვლევთ, რა რეაგირება ექნება სხვადასხვა სახის უჯრედს სტიმულირებაზე, რათა ერთი ნაბიჯით მივუახლოვდეთ რეალურ ჭრილობებს. გვსურს, შევქმნათ კონცეპტი, რომელიც ჭრილობებს „დაასკანირებს“ და ინდივივუალურად მოარგებს სტიმულირებას“, — ამბობს ასპლუნდი.
კვლევა Lab on a Chip-ში გამოქვეყნდა.
მომზადებულია news.cision.com-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით.
