სუროგაციის გზით დაბადებული ბავშვებისთვის დაბადების მოწმობის გაცემასთან დაკავშირებით სერვისების განვითარების სააგენტო განცხადებას ავრცელებს
სუროგაციის გზით დაბადებული ბავშვებისთვის დაბადების მოწმობის გაცემასთან დაკავშირებით სერვისების განვითარების სააგენტო განცხადებას ავრცელებს

ბავშვთა უფლებების დაცვა სახელმწიფოს ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია, მათ შორის, უმნიშვნელოვანესია იმ მცირეწლოვნების ინტერესების დაცვა, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე ექსტრაკორპორული განაყოფიერების (სუროგაციის) გზით დაიბადნენ ან დაიბადებიან, – ამის შესახებ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს განცხადებაშია აღნიშნული.

სერვისების განვითარების სააგენტოს განცხადებაში აღნიშნულია, რომ ბავშვთა უფლებების ეფექტიანად დაცვისა და ადამიანით ვაჭრობის დანაშაულის პრევენციის მიზნებიდან გამომდინარე, სუროგაციის გზით დაბადებული თითოეული ბავშვის რეგისტრაცია დროულად განხორციელდება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ერთ-ერთი კლინიკის მიერ სრულყოფილად იქნება მიწოდებული კანონმდებლობით დადგენილი საბუთები, რის შესახებაც, როგორც სააგენტოში აცხადებენ, კლინიკასა და მის ხელმძღვანელს არაერთხელ ზეპირად და წერილობით განემარტათ ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში.

სუროგაციაზე საუბრისას მნიშვნელოვანია, გავითვალისწინოთ ისიც, რომ სახელმწიფოს ვალია, ზედმიწევნით ზრუნავდეს გაყინული ემბრიონებით ან სუროგაციით დაბადებული ბავშვებით ვაჭრობის ტრანსნაციონალური დანაშაულის პრევენციაზე.

სახელმწიფო, ბავშვთა უფლებების გარდა, ასევე იცავს სუროგაციის პროცესში ჩართული მესამე პირების (სუროგატული დედის, დონორის) ინტერესებსაც.

ყველა ზემოხსენებული პრიორიტეტიდან გამომდინარე, სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო (და არა – იუსტიციის სახლი, როგორც ამას ზოგიერთი პირი აცხადებს) მკაცრად ითხოვს სამედიცინო კლინიკების მიერ საკანონმდებლო მოთხოვნების სრულად დაცვას.

მიმდინარე წლის 9 სექტემბრიდან 13 სექტემბრის ჩათვლით, სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტომ საქართველოს რვა სხვადასხვა კლინიკაში უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მიერ განხორციელებული სუროგაციის გზით დაბადებული, 26 ბავშვის დაბადება დაარეგისტრირა. ეს რეგისტრაციები შესაძლებელი გახდა მიუხედავად იმისა, რომ კლინიკების მიერ თითოეულ ამ შემთხვევაში დარღვეული იყო სუროგაციის განხორციელების ზოგიერთი ელემენტარული, კანონმდებლობით დადგენილი წესები. უკვე დაბადებული ბავშვების საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მიერ, 2019 წლის 8 სექტემბერს გამოცემულ იქნა ბრძანება, რომლითაც დადგენილი იქნა გარდამავალი პერიოდი და „განაყოფიერებამდე დადებულ“ სუროგაციის ხელშეკრულებად ჩაითვალა განაყოფიერების შედეგად შექმნილი ემბრიონის სუროგატული დედის სხეულში გადატანამდე ანუ „იმპლანტაციამდე დადებული“ ხელშეკრულება.

სამწუხაროა, რომ გამარტივებული წესების პირობებშიც კი, ერთ-ერთი კერძო კლინიკა დღემდე უარს აცხადებს, წარმოადგინოს უმარტივესი სამედიცინო ცნობები (მაგ,. ემბრიონის შექმნის თარიღი, ემბრიონის გაყინვის თარიღი და სხვ.) და ამით უარს აცხადებს, შესაძლებელი გახადოს თავისი ზოგიერთი კლიენტისთვის ბავშვის დაბადების რეგისტრაციის დოკუმენტის მიღება. სანაცვლოდ, კლინიკა და მისი ხელმძღვანელი ღიად ახორციელებენ თავიანთი უცხოელი კლიენტების შეცდომაში შეყვანის მცდელობას საკუთარი ხარვეზების გადასაფარად და დროის რესურსს თბილისის იუსტიციის სახლთან პროტესტში ხარჯავენ. ისინი ამით თვალს უხვევენ საკუთარ კლიენტებს, რომლებიც აცხადებენ, რომ სუროგაციის შედეგად გაჩენილი ბავშვების მშობლები არიან.

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო კიდევ ერთხელ აცხადებს, რომ ბავშვთა უფლებების ეფექტიანად დაცვისა და ადამიანით ვაჭრობის დანაშაულის პრევენციის მიზნებიდან გამომდინარე, სუროგაციის გზით დაბადებული თითოეული ბავშვის რეგისტრაცია დროულად განხორციელდება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც შესაბამისი კლინიკის მიერ სრულყოფილად იქნება მოწოდებული კანონმდებლობით დადგენილი საბუთები, რის შესახებაც ზემოხსენებულ კლინიკასა და მის ხელმძღვანელს არაერთხელ ზეპირად და წერილობით განემარტათ ბოლო რამდენიმე დღის განმავლობაში“,- აღნიშნულია სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს განცხადებაში.

სუროგაციის ცენტრის „ნიუ ლაიფის“ ხელმძღვანელი მარიამ კუკუნაშვილი იუსტიციის სახლისგან სუროგაციის გზით დაბადებული ბავშვებისთვის დაბადების მოწმობის გაცემას მოითხოვს. ის იუსტიციის სახლში უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან ერთად იმყოფებოდა, რომლებმაც სუროგაციით საქართველოში ისარგებლეს. კუკუნაშვილი აცხადებს, რომ სხვადასხვა ქვეყნის მოქალაქეებს ბავშვები სამშობლოში ვერ მიჰყავთ, რადგან მათთვის დაბადების მოწმობის აღებას ვერ ახერხებენ. მისივე განმარტებით, ამის მიზეზი კანონის ახლებური ინტერპრეტაცია გახდა.