პოლონურმა ქალაქმა ლვოვთან პარტნიორობა შეაჩერა

26 ოქტომბერს, პოლონეთის ქალაქ პრჟემისლის (Przemyśl) საკრებულოს დეპუტატებმა ლვოვთან ურთიერთობების შეჩერებას ერთხმად დაუჭირეს მხარი. ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც ლვოვის ოლქის საბჭომ 2027 წელი უკრაინის მეამბოხეთა არმიის (UPA) წლად გამოაცხადა.

რეზოლუციას 21-ვე დეპუტატმა დაუჭირა მხარი. მათი განცხადებით, ლვოვის გადაწყვეტილება შეურაცხყოფს UPA-ს მიერ ჩადენილი დანაშაულების შედეგად დაღუპულ პოლონელ მსხვერპლთა ხსოვნას, ასევე ეწინააღმდეგება ისტორიულ სიმართლეს და ურთიერთპატივისცემაზე დაფუძნებულ ურთიერთობებს.

დოკუმენტი ავალებს პრჟემისლის მერს, დაიწყოს თანამშრომლობის შესახებ 1995 წელს გაფორმებული შეთანხმების შეწყვეტის სამართლებრივი პროცედურები. თანამშრომლობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში განახლდება, თუ ლვოვის საბჭო გააუქმებს ან უკან გაიწვევს თავის გადაწყვეტილებას და ამ ქალაქის ხელისუფლება მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულებზე პასუხისმგებელი პირების გმირობად გამოცხადების ინიციატივას მკაფიოდ გაემიჯნება.

პრჟემისლის მერმა, ვოიცეხ ბაკუნმა სოციალურ ქსელში აღნიშნა, რომ ერთობლივი საქმიანობა შეჩერებულია, „სანამ ლვოვის ხელისუფლება მკაფიოდ არ განსაზღვრავს თავის პოზიციას“. მისივე განცხადებით, პრჟემისლი პროვოკაციულ, ანტიპოლონურ ქმედებებს უყურადღებოდ არ დატოვებს.

2027 წელი ლვოვის საბჭომ უკრაინის მეამბოხეთა არმიის (UPA), აგრეთვე მისი მეთაურის, რომან შუხევიჩისა და უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციის (OUN) მოღვაწის, ოლეგ ოლჟიჩის წლად გამოაცხადა.

ამ ნაბიჯმა ვარშავასა და კიევს შორის დიპლომატიური ურთიერთობებიც დაძაბა. 21 ოქტომბერს უკრაინის მთავრობის წყარომ პოლონეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო PAP-ს განუცხადა, რომ ეს გადაწყვეტილება „უსიამოვნო სიურპრიზი“ იყო და კიევი მის დაბლოკვაზე მუშაობდა. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ კი აღნიშნა, რომ რეგიონულ დონეზე მიღებულმა ამ გადაწყვეტილებამ პოლონეთთან ურთიერთობებს ზიანი მიაყენა.

პრემიერ-მინისტრ დონალდ ტუსკის თქმით, „ეს თვითმკვლელური ტაქტიკა“ მისთვის გაუგებარია. მისივე განცხადებით, ზელენსკი შექმნილი ვითარებით ძალიან უკმაყოფილოა. როგორც ტუსკიმ თქვა, უკრაინის პრეზიდენტმა მიანიშნა, რომ ამ გადაწყვეტილებას მხარს არ დაუჭერდა, მასზე რომ ყოფილიყო დამოკიდებული.

რეზოლუციის ინიციატორი იყო სვიატოსლავ შერემეტა, რომელიც ყოფილი პრეზიდენტის, პეტრო პოროშენკოს პარტია „ევროპული სოლიდარობის“ დეპუტატია. პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრ რადოსლავ სიკორსკის მოთხოვნით, მას 2031 წლის 20 ოქტომბრამდე შენგენის ზონაში შესვლა აეკრძალა.

უკრაინელ ნაციონალისტთა ორგანიზაციისა (OUN) და მისი სამხედრო ფრთის, უკრაინის მეამბოხეთა არმიის (UPA) შეფასების საკითხი, დიდი ხანია, ორ ქვეყანას შორის დაპირისპირების საგანს წარმოადგენს. 1943–1945 წლებში ამ დაჯგუფებებმა განახორციელეს ეთნიკური წმენდა, რასაც თითქმის 100 000 პოლონელი ემსხვერპლა, მათ შორის – მრავალი ქალი და ბავშვი.

პოლონეთი ამ მკვლელობებს „გენოციდს“ უწოდებს, მრავალი უკრაინელი ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი კი მათ უფრო ფართო კონფლიქტის ნაწილად განიხილავს, რომელშიც ორივე მხარეს მიუძღვის ბრალი. უკრაინულ მეხსიერებაში ეს ჯგუფები ხშირად დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლისა და საბჭოთა რეჟიმისადმი ომისშემდგომი წინააღმდეგობის სიმბოლოებად აღიქმება.

კიევსა და ვარშავას შორის ურთიერთობები მას შემდეგ გაუარესდა, რაც მაისის ბოლოს, უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ერთ-ერთ სამხედრო დანაყოფს „UPA-ს გმირების“ სახელი მიანიჭა.