პოლონეთი: პრეზიდენტის ვეტოები ქვეყნის ბიუჯეტს, შესაძლოა, 7.3 მილიარდ ზლოტამდე დაუჯდეს

გამოცემა money.pl-ის გათვლებით, პოლონეთის პრეზიდენტ კაროლ ნავროცკის ვეტოები და კანონპროექტების საკონსტიტუციო ტრიბუნალში გადაგზავნა ქვეყნის სახელმწიფო ბიუჯეტს მიმდინარე წელს, შესაძლოა, 7,3 მილიარდი ზლოტი (1,70 მილიარდი ევრო) დაუჯდეს. ამასთან, საზოგადოებრივი აზრის ბოლო გამოკითხვის შედეგების თანახმად, იმის შეფასების დროს, თუ რა მოტივები ამოძრავებს პრეზიდენტს ვეტოს დადებისას, პოლონელთა მოსაზრებები მკვეთრად იყოფა.

ნავროცკიმ, თავისი პრეზიდენტობის პირველ წელს, ვეტო 41 კანონს დაადო და კიდევ ორი, „პრევენციული განხილვისთვის“, საკონსტიტუციო ტრიბუნალში გადააგზავნა, რამაც იგი 1989 წლის შემდეგ საპრეზიდენტო ვეტოს ყველაზე ხშირ „მომხმარებლად“ აქცია. money.pl-ის ცნობით, ალექსანდრ კვასნევსკიმ ორი სრული ვადის განმავლობაში ვეტო 35 კანონს დაადო, ლეხ ვალენსამ – 27-ს, ხოლო ანჯეი დუდამ, ათწლიანი მმართველობისას, – 19-ს.

როგორც პორტალი აღნიშნავს, დაბლოკილი საკანონმდებლო აქტების უმეტესობას – 41 კანონიდან 24-ს – ქვეყნის ბიუჯეტზე გავლენა არ მოუხდენია. თუმცა, იყო რამდენიმე დოკუმენტი, რომელთა დამტკიცებაც საგრძნობლად გაზრდიდა სახელმწიფო შემოსავლებს. მაგალითად, საწვავის სექტორში მომუშავე კომპანიების ზემოგებაზე ერთჯერადი გადასახადის შემოღება, რომელიც ბიუჯეტს, სავარაუდოდ, 3,8 მილიარდ ზლოტს (0,88 მილიარდ ევროს) მოუტანდა, პრეზიდენტმა, ხელმოწერის ნაცვლად, საკონსტიტუციო ტრიბუნალში გადაიგზავნა; ალკოჰოლზე აქციზის გაზრდას, რომლის ღირებულებაც 1,8 მილიარდ ზლოტად (0,42 მილიარდი ევრო) იყო შეფასებული, ვეტო დაედო; ასევე უარყოფილი იქნა საგადასახადო კონტროლის გამკაცრების ღონისძიება, რომელიც SENT-ის ტვირთების მონიტორინგის სისტემის გაფართოებას ითვალისწინებდა და პორტალის შეფასებით, ბიუჯეტს 1,2 მილიარდ ზლოტს (0,28 მილიარდ ევროს) შემატებდა.

money.pl-ის გამოთვლებით, თუ შაქარზე გაზრდილი გადასახადიდან ყოველწლიურად მიღებულ დაახლოებით 850 მილიონ ზლოტსაც (198 მილიონი ევრო) გავითვალისწინებთ, რომელიც პირდაპირ ეროვნულ ჯანმრთელობის ფონდში უნდა გადარიცხულიყო, ვერმიღებული შემოსავლის საერთო მოცულობა 8,2 მილიარდ ზლოტამდე (1,91 მილიარდი ევრო) იზრდება. გამოცემამ ეს შეფასება ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებზე დაყრდნობით გააკეთა, რომლებიც კანონპროექტების განხილვის პროცესში იყო წარმოდგენილი. შედარებისთვის, პორტალი აღნიშნავს, რომ პოლონეთში „ბაბჩიოვეს“ სახელით ცნობილი ბავშვზე ზრუნვის პროგრამის დაფინანსება სახელმწიფოს წელიწადში 6 მილიარდი ზლოტი (1,40 მილიარდი ევრო) უჯდება, ხოლო ქვრივების პენსიის გასაცემად ყოველწლიურად 8-10 მილიარდი ზლოტი (1,86-2,33 მილიარდი ევრო) იხარჯება.

United Surveys-ის მიერ IBRIS-ის დაკვეთით Wirtualna Polska-სთვის 24-25 ივლისს ცალკე ჩატარებულმა გამოკითხვამ, რომელშიც 1 000 სრულწლოვანი მონაწილეობდა, აჩვენა, რომ პოლონელების 52,8% პრეზიდენტის ვეტოებს „პოლიტიკურად მოტივირებულად“ მიიჩნევს. მათი აზრით, ვეტოების მიზანია ოპოზიციასთან კავშირების შენარჩუნება, მთავრობის რეფორმების დაბრკოლება და პარტიულ-პოლიტიკური ქულების დაწერა. რესპონდენტების 39,9-მა პროცენტმა განაცხადა, რომ კაროლ ნავროცკი კანონების ხარისხსა და კონსტიტუციასთან მათ შესაბამისობაზე ზრუნვით ხელმძღვანელობდა, ხოლო 7,3-მა პროცენტმა პასუხისგან თავი შეიკავა.

მკვეთრად განსხვავებულია მოსაზრებები პარტიული სიმპათიების მიხედვით: მმართველი კოალიციის ამომრჩეველთა 94% ვეტოებს პოლიტიკურად მოტივირებულად აფასებს და მხოლოდ 5 პროცენტი ამბობს, რომ მათ შინაარსობრივი საფუძველი ჰქონდათ. ამის საპირისპიროდ, ოპოზიციის ამომრჩეველთა 72% მიიჩნევს, რომ ვეტოები, შინაარსობრივად, გამართლებული იყო.

ნავროცკიმ კრიტიკა უარყო. „ზოგიერთს მათემატიკასა და სტატისტიკასთან აქვს პრობლემა და ამიტომ, „ვეტოების მანქანას“ მეძახის. სინამდვილეში, მე 245 კანონს მოვაწერე ხელი, რაც ბევრად მეტია, ვიდრე ის 41 კანონი, რომლებზეც ვეტო დავადე“, – განაცხადა მან და დასძინა, რომ ისინი, ვინც 245-ისა და 41-ის თანაფარდობას უგულებელყოფენ, უბრალოდ, ციფრებში საკმარისად ვერ ერკვევიან, რომ ეს გაიაზრონ.