ჰორმუზის სრუტე: ომის ექვს თვეში 68 ინციდენტი დაფიქსირდა — დაღუპულია სულ მცირე 20, დაშავებულია 35 ადამიანი

ერთ მხარეს აშშ-სა და ისრაელს, ხოლო მეორე მხარეს ირანს შორის დაპირისპირება უკვე მეექვსე თვეა გრძელდება, რის ფონზეც ჰორმუზის სრუტე და მისი მიმდებარე აკვატორია სავაჭრო ნაოსნობისთვის ერთ-ერთ ყველაზე სახიფათო საზღვაო რეგიონად იქცა.

საზღვაო საერთაშორისო ორგანიზაციის (IMO) მონაცემებით, სპარსეთის ყურეში, ომანის ყურესა და არაბეთის ზღვაში სულ 68 ინციდენტი აღირიცხა. ამ დროისთვის არსებული მონაცემებით, დაღუპულია სულ მცირე 20 მეზღვაური თუ პორტის თანამშრომელი, 35 დაშავდა, ხოლო ერთი ადამიანი უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლება.

არსებული სტატისტიკით, ინციდენტი საშუალოდ ორნახევარ დღეში ერთხელ ფიქსირდება, რაც სავაჭრო გემების ეკიპაჟების წინაშე არსებული საფრთხეების მასშტაბს ნათლად აჩვენებს.

თავდასხმების მთავარი სამიზნე ტანკერებია

ინციდენტების თითქმის ნახევარი ნავთობტანკერებს უკავშირდება, დაახლოებით 20 პროცენტი კონტეინერმზიდებზე მოდის, ხოლო 15 პროცენტი — ბალკერებზე.

სულ დაფიქსირებული 68 ინციდენტიდან 47 შემთხვევა გაერთიანებული სამეფოს საზღვაო სავაჭრო ოპერაციების ცენტრმა (UKMTO) პირდაპირ თავდასხმად შეაფასა.

ინციდენტებში ჩართული გემების უმრავლესობა ლიბერიის დროშით ცურავდა (სულ 13 შემთხვევა). მათ პანამის დროშით მცურავი ხომალდები (10 ინციდენტი) და მარშალის კუნძულების დროშის ქვეშ მყოფი გემები მოსდევენ.

ოთხ შემთხვევაში შეტევის სამიზნე უშუალოდ ირანის დროშით მცურავი ხომალდები გახდა.

ესკალაციის ეტაპები

ინციდენტების სიხშირე კონფლიქტის მსვლელობისა და პერიოდულად განხორციელებული დიპლომატიური ძალისხმევის შესაბამისად იცვლებოდა.

28 თებერვალს ომის დაწყებიდან ივნისის შუა რიცხვებში ისლამაბადის ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერამდე, ინციდენტი საშუალოდ ყოველ 2.3 დღეში ერთხელ ფიქსირდებოდა.

აღნიშნულ პერიოდში 16 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 19 დაშავდა. ინციდენტები სპარსეთის ყურეში, ჰორმუზის სრუტის აღმოსავლეთითა და დასავლეთით, ასევე ერაყის, ირანის, ყატარის, საუდის არაბეთის, ომანისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების სანაპიროებთან მოხდა.

მოლაპარაკებების მიმდინარეობისას, დაახლოებით 7 ივლისისთვის მსგავსი შემთხვევების სიხშირემ საგრძნობლად იკლო და თითო ინციდენტი საშუალოდ ყოველ 4.6 დღეში ერთხელ დაფიქსირდა.

იმ პერიოდში მეზღვაურებსა თუ პორტის თანამშრომლებს შორის დაღუპვის, დაშავების ან უგზო-უკვლოდ დაკარგვის ფაქტი არ დაფიქსირებულა.

ამავე პერიოდში ხუთიდან ოთხი ინციდენტი ომანის სანაპიროსთან, საზღვაო მარშრუტის ყველაზე ვიწრო ნაწილში მოხდა, იმ გზაზე, რომელიც ირანის ხელისუფლების მიერ დამტკიცებული არ ყოფილა.

ინციდენტების მატება შეთანხმების ჩაშლის შემდეგ

ვაშინგტონსა და თეირანს შორის შეთანხმების ჩაშლის შემდეგ, ინციდენტების სიხშირემ კვლავ იმატა და მოლაპარაკებამდე არსებულ მაჩვენებელს მიუახლოვდა.

ამ ეტაპზე ინციდენტი საშუალოდ თითქმის ყოველ სამ დღეში ერთხელ ხდება.

ბოლო მონაცემებით, კიდევ ოთხი მეზღვაური თუ პორტის მუშაკი დაიღუპა, 16 დაშავდა, ხოლო ერთი დაკარგულად ითვლება, რაც საერთაშორისო ვაჭრობისთვის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საზღვაო მარშრუტზე ნაოსნობის უსაფრთხოების კუთხით არსებულ მუდმივ საფრთხეებზე მიუთითებს.