CIA-ის დირექტორის ვიზიტი მოსკოვში: ექსპერტები რუსეთის ბალტიისპირეთში შეჭრის საფრთხეს გამორიცხავენ
კრისტი რაიკი / ფოტოს ავტორი: კენ მიურკი, „ესტონეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელი" (ERR)
თავდაცვისა და უსაფრთხოების საერთაშორისო ცენტრის (ICDS) ხელმძღვანელის, კრისტი რაიკის განცხადებით, აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) დირექტორის მოსკოვში ვიზიტი 2021 წლის ანალოგიურ ვიზიტს არ უნდა შეედაროს. 2021 წელს CIA-ის მაშინდელი ხელმძღვანელი რუსეთში სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებამდე რამდენიმე თვით ადრე ჩავიდა.
გამოცემა The Wall Street Journal-ის ცნობით, CIA-ის დირექტორმა ჯონ რატკლიფმა მოსკოვს ნატოზე თავდასხმისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდა. Politico კი წერს, რომ უწყების ხელმძღვანელმა კრემლი ბალტიისპირეთის ქვეყნებთან დაძაბულობის ესკალაციის შესახებ გააფრთხილა. მედიასაშუალებები ასევე აღნიშნავენ, რომ 2021 წლის ნოემბერში მოსკოვში CIA-ის მაშინდელი დირექტორი უილიამ ბერნსიც იმყოფებოდა, თუმცა მან რუსეთს უკრაინაზე თავდასხმა ვერ გადააფიქრებინა.
ტალინში მდებარე თავდაცვისა და უსაფრთხოების საერთაშორისო ცენტრის დირექტორმა, კრისტი რაიკმა სოციალურ ქსელ X-ში დაწერა, რომ 2021 წლის ბოლოს უკრაინაში არსებული მდგომარეობის და ბალტიისპირეთში ამჟამინდელი სიტუაციის შედარება უადგილოა.
„2021 წლის ბოლოს არსებობდა მკაფიო სადაზვერვო მონაცემები, რომლებიც რუსეთის მიერ შეჭრის მზადებას ადასტურებდა. დღეს ბალტიისპირეთის ქვეყნებში რუსეთის შესაძლო შეჭრის მტკიცებულებები არ მოიპოვება“, – აღნიშნავს რაიკი.
ექსპერტი ყურადღებას ამახვილებს 2021-2022 წლებში უკრაინაში რუსეთის შეჭრასა და 2026 წელს ნატოსა თუ ბალტიისპირეთის მიმართ არსებულ რუსულ საფრთხეებს შორის გავლებულ პარალელებზე. მისი თქმით, ეს არ ნიშნავს, რომ რუსეთს დაძაბულობის გაზრდა არ სურს. მოსკოვი ამ გზით ცდილობს დასავლეთის აიძულოს უკრაინის მხარდაჭერაზე უარი თქვას. რაიკმა 2022 წლის შემოდგომა გაიხსენა, როდესაც უკრაინულმა ძალებმა ხარკოვისა და ხერსონის ოლქების მნიშვნელოვანი ნაწილი გაათავისუფლეს. სტრატეგიული ინიციატივის დაკარგვის შემდეგ კი რუსეთმა მუქარა მკვეთრად გააძლიერა.
„მთავარი ისაა, რომ როგორც 2022 წლის შემოდგომაზე, ისე ახლა, რუსეთი მუქარასა და ესკალაციას მიმართავს, მათ შორის ბირთვული იარაღის გამოყენების შანტაჟით. დასავლეთი ამ მახეში კიდევ ერთხელ არ უნდა გაებას და ესკალაციის შიშის გამო უკრაინის დახმარება არ უნდა შეამციროს“, – წერს რაიკი.
ექსპერტის თქმით, სწორედ ეს არის CIA-ის დირექტორის მოსკოვში ვიზიტის კონტექსტი. რუსეთი ნატოს წევრი ქვეყნების წინააღმდეგ დივერსიული აქტებითა და გავლენის ოპერაციებით დაძაბულობას ისედაც ზრდის.
„დღევანდელი ვითარება იმითაც განსხვავდება, რომ 2022 წელს არსებობდა სადაზვერვო ცნობები ბირთვული იარაღის შესაძლო გამოყენების შესახებ. ახლა მსგავსი მონაცემები არ არსებობს. ეს მხოლოდ ფსიქოლოგიური ზეწოლა და შანტაჟია“, – აღნიშნავს ექსპერტი.
მისივე თქმით, მომავალში შესაძლო შეჭრის საფრთხეს დასავლეთი სერიოზულად უნდა მიუდგეს და შეკავების პოლიტიკა გააძლიეროს.
„ახლა რუსეთის თავდასხმები უკრაინისთვის დასავლური დახმარების შეჩერებას ისახავს მიზნად. ეს მოსკოვის ინტერესებშია, უკრაინის მხარდაჭერა კი ევროპის სასიცოცხლო ინტერესად რჩება“, – აცხადებს რაიკი.