Xarici Əlaqələr üzrə Avropa Şurası – Aİ Gürcüstan, Moldova və Ukraynaya yeni kəşfiyyat və təhlükəsizlik sazişi təklif edəcək
Avropa Şurasının Xarici Əlaqələr üzrə analitik mərkəzinin məqaləsində deyilir ki, Avropa İttifaqı Gürcüstan, Moldova və Ukraynaya yeni kəşfiyyat və təhlükəsizlik sazişi təklif etməlidir.
Məqalənin müəllifi Mark Qaleottinin fikrincə, Rusiya təhdidinə görə Şərq Tərəfdaşlığının Gürcüstan, Moldova və Ukrayna kimi sərhədyanı ölkələrin kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat xidmətlərini və imkanlarını inkişaf etdirməsinə kömək etmək ən azı hərbi və diplomatik yardım göstərmək qədər vacibdir.
Məqalə müəllifi Gürcüstanın Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin rəhbəri Qriqol Liluaşvilinin Gürcüstan parlamentində ölkənin əsas çağırışının Rusiya olması barədə hesabatını xatırladır.
Məqalədə vurğulanır ki, Gürcüstan, Moldova və Ukraynada kəşfiyyat sektoru Rusiyanın gizli əməliyyatları ilə mübarizə aparmaq üçün Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinin həm əsas sərvəti, həm də əngəlidir.
Həmçinin, məqaləyə görə, bu qurumlar hələ də Sovet Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsindən miras qalmış strukturların, mədəniyyətlərin və metodların güclü təsiri altındadır, onlar səmərəsiz, qeyri-şəffaf və korrupsiyaya, Rusiyanın nüfuzuna və siyasi zorakılığa həssas ola bilər.
Məqalə müəllifinin fikrincə, Gürcüstan uzun müddət NATO üzvlüyünə diqqət yetirsə də, onun strateji istiqaməti ilə bağlı bu yenidən müzakirə anı Aİ-na özünü təkcə iqtisadi və mədəni tərəfdaş deyil, etibarlı təhlükəsizlik tərəfdaşı kimi təqdim etmək imkanı verir.
Məqalədə qeyd edilir ki, yeni kəşfiyyat və təhlükəsizlik sazişi təklifi Aİ-nin üç ölkə ilə işləməsinə zəmin yaradacaq və digər üstünlüklərlə yanaşı, bütün tərəflərin NATO üzvlüyündən kənara çıxmasına kömək edəcək.
“Belə bir kompaktın bir hissəsi kimi Aİ kəşfiyyat məlumatlarını bölüşməyi və praktiki imkanların inkişafına kömək etməyi təklif edə bilər ki, bu da Rusiya avantürizmi zamanı çox vacibdir. Eyni zamanda, Şərq Tərəfdaşlığının kəşfiyyat agentlikləri öz təcrübələrini avropalı tərəfdaşları ilə bölüşə bilərlər və saziş və əlaqəli proqramlar Aİ-nin ciddi təhlükəsizlik aktyoruna çevrilməsinə və bunu onun dəyərlərinə uyğun şəkildə həyata keçirməsinə nümunə olacaq. O, həmçinin mümkün əlavə məhsul kimi blok daxilində daha yaxşı kəşfiyyat əməkdaşlığına diqqət yetirə bilər – bu, ciddi problem olaraq qalır, çünki bir çox agentliklər bir-biri ilə deyil, ABŞ və ya Böyük Britaniya ilə tərəfdaşlıqda daha çox maraqlıdır. Bu cür əməkdaşlığın inkişafı Qərb Alyansında yüklərin bölüşdürülməsinin daha çox tank almaqdan və daha çox əsgəri heyətlə təmin etməkdən daha çox mənasını verə biləcəyi yolları təsvir edir. Bu, həm də Qərb ölkələrinə Şərq Tərəfdaşlığına Təhlükəsizlik Tərəfdaşlığının NATO-dan daha böyük olduğunu göstərməyə kömək edəcək”.