Vasil Maghlaperidze bu gün mətbuat konfransı keçirib və Gürcüstanın Birinci Kanalının rəhbər şəxslərinin sanksiyalaşdırılması təşəbbüsü ilə çıxış edən iki Avropa Parlamentinin deputatı ilə bağlı açıqlamalar verib.
Söhbət Marius Kaminski və Malqorzata Qosyevska-dan gedir.
Vasil Maghlaperidze bildirib ki, ictimai yayım rəhbərliyinin sanksiya siyahısına salınmasını tələb edən şəxslər öz ölkələrində müxtəlif cinayət işlərində adı hallanan və şübhə altında olan siyasətçilərdir.
Vasil Maghlaperidze bu Avropa Parlamentinin üzvləri barədə Polşa məhkəmələrinin qərarlarına, istintaq orqanlarının nəticələrinə və Polşa mediasında yayılan məlumatlara əsaslanan geniş məlumat təqdim edib.
Məlumata görə, bir neçə gün əvvəl Avropa Parlamentinin Xarici Əlaqələr Komitəsi Rasa Jukneviçiene tərəfindən Gürcüstanla bağlı hazırlanmış hesabatı qəbul edib. Həmin sənəddə, digər məsələlərlə yanaşı, Imedi TV, Rustavi 2 və Pos TV-nin sanksiyalaşdırılması tələb olunur.
Bundan əlavə, həmin Avropa Parlamentinin üzvləri Marius Kaminski və Malqorzata Qosyevska bu sənədə düzəliş təqdim edərək sanksiya siyahısına Gürcüstanın ictimai yayımının rəhbər şəxslərinin də daxil edilməsini tələb ediblər.
Bu fakt, təbii ki, Gürcüstanda bəzi siyasi fəalları sevindirib — onlar cəmiyyəti inandırmağa çalışırlar ki, Avropa Parlamentinin istənilən bəyanatına sorğusuz əməl olunmalıdır.
Lakin nəticə çıxarmazdan əvvəl baxmaq lazımdır ki, öz ölkələrində müxtəlif cinayət işlərində adı hallanan bu şəxslər kimdir və hansı reputasiyaya malikdirlər.
Təqdim olunan məlumat Polşa məhkəmələrinin qərarlarına, istintaq orqanlarının nəticələrinə və Polşa mediasında yayılan xəbərlərə əsaslanır və hər kəs üçün əlçatandır.
Marius Kaminski
Polşa Seyminin bir neçə çağırışının üzvü olub. 2006–2009-cu illərdə Polşa Antikorrupsiya Bürosunun rəhbəri, 2015–2023-cü illərdə xüsusi xidmətlərin koordinasiya naziri, 2019–2023-cü illərdə Polşanın Daxili İşlər və Administrasiya naziri olub. Hazırda Avropa Parlamentinin üzvüdür.
Polşada onun adı bir sıra qalmaqallı işlərlə bağlı hallanır və hazırda onun barəsində cinayət işləri aparılır.
Polşa Baş Prokurorunun tələbi əsasında 2025-ci il 1 aprel tarixində Avropa Parlamenti Marius Kaminski-nin toxunulmazlığını ləğv edib. İş “torpaq sahələri işi” ilə bağlıdır.
2026-cı il 27 aprel tarixində Avropa Parlamentinin sədri Roberta Metsola bildirib ki, Polşa Baş Prokurorluğu ikinci iş üzrə də onun toxunulmazlığının götürülməsini tələb edir. Prokurorluğun iddiasına görə, Antikorrupsiya Bürosunun rəhbəri vəzifə səlahiyyətlərini keçmiş prezident Aleksander Kvaşnevskiyə qarşı sui-istifadə edib.
Polşa mediasına istinadən bir neçə iş aşağıda təqdim olunur.
“Torpaq sahələri işi” (Afera gruntowa)
2007-ci ildə Polşada “Qanun və Ədalət” (PiS) partiyası “Özünümüdafiə” partiyası ilə koalisiya şəklində hakimiyyətdə idi. Həmin partiyanın lideri Andjey Lepper baş nazir müavini və kənd təsərrüfatı naziri idi. Koalisiyada yaranan gərginlik səbəbindən “Qanun və Ədalət” rəhbərliyi Lepperin siyasi təsirini zəiflətmək və onu vəzifədən uzaqlaşdırmaq qərarı verdi.
O dövrdə Mariusz Kamiński həm “Qanun və Ədalət” partiyasının aparıcı fiqurlarından biri, həm də Antikorrupsiya Bürosunun (CBA) rəhbəri idi. Məhz o, xüsusi əməliyyat planlaşdırdı. Əməliyyatın məqsədi Lepperin rüşvət qarşılığında kənd təsərrüfatı torpaqlarının statusunu dəyişdirdiyini sübut etmək idi.
Antikorrupsiya Bürosunun agentləri vasitəçilik üçün 3 milyon zlotı alan iki nəfəri tapmışdılar, lakin Lepper həmin şəxslərlə görüşməkdən imtina etdi və pul da qəbul etmədi. Nəticədə əməliyyat uğursuz oldu.
Prokurorluq CBA-nın Lepperlə bağlı fəaliyyətini araşdırdı və məhkəmə müəyyən etdi ki, Marius Kaminski və onun müavinləri qanunu pozublar:
CBA əvvəllər mövcud olmayan bir “cinayət” yaradıb.
Bələdiyyə sənədləri və möhürlər qanunsuz şəkildə saxtalaşdırılıb ki, guya torpaq statusunun dəyişdirilməsi prosesi gedir.
Agentlər məhkəmə icazəsi olmadan dinləmə və gizli əməliyyat metodlarından istifadə ediblər.
Buna baxmayaraq, Lepper ictimaiyyətə şübhəli şəxs kimi deyil, artıq günahı sübut olunmuş şəxs kimi təqdim edilib. Bu da onun siyasi karyerasını məhv edib və 2011-ci ildə intiharı ilə nəticələnib.
2015-ci ildə Varşava-Mərkəz Rayon Məhkəməsi “torpaq sahələri işi” üzrə Marius Kaminski-ni vəzifə səlahiyyətlərini aşmaqda, rüşvətə təhrikdə və siyasi motivli hədəf seçməkdə təqsirli bilib. Ona 3 il həbs cəzası və 10 il dövlət vəzifəsi tutmaq qadağası verilib.
O, qərardan apellyasiya şikayəti versə də, iş yekunlaşmamış prezident Andjey Duda onu əfv edib.
Lakin Polşada bir çox hüquqşünaslar prezidentin əfv hüququnun yalnız yekun məhkəmə qərarından sonra mümkün olduğunu bildiriblər.
Uzun illər davam edən hüquqi mübarizədən sonra 2023-cü ilin iyununda Polşa Ali Məhkəməsi 2015-ci il əfvinin qanunsuz olduğunu və işin yenidən baxılmalı olduğunu qərara alıb.
Varşava Apellyasiya Məhkəməsi ilkin hökmü qüvvədə saxlayaraq Marius Kaminski-ni yenidən təqsirli bilib. Hakim bildirib ki, xüsusi əməliyyat cinayətin qarşısını almaq üçün yox, əksinə, cinayəti yaratmaq üçün planlaşdırılıb.
Ona 2 il həbs cəzası və 5 il dövlət vəzifəsi qadağası verilib. Bu qərar nəticəsində onun Seymdə deputat mandatı da ləğv edilib.
2024-cü il 9 yanvarda Marius Kaminski və eyni iş üzrə məhkum edilmiş keçmiş müavini həbsdən yayınmaq üçün prezident sarayına gedərək orada sığınmağa çalışıblar. Polis onları prezident sarayında saxlayaraq həbs edib.
Marius Kaminski həbsxanada aclıq aksiyası keçirib. Bir neçə gün sonra məhkəmə ona məcburi qida verilməsinə qərar verib. Sağlamlığının pisləşdiyi iddiası ilə prezident onu ikinci dəfə əfv edib.
Beləliklə, Marius Kaminski həbsdən çıxsa da, Seym mandatını geri ala bilməyib, daha sonra Avropa Parlamentinə namizəd olub və hazırda Avropa Parlamentinin deputatıdır.
“Pegasus” proqramı – “böyük şər haqqında hekayə”
Marius Kaminski-nin adı daha bir geniş rezonans doğuran və qalmaqallı işlə bağlı çəkilir. 2017-ci ildə, o vaxt o, xüsusi xidmətlərin koordinasiyasına cavabdeh nazir olduğu dövrdə, Polşa hökuməti İsraildən “Pegasus” adlı casus proqramını satın alıb. Bu alış üçün ədliyyə fondundan 25 milyon zlotı, Antikorrupsiya Bürosunun hesabından isə 8,4 milyon zlotı ödənilib. Daha sonra Senat komissiyası və Ali Nəzarət Palatası bu satınalmanı qanunsuz hesab edib, çünki ədliyyə fondundan vəsaitlər yalnız zərərçəkmişlərin ehtiyacları üçün istifadə olunmalı idi.
Parlamentin istintaq komissiyası və Polşa Baş Prokurorluğu müəyyən edib ki:
2017–2022-ci illər arasında “Pegasus” vasitəsilə ən azı 578 nəfər izlənilib. Araşdırma göstərib ki, sistem təkcə terrorizm və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə üçün deyil, həm də siyasi məqsədlərlə istifadə olunub. Zərərçəkənlər arasında müxalif siyasətçilər, müstəqil prokurorlar və jurnalistlər olub; onların şəxsi məlumatları daha sonra təbliğat məqsədilə istifadə edilib. Komissiya qeyd edib ki, bu miqyasda izləmə 2019-cu il parlament seçkilərinin ədalətliliyini sual altına alıb, çünki müxalif seçki qərargahının rəhbərinin telefonuna çıxış hakimiyyətə qeyri-bərabər üstünlük verib.
məsələn: müxalif seçki qərargahının rəhbəri Kşiştof Brayzanın mobil telefonu “Pegasus” sistemi ilə sındırılıb, onun yazışmaları, fotoşəkilləri və digər məlumatları götürülüb. Daha sonra bu mesajlar montaj edilərək Polşa ictimai televiziya kanallarına verilib.
“Onlar mənim həyatımın 10 illik məlumatını yüklədilər, telefonumdan 80 min mesaj götürdülər, bütün həyatımı detallı araşdırdılar. Heç nə tapmadılar, buna görə saxtakarlığa əl atdılar. Bu, böyük şər hekayəsidir”, – deyə Kşiştof Brayza bildirib.
Polşa ictimai televiziyası – TVP Info və TVP1 – Brayzanın “şəxsi yazışmalarının saxta məzmununu” yayımlamaq və dəfələrlə efirə verməkdə ittiham olunub. Siyasətçiyə aid olmayan, başqa şəxslər tərəfindən yazılmış mesajlar ona aid kimi təqdim edilib və onun guya “qanunsuz fəaliyyətlə məşğul olduğu” təəssüratı yaradılıb.
Kşiştof Brayza məhkəməni udub və Polşa ictimai televiziyası onun xeyrinə 200 min zlotı ödəməyə məhkum edilib. Məhkəmə qərarında qeyd olunub ki, yayılan materiallar “yanlış, saxtalaşdırılmış və təhrif olunmuşdur” və bununla Telewizja Polska “Breyzanın şəxsi hüquqlarını, o cümlədən ləyaqətini, şəxsi həyatının toxunulmazlığını və yazışmaların məxfiliyini pozub”.
Pegasus qalmaqalı ilə bağlı araşdırmalar davam edir və bu işdə əsas məsuliyyət daşıyan şəxslərdən biri kimi məhz Marius Kaminski göstərilir. Son dövrlərdə bu iş üzrə bir neçə şəxs saxlanılıb, keçmiş baş prokuror isə hələlik ABŞ-a qaçaraq məsuliyyətdən yayınmağa çalışıb.
Digər işlər
Marius Kaminski və digər yüksək vəzifəli şəxslər uzun illər ərzində vəzifə səlahiyyətlərini aşma maddəsi üzrə məhkəmə çəkişmələrinə cəlb olunublar. Şahidlər öz ifadələrində Polşanın Daxili İşlər və Administrasiya nazirinin, Marius Kaminski-nin və onun müavini Macei Vonsikin göstəriş verdiklərini, “Qanun və Ədalət” (PiS) partiyasını dəstəkləyən jurnalistlərə siyasi rəqibləri zərərsizləşdirmək üçün məxfi materialların ötürülməsini tapşırdıqlarını təsdiqləyiblər.
Marius Kaminski müasir Polşa siyasətinin ən qalmaqallı epizodlarından birinin əsas fiqurudur. 2007-ci ildə müxalif “Vətəndaş Platforması” partiyasının deputatı olan Beata Savitska Antikorrupsiya Bürosunun xüsusi əməliyyatının hədəfinə çevrilmişdi və bu əməliyyata Marius Kaminski rəhbərlik etmişdi. Hakimin açıqlamasına görə, xüsusi xidmət orqanlarının istifadə etdiyi üsullar qanunsuz olub və insan ləyaqətini pozub. Bu iş sonradan Marius Kaminski-yə qarşı aparılan hüquqi proseslərin əsasını qoyub.
Səlahiyyətlərin aşılması ittihamı ilə Marius Kaminski-nin adı həmçinin məşhur televiziya aparıcısı Veronika Marçuk və Polşa sabiq prezidenti Kvaşnevskinin əleyhinə planlaşdırılmış qanunsuz xüsusi əməliyyatlarla bağlı hallanır.
Polşa mediasında bu avropalı parlamentarinin sərxoş vəziyyətdə törətdiyi bəzi qeyri-etik davranışlarla bağlı məlumatlar da mövcuddur, lakin bunlar ümumi mənzərəni dəyişdirmir.
Malgorzata Gosiewska
Malgorzata Goszewska “Qanun və Ədalət” (PiS) partiyasının üzvüdür və artıq tanınan Marius Kaminski-nin partiya yoldaşıdır. O, Polşa Seyminin üzvü olub, 2019–2023-cü illərdə vitse-spiker vəzifəsini tutub. 2024-cü ildə isə Avropa Parlamentinə seçilib. O, açıq şəkildə bildirir ki, məqsədi Gürcüstan vətəndaşlarının mümkün qədər çoxunun sanksiyalara məruz qalmasıdır.
2024-cü ilin noyabrında Avropa Parlamentinin plenar iclasında o demişdir: “Mən komissarı çağırıram ki, Gürcüstanın hazırkı hökuməti tam izolyasiya olunsun, Avropa yardımının dondurulması, viza rejiminin tətbiqi və beynəlxalq miqyasda rejim nümayəndələri üçün sanitar kordonun yaradılması ilə.”
Malgorzata Goszewska həmçinin Mixeil Saakaşvilinin dəstəklənməsi kampaniyasında fəal iştirak edib və onun Polşada müalicəyə göndərilməsini tələb edib. 2023-cü ilin əvvəlindən etibarən Saakaşvilinin sağlamlıq vəziyyətinin kritik olduğunu bildirir və keçmiş prezidentin Polşa xəstəxanasına köçürülməsini istəyirdi.
2023-cü ilin iyulunda Avropa həkimlər qrupu Saakaşvilini həbsxanada ziyarət edib və bu zaman Polşa həkimləri protokolu pozaraq onun bioloji materialını gizli şəkildə götürüblər. Daha sonra məlum olub ki, Polşanın Daxili İşlər Nazirliyinə bağlı mərkəzi klinik xəstəxananın tibbi direktor müavini Artur Zaçinski 501 nömrəli palatadan Saakaşvilinin saç və dırnaq nümunələrini çıxarmağa cəhd edib.
Artur Zaçinski bioloji materialı oğurladığını etiraf etsə də, buna görə iş yerində heç bir problem yaşamayıb. O, Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı idi, nazir isə Polşada insan hüquqlarının pozulmasında ittiham edilən Marius Kaminski idi və o, hazırda Malgorzata Gosiewska ilə birlikdə Gürcüstana qarşı sanksiyaların genişləndirilməsini tələb edir.
Gürcüstanla bağlı narahatlıq ifadə edən Malgorzata Gosiewska-nin, eləcə də onun partiya yoldaşı Marius Kaminski-nin öz ölkələrində də istintaq orqanları ilə problemləri var.
2026-cı ilin əvvəlində Polşanın Vergi Administrasiyası (KAS) geniş yoxlamanı başa çatdırıb və müxtəlif dövlət qurumlarında 100 milyard zlotidən çox pozuntu aşkar edib. Bunlar arasında Polşa Seyminin deputatı, daha sonra Seym sədr müavini və hazırda Avropa Parlamentinin üzvü Malgorzata Gosiewska-nin işi də var. Bu məsələ Polşada “deputat resurslarının qeyri-qanuni istifadəsi” kimi qiymətləndirilir.
Onun parlament xərcləri üzrə yanacaq üçün təxminən 100 min zlotinin ödənildiyi bildirilir. Deputat iddia edir ki, 2011–2015-ci illər arasında şəxsi avtomobili ilə 240 min kilometr yol qət edib ki, bu da Yer kürəsini təxminən altı dəfə dövr etməyə bərabərdir.
Ona həmçinin ailə ehtiyacları üçün müxtəlif şəhərlərdə avtomobil kirayəsi və övladının telefon xərclərinin parlament büdcəsindən ödənilməsi ilə bağlı iddialar irəli sürülür.
Malgorzata Gosiewska-nin təyyarə səfərləri də diqqət çəkir: 2023-cü ildə 10 ay ərzində 11 ölkəyə səfər edib və yalnız aviabiletlərə 106 min zlotı xərclənib.
Hazırkı ədliyyə naziri Adam Bodnar bunu “qanunun aliliyinin bərpası” kimi qiymətləndirir. Avropa Parlamentində onun fəaliyyəti (xüsusilə Ukrayna və insan hüquqları mövzusunda) Polşada bəzən ölkə daxilindəki hüquqi problemləri beynəlxalq nüfuzla balanslama cəhdi kimi dəyərləndirilir.
2026-cı ilin may məlumatlarına görə Polşa prokurorluğu araşdırmaları davam etdirir və yaxın aylarda Avropa Parlamentinə onun deputat toxunulmazlığının ləğvi ilə bağlı müraciət edilə biləcəyi istisna edilmir.
Ona qarşı ittihamlar əsasən Polşa Cinayət Məcəlləsinin 231-ci maddəsi (səlahiyyətlərin sui-istifadəsi) və 286-cı maddəsinə (mənfəət məqsədli dələduzluq) əsaslanır.
Malgorzata Gosiewska ilə bağlı Ukraynada da qalmaqal olub: 2014-cü il 26 dekabrda Xarkov hava limanında qeydiyyata gecikib, şahidlər onun sərxoş olduğunu və təyyarəyə buraxılmağı israr etdiyini bildiriblər. Polşa XİN bu hadisəni təsdiqləyib.
Vasil Mağlaperidze bildirir ki, media rəhbərlərinin sanksiya məsələsi təsadüfi deyil və bu, dolayı təzyiq mexanizmidir: rəhbərlər televiziya nəzarətini təhvil versələr, hər şey “normal” olacaq, əks halda üç televiziya nümunəsi göstərilir.
O deyir ki, bu proses ictimaiyyətə çatdırılmalıdır və bu gün baş verənlər mərhələli şəkildə qurulan bir sxemdir. Onun sözlərinə görə, burada əsas sual budur: insanlar belə təzyiqlər altında necə bir cəmiyyətdə yaşamaq istəyirlər.
O həmçinin qeyd edir ki, sanksiyalarla bağlı faktlar daha geniş kontekstdə araşdırılmalıdır və bəzi şəxslərin sanksiyaların “öncədən xəbərini bilməsi” təsadüfi deyil.
Onun fikrincə, bu prosesdə Avropa strukturlarının nümayəndələrinin mövqeyi və Gürcüstanla bağlı yanaşmalar ayrıca araşdırma mövzusu olmalıdır.
