Şalva Papuaşvili – Levil müstəqil Gürcüstanın yaddaşının qorunduğu kiçik bir məkan idi, bu gün isə müstəqil və azad Gürcüstan bu mülkə yeni həyat bəxş edir

Gürcüstandan təxminən dörd min kilometr uzaqlıqda yerləşən bu məkan bir əsr boyu gürcü siyasi tarixinin, yəni Gürcüstanda davam edə bilməyən və davamını yad torpaqlarda tapmalı olan o tarixin bir parçası idi, – bu barədə Gürcüstan Parlamentinin sədri Şalva Papuaşvili bərpa edilmiş Lövil gürcü mülkünün rəsmi açılış mərasimində çıxışı zamanı bildirib.

Parlament sədrinin qeyd etdiyi kimi, Lövilin tarixi sadəcə böyük siyasət tarixi deyil. Onun sözlərinə görə, Levil Fransada uzun müddət ərzində müstəqil Gürcüstanın yaddaşının qorunduğu kiçik bir məkan idi.

“1921-ci ildə Gürcüstanın sovetləşdirilməsindən sonra Gürcüstan Demokratik Respublikası hökumətinin üzvləri ölkəni tərk etdilər və Gürcüstanın azadlığı ilə müstəqilliyini geri qaytarmaq üçün mübarizəni yenidən davam etdirmək ümidini də özləri ilə apardılar.

Mühacirətə gedən insanlar müstəqil Gürcüstanın siyasi yaddaşını, onun konstitusiya və dövlətçilik ənənələrini, diplomatik əlaqələrini və 1921-ci il işğalının Gürcüstanın müstəqillik tarixinin sonu olmayacağına dair inamını da özləri ilə apardılar.

Bu gün biz qurucu atalarımızın yaşayış məskəninə və gürcü siyasi mühacirətinin əsas mərkəzlərindən birinə çevrilmiş bir mekanda bərarərik.

Burada ilk respublika hökumətinin və siyasi həyatın nümayəndələri yaşayırdılar. Burada məktublar və müraciətlər yazılır, Gürcüstanda baş verən hadisələr müzakirə olunurdu. Onlar buradan Avropaya sovet Rusiyasının onun müstəqilliyini güclə ləğv etməsindən əvvəl Gürcüstan dövlətinin mövcud olduğunu xatırlatmağa çalışırdılar”, – deyə Parlament sədri bildirib və Levilin tarixinin sadəcə böyük siyasət tarixindən ibarət olmadığını qeyd edib.

“Bu, eyni zamanda insanlar üçün bir ev idi. Burada ailələr yaşayırdı. Övladlar və nəvələr böyüyürdü. İnsanlar işləyir, mübahisə edir, bayramlar keçirir, bir-biri ilə vidalaşırdılar. Burada gürcü kitabı, gürcü sözü, ailə xatirələri qorunub saxlanılırdı.

Levil Fransada uzun müddət müstəqil Gürcüstanın yaddaşının qorunub saxlanıldığı kiçik bir məkan idi. Levil eyni zamanda ucqarlarda, ağır ehtiyac içində olan mühacirləri imkan daxilində qidalandıran bir mülk idi. Buranın anasına çevrilən və onilliklər boyu Lövil evinə rəhbərlik edən xanım Nametiya Berdzenişvilini hörmətlə yad edə bilərik.

Buna görə də Lövilin əhəmiyyəti məhz dövlət və insan tarixinin bir-biri ilə qovuşmasındadır. O bizə xatırladır ki, mühacirət tarixi adların və tarixlərdən kənarda, həm də hər zaman insani bir təcrübədir – vətəni itirmək, ondan uzaq düşmək və eyni zamanda onunla bağı qoruyub saxlamaq təcrübəsidir.

Birinci Respublikanın siyasi xadimlərinin əksəriyyəti heç vaxt vətənlərinə qayıda bilmədilər. Onların bir çoxunun son məskəni burada, Levildədir. Amma sonda onların bu qədər il ərzində saxladıqları şey – müstəqil dövlət ideyası Gürcüstana geri qayıtdı.

1921-ci ildə müstəqil Gürcüstan ölkəni tərk etdi və onun siyasi həyatının bir hissəsi Levilə (Leuville) köçdü. 70 il ərzində hər növbəti gün Levildə qorunan ümidin gerçəkləşməsini təsəvvür etməyi getdikcə daha da çətinləşdirirdi. Lakin bu ümid heç vaxt yox olmadı. Hətta sovet quruluşu şəraitində belə öz torpağına, inancına və dilinə bağlı qalan gürcü xalqı öz şəxsiyyətini qoruyub saxlamağı, ifadə etməyi və öz ali məqsədinə nail olmağı bacardı.

1991-ci ildə Gürcüstan müstəqilliyini bərpa etdi. Ölkə azadlıq qazandı. Bu azadlıq ödeməli olduğu böyük sınaqlar, qan, göz yaşları və sıxıntılar bahasına əldə edildi. Müstəqil Gürcüstanın doğuş ağrıları və yaraları bu günə qədər bizimlədir və sağalmağa ehtiyacı var.

Levilin qurulmasından bir əsr sonra müstəqil Gürcüstanın özü buraya qayıtdı.
Bu gün təxminən on illik işin nəticəsini görürük və artıq bərpa olunmuş Levili açırıq.

Biz bu mülkü yenilənmiş funksiyası ilə, keçmişin yaddaşı və gələcəyə baxışla açırıq. Biz bugünkü diasporun, Gürcüstandan kənarda müvəqqəti yaşayan insanların bir-biri ilə və vətənlə əlaqə qurma məkanına çevrilməli olan bir yeri açırıq. Bura onların övladlarının, nəvələrinin öyrənmə və öz kökləri ilə bağlanma məkanı olacaq.

Tarixən Gürcüstanın xaricdə həmişə mənəvi, mədəni və təhsil mərkəzləri olub. Hesab edirəm ki, Levil mülkü Gürcüstan ilə gürcü diasporunun bağlanmasında güclü birləşdirici ocağa çevrilərək bu böyük ənənənin müasir davamçısı olacaq”, – deyə Şalva Papuaşvili qeyd edib.

Parlamentin sədri mülkün qorunub saxlanılmasında və bərpası işində iştirak edən hər kəsə təşəkkür edib, Gürcüstan Parlamentinin vitse-spikeri xanım Tea Tsulukianini xüsusilə qeyd edib.

“Onilliklər boyu buranı qoruyub saxlayan və bu günə qədər gətirib çıxaran hər bir insana təşəkkür etmək istəyirəm. Bu mülkün Gürcüstana qaytarılmasında və onun bərpasında əməyi keçən hər kəsə təşəkkür düşür. Bu tarixi işdə Gürcüstan Parlamentinin vitse-spikeri xanım Tea Tsulukianinin rolunu xüsusilə vurğulamaq istəyirəm.

Gürcüstanın Birinci Respublikasının tarixi qısamüddətli idi – cəmi üç il. Lakin bu üç il ərzində konstitusiya, parlamentarizm təcrübəsi, ümumi seçki praktikası, dövlət təsisatları və müstəqil Gürcüstanın siyasi ideyası yaradıldı. Bu irsin mühüm hissəsini mühacirət bizim üçün qoruyub saxladı.

Bu tarixə hörmət həm də onu dərk etməkdir – nailiyyətlərlə yanaşı səhvləri, uğurlarla yanaşı məğlubiyyətləri, razılaşmalarla yanaşı keçmişimizi müşayiət edən qarşıdurmaları öyrənməkdir.

Tarixi yaddaş məhz bu cür təcrübəyə çevrilir. Bu tarixi isə Levil qoruyub saxlayır. Bu gün bu mülk yenidən Gürcüstana məxsusdur. Bu gündən etibarən müstəqil və azad Gürcüstan bu məkana yeni missiya və həyat bəxş edir. Hamınızı bu çox əlamətdar gün münasibətilə təbrik edirəm!” – deyə Şalva Papuaşvili bildirib.