Givi Mikanadze: 100 faiz dövlət maliyyələşdirilməsi üçün yüksək akademik göstəricinin tələb olunduğu barədə yayılan məlumatlar dezinformasiyadır. Tələbə hər bir fənn üzrə minimum 51 faizlik keçid həddini toplamalıdır

Son iki gün ərzində müəyyən qruplar və şəxslər tərəfindən dezinformasiya xarakterli, cəmiyyətdə çaşqınlıq yaratmağa və yanlış təsəvvür formalaşdırmağa yönəlmiş məlumatlar yayılıb. Buna görə də ictimaiyyətə tələbələrin maliyyələşdirilməsinin yeni modelinin nədən ibarət olduğunu ətraflı izah etməyi məqsədəuyğun hesab edirik – bunu Gürcüstanın təhsil, elm və gənclər naziri Givi Mikanadze nazirlikdə keçirilən brifinqdə bildirib.
Onun sözlərinə görə, yeni modelə əsasən, ilk iki semestr ərzində təhsil dövlət tərəfindən tam maliyyələşdirilir. Lakin ilk iki semestr ərzində tələbə müəyyən edilmiş kreditlərin minimum 80 faizini toplamalıdır ki, üçüncü semestrdə dövlət tərəfindən 100 faiz maliyyələşdirmə əldə etsin.
“İki gün əvvəl hökumətin qərarı ilə islahat çərçivəsində ən mühüm sənədlərdən biri təsdiq olundu. Bu, dövlət universitetlərinin maliyyələşdirilməsinin yeni modelidir və 2027-ci ildən etibarən dövlət universitetlərinin maliyyələşdirilməsinin necə həyata keçiriləcəyini yeni, təkmilləşdirilmiş şəkildə müəyyən edir. Bununla yanaşı, ictimaiyyətə məlumdur ki, ötən ilin dekabrında ‘Gürcü Arzusu’nun Siyasi Şurası, onun fəxri sədri və baş nazir böyük səylə 2026–2027-ci tədris ilindən etibarən dövlət universitetlərinə qəbul olunacaq tələbələr üçün ödənişsiz təhsilin tətbiqini dəstəkləyiblər. Ödənişsiz təhsillə bağlı bu qayda da hökumətin iki gün əvvəl təsdiq etdiyi qərarda öz əksini tapıb.
Gördük ki, son iki gün ərzində müəyyən qruplar və şəxslər tərəfindən cəmiyyətdə çaşqınlıq yaratmağa və yanlış təsəvvür formalaşdırmağa yönəlmiş dezinformasiya xarakterli məlumatlar yayılıb. Buna görə də hesab edirik ki, milli imtahanları artıq başa vurmuş və sentyabr ayından dövlət ali təhsil müəssisələrində təhsilə başlayacaq hər bir tələbə üçün bu maliyyələşdirmə modelinin nədən ibarət olduğunu ictimaiyyətə ətraflı izah etmək məqsədəuyğundur.
Bu modelə əsasən, ilk iki semestr dövlət tərəfindən tam maliyyələşdirilir. Yəni tələbə və onun ailəsi təhsil haqqı ödəmir, ilk iki semestr tamamilə ödənişsiz təhsil alır. Lakin bu müddət ərzində tələbə müəyyən edilmiş kreditlərin minimum 80 faizini toplamalıdır ki, üçüncü semestrdə də dövlət tərəfindən 100 faiz maliyyələşdirmə əldə etsin. Sonrakı dövrlərdə də eyni prinsip hər semestrə şamil olunacaq. Toplanmış kreditlərin həcmi 80 faiz və ya daha çox olarsa, tələbə növbəti semestrdə də ödənişsiz təhsil almaq hüququ qazanacaq. Əgər tələbə 80 faizi toplaya bilməzsə, bu halda da dövlət qismən maliyyələşdirməyə qoşulacaq. Baxmayaraq ki, əvvəlcə müxtəlif ölkələrin təcrübəsinə əsasən dövlətin təxminən 15 faiz həcmində həmmaliyyələşdirməsi tövsiyə olunurdu, biz qərar qəbul etdik və bu, artıq həmin qərarda hüquqi baxımdan əks olunub. Belə ki, tələbə növbəti semestr üçün 100 faiz maliyyələşdirmə almaq üçün kifayət qədər kredit toplaya bilmədiyi halda, dövlət təhsil haqqının 50 faizini ödəyəcək. Bununla yanaşı, tələbəyə növbəti semestrdə əlavə fənlər götürmək və çatışmayan kreditləri toplamaq imkanı veriləcək ki, ondan sonrakı semestrdən etibarən yenidən dövlət tərəfindən 100 faiz maliyyələşdirməni bərpa edə bilsin”, – deyə Mikanadze bildirib.
Onun sözlərinə görə, dövlət tərəfindən 100 faiz maliyyələşdirilmənin əldə olunması üçün yüksək akademik göstəricilərin tələb edilməsi barədə yayılan məlumat həqiqətə uyğun deyil.
“Bununla yanaşı, bəzi şəxslər tərəfindən tamamilə dezinformasiya xarakterli iddialar yayılır ki, guya dövlət tərəfindən 100 faiz maliyyələşdirmə almaq üçün yüksək akademik göstəricilər tələb olunur. Bu, həqiqətə uyğun deyil.
Tələbə hər bir fənn üzrə 51 faizlik həddi keçməlidir, yəni hər bir fənn üzrə minimal bilik və minimal bacarıq nümayiş etdirməlidir ki, ona həmin fənn üzrə kredit yazılsın. Bu halda kredit ona hesablanır və həmin kreditin yüksək və ya aşağı qiymətlə əldə olunmasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Əlbəttə ki, dövlət bu dəstəyi təmin edəcək.
Burada onu da qeyd etmək istəyirəm ki, bu model Dünya Bankının ekspertləri ilə çox fəal əməkdaşlıq şəraitində hazırlanıb və müxtəlif ölkələrdə tətbiq olunan modellərdən istifadə olunub. Hakim komanda ali təhsil müəssisələrində təhsil prosesinin 100 faiz dövlət tərəfindən maliyyələşdirilməsi ilə bağlı siyasi qərar qəbul edərkən, dövlət tərəfindən ali təhsilin maliyyələşdirildiyi ölkələrdə tətbiq olunan modeli əsas götürdü. Həmin modelə görə, müəyyən mərhələdən sonra maliyyələşdirmə təhsil prosesinin nəticələrinə əsaslanmalıdır. Məhz buna görə də 80 faizlik göstərici müəyyən edilib və bu, dövlət tərəfindən ali təhsilin maliyyələşdirildiyi ölkələrdə mövcud olan praktikaya tam uyğundur. Əlbəttə, dövlət bu prosesi 2026–2027-ci tədris ilindən etibarən dövlət universitetlərinə qəbul olunacaq hər bir tələbəyə göstərilən ən mühüm dəstək kimi qiymətləndirir ki, ali təhsilin əlçatanlığı maksimum səviyyədə təmin olunsun, gənclərimizin təhsili, zəhməti və məqsədyönlülüyü layiqincə qiymətləndirilsin”, – deyə Mikanadze bildirib.