"Euronews" - ABŞ və Azərbaycan Gürcüstanı da əhatə edən daha geniş "Orta Dəhliz"in bir hissəsi olan "Tramp Yolu"nun həyata keçirilməsinə başlayırlar
“Euronews”un məlumatına görə, ABŞ və Azərbaycan Gürcüstanı da əhatə edən daha geniş “orta dəhliz”in bir hissəsi olan Tramp Yolu layihəsini işə salırlar.
“Euronews”un geniş məqaləsində qeyd edildiyi kimi, ABŞ və Azərbaycan Tramp Yolu layihəsi ilə bağlı texniki danışıqları başa çatdırıblar.
“Bu, qlobal enerji şoklarının Bakının tranzit imkanlarını Avropanın qaz təchizatı ilə bağlı müzakirələrin mərkəzinə gətirdiyi bir vaxtda baş verir”, – Nəşr qeyd edir.
“Euronews”a verdiyi müsahibədə, Bakıya səfəri çərçivəsində çıxış edən ABŞ-ın Ticarət və İnkişaf Agentliyinin Avropa və Avrasiya üzrə meneceri Sara Leminq bildirib ki, “Azərbaycanın strateji coğrafi mövqeyi onu Mərkəzi Asiyanı Qərblə birləşdirən Transxəzər marşrutu boyunca qaçılmaz tranzit mərkəzinə çevirir”.
Media qeyd edir ki, “Tramp yolu” daha geniş “Orta Dəhliz”in Cənubi Qafqaz halqasını təşkil edir və bu dəhliz həm də Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu kimi tanınır. O, Çin və Mərkəzi Asiyanı Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropa ilə birləşdirir.
Bununla yanaşı, ABŞ-ın Ticarət və İnkişaf Agentliyində deyirlər ki, hazırda azərbaycanlı tərəfdaşlarla birlikdə mayeləşdirilmiş təbii qaz, mülki nüvə enerjisi, elektrik ötürücü infrastrukturu, süni intellekt, kibertəhlükəsizlik və rəqəmsal bağlantı sahələrində layihələr müzakirə olunur.
Leminqin sözlərinə görə, ABŞ Ticarət və İnkişaf Agentliyi (USTDA) infrastruktur ideyalarını erkən mərhələdə inkişaf etdirməyi hədəfləyir. Bu proses texniki-iqtisadi əsaslandırmalar, texniki yardım və pilot layihələr vasitəsilə həyata keçirilir ki, bu da öz növbəsində özəl kapitalın cəlb edilməsinə şərait yaradır.
“Euronews”un məlumatına görə, həm Azərbaycan, həm də Ermənistan Vaşinqtonun Şərq-Qərb enerji və logistika axınlarının yenidən bölüşdürülməsi və Avropanın ənənəvi təchizat mənbələrindən asılılığının azaldılması üçün əsas hesab etdiyi tranzit marşrutunun inkişafı üzərində işləyir.
Bu kontekstdə məqalədə son iki onillik ərzində bölgədə həyata keçirilən mühüm layihələrdən bəhs olunur. Onların arasında Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Xəzər ehtiyatlarını həm Rusiyanı, həm də Hörmüz boğazını yan keçərək birbaşa Türkiyəyə və Avropaya çatdıracaq Cənub Dəhlizi var.
“Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin ötürücülük gücü gündə təxminən 1,2 milyon barel təşkil edir və onun vasitəsilə Azərbaycan nefti ilə yanaşı, Qazaxıstan və Türkmənistan nefti də nəql olunur ki, bu da həmin kəmərin regional diversifikasiya vasitəsi kimi rolunu gücləndirir”, – deyə “Euronews” yazır.
Məqalədə həmçinin qeyd olunur ki, Azərbaycan hazırda təxminən 30 ölkəyə neft, Avropa İttifaqının on üzvü də daxil olmaqla 16 ölkəyə təbii qaz tədarük edir.
“Avropa İttifaqının qaz idxalından asılılığı 85 faizi ötür, bu fonda Cənub Qaz Dəhlizi Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas sütunlarından birinə çevrilib”, – məqalədə deyilib.
“Euronews” həmçinin qeyd edir ki, Avropa İttifaqı və Azərbaycan bərpa olunan enerjidən əldə edilən elektrik enerjisinin Avropaya daşınmasını nəzərdə tutan “yaşıl enerji” üzrə üç dəhliz inkişaf etdirir. Bu əməkdaşlıq 2022-ci ildə Buxarestdə Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan arasında imzalanmış strateji sazişə əsaslanır.