Dövlət Departamenti – Gürcüstan hökuməti insan alverinin aradan qaldırılması üçün tələb olunan standartlara cavab verir, hökumətin davamlı səylərinə görə Gürcüstan “birinci səviyyədə” qaldı
Dövlət Departamenti – Gürcüstan hökuməti insan alverinin aradan qaldırılması üçün tələb olunan standartlara cavab verir, hökumətin davamlı səylərinə görə Gürcüstan “birinci səviyyədə” qaldı

ABŞ Dövlət Departamenti insan alveri barədə hesabat dərc edib və burada Gürcüstan haqqında da danışılır.

Hesabatda qeyd olunur ki, Gürcüstan hökuməti insan alverinin aradan qaldırılması üçün tələb olunan minimal standartlara tam cavab verir. Hesabat dövründə hökumətin ciddi və davamlı səylərinə görə Gürcüstan “birinci səviyyədə” (Tier 1) qalıb.

“Bu səylərə daha çox alverçilərin təqibi və məhkəməyə verilməsi, daha çox qurbanın müəyyənləşdirilməsi və insan alverinə qarşı sığınacaqlara maliyyənin artırılması daxildir. Bir neçə ildən sonra ilk dəfə olaraq məhkəmələr qurbanlara kompensasiya təyin etdilər. Baş Prokurorluq direktiv qəbul etdi ki, insan alveri işlərində qurban-şahid koordinatorlarının təyin edilməsi məcburi olsun. Hökumət minimal standartlara cavab versə də, daha az insan alveri işi araşdırıldı və ümumi səylər seksual alver işlərinin aşkarlanması və təqibi baxımından kifayət etmədi. Hüquq-mühafizə orqanları qurbanlardan məhkəmə prosesi bitənə qədər ölkədə qalmağı tələb etdilər, bu isə repatriasiya etmək istəyən əcnəbi qurbanlarla əməkdaşlığa mane ola bilərdi. Hakimlər heç vaxt cinayət işlərində restitusiya təyin etmədilər. Hökumətin hüquq-mühafizə orqanları ilə əməkdaşlıq etmək istəməyən qurbanların müəyyənləşdirilməsi və xidmətlərə yönləndirilməsi sahəsində səyləri minimal olaraq qaldı. Hökumətin vətəndaş cəmiyyəti ilə sistematik əməkdaşlığının olmaması antialver səylərinə mane oldu”, – deyə hesabatda bildirilir.

Sənəddə həmçinin bir sıra tövsiyələr də yer alıb:

“Xüsusən də seksual alver işlərinin fəal araşdırılması və məhkum edilmiş alverçilərin əhəmiyyətli müddətə həbs cəzası ilə cəzalandırılması; alver qurbanlarının müəyyənləşdirilməsi üçün həssas qruplarda göstəricilərin yoxlanılması; hüquq-mühafizə orqanlarının imkanlarının artırılması; kəşfiyyat və sübutlara əsaslanan əməliyyatların planlaşdırılması üçün resurs və təlimlərin çoxaldılması; qurbanların araşdırma və cinayət təqibində iştirakının təşviqi üçün qurban yönümlü məhkəmə prosedurlarının tətbiqi; qurbanların müəyyənləşdirilməsi üçün Əmək Müfəttişliyi resurslarının artırılması; insan alverinin qarşısını almaq və qurbanları qorumaq üçün hökumətin səylərinin dəstəklənməsi məqsədilə vətəndaş cəmiyyəti ilə əməkdaşlığın gücləndirilməsi; qurbanların müəyyənləşdirilməsi üçün vətəndaş cəmiyyətinin imkan və məlumatlılığının artırılması; Antialverlərarası Koordinasiya Şurasının şəffaflığının artırılması və hökumətin insan alverinə qarşı səyləri barədə müntəzəm məlumatların dərc olunması”, – deyə hesabatda vurğulanır.

Sənəddə həmçinin göstərilir ki, alverçilər Gürcüstan daxilində, xüsusilə Acarada və xaricdə – Kiprdə, Misirdə, Türkiyədə və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində gürcü qadın və qızları seksual istismar məqsədilə istismar edirlər. Bu şəxslərin aldadılması isə xaricdə yüksək maaşlı işlərin vədi ilə həyata keçirilir.

“Alverçilər qurbanları aldadaraq işə cəlb edir, onlara çay emalı fabriklərində, xəstəxanalarda, salonlarda, restoranlarda və otellərdə yüksək maaşlı işlər vəd edirlər. Gürcüstan həmçinin Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistandan gələn qadınlar üçün tranzit ölkədir. Alverçilər seksual alver qurbanlarının cəlbi və istismarı üçün getdikcə daha çox onlayn vasitələrdən istifadə edirlər. Rusiya–Ukrayna müharibəsindən qaçan ukraynalı qaçqınlar və hərbi xidmətə çağırışdan qaçan ruslar insan alverinə qarşı xüsusilə həssasdırlar”, – deyə hesabatda qeyd olunur.

Sənəddə vurğulanır ki, hesabat dövründə Rusiyanın işğalı altında olan Gürcüstan regionları hökumətin nəzarətindən kənarda qalırdı və bu ərazilərdəki qondarma hakimiyyətlərə Rusiya qüvvələri dəstək verirdi.

“Rusiya və Abxaziya nümayəndələri beynəlxalq təşkilatların Abxaziyada fəaliyyət imkanlarını məhdudlaşdırdılar, amma beynəlxalq təşkilatların orada işləmək imkanı Cənubi Osetiyadan daha çox idi. Nəticədə, nə Abxaziyada, nə də Cənubi Osetiyada insan alverinin olub-olmaması və yerli hakimiyyətlərin antialver səyləri barədə məlumat yox idi. Bununla belə, qeyri-hökumət təşkilatları hesab edirlər ki, Gürcüstanın nəzarətində olan ərazilərdə yaşayan Abxaziya və Cənubi Osetiyadan məcburi köçkünlər insan alverinə qarşı xüsusilə həssasdırlar. Müşahidəçilər bildirirlər ki, alverçilər miqrantları Abxaziyada məcburi əməkdə işləməyə məcbur edə bilərlər. Abxaziyada işləyən Şimali Koreya vətəndaşları istismar xarakterli iş şəraitində ola bilərlər və məcburi əməyin bir çox göstəriciləri mövcuddur”, – hesabatda deyilir.