Strasburq Məhkəməsinin Böyük Palatası bu günkü qərarı ilə təsdiqlədi onu, nəyi ki noyabr ayında prokurorluğun brifinqindən sonra ictimaiyyət artıq bilirdi – yəni, daxili işlər üzrə o vaxtkı nazir Giorgi Gaxarianın tərəfin­dən belə zorakı aksiyaya reaksiyanın necə verilməsi barədə göstərişlər düzgün verilməmişdi. Bu barədə Gürcüstanın ədliyyə nazirinin müavini Beka Dzamaşvili SİA-nın iddiası üzrə Böyük Palatanın qərarını şərh edərkən bildirib.

Onun sözlərinə görə, Strasburq Məhkəməsinin qərarı bir tərəfdən presedent xarakteri daşıyır, çünki ümumi olaraq müəyyən edir ki, hücum və ya hücum cəhdi zamanı dövlətin güc tətbiq etmək üçün legitim hüququ var; digər tərəfdən isə, konkret olaraq 20 iyun işi üzrə DİN-in o vaxtkı rəhbərliyinin gücü qeyri-proporsional şəkildə istifadə etməsinə işarə edir.

“Ola bilsin ki, bugünkü qərardan ən mühüm məqam belədir: Böyük Palata müəyyən etdi ki, dövlət institutlarına, bu halda parlamentə hücum baş verdikdə, həmçinin hüquq-mühafizə orqanlarına hücum olduğu halda və daha da önəmlisi, əgər hücum cəhdi mövcuddursa, dövlətin güc tətbiq etmək üçün legitim hüququ var. Bu çox vacib qərardır və digər analoji hallarda da tətbiq edilə bilər. Böyük Palata 20 iyun işi ilə bağlı ayrıca qiymətləndirmə də verdi: bildirdi ki, bu dövlət institutuna hücum müəyyən siyasətçilər tərəfindən də təşviq olunmuşdu və həmin kontekstdə zorakı hərəkətlərdə iştirak etmiş şəxslərə qarşı dövlət tərəfindən güc tətbiqi legitim ola bilərdi. Bununla yanaşı, Böyük Palata qeyd etdi ki, dövlət belə hallarda necə reaksiya göstərməlidir, xüsusilə də əgər toplantı/mitinq zorakı xarakter alır və qanunsuz olur. 20 iyun işi üzrə faktiki olaraq pozuntu müəyyən edildi — o hissədə ki, DİN-in o vaxtkı rəhbərliyi gücü qeyri-proporsional şəkildə nümayişçilərə qarşı tətbiq etmişdi. Böyük Palatanın qərarından görünür ki, xəsarət almış şəxslər arasında elələri də vardı ki, onların zorakı hərəkətlərdə birbaşa iştirakı təsdiqlənmirdi. Bu isə çox önəmli göstəricidir. Faktiki olaraq, Böyük Palata bu günkü qərarı ilə təsdiqlədi ki, daxili işlər üzrə o vaxtkı nazir Giorgi Gaxarianın tərəfin­dən zorakı aksiya zamanı reaksiyaya dair göstərişlər düzgün verilməmişdi. Güc proporsional şəkildə istifadə olunmayıb və demək olar ki, Böyük Palatanın bu qərarı müəyyən mənada prokurorluğun artıq müəyyən etdiyi qənaətlərlə uyğunluqdadır,” – deyə Beka Dzamaşvili bildirib.

Onun sözlərinə görə, bugünkü qərardan çıxan başqa bir vacib məqam da budur ki, Böyük Palata xüsusi olaraq vurğulayıb: bu işdə dövlət tam şəkildə məhkəmə ilə əməkdaşlıq edib.

“38-ci maddənin pozuntusu müəyyən edilmədi, yəni bu faktiki olaraq təsdiq edir ki, dövlət tam açıq və şəffaf şəkildə beynəlxalq institutlarla, o cümlədən əlbəttə ki, Strasburq Məhkəməsi ilə əməkdaşlığa hazırdır. İctimaiyyətə məlumdur ki, bu iş üzrə istintaq davam edir. Böyük Palatanın qərarında göstərilən məqamlar istintaq üçün də əhəmiyyətli olacaq. Hələ fevralda iclas keçiriləndə müəyyən suallar yaranmışdı, dövlət isə çox operativ şəkildə çalışdı ki, istintaq hərəkətləri vaxtında aparılsın və noyabrda artıq konkret nəticə əldə olundu. Bugünkü Böyük Palatanın qərarı da faktiki olaraq həmin nəticəni təsdiqlədi,” – deyə o əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, bu günkü qərar əvvəlki qərardan məzmun baxımından fərqlənir, çünki əvvəlki qərar istintaqdakı nöqsanlara diqqət yetirirdi.

“Bu gün isə faktiki olaraq istintaq müəyyən məsul şəxsi artıq müəyyən edib — bunu siz də bilirsiniz — və Böyük Palatanın da daha geniş imkanları vardı ki, işin mahiyyətinə varsin. Böyük Palata müəyyən etdi ki, o cümlədən işin əsas hissəsində Konvensiyanın maddələri pozulub; bəzi şikayətçilərə, nümayişçilərə qarşı qeyri-insani rəftar halları olub və onların ifadə azadlığı, toplantı/mitinq çərçivəsində, pozula bilərdi — xüsusilə də o şikayətçilər üzrə ki, onlar birbaşa zorakı fəaliyyətlərdə iştirak etmirdilər. Yəni əsas vurğu onadır ki, əgər nümayişçi zorakı hərəkətlərdə iştirak edirsə, dövlətin güc tətbiq etmək hüququ var, lakin bu güc mütləq proporsional olmalıdır və yalnız zəruri minimum vasitələrdən istifadə edilməlidir ki, qanunsuz hərəkətlər dayandırılsın. Böyük Palatanın qərarından görünür ki, bəzi şəxslərin zorakı hərəkətlərdə iştirakı sübuta yetirilmirdi, amma buna baxmayaraq, DİN-in o vaxtkı rəhbərliyi gücü onlar üçün də tətbiq etmişdi və nəticədə bu hissədə Konvensiyanın maddələrinin pozuntusu müəyyən edilib,” – deyə Dzamaşvili bildirib.