İrakli Kobaxidze: Gürcüstan–Çin tərəfdaşlığı hər iki ölkə üçün konkret fayda yaradır və nümunəvi strateji əməkdaşlıqdır
Irakli Kobakhidze bildirib ki, tam aydın şəkildə görünür ki, bu, kağız üzərində olan strateji tərəfdaşlıq deyil, əksinə hər iki ölkə üçün konkret səmərədə öz əksini tapır. Onun sözlərinə görə, məhz belə olmalıdır – qarşılıqlı hörmətə, ədalətə və ləyaqətə əsaslanan, qarşılıqlı faydaya yönəlmiş iki ölkə arasında nümunəvi strateji tərəfdaşlıq.
Kobaxidze Gürcüstan–China strateji tərəfdaşlığı ilə bağlı əldə olunan nəticələrdən danışıb.
“Bildiyiniz kimi, dünən Gürcüstan və Çin Xalq Respublikası arasında hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq sazişi imzalandı. Bu, ölkəmiz üçün həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan xüsusi əhəmiyyətli hadisədir.
Strateji tərəfdaşlıq sazişinin imzalanmasından üç il sonra iki ölkə arasında münasibətlər çox dinamik şəkildə inkişaf edib:
Yalnız son altı ay ərzində Gürcüstanın baş nazirinin, parlament sədrinin və beş nazirin Çinə səfəri baş tutub. Bu səfərlərin hər biri konkret nəticələrə yönəlib. Ümumilikdə 2023-cü ildən bəri Gürcüstan və Çin arasında 14 mühüm beynəlxalq saziş imzalanıb, 6 saziş isə yekun mərhələdədir;
2024-cü ildə Gürcüstan və Çin arasında ticarət dövriyyəsi 17%, 2025-ci ildə 21%, 2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında isə 45% artıb. Bu gün Çin Gürcüstanın ümumi ticarət üzrə tərəfdaşları arasında 3-cü, Gürcüstan istehsalı ixrac üzrə isə 2-ci yerdədir. Qeyd edək ki, bu ilin yanvar-aprel aylarında keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə Gürcüstandan Çinə ixrac üç dəfə artıb. Ötən ilin noyabrında Gürcüstan və Çin arasında azad ticarət sazişinin dərinləşdirilməsi imzalanıb. Keçən il Gürcüstan Çinin beynəlxalq idxal sərgisinə əsas qonaq statusu ilə dəvət olunub. 2023-cü ilin sonunda Gürcüstan və Çin arasında beynəlxalq yük daşımaları üçün icazələrin ilk dəfə mübadiləsi aparılıb ki, bu da avtomobil daşımalarının inkişafına təkan verib. 2024-cü ildə iki ölkə hökumətləri arasında Çin–Avropa dəmir yolu ekspresi üçün Transxəzər beynəlxalq nəqliyyat marşrutunun inkişafı ilə bağlı memorandum imzalanıb.
Bu və digər addımlar nəticəsində 2025-ci ildə Çinlə Orta Dəhliz vasitəsilə daşınan konteynerlərin sayı tarixi maksimuma çatıb. Çinlə ticarət-iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsi Gürcüstan iqtisadiyyatının və milli istehsalının inkişafına birbaşa töhfə verir.
Strateji tərəfdaşlıq sazişindən sonra 2023–24-cü illərdə Gürcüstan və Çin vətəndaşları üçün qarşılıqlı vizasız rejim tətbiq olunub. Vizasız rejim birbaşa uçuşların artmasına və iki ölkə arasında sərnişin axınının əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlməsinə təkan verib. 2024-cü ildə Gürcüstana gələn Çinli ziyarətçilərin sayı 83%, 2025-ci ildə 44%, cari ilin ilk rübündə isə 49% artıb.
Bu gün Gürcüstan bazarında artıq üç Çin aviaşirkəti fəaliyyət göstərir. Keçən il Air China Pekin–Ürumçi–Tbilisi marşrutunu əlavə edib, iyuldan China Southern Airlines oxşar reyslər əlavə edir, 15 iyuldan isə China Eastern Airlines Şanxay–Tbilisi birbaşa uçuşlarına başlayır. Qeyd edək ki, bu il Asiyanın ən böyük turizm sərgilərindən biri olan ITB China Şanxayda Gürcüstan milli stendi ilə açılıb ki, bu da Çin tərəfinin Gürcüstana xüsusi diqqətini göstərir.
Gürcüstan və Çin təhsil nazirlikləri arasında tərəfdaşlıq da əhəmiyyətli dərəcədə dərinləşib.
Hazırlanmaqda olan memorandum universitetlər və kolleclər arasında əməkdaşlıq və mübadilə proqramlarını, birgə gənclər proqramlarını, Gürcüstanda Çin dilinin tədrisinin genişləndirilməsini və s. nəzərdə tutur.
Bu, ölkəmizin Çinlə strateji tərəfdaşlıq sazişindən əldə etdiyi nəticələrin tam olmayan siyahısıdır. Tam aydın şəkildə görünür ki, bu, kağız üzərində olan strateji tərəfdaşlıq deyil, əksinə hər iki ölkə üçün konkret faydaya çevrilir. Məhz belə olmalıdır – qarşılıqlı hörmət, ədalət və ləyaqətə əsaslanan və qarşılıqlı faydaya yönəlmiş nümunəvi strateji tərəfdaşlıq. Çin Xalq Respublikası böyük miqyaslı superdövlət olsa da, Çin hökuməti bizimlə əməkdaşlığı ən qısa müddətdə və maksimum effektivliklə inkişaf etdirib. Xüsusilə qiymətləndirilən odur ki, Çin hökuməti ölkəmizə bərabər və tərəfdaş kimi yanaşır ki, bu da qlobal siyasətin mövcud qüsurlar fonunda xüsusilə nəzərəçarpandır və qiymətləndirilir”, – deyə Irakli Kobakhidze bildirib.
Irakli Kobakhidzenin sözlərinə görə, Gürcüstan Çin Xalq Respublikası ilə əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə xüsusi önəm verir və bu ölkə, son 50 ilin təcrübəsinə əsasən, dünyada yeganə sülhsevər superdövlətdir.
“Bu fürsətdən istifadə edərək Çin hökumətinə Gürcüstanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünə sarsılmaz dəstəyə görə təşəkkürümü bildirirəm.
Hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq sazişinin imzalanması Gürcüstan–Çin münasibətlərinin dərinləşməsində yeni mərhələnin əsasını qoyur və ölkəmizə mühüm siyasi və iqtisadi faydalar gətirəcək.
Hökumət və parlament komandamızın bütün üzvlərinə bu mühüm nəticəyə görə təşəkkür edirəm. Xüsusilə xarici işlər naziri xanım Maka Boçorişviliyə, iqtisadiyyat və dayanıqlı inkişaf naziri xanım Mariam Kvriyaşviliyə və təhsil, elm və gənclər naziri cənab Givi Mixanadzeyə təşəkkür edirəm. Gürcüstan Prezidenti cənab Mixeil Kavelaşviliyə də təşəkkür edirəm ki, sazişi dövlət adından imzalayıb.
Xüsusi təşəkkürümü Çin tərəfinə, xüsusilə Prezident Si Cinpinə bildirirəm ki, o da bu sazişi imzalayıb. Çin Xalq Respublikasının Baş naziri və digər nazirlərə də təşəkkür edirəm. Gürcüstandakı Çin səfiri cənab Çjou Tsienə də minnətdarlığımı bildirirəm ki, onun şəxsi səyləri münasibətlərin bu səviyyəyə yüksəlməsində mühüm rol oynayıb.
Bir daha qeyd edirəm ki, Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq sazişi ölkəmiz üçün müxtəlif istiqamətlərdə real və ölçülə bilən faydalar gətirəcək”, – deyə Irakil Kobakhidze bildirib.