ЕÆÆО-йы парламентон ассамблей йæ пленарон рабадтыл райста Портуйы деклараци. ЕÆÆО-йы парламентон ассамблейы веб-фарсыл публикацигонд документы Гуырдзыстоны фæдыл резолюци дæр ис.

Резолюцийы куыд дзырдæуы, афтæмæй «ЕÆÆО-йы парламентон ассамблей æвдисы йæ арф тыхстдзинад Гуырдзыстоны 2024 азы 26 октябры парламентон æвзæрстыты ауадзыны тыххæй, кæцыты рæстæджы ЕÆÆО-йы демократон институтты æмæ адæймаджы барты фæдыл æвзæрстыты цæстдарæг мисси æвзæрстыты процессы ссардта бирæнымæц æнæзакъондзинæдтæ».

Уынаффæмæ гæсгæ, «Асамблейы тыхсын кæны æвзарæнон процедурæты хæлдтытæ æмæ административон ресурсты æнæпрецедентон масштаб, кæцытæ Гуырдзыстоны æвзарæнон процессы сæрибардзинад æмæ æмхуызондзинады принциптæ æмæ сæхæдæг æвзæрстыты фæстиуджытæ халынц».

«Резолюцийы æфхæрд цæуы æнæпропорционалон тыхы спайда сабырадон протестгæнджыты ныхмæ, кæцытæ фидарæй лæууынц Гуырдзыстоны европон æмæ демокративон фидæны сæрыл.

Ассамблейы тыхсын кæны журналистты, активистты æмæ оппозицион политикты ахст æмæ политикон мотивацигонд фæдагуырд.

Æвдисы йæ хъыгдзинад, Гуырдзыстоны хицауад «фæсарæйнаг агентты регистрацийы», «радио æмæ телеуынынады» æмæ «грантты» фæдыл ног закъæттæ райсгæйæ, æппæт гæнæн фæрæзтæй кæй пайда кæны, цæмæй сæ тых сфидар кæна.

Банысан кæны, цæмæй Гуырдзыстоны уавæр дарддæр кæны фæфыддæр кæнын æмæ хицауад фылдæрæй-фылдæр кæны евроинтеграцийы фæндагæй.

Ассамблей тынг тыхстгонд у рæзгæ анти-евроцæдисы (ЕЦ) риторикæйæ æмæ йæ нымайы бынтон æнæрайсгæйæ.

«Тынг тыхст Уæрæсейы Федераци æмæ Китайимæ бастдзинæдтæ фæтыхджындæр кæныны тыххæй», – дзырдæуы резолюцийы.

ЕÆÆО-йы парламентон ассамблей сиды Гуырдзыстоны хицауадмæ: «уавæр фæкъаддæр кæнын æмæ æппæт интересджын фарсытимæ националон диалогы инициаци, цæмæй уæвæг уавæрæй рацæуæн ссарæм æмæ Гуырдзыстоны демократимæ æхсæнады æууæнк сног кæнæм, æмбырдты сæрибардзинад æмæ ныхасы сæрибардзинадæн кад кæной æмæ протестгæнджытæй сабырадон æмæ медийы ныхмæ спайда кæной минæвæрттæ æмæ Евроцæдисы интеграцийы фæндагмæ æрыздæхын».

Уымæй дарддæр ма, резолюцийы ис фыст, цæмæй ЕÆÆО-йы парламентон ассамблея дарддæр кæны йæ фарсылхæцындзинад гуырдзиаг æхсæнады проевропæйаг тырнындзинæдтæн, кæцы демократон аргъдзинæдтыл фидар æнувыддзинад æвдисы æмæ йæ бæстæйы фидæн Европæйы уыны.

«Асамблея ноджы иу хатт бæлвырд кæны йæ фарсылхæцындзинад Гуырдзыстоны территорион æнæхъæндзинад æмæ суверенитетæн йæ æппæтдунеонæй нымад арæнты фæлгæтты.

Ассамблей сиды Уæрæсейы Федерацимæ, гуырдзиаг регионты Абхаз æмæ Хуссар Ирыстоны хæдбар паддзахадтыл банымад æрурома, 2008 азы Евроцæдисы æхсæнлæвæрдæй арæзт æхсты фæурæды бадзырд æххæст кæна, æмæ ацы регионты милитаризаци æмæ Гуырдзыстоны иннæ паддзахадтæй сæ тыхæй ахицæн кæныны фæлварæнтæ фæуромой», – дзырдæуы резолюцимæ.

Йæхæдæг декларацимæ та цы хауы, Портуйы декларацийы Гуырдзыстонæн цалдæр пункт снывонд ис.

Сæрмагондæй, декларацимæ гæсгæ, «ЕÆÆО-йы парламентон ассамблея арф тыхстдзинад æвдисы Уæрæсейы Федерацийы æрдыгæй Абхазийы æмæ Гуырдзыстоны Цхинвалы регионы оккупацийы фæдыл, кæцы регионалон æдасдзинадæн зиан хæссы, æмæ сиды Евроцæдисы æхсæн æхсты фæурæды бадзырд æххæстæй сæххæст кæнынмæ, уый нымæцы Уæрæсейы Федерацимæ æвæстиатæй ахызт конфликты размæйы позицитæ, зианбаййафæг районты гуманитарон æххуысмæ æнæкъуылымпыйæ бацæуæн, мидæггагон æрцæуæггæгтæ æмæ лигъдæтты æдас æмæ кадджын æрыздæхт, æмæ Женевæйы бадзырдты конструктивон хайадист».

Ассамблей йæ декларацийы Сирийы хицауадмæ сиды, цæмæй «фæстæмæ райса Гуырдзыстоны регионты Абхаз æмæ Цхинвалы, афтæ дæр Украинæйы Донецкы æмæ Луганскы регионты «хæдбардзинады» банымад æмæ банымайа Гуырдзыстон æмæ Украинæйы территорион æнæхъæндзинад».

«Ассамблея нæ разы кæны Уæрæсейы Федерацийы контролы бын Гуырдзыстоны оккупацигонд регионты уагъд «æвзæрстытæн» легитимондзинад раттыны тыххæй, уыцы нымæцы 2025 азы 2-æм марты Абхазы уагъд «президентон æвзæрстытæн», кæцытæ æхсæнадæмон барадæй нымад не сты æмæ Гуырдзыстоны суверенитет æмæ территорион æнæхъæндзинадæн комкоммæ ныхмæлæуд сты».

Ассамблей серьезон тыхстдзинад æвдисы Гуырдзыстоны политикон уавæры фæфыддæрæй, кæцы характерон у демокративон фæстæмæздæхтæй, рæзгæ политикон поляризацийæ æмæ фундаменталон сæрибардзинæдты арæнæвæрдæй, се æхсæн сабырадон æмбырды бар æмæ медийы хæдбардзинадæн, æмæ тæрхон кæны политикон мотивацигонд ахстытæ æмæ тæрхондоны æрбабырстытæ, кæцытæ хъыгдарынц демократон æмæ европæйаг хицауиуæгады бæллицтæ Гуырдзыстон.

ЕÆÆО-йы парламентон ассамблея Гуырдзыстоны хицауадмæ сиды, сæххæст кæной сæ хæстæ, цæмæй æмбæстагон æхсæнад, хæдбар меди, активисттæ æмæ протестгæнджытæ сæрибарæй æмæ æдасæй архайой, афтæ дæр æргом æмæ инклюзивон политикон процессæн æххуыс кæной, кæцы æвдисы уæрæх æхсæнадон хайадист æмæ бындуриуæг кæны демокративон принциптыл, уыцы нымæцы æппæт политикон ахæстты ссæрибар кæнын æмæ уæрæсейаг стилы тыхми кæнын «фæсарæйнаг агентты» закъон.

Тыхстдзинад æвдисы 2024 азы 26 октябры парламентон æвзæрстыты фæстæ Гуырдзыстоны цы цаутæ æрцыд, уыдоны тыххæй, се æхсæн æмбæстагон æхсæнады организациты, оппозицийы лидерты æмæ медийы минæвæртты æнæбары ахстыты, тыхмидзинады æмæ æвзæр ахасты тыххæй хъусынгæнинæгтæ, кæцытæ æмбæстагон æхсæнады организацитæ æмæ Гуырдзыстоны æхсæнадон хъахъхъæнæг ныффыстой.

Ассамблея афтæдæр æхсызгонæй нымайы ЕÆÆО-йы Венæйы механизмы активаци, 2024 азы 26 октябры парламентон æвзæрстыты фæстæ Гуырдзыстоны массон протестты дзуаппæн, кæцытæ, ODIHR-ы æвзæрстыты цæстдарæг миссийы кæронбæттæн хыгъдлæвæрдмæ гæсгæ, нысангонд æрцыдысты цалдæр æнæзакъондзинадæй. Ассамблейы нымайы ацы механизмы нысаниуæгдзинад адæймаджы барты, демокративон процессты æмæ барады уæлдæрдзинады фарстаты æрбиноныг кæнынæн æмæ сиды адарддæргонд диалогмæ æмæ æмгуыстадмæ, цæмæй æххæст æрцæуа фундаменталон сæрибардзинæдты хъахъхъæд, сæрмагондæй æппæт политикон ахæстты æвæстиатæй ссæрибар кæныны æмæ ног, сæрибар æмæ рæстадон æвзæрстыты ауадзыны фæрцы, кæцытæ æцæгæйдæр æвдисынц Гуырдзыстоны адæмы деклараци.