Օմբուդսմենի զեկույց․ «2025 թվականին օկուպացիոն ռեժիմների կողմից հաճախակիացել են երկարաժամկետ ապօրինի կալանավորման դեպքերը»
Վրաստանի հանրային պաշտպան Լևան Իոսելիանին Վրաստանի խորհրդարանում ներկայացրել է 2025 թվականի հաշվետվությունը մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության վիճակի մասին։
Հանրային պաշտպանի մամուլի ծառայության տեղեկատվությամբ՝ Լևան Իոսելիանին իր ելույթը սկսել է 2025 թվականին հակամարտությունից տուժած (ինչպես կենտրոնական իշխանության կողմից վերահսկվող, այնպես էլ օկուպացված տարածքներում) բնակվող բնակչության վիճակի ակնարկով։ Օմբուդսմենը խոսել է սեփականության իրավունքի խախտումների, օկուպացիոն ուժերի կողմից իրականացվող անօրինական, այսպես կոչված, բորդերիզացիայի (սահմանագծման) գործընթացի ընթացքի մասին և նշել, որ հաշվետու տարում օկուպացված Ցխինվալիի ուղղությամբ ռուսական օկուպացիոն ուժերը անցկացրել են ավելի քան 60 կիլոմետր երկարությամբ փշալարեր, իսկ օկուպացված Աբխազիայի ուղղությամբ արհեստական արգելապատնեշների ընդհանուր երկարությունը գերազանցում է 50 կիլոմետրը։
«Պաշտոնական տվյալներով՝ 2025 թվականին օկուպացիոն ռեժիմները, այսպես կոչված, սահմանի անօրինական հատման մեղադրանքով օկուպացիոն գծի վրա՝ Ցխինվալիի տարածաշրջանի ուղղությամբ ձերբակալել են 32 անձի, իսկ օկուպացված Աբխազիայի ուղղությամբ՝ 40 անձի։ Հաճախացել են նաև երկարաժամկետ անօրինական ազատազրկման դեպքերը։
Կարևորագույն մարտահրավեր է մնում մայրենի լեզվով կրթության հասանելիությունը։ Գալիի և Ախալգորիի բոլոր դպրոցների տարրական դասարաններում ամբողջությամբ արգելվել է վրացերենով ուսուցումը, և մայրենի լեզուն վերածվել է օտար լեզվի և գրականության առարկայի, ինչի պատճառով տարեցտարի նվազում է աշակերտների թիվը։
Օկուպացված տարածքներում անսարք բժշկական ծառայությունների և ենթակառուցվածքների, բուժանձնակազմի անբավարար որակավորման, ինչպես նաև պացիենտների տեղաշարժի դժվարությունների հաշվառմամբ՝ օկուպացված տարածքներում բնակվող մարդկանց համար կենսականորեն կարևոր է Վրաստանի վերահսկվող տարածքում գործող «Ռեֆերալ ծառայության» ծրագիրը։
2025 թվականին Վրաստանի վերահսկվող տարածքում գործող «Ռեֆերալ ծառայության» ծրագրի շրջանակներում օկուպացված տարածքներից ֆինանսավորվել է 1 406 պացիենտ։ Այստեղից 1 131 անձ Աբխազիայից և 260-ը՝ Ցխինվալիի տարածաշրջանից»։