ЕÆÆО-йы парламентон ассамблейы демократи, адæймаджы бартæ æмæ гуманитарон хъуыддæгты фæдыл комитет йæ фарсыл рахæцыд Гуырдзыстоны фæдыл резолюцийы проектæн, кæцыйы иницир кодта Джо Уилсон

19:44, 06.07.2026

ЕÆÆО-йы парламентон ассамблейы демократийы, адæймаджы барты æмæ гуманитарон хъуыддæгты фæдыл комитет йæ фарсыл рахæцыд Гуырдзыстоны фæдыл резолюцийы проектæн, кæцыйы сæргонд у «Гуырдзыстоны æвзæрстыты æнæхъæндзинад æмæ фундаменталон сæрибардзинæдты хъахъæд».

Резолюцийы инициатор уыд АИШ-ы конгрессмен Джо Уилсон.

Резолюцийы проектмæ гæсгæ, «ЕÆÆО-йы парламентон æмбырд:

  1. Тыхсын кæны 2024 азы 26 октябры Гуырдзыстоны уагъд парламентон æвзæрстыты тыххæй æмæ банысан кæны, цæмæй ОБСЕ/ОДИХР-ы æвзæрстыты цæстдарæн миссийы хыгъдлæвæрдты æвдыст æрцыдысты нысаниуæгджын хæлдтытæ, се æхсæн æвзарæгты тæрсын кæнын, паддзахадон кусджытыл æндæвдад æмæ хъæлæс кæныны процессы сусæгдзинады цухдзинад;
  2. Тыхст у 2025 азы октябры бынæттон æвзæрстыты рæстæджы æвзарæн хайæдты оппозицийы цæстдарæгты къуылымпы кæныны аххосæгтæй, æвзарæгты сайдæй, æвзарæгты æфтиæгтæй, «карусельон» хъæлæсæппæрстæй;
  3. Тæрхон кæны арæнæвæрæг закъондæттынад райсын, сæрмагондæй та æддагон æндæвдады æргомдзинады тыххæй закъон, æмбырдты æмæ равдыстыты тыххæй закъонмæ ивддзинæдтæ, афтæ ма административон фæткхалæнты кодекс, кæцытæ карзæй арæн кæнынц æхсæнады, медийы, ныхасы æмæ æмбырдты сæрибардзинад, æмбæстагон æхсæнадыл хъыгдарæг æндæвдадимæ;
  4. Тыхсы административон ресурстæй системон пайда кæнын æмæ институционалон хицаудзинады консолидаци, кæцы сарæзта æнæбæрц хъазæн фæз, фехæлдта æхсæнады æууæнк демократон процессмæ æмæ сарæзта дэ-факто иупартион хицауиуæгад;
  5. Тæрхон кæны политикон оппозицийы уæнгты, медийы минæвæртты æмæ Гуырдзыстоны демокративон æмæ европæйаг фидæны фарсхæцæг сабырадон протестгæнджыты æнæбары ахстыты, ахстыты æмæ æфхæрды дарддæры пайда кæнын;
  6. Ногæй сбæлвырд кæны демокративон контролты æмæ балансты фехæлд æмæ хъусын кæны, цæмæй ЕÆÆО-йы хæслæвæрдтæ нæ æххæст кæнын æвзæрын кæны комкоммæ тæссагдзинад Гуырдзыстоны евроатлантикон интеграцийы фæндагæн;
  7. Банысан кæны, цæмæй æвзæрстыты цыфæнды фæстиуæджы легитимондзинад баст у сæрибар, рæстаг æмæ æргом æвзæрстыты æхсæнадæмон стандарттæ æххæст кæныныл. ЕÆÆО-йы парламентон ассамблейы уæнгтæ Гуырдзыстоны хицауадмæ сидынц:
  8. Æппæт гуырдзиаг политикон ахстты ссæрибар кæнын, кæцытæ сбæрæг кодтой националон æмæ æппæтдунеон адæймаджы барты хъахъхъæнæг къордтæ.
  9. Скусын кæнын æппæт закъондæттынад, кæцы арæн кæны бындурон сæрибардзинæдтæ æмæ халы Гуырдзыстоны æхсæнадæмон адæймаджы барты хæстæ;
  10. 2024 æмæ 2025 æвзæрстыты æппæт хъусынгæнинаг æвзарæн хæлдтыты фæдыл æххæст æмæ æргом фæдагуырд райдайын æмæ аххосджынты дзуаппмæ æркæнын;
  11. Æцæг реформæты процесс райдайын, Венецийы къамис æмæ ОSСЕ/ОDIHR-имæ консультацитæ кæнгæйæ, тæрхондоны æмæ Централон Æвзарæн Къамисы хæдбардзинад сног кæныны тыххæй;
  12. Æмбæстагон æхсæнад æмæ хæдбар медийы æдас уавæр саразын, цæмæй кусой æнæ тасæй æфхæрдæй;

ЕÆÆО-йы Парламентон Ассамблей сиды йæ уæнгтæм æмæ дунеон æмæхсæнадмæ:

  1. Дарддæр кæнын æххуыс кæнын Гуырдзыстоны хицауадæн демокративон нормæтæ æвæстиатæй сног кæныны æмæ ЕÆÆО-йы хæслæвæрдтимæ æххæстæй æмдзу кæнæг фидæны æвзарæнон процессты организаци кæныны хъуыддаджы;
  2. Ма банымайын Гуырдзыстоны ахæм æвзæрстыты фæстиуджытæ, кæцытæ æууæнкджын æхсæнадæмон æмæ мидæггагон æвзæрстыты цæстдарæг мисситы æрдыгæй сæрибар, рæстадон æмæ демократон нæ уыдысты бæлвырдгонд;
  3. Гуырдзыстоны адæймаджы барты уавæрмæ цæстдардæй баззайут къæрцхъусæй æмæ æнæрлæугæйæ æххуыс кæнут гуырдзиаг адæмæн сæ демокративон аргъдзинæдтæм тырнындзинады».

Хуыздæр