Централон æвзарæн къамис парахат кæны хъусынгæнинаг.
Расидæны куыд банысангонд у афтæмæй, æвзарæн фадгуыты видеофыстмæ гæсгæ
апарахат ис манипулятивон информаци.
«Æвзæрстыты администраци дзуапп дæтты æндæр манипуляцион информацийæн, кæцы æвдыст цæуы телекомпани «Пирвели»-йы, кæцы дарддæр кæны традицион æмæ зындгонд схемæ æвзæрстыты администрацийы дискредитацийы тыххæй, æмæ кæцыйы кампанийы æххуыс кодтой иуæй-иу æнæхицауадон организацитæ æмæ политикон партиты минæвæрттæ, кæцыты фæрцы цымыдисгæнæг фарсытæ ногæй архайынц куыд æвзарæгтимæ, афтæ æхсæнадæмон партнертимæ дæр манипуляци кæныныл». Бакой уын кæндзыстæм, цæмæй уæлдæрбанысангонд телекомпани манипулятивон информаци парахат кæныны фыццаг цау нæу. Æхсæнады зæрдыл æрлæууын кæндзыстæм, æвзарæнон администрацийы сидтмæ гæсгæ, «Журналистон этикæйы хартийы» сбæрæг кодтой хæлдтытæ телекомпанийы æрдыгæй уагъд дезинформацион репортажты фæдыл къорд цауы.
Уымæ гæсгæ, цæмæй адæмæн фехъусын кæной, уый тыххæй ЦÆК хъусын кæны йæ позици æвзарæн фадгуыты видеофиксацийы фæдыл. Æнæкæсгæ уымæ, æмæ æвзарæн хайæдты фото æмæ видео исын регуляцигонд у æмæ алы баст фарсæн дæр – фæнды политикон уагæвæрд, фæнды медиа, фæнды цæстдарæн организаци – ис æмхуызон бар киноныв сисынæн æмбæлон фæткмæ гæсгæ, уæддæр сæрмагонд цымыдисгæнæг фарсытæ архайынц фарст манипулятивон æгъдауæй равдисын. Сæ критикæйы темæ уыдысты, ныртæккæйы закъондæттынад æххæст кæнгæйæ, æвзарæн хайæдты цы видеокамерæтæ æвæрд æрцыд, уыдон. Сæ æнхъæлцтæм гæсгæ кæнæ ныхæстæм гæсгæ, камерæты техникон миниуджытæ фадат лæвæрдтой æвзарæгты контролæн, æмæ æвзарæнон администраци ахæм бæрæггæнæнтимæ камерæтæн кусыны бар нæ хъуамæ радтаид.
Уæлдай тынгдæр тыхсын кæны уый, æмæ иуæй-иу адæймæгтæ кæнæ организацитæ, кæцытæ ныртæккæ критикæ кæнынц ацы барадон практикæ, ивгъуыд рæстæджы фехæлдтой закъон æмæ, æвзарæн хайады сæрмагондæй нысангонд фæзуатæй уæлдай, ма уагътой киноныв сисын/комкоммæ эфир æндæр бынæттæй, уыцы нымæцы æвзарæгты фæндон фыстæй, кæцы комкоммæ хæлдта куыд персоналон бæрæггæнæнты хъахъхъæныны принциптæ, афтæ æвзарæн закъондæттынад дæр. Растдæр ацы закъонхæлдтытæн дзуапп раттыны æнæмæнгхъæуындзинады тыххæй, цалдæр къуырийы размæ ЦÆК рауагъта уынаффæ, кæцыйы фæбæлвырддæр сты видеофысты фарстатæ.
Ноджы иу хатт бахахх кæнæм, цæмæй фото æмæ видеофыст, кæцы барлæвæрд адæймæгтæ сарæзтой æвзарæнон фадыджы сæрмагондæй нысангонд бынатæй, у закъонæй барлæвæрд архайд, æмæ ахæм архайды тыххæй агитаци уыцы адæймæгты æрдыгæй, кæцытæ закъонæй сфидаргонд киноисыны уагæвæрдты карзæй хæлгæйæ, æвзарæгты хъæлæсæппæрсты процесс комкоммæ эфиры æвдыстой æмæ сæ персоналон информацийы ныммыхуыр кодтой. Уый фæдыл, закъонхалджытæ абон хъавынц бавдисын ахæм хæлд, кæцы ран нæй, кæцы бæрæгæй у манипуляци æмæ æвзарæнон администрацийæн æнæрайсгæ у. Ацы контексты уæлдай нысаниуæгджын у æвзæрстгонд критикæ. Фæдзæхст, цæмæй дзырддаг камерæтæ æвзарæгты фæндоныл контроль кæнынæн фадат лæвæрдтой ист æрмæг комкоммæ эфиры эфиры æвдыстæй, ницы фактыл бындуриуæг кæны æмæ нæ æмбæлы барадон реалондзинадæн – закъондæттынад нæ бæлвырд кæны камерæйы техникон миниуджытæ æмæ æвзарæнон администрацийæн нæ дæтты бар ацы бындурыл аргълæвæрд æмæ арæнæвæрд видеокамерæтæй пайда кæнын æвзæрстыты уагдоны. Афтæмæй æппæт барлæвæрд адæймæгтæн дæр фадат ис, закъонмæ гæсгæ, æвзарæн хайады сæрмагондæй нысангонд бынатæй фото æмæ видеоæрмæг саразын.
Æвзарæнон администраци 2021 азы æвзæрстыты рæстæджы ацы камерæтæй кæй спайда кодта, уый тыххæй дæр манипуляци кæнынц æрдхордтæ. Бæрæг нæу, цавæр фарстытæ æвзæрын кæндзæн ацы æхсæнадон факт, кæцы лæггад кодта уæлдæрбанысангонд æвзарæнон процессы æргомдзинады стандарт фæбæрзонддæр кæнынæн. Æхсæнады зæрдыл æрлæууын кæндзыстæм, цæмæй хъæлæсты нымайыны процесс фиксиргонд цыд уæлдæр ранымадгонд видеокамерæты фæрцы, цæй фæстæ та видеокадртæ æрæвæрдтой Google платформæмæ æмæ уыдысты æппæт цымыдисгæнæг фарсытæн æнæмæнгхъæугæ. Уыцы рæстæджы ацы фарст иу партийæн дæр нæ сси быцæуаг æмæ проблемон.
ЦÆК бæлвырдæй зæгъы: æвзарæн хайады фото æмæ видео исын бар ис æрмæстдæр закъоны нысангонд уавæрты; ЦÆК хæсджын у архайын æрмæстдæр закъонæй ныффидаргонд стандартты бындурыл æмæ нæ æнцой кæны искæцы субъекты манипуляцитыл кæнæ техникон æнхъæлцтыл; ЦÆК хъуамæ æмбæлон дзуапп дæтта алы цауæн дæр, кæцы халы æвзарæн процессы фæтк кæнæ æвзарæджы конфиденциалондзинад, закъонмæ гæсгæ.
Банысан кæнæм, цæмæй хъыгагæн, иуæй-иу æрдхордты æвдыст позицитæ æрмæст æнæбаст не сты, фæлæ ма ирдæй æвдисынц политикон боны фæткæй архайыны мотив, кæцыйы фæстиуæгæн зиан хæссы æхсæнады æууæнкдзинад æвзарæнон процессмæ. ЦÆК алы фарсмæ сиды, цæмæй сæхи бауромой дезинформаци парахат кæнынæй æмæ администрацийы дискредитаци кæнынæй. Мах адарддæр кæндзыстæм закъоны уæлдæрдзинад æмæ æргом, рæстаг æвзарæнон процесс, куыд ныры закъондæттынадмæ гæсгæ, афтæ æхсæнадæмон æмвæзадыл дæр.
