Ümumi Gürcüstanın Katolikos-patriarxı, Mtsxeta-Tbilisi arxiyepiskopu, Bichvinta və Tsxum-Abxaziya mitropoliti İkinci İlianın Milad məktubu:
Ümumi Gürcüstanın Katolikos-patriarxı, Mtsxeta-Tbilisi arxiyepiskopu, Bichvinta və Tsxum-Abxaziya
mitropoliti İkinci İlianın
Gürcüstanın Müqəddəs Ortodoks Kilsəsinin üzvlərinə, İveriya sakinlərinə və ölkəmizin hüdudlarından kənarda yaşayan həmvətənlərimizə:
“Eşit, ey göy və aç qulağını, ey yer,
çünki budur, Atanın Oğlu və Kəlamı doğulmaq üzrədir…
və bütün yaradılışın Yaradanı doğulur” (Mikael Modrekili)
Rəbbin mərhəməti ilə yenidən ən sirli zaman gəlib çatdı, İsa Məsihin bu dünyaya gəlişinin zamanı. Bu, dünyanın yaradılışından bu günə qədər baş vermiş və gələcəkdə də baş verəcək möcüzələr arasında ən böyük yenilikdir, çünki başlanğıcı olmayan tanrının fani dünyada insan bədəni alaraq doğulması möcüzəsi ilə heç nə müqayisə oluna bilməz.
Bu hadisənin böyüklüyünü heç olmasa bir az hiss etmək üçün hamıya məlum olan bir həqiqəti yadınıza salıram: kainatda müəyyən qruplar – qalaktikalar yaradan milyonlarla ulduz var. Qalaktikamızı “Süd Yolu” adlandırırlar. O qədər böyükdür ki, işıq sürəti ilə (yəni saniyədə 300 000 kilometr) hərəkət edən dalğanın onun bir ucundan digər ucuna çatması üçün ən azı 100 000 il lazım olardı.
Belə qalaktika isə kosmosda saysız-hesabsızdır; onların hər biri böyük qanunauyğunluqla idarə olunur və görünən və görünməyən hər şeyin yaradıcısının başlanğıcı və sonu olmayan Rəbb olduğunu car çəkir.
Məhz zamansız olanın, zamana daxil olması heyrətamizdir; hər şeyə hökm edən, varoluşun hökmdarı bizim kimi oldu və qalaktikalardan birinin ən kiçik hissəsində – yer üzündə – soyuq bir qış gecəsində, Betlemdə bir tövlədə uzanmış halda özünü kainata təqdim etdi.
Əqdəs Üçlüyün ikinci şəxsi olan İsa Məsih, doğulduğu andan etibarən və sonra 33 il ərzində bizə təvazökarlıq, səbir, həqiqət, sülh… və əlbəttə ki, sevgi nümunəsi göstərmək üçün özünü bizə belə bir təvazökarlıqla göstərdi.
Sənin bu cür fədakarlığına necə layiq olduq, ya Rəbb?
İnsan nədir, onun ləyaqəti nədir ki, ona bu qədər şərəf bəxş etmisən?
Müasir tədqiqatlar hər birimizin möcüzə olduğunu təsdiqləyir; hər bir orqanımız, onların funksiyası və iş mexanizmi də möcüzədir. Gəlin 86 milyarda qədər neyronu və onları bir-biri ilə bağlayan yüz trilyonlarla əlaqəni özündə cəmləyən beyni götürək, hər gün beyində milyonlarla əmri bir-birinə toxunmadan ötürürlər, çünki onların hər biri bir növ sahə ilə əhatə olunub. Bu proseslərin mürəkkəbliyi isə bizim hər cür təsəvvürümüzü aşır. Bununla yanaşı, bu, bizə yerləşmiş qabiliyyətlərin yalnız kiçik bir təzahürüdür.
Məgər bütün bunlar bizə boş, mənasız və keçici gündəlik həyat üçün verilib?
O da məlumdur ki, yer kürəsində də və günəş sistemində də, ümumiyyətlə ətrafımızdakı kosmosda hər şey ən böyük dəqiqliklə hesablanıb və hər şeydən əvvəl insanın mövcudluğu üçün müvafiq şərait yaradır: dəyişən fəsillər, bitkilərin, heyvanların, quşların və dəniz canlılarının bolluğu… su, hava, torpaq… onların qarışdırılması və təyinatı… insana xidmət edir.
Yəni biz, fərqində olmasaq da, xüsusi qayğı altındayıq, dillə deyilməz imkanlara sahibik və bu dünyada mövcudluğumuz, təbii ki, təsadüfi və mənasız ola bilməz.
Həqiqətən də, o, özündə böyük təyinat daşıyır və böyük məqsədin həyata keçirilməsi üçün ilkin şərtdir.
Bunu əvvəlki əsrlərdə, daha əvvəllər də yaxşı anlayırdılar.
Gör, müqəddəs Qriqol Ğvtismetğveli (IV əsr) və müqəddəs Qriqol Palama (XIV əsr) nə yazırdılar: “İnsan böyük kainatın kiçik ölçüdə təcəssümüdür”, “O, görünən dünyanı tanrı ilə birləşdirən yaradılmış hər şeyin birliyidir”
Müqəddəs məktub isə bizə belə bir heyrətamiz sirri açır: “Siz üç tanrısınız və hamınız Ən Uca Tanrının övladlarısınız” (Məzmur 8. 1, 6,). “Məgər bilmirsiniz ki, siz tanrının məbədisiniz və tanrının ruhu sizdə yaşayır?”(I Korinflilərə 3:16)
Yəni biz yaradanın şərikləriyik! Onunkuyuq! Yıxılmış, günah yükü altında əzilmiş, lakin yenə də onunkuyuq! Buna görə də bizə qarşı xüsusi münasibət, xüsusi qayğı göstərir. Biz isə bu sevgiyə və bu etimada necə cavab veririk?
***
2025-ci ildə xristian dünyası Nikea I ümumdünya yığıncağının 1700 illiyini qeyd etdi. Bu yığıncaq bəşəriyyət üçün böyük dönüşün başlanğıcı oldu. O, xristian dünyasının vahid inancını, kilsə nizamını və kilsə ilə dövlətin münasibətlərinin yeni modelini müəyyən etdi, bu isə sonradan bütün şərq-qərb sivil siyasi və sosial arxitekturasının əsasına çevrildi.
Bu çox vacib hadisədən düz bir il sonra, yəni 326-cı ildə Gürcüstanın xristianlığı dövlət dini kimi tanıması qürurvericidir. Bu o deməkdir ki, ölkəmiz mənəvi dəyərləri, ədalətin düzgün qavranılması və Nikea yığıncağının xristian dünyası üçün müəyyən etdiyi ən yüksək ideallara olan dövlət məsuliyyəti ilə o dövrün dünyanın aparıcı ölkələri arasında idi.
Xristianlığın dövlət dini kimi elan edilməsi həvarilərin dövründən, yəni I əsrdən millətimizə səpilən inancın nəticəsi idi.
Bu gün bir sıra mədəni və dünyagörüşü baxımından çağırışlar ilə üzləşdiyimiz bir vaxtda, 325-326-cı illər dövrü və tarixi uzlaşma bizə bir daha xatırladır ki, gürcü millətinin gücü xristian dəyərlərinin birliyinə, mənəvi və vətəndaş nizamına və ölkəmizin 1700 il əvvəl etdiyi seçimə əsaslanır. Bu dəyərlərin qorunması təkcə keçmişə sadiq olmaq deyil, həm də gələcəkdə də doğru istiqamətdə irəliləməyimizin əsas şərtidir, çünki Rəbb və onun təlimi həqiqidir və zamanın dəyişməsinə tabe deyil.
Lakin, müasir insan tez-tez Rəbbin həqiqətinə çata bilmir, həyatının mənasını başa düşə bilmir və günahkar dünyəvi rifahdan niyə imtina etməli olduğunu və ya gündəlik həyatını necə düzgün aparacağını anlaya bilmir”.
Sevgi ilə sizin üçün dua edən
II İlia
Ümumi Gürcüstanın Katolikos-patriarxı
Tbilisi,
Məsihin Miladı,
2025-2026-cı illər.