BMT-nin 50-dən çox üzv ölkəsi, o cümlədən Gürcüstan, Rusiyanı Ukraynada tam, dərhal və qeyd-şərtsiz atəşkəsə çağırır
BMT-nin 50-dən çox üzv ölkəsi, o cümlədən Gürcüstan, Rusiyanı Ukraynada tam, dərhal və qeyd-şərtsiz atəşkəsə çağırır. Bəyanatı Danimarkanın xarici işlər naziri Lars Loke Rasmussen yayıb.
“Albaniya, Andorra, Avstraliya, Avstriya, Belçika, Bosniya və Herseqovina, Bolqarıstan, Kanada, Kosta-Rika, Xorvatiya, Kipr, Çexiya, Danimarka, Estoniya, Finlandiya, Fransa, Gürcüstan, Almaniya, Yunanıstan, Honduras, Macarıstan, İslandiya, İrlandiya, İtaliya, Yaponiya, Latviya, Lixtenşteyn, Litva, Lüksemburq, Malta, Monako, Monteneqro, Niderland, Yeni Zelandiya, Şimali Makedoniya, Norveç, Panama, Polşa, Portuqaliya, Cənubi Koreya, Moldova Respublikası, Rumıniya, San-Marino, Slovakiya, Sloveniya, İspaniya, İsveç, İsveçrə, Ukrayna, Birləşmiş Krallıq və Avropa İttifaqının nümayəndə heyəti adından bəyanatı oxumaq istəyirəm. Bu gün Ukrayna Müstəqillik Gününü qeyd edir – 1991-ci ildə keçmiş Sovet İttifaqından müstəqilliyini elan etməsindən 35 il ötür. Bu, Ukrayna xalqının qəbul etdiyi və beynəlxalq ictimaiyyət, o cümlədən Rusiya tərəfindən tanınan qərar idi. Lakin bayram günü olmaq əvəzinə, bu gün həm də Rusiyanın Ukraynaya qanunsuz, tammiqyaslı hərbi müdaxiləsinin başlanmasından – BMT Nizamnaməsinin və beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinin açıq və davamlı pozulmasından dörd il yarım ötür.
Rusiyanın müdaxiləsi qaydalara əsaslanan beynəlxalq nizamın əsaslarını sual altına qoyub və həm regional, həm də qlobal sülh və təhlükəsizliyi sarsıdıb. Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi nəticəsində yüz minlərlə qadın, kişi və uşaq həlak olub və ya yaralanıb. Hücumların tez-tez baş verməsi səbəbindən mülki əhali arasında qurbanların sayı kəskin artıb. Ötən ay BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığının Ofisi, təkcə özünün qeydə aldığı göstəricilərə əsasən, 2022-ci ilin martından bəri bir ay ərzində mülki əhalinin həlak olması və yaralanması üzrə ən yüksək göstəricini təsbit edib – ən azı 437 ukraynalı mülki şəxs həlak olub. Buna Rusiyanın tammiqyaslı müdaxiləsi başlayandan bəri ən azı 68 000 ukraynalı mülki şəxsin, o cümlədən təxminən 4 000 uşağın həlak olması və ya yaralanması faktı da əlavə olunur.
Mülki əhali həm beynəlxalq humanitar hüquq, həm də beynəlxalq insan hüquqları hüququ əsasında qorunur. Biz hər bir belə hücumu kəskin şəkildə pisləyirik. Bu, elə indi dayandırılmalıdır. Biz həmçinin hərbi əsirlərin mübadiləsinin tamamlanması, qanunsuz saxlanılan bütün şəxslərin azad edilməsi və məcburi köçürülmüş minlərlə ukraynalı uşaq da daxil olmaqla, bütün mülki şəxslərin təhlükəsiz qaytarılmasının təxirəsalınmaz zərurətini vurğulayırıq. Bunlar zəruri humanitar addımlar və mənəvi öhdəlikdir.
Biz beynəlxalq hüququn pozulması ilə törədilmiş cinayətlərə görə tam məsuliyyətin təmin edilməsinə dair sarsılmaz öhdəliyimizi bir daha təsdiqləyirik. Qurbanlar üçün ədalət təmin edilməlidir, o cümlədən gələcəkdə bütün dünyada bənzər vəhşiliklərin qarşısını almaq üçün.
Müharibənin nəticələri Ukrayna hüdudlarından kənarda da hiss olunur. Avropanın bir neçə tərəfdaşı hava məkanının dəfələrlə pozulması və dronlarla bağlı insidentlərlə üzləşib ki, bu da təhlükəli və qəbuledilməzdir. Bu insidentlər yanlış hesablamalar və növbəti eskalasiya riskini artırır və bununla da bitmir. Daha geniş beynəlxalq ictimaiyyət də bu müharibənin təsirini hiss edir. Rusiya Qara dənizdə taxıl daşımalarına və Ukraynanın liman infrastrukturlarına hücumlar həyata keçirir, buna görə də əməliyyatlar ləngiyir. Bunun bütün dünya üçün böyük nəticələri var və qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə təsir edir. Bu mənasız müharibə və onun nəticəsində yaranan nəhəng insani əzablar dərhal başa çatdırıla bilər. Rusiya sadəcə olaraq Ukraynanın və beynəlxalq ictimaiyyətin artıq bir il yarımdan çoxdur ki, çağırış etdiyi qeyd-şərtsiz atəşkəsi qəbul etməlidir. Ukrayna sülh istəyir. Biz sülh istəyirik.
Rusiyanı tam, dərhal və qeyd-şərtsiz atəşkəs çağırışlarına cavab verməyə və beynəlxalq hüquqa, o cümlədən BMT Nizamnaməsinə uyğun olaraq Ukraynada hərtərəfli, ədalətli və davamlı sülhə nail olmaq üçün danışıqları bərpa etməyə qətiyyətlə çağırırıq. Biz Ukraynanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə möhkəm dəstəyimizi bir daha təsdiqləyirik. Bu xüsusi gündə, Ukraynanın Müstəqillik Günündə biz Ukraynanı qətiyyətlə dəstəkləməyə davam edəcəyik. BMT Nizamnaməsinə uyğun olaraq, ədalətli və davamlı sülhün alternativi yoxdur” – Lars Loke Rasmussen bildirib.