ԵԱՀԿ «Մոսկվայի մեխանիզմի» շրջանակներում պատրաստված զեկույց. Ընտանեկան արժեքների, թափանցիկության, գործակալների գրանցման և արտասահմանյան դրամաշնորհների հետ կապված դրույթների վերաբերյալ օրենքները պետք է վերացվեն
ԵԱՀԿ-ի Մոսկվայի մեխանիզմի զեկույցը Վրաստանի վերաբերյալ ներառում է մի շարք օրենսդրական բարեփոխումների Հանձնարարականներ։
Հանձնարարականները ներառում են մի քանի օրենքների չեղյալ հայտարարում, ինչպես նաև որոշակի օրենսդրական կարգավորումների փոփոխություններ։
Զեկույցում նշվում է, որ «Օտարերկրյա ազդեցության թափանցիկության մասին» օրենքը (TFI), «Օտարերկրյա գործակալների գրանցման մասին» օրենքը (FARA) և «Դրամաշնորհների մասին» օրենքի՝ օտարերկրյա դրամաշնորհներին վերաբերող դրույթները պետք է չեղյալ հայտարարվեն։
«Հաշվի առնելով դրանց անհամատեղելիության աստիճանը Վրաստանի միջազգային պարտավորությունների հետ, զեկուցողը չի կարծում, որ դրանք կարող են համապատասխանեցվել այդ պարտավորություններին՝ նպատակային փոփոխությունների միջոցով։ Եթե Վրաստանը չորոշի չեղյալ հայտարարել այս օրենքները, դրանք առնվազն պետք է փոփոխվեն Վենետիկի հանձնաժողովի առաջարկություններին համապատասխան։ Մասնավորապես, դա կնշանակի օրենսդրությանը ենթակա կազմակերպությունների շահառուների և աշխատակիցների մասին զգայուն տեղեկատվությունը բացահայտելու պարտավորության վերացում, օրենքների խախտումների համար տուգանքների կրճատում, «օտարերկրյա պատվիրատուների գործակալներ» գրանցվելու պարտավորության էական սահմանափակումներ՝ հաշվի առնելով, թե արդյոք կազմակերպությունն իրականում գործում է օտարերկրյա հրահանգներով։ Բացի այդ, այս օրենքների ձևակերպումը պետք է շատ ավելի ճշգրիտ լինի», – ասվում է զեկույցում։
Բացի այդ, փաստաթղթում նշվում է, որ «Հեռարձակման մասին» օրենքում վերջերս կատարված փոփոխությունները, որոնք վերաբերում են արտասահմանյան ֆինանսավորման և հեռարձակման բովանդակության սահմանափակումներին (հոդված 54), պետք է նմանապես չեղյալ հայտարարվեն։
Զեկույցի հեղինակները նաև կոչ են անում չեղյալ հայտարարել «Ընտանեկան արժեքների մասին» օրենքը։
«Սա ներառում է, բայց չի սահմանափակվում միայն նույնասեռ հարաբերությունների և տրանսգենդեր ինքնության արյունապղծության հետ հավասարեցմամբ, այդ հասկացությունների «խթանման» արգելմամբ, այդ թվում՝ հավաքույթների միջոցով, գենդերային խնամքի արգելմամբ և անձը հաստատող փաստաթղթերում և քաղաքացիական ակտերում գենդերային նշիչները փոխելով», – ասվում է զեկույցում։
Փաստաթղթի հեղինակները նաև կոչ են անում չեղյալ հայտարարել կամ ուղղել մի շարք այլ կանոնակարգեր։
«Դավաճանության հանցագործության նախադրյալները պետք է նեղացվեն և ավելի կոնկրետացվեն՝ բացառելու համար այն մեկնաբանությունը, որը թույլ է տալիս քրեական հետապնդում իրականացնել կառավարությանը TFI-ի կամ FARA-ի ներքո գտնվող անձանց կողմից պարզ քննադատության համար։
Դիմքի ծածկոցներ կրելու բացարձակ արգելք նախատեսող կարգավորումները պետք է չեղյալ հայտարարվեն։ Հավաքվելու իրավունքը անհամաչափորեն սահմանափակող այլ կարգավորումները (օրինակ՝ ավտոմատ կալանք և անհամաչափորեն բարձր տուգանքներ) պետք է վերացվեն կամ վերանայվեն՝ այս իրավունքի և հասարակական կարգի նկատառումների միջև համապատասխան հավասարակշռություն ապահովելու համար։
Բարձրագույն կրթության բարեփոխման գործընթացում պետք է պաշտպանվի ակադեմիական հաստատությունների ինքնավարությունը», – նշվում է փաստաթղթում։
Զեկույցը նաև ներառում է առաջարկություններ մի շարք այլ ոլորտներում, այդ թվում՝ ազատ ընտրությունների, խոշտանգումների և այլ դաժան, անմարդկային և նվաստացնող վերաբերմունքի կամ պատժի արգելքի, ազատության և անվտանգության իրավունքի, արդար դատաքննության իրավունքի, հավաքների, միավորումների և արտահայտման ազատության, անձնական կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի, հաշվետվողականության, միջազգային համագործակցության վերաբերյալ։ Բացի այդ, փաստաթուղթը պարունակում է առանձին առաջարկություններ ԵԱՀԿ մասնակից պետությունների և միջազգային հանրության համար։