Շալվա Պապուաշվիլի. Գլխավոր հարցը միայն այն չէ, թե երբ մեզ կընդունեն Եվրամիություն, գլխավոր հարցն այն է, թե որ Եվրամիությանն են մեզ առաջարկում միանալ, ի՞նչ իրավունքներով և ի՞նչ չափով՝ որպես հավասար անդամ
Աճում է այն տպավորությունը, որ խոշոր եվրոպական երկրները պլանավորում են զավթել Եվրամիությունը, ինչը հիմնարար սպառնալիք կներկայացնի ոչ միայն Եվրոպայի քաղաքական հավասարակշռության և ընդլայնման գործընթացի, այլև այն արժեքների համար, որոնց վրա հիմնադրվել է Եվրամիությունը և որը մինչ օրս գոյատևել է,- սոցիալական ցանցերում գրել է Վրաստանի խորհրդարանի նախագահ Շալվա Պապուաշվիլին։
Նա նաև ասաց, որ Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարի խոսքով՝ տասներկու երկիր արդեն միացել է Գերմանիայի նախաձեռնությանը՝ վերացնելու Եվրամիությունում կոնսենսուսի հիման վրա որոշումների կայացման կանոնը։
Ինչպես նշում է Պապուաշվիլին, եթե այս նախաձեռնությունը կյանքի կոչվի, Եվրամիությունը գրեթե անկասկած հավասար անդամների միությունից կվերածվի մեծ տերությունների կողմից կառավարվող միության։
«Եվրամիությանն անդամակցությունն ինքնանպատակ չէ։ Սա վերաբերում է ո՛չ ներկայիս անդամներին, ո՛չ էլ թեկնածու երկրներին։ Brexit-ը դրա լավագույն ապացույցն էր»։
Անդամակցությունը երկրի համար միջոց է ավելի հուսալիորեն պաշտպանելու իր ազգային շահերը, ընդլայնելու իր կարողությունները և ազդեցություն ձեռք բերելու միջազգային որոշումների վրա, ինչը այն չէր կարողանա իրականացնել միայն իր սեփական չափերով, տնտեսական կշռով և քաղաքական ռեսուրսներով։
Փոքր պետությունների համար այս հնարավորության հիմնական երաշխիքը կոնսենսուսի սկզբունքն է։
Հենց կոնսենսուսի կանոնն է, որը ապահովում է, որ փոքր երկրի ձայնը չկորչի խոշոր տերությունների շահերի և մեծամասնության թվաբանության մեջ։ Այն փոքր պետությանը իրավունք է տալիս արգելափակել իրեն վնասակար որոշումը և պահանջել, որ հաշվի առնվեն իր սեփական ազգային շահերը։
Եթե կոնսենսուսի սկզբունքը վերացվի, և որոշումների կայացումը լիովին կախված դառնա խոշոր տերությունների կամ ամուր մեծամասնությունների կամքից , փոքր երկրները կկորցնեն այս հիմնարար լծակը։ Նրանք այլևս չեն կարողանա պաշտպանել իրենց կենսական շահերը, երբ այդ շահերը չեն համընկնում մեծամասնության քաղաքական ծրագրերի հետ։
« Նման դեպքում խոսք չի լինի ինքնիշխանության մի մասը ԵՄ անդամակցության միջոցով կիսելու մասին , որն այսօր կամավոր և հավասարակշռված ընտրություն է՝ ավելի լայն տնտեսական, քաղաքական և անվտանգության նպատակներին հասնելու համար։ Կխոսվի իրական ինքնիշխանության գրեթե լիակատար կորստի մասին», – նշում է Պապուաշվիլին։
Խորհրդարանի նախագահի խոսքով՝ այն պետությունը, որն այլևս չի կարող արգելափակել իրեն վնասակար որոշումները և որի վրա կարող են պարտավորություններ դրվել իր կամքին հակառակ, աստիճանաբար կորցնում է ոչ միայն որոշումներ կայացնելու իր ազատությունը, այլև իր պետականությունը։ Նրա խոսքով՝ այն անկախ քաղաքական միավորից կվերածվի շատ ավելի մեծ քաղաքական համակարգի փոքր տարածաշրջանի կամ նահանգի։
«Խոշոր պետությունների համար նման մոդելը կարող է առավելություն լինել, քանի որ դրանց չափերը, տնտեսական կշիռը և քաղաքական ազդեցությունն արդեն իսկ զգալի առավելություն են տալիս որոշումների կայացման գործընթացում: Սակայն փոքր երկրների համար սա կլինի աղետալի փոփոխություն»:
Հետևաբար, հարցը գնալով ավելի արդիական կդառնա. ո՞րն է անդամակցության իմաստը, եթե անդամակցության հիմնական առավելություններն ու լծակները վերցվում են սկզբից։
Եվրամիության անդամակցությունը կարևոր է հենց այն պատճառով, որ այն թույլ է տալիս երկրին աջակցել իրեն օգտակար որոշումներին, առաջ մղել իր սեփական շահերը և արգելափակել իրեն վնասակար որոշումները։
Եթե երկիրը զրկվում է այս հնարավորությունից, ապա ԵՄ-ն զրկվում է նաև իր կարևորությունից՝ որպես ազգային շահերի պաշտպանության միջոց։ Համապատասխանաբար, անհետանում են անդամակցության քաղաքական գրավչությունն ու հիմնարար մոտիվացիան։
Ավելին, նման պայմաններում ԵՄ-ից դուրս մնալը կարող է նույնիսկ ավելի շահավետ լինել փոքր պետության համար, քանի որ այն առնվազն կպահպանի անկախ որոշումներ կայացնելու ազատությունը։
Չպետք է բացառել, որ այս քննարկման անուղղակի նպատակներից մեկը հենց ընդլայնումը կասեցնելն է ։ Ավելի ու ավելի պարզ է դառնում, որ ոչ ոք չի քննարկում այսօրվա պես Եվրոպական Միություն նոր անդամներ ընդունելու հարցը։
Թեկնածու երկրներին առաջարկվում է ոչ թե գործող միության հավասար անդամակցություն, այլ նախապես փոփոխված համակարգ, որտեղ նրանք լիովին կենթարկվեն անդամակցության պարտավորություններին , մինչդեռ նրանց իրավունքներն ու լծակները սահմանափակ կլինեն։
Հետևաբար, գլխավոր հարցը միայն այն չէ, թե երբ մեզ կընդունեն Եվրամիություն։ Գլխավոր հարցն այն է, թե որ Եվրամիությանն են մեզ անդամակցություն առաջարկում, ի՞նչ իրավունքներով և ի՞նչ մակարդակի հավասար անդամի կարգավիճակով։ Որովհետև անդամակցությունը, որը զրկում է երկրին պետական իրավունքներից և չի ապահովում դրանց պաշտպանության մեխանիզմներ, ինտեգրացիա չէ, այլ ինքնիշխանության վերացում… Սակայն, կարծես թե, Յուպիտերին նույնպես ներվում է Եվրոպայի առևանգումը », – գրել է Պապուաշվիլին սոցիալական ցանցում։