Փարիզի վերաքննիչ դատարանը կասեցրել է Նամախվանի հիդրոէլեկտրակայանի գործով պետության կողմից Enka-ին 400 միլիոն դոլարի վճարումը
Փարիզի վերաքննիչ դատարանը կասեցրել է Նամախվանի հիդրոէլեկտրակայանի գործով պետության կողմից Enka-ին 400 միլիոն դոլարի վճարումը

Փարիզի վերաքննիչ դատարանը միջազգային մակարդակով ուժի մեջ է թողել Նամախվանի հիդրոէլեկտրակայանի գործով արբիտրաժային որոշումը, որի համաձայն այն կասեցրել է վրացական Enka ընկերությանը 400 միլիոն դոլարի վճարումը մինչև վերաքննիչ դատարանի կողմից վերջնական վճիռ կայացնելը։

Գործը վերաբերում է Նամախվանի հիդրոէլեկտրակայանի նախագծին, մասնավորապես՝ 800 միլիոն դոլարի հիդրոէլեկտրակայանի, որի կառուցման համար Վրաստանի կառավարությունը և Enka-ն պայմանագիր են կնքել 2019 թվականին։

Փարիզի վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն՝ նախագիծը չեղարկվել է տեղի բնակչության և բնապահպանների բողոքի ակցիաների ֆոնին, որից հետո Enka-ն 2021 թվականին միակողմանիորեն խզել է պայմանագիրը՝ վկայակոչելով Վրաստանի կողմից պարտավորությունների խախտումը։ 2022 թվականին ընկերությունը դիմել է Միջազգային արբիտրաժային դատարան՝ փոխհատուցման համար։ 2024 թվականի նոյեմբերի 13-ին արբիտրաժային դատարանը հրապարակել է իր վերջնական որոշումը, որին հաջորդել է 2025 թվականի հունվարի 6-ի մեկ այլ փոփոխություն։ Դատարանը պարզել է, որ պայմանագրի խզումը օրինական է և պարտավորեցրել է Վրաստանին վճարել Enka-ին մոտավորապես 400 միլիոն դոլար։

Վրաստանի կառավարությունը Փարիզի դատարանին ներկայացրեց երեք հայց՝ վճռի չեղյալ հայտարարում, կատարման թույլտվության մերժում և վճարման կասեցում: «Էնկան» խնդրեց կատարման թույլտվություն:

Դատարանը նախ քննարկեց, թե արդյոք կարող է շնորհվել վճռի թույլտվությունը, և կատարման թույլտվությունը տրվեց, բայց հետո դատարանը քննարկեց վճարման կասեցման հարցը: Վրաստանը ներկայացրեց ապացույցներ, որ 400 միլիոն դոլարը կազմում է ազգային պաշտպանության բյուջեի 60%-ը և Արդարադատության նախարարության բյուջեի 250%-ը:

Որոշման համաձայն՝ դատարանը ընդունել է այս փաստարկը և պարզել, որ նշանակված գումարի անհապաղ վճարումը «լուրջ կերպով կխաթարի պետական ​​գործերի ինքնիշխան կառավարումը»: Փարիզի վերաքննիչ դատարանը նաև հաշվի է առել «Էնկան» կարգավիճակը, այն է՝ որ ընկերությունը ստեղծվել է բացառապես Նամախվանի ՀԷԿ-ի նախագծի համար, և որ պայմանագրի դադարեցումից հետո այն այլևս չի իրականացնում տնտեսական գործունեություն և չունի զգալի ակտիվներ: Սա նշանակում է, որ եթե որոշումը վերջնականապես չեղյալ հայտարարվի, Վրաստանի համար գործնականում անհնար կլինի վերականգնել «Էնկային» վճարված գումարը: Հաշվի առնելով այս երկու գործոնները՝ դատարանը ամբողջությամբ կասեցրեց վճարումը մինչև վերաքննիչ դատարանի վերջնական որոշումը: