Մակա Բոճորիշվիլի – Վրաստանը տարիներ շարունակ ակտիվորեն աջակցել է կապակցվածության ամրապնդմանը և քննարկել, թե ինչպես կարելի է Սև ծովը վերածել կապեր խթանող տարածքի՝ այն դիտարկելով ոչ թե որպես բաժանարար գիծ ծառայող ծով
Տարիներ շարունակ Վրաստանն ակտիվորեն աջակցել է կապերի ամրապնդմանը և ուղիներ է փնտրել՝ Սև ծովը վերածելու մի տարածքի, որը կնպաստի կապերի հաստատմանը, այլ ոչ թե կծառայի որպես բաժանարար պատնեշ։ Մի կողմում Եվրոպական միությունն է, իսկ մյուս կողմում իրավիճակն այլ է. մենք դեռ ԵՄ անդամ չենք, թեև Վրաստանը ձգտում է անդամակցել Միությանը։ Այս մասին հայտարարել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Մակա Բոճորիշվիլին՝ Բուլղարիայում կայացած՝ կապերի ամրապնդմանը նվիրված պանելային քննարկման ժամանակ։
Ըստ Բոճորիշվիլիի՝ Վրաստանի երկարամյա ռազմավարությունն ուղղված է եղել այնպիսի միջավայրի ստեղծմանը, որը Սև ծովը կվերածի կապերի տարածքի։
Նախարարը պարզաբանել է, որ քննարկումը վերաբերում է Եվրոպական միության հետ կապեր հաստատելու ուղղությամբ Վրաստանի գործադրած ջանքերին։ «Վրաստանի տեսանկյունից՝ վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում մենք զգալի ջանքեր ենք գործադրել Վրաստանը Եվրոպական միությանն ավելի մոտեցնելու ուղղությամբ՝ համապատասխանեցնելով և ներդաշնակեցնելով մեր չափորոշիչները եվրոպականների հետ, ինչպես նաև ապահովելով մեր օրենսդրության առավել մեծ համապատասխանությունը եվրոպական իրավունքին։ Մենք ամրապնդել ենք գործընկերությունը Ղազախստանի և Ուզբեկստանի հետ, ինչը մեր հարաբերությունները բարձրացրել է ռազմավարական մակարդակի։ Բացի այդ, մենք երկարամյա ռազմավարական գործընկերություն և գերազանց հարաբերություններ ենք պահպանում մեր հարևան Ադրբեջանի հետ։
Հենց այս կերպ ենք մենք կառուցում կապակցվածության այս ուղին, և ահա թե ինչու ենք այսօր այստեղ՝ Սոֆիայում, քննարկում հենց այս թեման։ Կապակցվածությունը կենսական նշանակություն ունի Եվրոպայի, Հարավային Կովկասի, Ասիայի և, ըստ էության, ամբողջ աշխարհի համար։
Ֆիզիկական երթուղիների և կապերի ստեղծումը չափազանց կարևոր է։ Բուլղարիայի, Ռումինիայի և Թուրքիայի հետ մեկտեղ՝ Վրաստանը նույնպես զգալի աշխատանք ունի կատարելու այդ ֆիզիկական կապերի հաստատման ուղղությամբ։
Մեր կողմից՝ մենք գերազանց համագործակցություն ենք հաստատել Բուլղարիայի հետ կապակցվածության ոլորտում, և մենք նաև կատարում ենք մեր պարտավորությունները՝ զարգացնելով նավահանգստային ենթակառուցվածքները։ Ներկայումս Վրաստանն ունի երկու գործող նավահանգիստ՝ Բաթումիի և Փոթիի ծովային նավահանգիստները։ Ավելին, մենք դիտարկում ենք մեկ այլ՝ բոլորովին տարբեր նախագիծ՝ Անակլիայի խորջրյա նավահանգստի կառուցումը, որը կընդլայնի Սևծովյան տարածաշրջանի հնարավորությունները և կնպաստի խոշոր տարածաշրջանների միջև կապերի հաստատմանը։ Միաժամանակ, մենք զարգացնում ենք ճանապարհային ենթակառուցվածքները և երկաթուղային ցանցը։ Մի խոսքով, մեր նպատակն է ստեղծել ֆիզիկական կապեր, որոնք, ընդհանուր առմամբ, կմեծացնեն Սև ծովի տարածաշրջանի կապակցվածության ներուժը», – նշել է Մակա Բոճորիշվիլին։
Ըստ Մակա Բոճորիշվիլիի՝ «Միջին միջանցքը» (Middle Corridor) կապակցվածության հսկայական ներուժ ունի, հատկապես տարբեր տարածաշրջանների միմյանց կապելու տեսանկյունից։ «Եթե ցանկանում ենք «Միջին միջանցքը» վերածել մրցունակ երթուղու, ապա պետք է գնահատենք դրա ներուժն ու առավելությունները։ Բնականաբար, սա վերաբերում է նաև ընթացակարգերին։ Մենք գործ ունենք բազմաթիվ երկրների հետ, որոնք ունեն տարբեր քաղաքական և տնտեսական համակարգեր։ Ուստի, բավականին բարդ խնդիր է ապահովել դրանց համակարգված գործունեությունը և մշակել կանոնների միասնական համակարգ։
Եվրոպական միության պարագայում ամեն ինչ ավելի պարզ է. այն միասնական միություն է, որտեղ գործում են ընդհանուր կանոններ։ Սակայն սահմանը հատելիս իրավիճակն ավելի է բարդանում։ Հետևաբար, որպես «Միջին միջանցքի» զարգացման գործում կարևոր դերակատարում ունեցող երկիր՝ մեզ համար առաջնահերթություն է գործընկերային հարաբերությունների խորացումը։ Հենց այս ոլորտում էլ մենք ներդրումներ ենք կատարում»։
«Միջին միջանցքի» զարգացման համատեքստում մեծ նշանակություն ունի նաև գործընկերների հետ քաղաքական երկխոսությունը։ Այն հիմք է ծառայում, որը թույլ է տալիս վերլուծել առկա խոչընդոտներն ու մարտահրավերները և քննարկել դրանց հաղթահարման ուղիները։ Դրանից բացի, իհարկե, անհրաժեշտ է խորացնել համագործակցությունը տարբեր մակարդակներում։
Սա բավականին բարդ խնդիր է, որը դուրս է գալիս զուտ ենթակառուցվածքների շրջանակից։ Մենք կարող ենք ճանապարհներ կառուցել, սակայն առկա քաղաքական մթնոլորտը կարող է խոչընդոտել դրանց գործնական օգտագործմանը. իսկապես, այսօր կան բազմաթիվ երթուղիներ, որոնցից մենք, այնուամենայնիվ, չենք կարողանում օգտվել։
Մյուս կողմից՝ կարող են սահմանվել անհրաժեշտ կանոններ, սակայն կարող են բացակայել համապատասխան ենթակառուցվածքները։ Ուստի, այս հարցին պետք է մոտենալ համապարփակ կերպով։ Իմ կարծիքով՝ «Միջին միջանցքի» զարգացումը պետք է դիտարկել տարբեր տեսանկյուններից՝ միաժամանակ այն ընկալելով որպես կարևոր հնարավորություն։ Սև ծովի հատակով անցնող մալուխի նախագիծը, որի մասին նշեցիք, ֆիզիկական կապերի ևս մեկ օրինակ է, որի միջոցով մեր երկրներն ու տարածաշրջանները կարող են կապվել Սև ծովի միջոցով։ Այս նախագծերի իրականացումը կենսական նշանակություն ունի. առանց գործարար հատվածի ներգրավման և մասնավոր ներդրումների՝ կառավարությունների համար, միայնակ գործելու պարագայում, դրանց իրագործումը, անշուշտ, չափազանց դժվար կլիներ։ Մեր տեսանկյունից՝ Վրաստանը ներդրումային գրավչության առումով ամենաառաջադեմ երկրներից մեկն է։
Կցանկանայի ևս մեկ անգամ ընդգծել միջազգային գործընկերների հետ համագործակցության խորացման կարևորությունը՝ նման նախագծերի իրականացմանը նպաստելու համար։ Սա կարևոր է բոլորիս համար՝ Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Թուրքիայի, Վրաստանի և, ընդհանուր առմամբ, մեր ողջ տարածաշրջանի համար։ Որպես պետություններ՝ մենք պետք է հատուկ պատասխանատվություն ստանձնենք այս հարցում և բարենպաստ միջավայր ստեղծենք նշված նախագծերի իրականացման համար», — նշել է Մակա Բոճորիշվիլին։