Իլհամ Ալիև. Մենք պետք է պատրաստ լինենք ոչ միայն բեռներ ընդունելու և մշակելու, այլև դրանք Վրաստանի միջոցով Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղով վերահասցեագրելու դեպի Թուրքիա, ապա՝ Միջերկրական ծովի նավահանգիստներ
«Զանգեզուրի միջանցքը այն տրանսպորտային մայրուղին է, որը մի շարք երկրներ կկապի», – այս մասին հայտարարել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը Շուշայում կայացած գլոբալ մեդիաֆորումի ընթացքում Զանգեզուրի միջանցքի վերաբերյալ հարցին պատասխանելիս։
Ալիեւը խոսել է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանի տարանցիկ դերի կարեւորության մասին։
«Ինչ վերաբերում է Զանգեզուրի միջանցքին, ապա սա այն տրանսպորտային arteria-ն է, որը կկապի մի շարք երկրներ։ Երբ մենք խոսում ենք այս երկաթուղային կամ ավտոմոբիլային ուղու միջոցով բեռնափոխադրումների իրականացման անհրաժեշտության մասին, խոսքը միայն Ադրբեջանի հիմնական տարածքի եւ Նախիջեւանի ինքնավար հանրապետության կապի մասին չէ։ Խոսքը միջազգային տրանսպորտային միջանցքի մասին է։ Մենք ակտիվ ներդրումներ ենք կատարում տրանսպորտա-լոգիստիկ ենթակառուցվածքների մեջ։ Վերջին տարիներին ներդրվել են միլիարդավոր դոլարներ։ Կասպից ծովում կառուցվել է խոշոր միջազգային առեւտրային նավահանգիստ։ Այժմ մենք աշխատում ենք դրա ընդլայնման վրա։ Կառուցվել է երկաթուղի, որը Ադրբեջանի տարածքով, Վրաստանի միջով կապում է Թուրքիային։ Տարանցիկ բեռնափոխադրումների ծավալն Ադրբեջանում աճում է՝ ժամանակակից ենթակառուցվածքների շնորհիվ։ Ընդհանուր առմամբ ընթանում է թվայնացման գործընթաց, պարզեցվում է մաքսային վարչարարությունը։ Սակայն սա նաեւ կապված է մեր տարածաշրջանում տեղի ունեցող գեոպոլիտիկական փոփոխությունների հետ, երբ այլ տարանցիկ ուղիներ ավելի խնդիրային են դառնում։ Հաշվի առնելով այս ամենը՝ Զանգեզուրի միջանցքի պոտենցիալը սկզբնական փուլում գնահատում ենք տարեկան 15 միլիոն տոննա բեռով։ Մենք գրեթե ավարտում ենք երկաթուղու շինարարությունը դեպի Հայաստանի եւ Իրանի սահմաններ եւ հնարավոր է, մեկ տարուց էլ շուտ, գարնանը, Ադրբեջանի հատվածը պատրաստ լինի», – նշել է Ալիեւը։
Նրա խոսքով՝ վերջին շրջանում զգալիորեն աճում է բեռների տարանցումը Չինաստանից Ադրբեջանի միջոցով։ Կառուցվում է Չինաստան–Ղրղզստան–Ուզբեկստան–Թուրքմենստան երկաթուղային ուղի՝ Կասպից ծովով անցնող ճանապարհով։
«Դուք տեսնում եք՝ ինչ մեծ հոսքեր արդեն գալիս են եւ կգան մեր ուղղությամբ։ Ուստի մենք պետք է պատրաստ լինենք ոչ միայն ընդունելու եւ մշակելու բեռները Բաքվի նավահանգստում, այլեւ դրանք ուղղորդելու Վրաստանի միջոցով Բաքու–Թբիլիսի–Կարս երկաթուղով դեպի Թուրքիա եւ այնտեղից՝ Միջերկրածովյան նավահանգիստներ, այդ թվում՝ Զանգեզուրի միջանցքով, որը նույնպես կլինի կարեւոր տրանսպորտային ուղի», – հայտարարել է Ալիեւը։
Ադրբեջանի նախագահի խոսքով՝ վերջին հինգ տարիների ընթացքում հայկական կողմը այս ուղղությամբ որեւէ աշխատանք չի իրականացրել։ Ալիեւն ընդգծել է, որ այս հարցը հանվում է օրակարգից։
«Եթե նրանք ապագայում նույնպես շարունակեն արգելափակել այս գործընթացը, ապա կհայտնվեն ոչ միայն այն տրանսպորտային մեկուսացման մեջ, որտեղ արդեն իսկ գտնվում են, այլեւ որոշակի քաղաքական մեկուսացման մեջ», – նշել է Իլհամ Ալիեւը։