Politico — Европатәи Акомиссиа аплан инақәыршәаны, акандидаттә тәылақәа ЕС иалалаанӡа аекономикатә азоужьҭрақәа роуеит, урҭ аиҭакрақәа мҩаԥыргозар, насгьы ЕС астандартқәа ирықәныҟәозар
Politico — Европатәи Акомиссиа аплан инақәыршәаны, акандидаттә тәылақәа ЕС иалалаанӡа аекономикатә азоужьҭрақәа роуеит, урҭ аиҭакрақәа мҩаԥыргозар, насгьы ЕС астандартқәа ирықәныҟәозар.
Европатәи Акомиссиа акандидаттә ҳәынҭқаррақәа ЕС формала иалалаанӡагьы еиуеиԥшым аекономикатә льготақәа роурц азы алшара рызҭо аплан аус адулара мҩаԥнагоит, иахәҭоу аиҭакрақәа нарыгӡозар, насгьы европатәи астандартқәа ирықәныҟәозар, ҳәа аанацҳауеит Politico.
Акьыԥхьра излаанацҳауа ала, ари аинициатива Европатәи Акомиссиа “етаплатәи аинтеграциа” ҳәа изышьҭоу аконцепциа иахәҭакуп. Politico аинтервью змоу анонимтә хыҵхырҭақәа изларҳәо ала, акандидаттә тәылақәа ЕС еиҳа иааигәаны аекономикатә интеграциа рыбжьаҵара рылшоит. Ахшыҩҵак злаҟоу ала, аиҭакрақәа қәҿиарала рынагӡара ԥхьаҟатәи алахәхаразы ақәыргәыӷра мацара акәымкәа, иконкреттәу ахархәарақәеи агәазҭаҵарақәеи ацуп.
«Еишьҭагыланы аинтеграциа» ҳәа изышьҭоу ЕС афинансттә программақәа рхархәара, аԥыжәаратә хәаахәҭратә ҭагылазаашьақәа, иара убасгьы акандидаттә тәылақәа рзы ЕС иаку аџьармыкьа хәҭак ала аартра азԥхьагәанаҭоит. Ҳәынҭқаррацыԥхьаӡа ацхыраарақәа рҵакы еиуеиԥшымхоит, насгьы ЕС аҭахрақәа рынагӡареи аиҭакрақәа рынагӡареи рҿы иҟоу аиӷьтәрақәа ирыхҟьаны иҟалоит. Аинициатива ахықәкы хаданы иҟоуп акандидаттә тәылақәа лассы-лассы иуадаҩу, политикала ауаа иргәамԥхо аиҭакрақәа рынагӡаразы ииашоу агәазҭаҵарақәа рыҭара, уи алахәхара шықәсырацәала иаанхазаргьы.
Астатиаҿы иара убас иазгәаҭоуп, ари азнеишьа ҿыц уаанӡатәи аинициатива ишеиԥшым, уи акандидаттә тәылақәа Европатәи Аидгыла Ахеилак аҿы абжьыҭиратә зинқәа реиԥш иҟоу аполитикатә зинқәа рыҭара азы ажәалагала ҟаҵан. Аха ари ажәалагала ЕС иалахәу аҳәынҭқаррақәа рҟынтәи адгылара аиура алымшеит. Уи аҭыԥан, амодел ҿыц ақьырсиантә економикатә феидақәа рзы мацара ауп изызку, насгьы, Politico излаанацҳауа ала, уи аполитикатә дгылара еизҳауеит.
Астатиаҿы ишазгәаҭоу ала, ЕС иалахәу аҳәынҭқаррақәа ҳазҭоу аамҭазы иақәшаҳаҭуп аҽырҭбаара апроцесс арццакра шахәҭоу, ҷыдала Урыстәыла Украина иаҿагыланы аибашьра аналага ашьҭахь. Аха урҭ макьана алаларазы акритериақәа инагӡаны ирықәымшәо атәылақәа рыдкылара рҭахӡам. Убри аҟнытә, Европатәи Акомиссиа ҩ-хықәкык еицырзеиԥшу анагӡара иашьҭоуп: аҽырҭбаара апроцесс арццакреи астандарт ӷәӷәақәа рыхьчареи.
Акьыԥхьраҿы иазгәаҭоуп, Франциеи Германиеи уаанӡагьы абри аҩыза “алахәхара-лит” ҳәа изышьҭоу амодель шрыдгылаз, зыҽалагалара апроцесс акыр аамҭа зго атәылақәа рзы. Европатәи Акомиссиа ахаҭарнакцәа ргәаанагарала, аформат ҿыц ЕС иалахәу аҳәынҭқаррақәа еиҳа ирыдыркылоит, уаанӡатәи ажәалагалақәа раасҭа.
Европатәи Апарламент арҭбаара астратегиа автор, Литва Европатәи Апарламент адепутат Петрас Ауштревичиус излаиԥхьаӡо ала, “еиҳаны еиҳаны” апринцип ахархәара ахәҭоуп, ус анакәха, еиҳаны аҿиара аазырԥшуа акандидаттә тәылақәа еиҳаны адгылара роур ахәҭоуп.
Politico излаанацҳауа ала, Германиа аканцлер Фридрих Мерц альтернативтә знеишьақәа ирыдгыло анапхгаҩцәа дыруаӡәкуп. Акьыԥхьра излаанацҳауа ала, иҳаҩсыз амчыбжь азы Европатәи Ахеилак аилатәараҿы ари азҵаара ашьҭыхра игәы иҭеикхьан, аха еилахоу агенда азы алацәажәаразы аамҭа ааннамыжьит. Еуропатәи Аидгыла анапхгаҩцәа ақҭаб мамзаргьы ԥхынҷкәын мзазы имҩаԥысраны иҟоу Европатәи Ахеилак аилатәараҿы аинициатива ҿыц ахь ихынҳәуеит ҳәа агәыӷра ыҟоуп, насгьы еиҳа инарҭбаау аконцепциа аусура алагара иадгылар рылшоит.
Политико иазгәанаҭоит, ари азнеишьа ҿыц зегь раԥхьаӡа иргыланы Украина еиԥш иҟоу атәылақәа ишрызку. Аполитикатә дгылара ӷәӷәа шрымоугьы, Украина ЕС аилалара апроцесс акыр шықәса аҭаххоит.
Молдавиатәи ахаҭарнакцәа рԥылара ашьҭахь, Европатәи Акомиссиа иазгәанаҭеит, атәыла ЕС аилазаара апроцесси, ЕС аинтеграциа арҵаулареи рзы аус шыруа. Уи иазгәанаҭеит Молдова ЕС роумингтә система SEP алахәхаразы ааԥхьара шрыҭаз, насгьы Европатәи акультуратә программақәа рылахәхаразы.
Астатиаҿы иазгәаҭоуп, жә-тәылак ҳазҭоу аамҭазы ЕС алаларазы акандидаттә ҳәынҭқарратә статус шрымоу. Черногориа зегь раԥхьаӡа иргыланы акандидат ҳәа иԥхьаӡоуп, Украинеи Молдовеи аилахәхаразы аиҿцәажәарақәа ирылагеит. Сербиеи, Ҭырқәтәылеи, Қырҭтәылеи ракәзар, урҭ рыҿцәажәарақәа рпроцессқәа аанкылоуп.
Убри аан, ЕС аҽырҭбааразы акомиссар Марта Кос ишьақәлырӷәӷәеит, Европатәи Акомиссиа ԥхьаҟатәи алахәылатә ҳәынҭқаррақәа адемократиатә принципқәа ма азакәан аҳра ацәхьаҵра иалагар, рхы иадырхәаша ахьчаратә уснагӡатәқәа ҿыцқәа шазыҟанаҵо. Ари аинициатива ахықәкы – ЕС иалахәу аҳәынҭқаррақәа ргәы арӷәӷәара ауп, европатәи астандартқәеи аҭахрақәеи рыԥсыҽрада, аҽырҭбааратә процесс арццакра шалыршахо.