Եվրոպական հանձնաժողովը հրապարակել է գործընկեր երկրների կողմից վիզային ազատականացման պայմանների կատարման վերաբերյալ զեկույց. «Ծայրահեղ դեպքում Վրաստանը կարող է կորցնել վիզային ազատականացումը»
Ծայրահեղ դեպքում Վրաստանը կարող է ամբողջությամբ կորցնել վիզային ազատականացման հնարավորությունը և անցնել այն երկրների շարքը, որոնց քաղաքացիները Շենգենյան գոտի մուտք գործելու համար վիզա են պահանջում։ Այս մասին նշված է Եվրահանձնաժողովի կողմից պատրաստված վիզային ազատականացման դադարեցման վերաբերյալ տարեկան զեկույցում, որը հրապարակվել է դեկտեմբերի 19-ին։
Վրաստանի վերաբերյալ զեկույցում ասվում է, որ «Եվրահանձնաժողովը լուրջ մտահոգություն է հայտնել Վրաստանում հիմնարար իրավունքների և ազատությունների խախտումների վերաբերյալ, այդ թվում՝ խտրականության արգելքի սկզբունքների խախտման առնչությամբ»։
«Հանձնաժողովը բազմիցս կոչ է արել Վրաստանի իշխանություններին անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել այս խնդիրների լուծման ուղղությամբ և իրականացնել իր առաջարկությունները։ Այնուամենայնիվ, Վրաստանը խախտել է վիզային ազատականացման երկխոսության շրջանակում ստանձնած բազմաթիվ պարտավորություններ և չի կատարել վիզայի դադարեցման մեխանիզմի յոթերորդ զեկույցում տրված առաջարկությունները», — նշված է զեկույցում։
Զեկույցի համաձայն՝ «Վրաստանում համակարգային և դիտավորությամբ հետընթացի պայմաններում հանձնաժողովը դիտարկում է համապատասխան քայլերի իրականացումը վիզայի դադարեցման թարմացված մեխանիզմի շրջանակում։ Ըստ զեկույցի, այդ մեխանիզմը ուժի մեջ կմտնի 2025 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։
«Նոր կանոնների համաձայն՝ վիզայի դադարեցման առաջին փուլը կարող է վերաբերել Վրաստանի կողմից տրված դիվանագիտական, ծառայողական և պաշտոնական անձնագրերի տեր անձանց, ովքեր հիմնականում պատասխանատվություն են կրում հանձնաժողովի առաջարկությունների չկատարման համար։
Գործող կանոններից տարբերվելով՝ նոր կանոնները նախատեսում են վիզաների համաչափ դադարեցում Եվրամիության բոլոր անդամ պետություններում։ Դիվանագիտական, ծառայողական և պաշտոնական անձնագրերի տեր անձանց համար երկկողմանի վիզային բացառությունները այլևս հնարավոր չեն լինի, հենց որ վիզայի պահանջը նորից ներդրվի ԵՄ մակարդակով։ Երկրորդ փուլում, եթե խնդիրները չլուծվեն, վիզայի դադարեցումը կարող է տարածվել ամբողջ բնակչության վրա։ Ծայրահեղ դեպքում Վրաստանը կարող է ամբողջությամբ կորցնել վիզային ազատականացման կարգավիճակը և հայտնվել այն երկրների ցուցակում, որոնց քաղաքացիները վիզա են պահանջում», — նշված է Եվրահանձնաժողովի զեկույցում։
Եվրահանձնաժողովի տարեկան զեկույցի համաձայն՝ Արևելյան գործընկերության երկրների շրջանում Եվրամիության հետ վիզային քաղաքականության ներդաշնակեցման առումով էական առաջընթաց չի արձանագրվել։
«Հատկապես նշվում է, որ Վրաստանի վիզային քաղաքականությունն էապես տարբերվում է ԵՄ քաղաքականությունից, իսկ 2024-2025 թվականներին Վրաստանը նորից հետընթաց է արձանագրել, չնայած Եվրահանձնաժողովի բազմաթիվ առաջարկություններին։ Միևնույն ժամանակ, Եվրահանձնաժողովը դեռևս խնդրահարույց է համարում Վրաստանի քաղաքացիների կողմից ներկայացվող ապաստանի անհիմն դիմումների քանակը, թեև դրանք նվազել են 2023 թվականի համեմատ», — նշված է Եվրահանձնաժողովի զեկույցում։
Եվրահանձնաժողովի հրապարակած զեկույցում նաև նշվում են «Վրաստանում առկա նոր անվտանգության ռիսկեր» և ընդգծվում է, որ դրանք «կապված են Ռուսաստանի ազդեցության հետ»։
«Թեպետ գործընկերների մեծ մասը կատարում է հակակոռուպցիոն պարտավորությունները, Վրաստանը չեղարկել է նախկինում իրականացված մի շարք բարեփոխումներ։ Բացի այդ, փաստաթղթերի անվտանգության հետ կապված լուրջ խախտումներ կան, այդ թվում՝ կեղծ կամ խարդախությամբ ձեռք բերված անձնագրեր և անձնական տվյալների փոփոխություն, որոնք օգտագործվում են ԵՄ անվտանգության ստուգումներից խուսափելու նպատակով։ Այս խնդիրները պետք է վերացվեն, որպեսզի պահպանվի վիզային ազատականացման ռեժիմի վստահելիությունը», — նշում են Եվրահանձնաժողովում։
Զեկույցում որպես հետագա քայլ նշվում է Եվրահանձնաժողովի կողմից Վրաստանի կողմից վիզային ազատականացման պահանջների և առաջարկությունների կատարման շարունակական մոնիտորինգը և տարեկան զեկույցների ներկայացումը Եվրոպական խորհրդարանին և Եվրոպական խորհրդին։
