ԱՄՆ-ն և Դանիան համաձայնության են եկել Գրենլանդիայի անվտանգության հարցում
Միացյալ Նահանգները և Դանիան համաձայնության են եկել Գրենլանդիայի անվտանգության վերաբերյալ։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ համաձայնագիրը ԱՄՆ-ին տալիս է «անվտանգության և բոլոր մյուս կարիքների նկատմամբ մշտական վերահսկողություն»։ Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենն ասել է, որ համաձայնագիրը «բարձրացնում է անվտանգությունը Արկտիկայում և Հյուսիսատլանտյան տարածաշրջանում», սակայն մանրամասներ չի ներկայացրել, ինչը Թրամփը բացատրել է սոցիալական ցանցերում։
Դոնալդ Թրամփը նշել է, որ համաձայնագիրը «անվճար է» ԱՄՆ-ի համար և թույլ է տալիս անել «անհրաժեշտ ամեն ինչ»՝ Գրենլանդիայի անվտանգությունն ու պաշտպանությունն ապահովելու համար։ Նա ասել է, որ համաձայնագիրը ներառում է կանոն, որ ԱՄՆ-ի ոչ մի հակառակորդ իրավունք չունի ռազմական ներկայություն ունենալ Գրենլանդիայում կամ կատարել «ռազմավարական ներդրումներ» առանց ԱՄՆ-ի գրավոր համաձայնության։
Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենն ասել է, որ համաձայնագիրը կստորագրվի հաջորդ շաբաթ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում։ Նա ասել է, որ փաստաթուղթը «ճանաչում է Թագավորության ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը, ինչպես նաև Գրենլանդիայի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը»։
Ֆրեդերիկսենը նշել է, որ համաձայնագիրը դեռ պետք է հաստատվի խորհրդարանի կողմից և անցնի անհրաժեշտ խորհրդարանական ընթացակարգերը՝ ուժի մեջ մտնելու համար։
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն համաձայնագիրը անվանել է «պատմական գործարք» և ասել, որ այն «հսկայական հաղթանակ է Միացյալ Նահանգների և ամերիկյան ժողովրդի համար»։ Նա ասել է, որ համաձայնագիրը «մշտապես և համապարփակ լուծում է» Գրենլանդիայի հետ կապված ԱՄՆ ազգային անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները։
Փաստաթղթի ամբողջական տեքստը դեռևս չի հրապարակվել։ Համաձայնագիրը չի լրանա նույնիսկ եթե Գրենլանդիան ապագայում անկախություն ստանա, ըստ Պետդեպարտամենտի անանուն աղբյուրի։ Նա ասել է, որ փաստաթուղթը միակողմանիորեն Միացյալ Նահանգներին իրավունք է տալիս կառուցել լրացուցիչ ռազմական օբյեկտներ առանց Գրենլանդիայի կամ Դանիայի հետագա համաձայնության և ներառում է «մշտական մուտքի, բազայի և թռիչքի իրավունքներ»։
Համաձայնագիրը նաև արգելում է ՆԱՏՕ-ի անդամ չհանդիսացող երկրներին բազաներ կառուցել Գրենլանդիայում և արգելում է «հակառակորդների» կողմից ներդրումները, որոնք կարող են սպառնալ Միացյալ Նահանգներին։
Թրամփը նշել է, որ Գրենլանդիան կարևոր դեր ունի իր՝ «Ոսկե գմբեթ» անվամբ հրթիռային պաշտպանության համակարգ կառուցելու ծրագրի համար, որը կպաշտպանի Միացյալ Նահանգները Ռուսաստանի և Չինաստանի հրթիռային հարձակումներից։ Նա ասել է, որ եվրոպացի դաշնակիցները կարող են համագործակցել նախագծում։
Կղզին ունի հազվագյուտ մետաղների մեծ, թեև մեծ մասամբ չօգտագործված պաշարներ, որոնք կարևոր են այնպիսի տեխնոլոգիաների համար, ինչպիսիք են բջջային հեռախոսները և էլեկտրական մեքենաները։
Դոնալդ Թրամփը ամիսներ շարունակ փորձում է գնել Գրենլանդիան՝ պնդելով, որ այն խոցելի է այնպիսի հակառակորդների համար, ինչպիսիք են Ռուսաստանը և Չինաստանը: Նա նաև բազմիցս սպառնացել է ռազմական ուժ կիրառել, ինչը զայրացրել է դանիացիներին և ՆԱՏՕ-ի այլ երկրներին: