Ադրբեջանն ու Հայաստանը հրապարակել են Վաշինգտոնում ստորագրված խաղաղության հռչակագրի ամբողջական տեքստը: Փաստաթղթի տեքստը հրապարակվել է Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունների կայքերում: Փաստաթուղթը ստորագրվել է Ադրբեջանի նախագահի և Հայաստանի վարչապետի կողմից Սպիտակ տանը օգոստոսի 8-ին։

Փաստաթղթում նշվում է, որ կողմերը համաձայնել են ճանաչել և հարգել միմյանց ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը, միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների անձեռնմխելիությունը և քաղաքական անկախությունը։

«Կողմերը հաստատում են, որ նախկին Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների սահմանները դարձել են համապատասխան անկախ պետությունների միջազգային սահմաններ և ճանաչվում են որպես այդպիսին միջազգային հանրության կողմից. կողմերը ճանաչում և հարգում են միմյանց ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը, միջազգային սահմանների անձեռնմխելիությունը և քաղաքական անկախությունը», – նշվում է փաստաթղթում։

Բացի այդ, Հայաստանն ու Ադրբեջանը հաստատում են, որ միմյանց նկատմամբ տարածքային պահանջներ չունեն և ապագայում նման պահանջներ չեն ներկայացնի։

«Կողմերը չեն ձեռնարկի որևէ գործողություն, այդ թվում՝ մյուս կողմի տարածքային ամբողջականության կամ քաղաքական միասնության ամբողջական կամ մասնակի լուծարմանը կամ խախտմանը ուղղված գործողություններ, այդ թվում՝ պլանավորում, նախապատրաստում, խրախուսում կամ աջակցում», – ասվում է տեքստում։

Բացի այդ, համաձայնություն է ձեռք բերվել, որ կողմերը կխուսափեն ուժի կիրառումից կամ ուժի կիրառման սպառնալիքից մյուս կողմի տարածքային ամբողջականության կամ քաղաքական անկախության դեմ։

Նույն հոդվածում նշվում է, որ «կողմերը թույլ չեն տա իրենց տարածքի օգտագործումը երրորդ կողմի կողմից մյուս կողմի դեմ ուժի կիրառման համար՝ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Կանոնադրությանը անհամատեղելի ձևով»։

Տեքստի համաձայն՝ Հայաստանն ու Ադրբեջանը կխուսափեն միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց։ Կողմերը նաև համաձայնել են հաստատել դիվանագիտական հարաբերություններ, չնայած հռչակագրում կոնկրետ ժամկետ չի նշվում։

Կողմերը նաև համաձայնել են շարունակել աշխատանքները սահմանների սահմանազատման-սահմանագծման ուղղությամբ, և նշվում է նաև, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը համաձայն են չտեղակայել որևէ երրորդ երկրի ռազմական ուժեր սահմանի երկայնքով։

«Մինչև ընդհանուր սահմանի սահմանազատումը և հետագա սահմանազատումը, կողմերը կիրականացնեն փոխադարձ համաձայնեցված անվտանգության և վստահության ամրապնդման միջոցառումներ, այդ թվում՝ ռազմական ոլորտում, սահմանային տարածքներում անվտանգությունն ու կայունությունն ապահովելու համար», – ասվում է տեքստում։

Բացի այդ, կողմերը պարտավորվում են, որ «կողմերը դատապարտում և պայքարում են անհանդուրժողականության, ռասայական ատելության և խտրականության, անջատողականության, բռնի ծայրահեղականության և ահաբեկչության դեմ՝ իրենց բոլոր դրսևորումներով, յուրաքանչյուրը իր իրավասության շրջանակներում»։

Կողմերը նաև պարտավորվում են «լուծել անհետ կորած անձանց և բռնի անհետացումների հարցերը, այդ թվում՝ այդ անձանց վերաբերյալ բոլոր առկա տեղեկատվության փոխանակման միջոցով, ուղղակիորեն կամ, անհրաժեշտության դեպքում, համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների հետ համագործակցությամբ»։

Տեքստում նաև նշվում է, որ «կողմերը կարող են համաձայնագրեր կնքել ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ տնտեսական, տարանցիկ-տրանսպորտային, բնապահպանական, մարդասիրական և մշակութային ոլորտներում համագործակցության վերաբերյալ»։

Նույն հռչակագրում Հայաստանը և Ադրբեջանը պարտավորվում են ապահովել այս համաձայնագրի լիարժեք իրականացումը և ստեղծել երկկողմ հանձնաժողով՝ այս գործընթացը վերահսկելու համար։

Բացի այդ, կողմերը պարտավորվում են, որ «այս համաձայնագիրը չի սահմանափակի կողմերի իրավունքներն ու պարտավորությունները, որոնք բխում են միջազգային իրավունքից և յուրաքանչյուր կողմի կողմից Միավորված Ազգերի Կազմակերպության մյուս անդամ պետությունների հետ կնքված պայմանագրերից»։

Բացի այդ, «կողմերը պետք է ապահովեն, որ իրենց և որևէ երրորդ կողմի միջև գործող միջազգային համաձայնագրերը չխանգարեն այս համաձայնագրով ստանձնած իրենց պարտավորությունների կատարմանը»։

«Կողմերը իրենց երկկողմ հարաբերություններում կառաջնորդվեն միջազգային իրավունքի նորմերով և սույն Համաձայնագրով։ Կողմերից ոչ մեկը իրավունք չունի իր ազգային օրենսդրության դրույթները հղում անել սույն Համաձայնագրի անհամատեղելիության արդարացման համար։ Կողմերը, համաձայն «Պայմանագրերի իրավունքի մասին» Վիեննայի կոնվենցիայի, մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը պետք է ձեռնպահ մնան ցանկացած գործողությունից, որը կհակասի սույն Համաձայնագրի առարկային և նպատակին», – նշվում է տեքստում։

Սույն Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում Կողմերը պետք է հետ վերցնեն ցանկացած միջպետական պահանջ, բողոք, վերաքննիչ բողոք, վեճ, որոնք ներկայացվել են ցանկացած միջազգային ատյանում և վերաբերում են սույն Համաձայնագրի ստորագրումից առաջ ծագած հարցերին։

«Սույն Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկ ամսվա ընթացքում Կողմերը պետք է հետ վերցնեն, դադարեցնեն կամ այլ կերպ կարգավորեն ցանկացած և բոլոր միջպետական պահանջները, բողոքները, վերաքննիչ բողոքները, վարույթները և վեճերը, որոնք ներկայացվել են ցանկացած դատարանում։ Կողմերը չեն նախաձեռնի որևէ նման պահանջ, բողոք, վերաքննիչ բողոք, վարույթ կամ վարույթ, որը որևէ երրորդ կողմի կողմից ներկայացվել է մյուս Կողմի դեմ որևէ իրավական հարթակում՝ մինչև սույն Համաձայնագրի ստորագրումը՝ Կողմերի միջև առկա հարցերի վերաբերյալ, և չեն ներգրավվի որևէ նման պահանջի, բողոքի, վերաքննիչ բողոքի կամ վարույթի մեջ, որը որևէ երրորդ կողմի կողմից ներկայացվել է մյուս Կողմի դեմ։ Կողմերը ոչ մի կերպ չեն ձեռնարկի, չեն խրախուսի կամ չեն մասնակցի որևէ թշնամական գործողության միմյանց դեմ դիվանագիտական, տեղեկատվական կամ այլ ոլորտներում, որը հակասում է սույն Համաձայնագրին, և այդ նպատակով պետք է կանոնավոր խորհրդակցություններ անցկացնեն», – ասվում է տեքստում։

Հայտարարության մեջ նշվում է, որ սույն Համաձայնագիրն ուժի մեջ է մտնում այն օրվանից, երբ Կողմերը փոխանակեն ծանուցումներ ստորագրող երկրների ազգային օրենսդրությամբ նախատեսված ներքին ընթացակարգերի ավարտի մասին։