Շալվա Պապուաշվիլի. Եթե որակյալ մեծամասնությամբ գլխավոր դատախազի ընտրության կարգը լավը լիներ, ոչ ոք Եվրոպային չէր հասցնի

Եթե ​​գլխավոր դատախազի ընտրության այս ընթացակարգը լավ լիներ, ոչ ոք չէր կարողանա առաջ անցնել Եվրոպայից,- Վրաստանի Առաջին ալիքի «Ազատ տեսլական» հաղորդման ժամանակ ասել է խորհրդարանի նախագահ Շալվա Պապուաշվիլին։

Պապուաշվիլին խոսել է գլխավոր դատախազի ընտրության հետ կապված սահմանադրական փոփոխությունների մասին, որոնք խորհրդարանն ընդունել է առաջին ընթերցմամբ։

«Հաճախ առաջ է քաշվում որևէ մեկին որակյալ մեծամասնությամբ պաշտոնում ընտրելու հարցը և այլն։ Որակյալ մեծամասնությունը, որպես որոշակի համադարման՝ հիմնված խորհրդարանական կոնսենսուսի վրա, իրականում սուտ է։ Սա բացարձակ ուտոպիա է, ինչը հաստատում է եվրոպական փորձը։ Եթե ​​նայենք Եվրամիության անդամ երկրների փորձին, ապա երկու-երեք դեպք կա, երբ խորհրդարանը պաշտոնյային ընտրում է որակյալ մեծամասնությամբ։ Մեկը Բելգիայում է, որտեղ Սահմանադրական դատարանի անդամներին այսպես են ընտրում, այնտեղ էլ դրա պատճառն ունի։ Որովհետև կան տարբեր ազգությունների քվոտաներ և այլն։ Երկրորդը Հունգարիայում գլխավոր դատախազի ընտրության ընթացակարգն է, որը քննադատության է ենթարկվել հենց Վենետիկի հանձնաժողովի կողմից, քանի որ փոքրամասնությանը հնարավորություն է տալիս արգելափակել մեծամասնության որոշումը։ Եթե ​​սա լավ կանոն լիներ, իհարկե, ոչ ոք չէր գա Եվրոպա նման կանոն ունենալու համար։ Ավելին, Եվրոպան ընդհանուր առմամբ կենտրոնացած է կոնսենսուսի վրա»,- ասել է Պապուաշվիլին։

Ինչպես նշել է Պապուաշվիլին, իրականում խորհրդարանում որակյալ մեծամասնությունը կոնսենսուս չէ, այլ փոքրամասնության համար գործիք է՝ մեծամասնությանը ստիպելու համաձայնել իր որոշմանը։

«Փաստորեն, ինչ-որ առումով սա հակաժողովրդավարական գործիք է, որպեսզի քաղաքական ուժերը չկարողանան հաղթել ընտրություններում, վերցնել իշխանության լծակները։ Նրանք կարող են ինչ-որ չափով ստիպել մեծամասնությանը համաձայնել իրենց թեկնածուների հետ»,- ասել է Պապուաշվիլին։

Ըստ նրա՝ ժողովրդավարությունն այդպես չի աշխատում։

«Սա փորձ է ժողովրդավարական գործընթացից դուրս որոշ մեխանիզմներով փոքրամասնությանը լծակներ հաղորդելու», – ասել է Պապուաշվիլին։

Բացի այդ, խորհրդարանի նախագահը նշեց, որ հիմա էլ փակուղային իրավիճակ է, երբ բարդ է որակյալ մեծամասնությամբ ընտրության կանոնի վրա հիմնված համաձայնությունը, և երբ գալիս է պահը, որ կոալիցիոն կառավարությունը լինելու է խորհրդարանի միջոցով, այսինքն, անհրաժեշտ կլինի կոալիցիա ստեղծել, այս դեպքում պարզ չէ, թե ուր ենք գնում։

Դրանից հետո, եթե լինի կոալիցիա, որքանով այդ կոալիցիայի անդամները կկարողանան պայմանավորվել մեկ այլ կուսակցության հետ, դա այլ հարց ու խնդիր է»,- ասել է Պապուաշվիլին։

Նրա խոսքով, Վրաստանի փորձն ինքնին ասում է, որ այս համակարգը չի գործում, բայց քանի որ այդ հարցը 12 հանձնարարականներից մեկն է, կառավարությունը ստիպված է այն իրականացնել։

«Ի դեպ, ժամանակին այս կետը եղել է ապրիլի 19-ի պայմանագրում, և ես այն ժամանակ էլ հարցրի, թե ում նախաձեռնությունն է այս հարցը, բայց պատասխան չստացա։ Դրանից հետո էլ դիմեցի ընդդիմադիր գործընկերներին, հասարակական կազմակերպություններին, որոնց նախաձեռնությունն էր որակյալ մեծամասնությամբ ընտրել գլխավոր դատախազին, ու պատասխան չստացա։ Ընդհանուր առմամբ, ես չգիտեմ, թե ում հետ է եղել այս փոխզիջումը ապրիլի 19-ի համաձայնագրում, քանի որ ես անձամբ վրացական քաղաքական ուժերում, այդ թվում՝ հասարակական կազմակերպությունների մեջ չեմ տեսել որևէ մեկին, ով ասի, որ դա մեր նախաձեռնությունն է, և մենք դիմել ենք այս խնդրանքին, պայմանագրում ներառվելու համար։ Այդ իսկ պատճառով այս ամբողջ քննարկումն անհեթեթ է, այն, ինչ մենք այսօր նկատեցինք խորհրդարանում, այն է, որ իրականում ոչ ոք չի պաշտպանում այս կետը, բայց մենք բոլորս այն իրականացնում ենք»,- ասել է Պապուաշվիլին։

Միևնույն ժամանակ, Պապուաշվիլին ասել է, որ որակյալ մեծամասնության առաջարկությունները վերջերս հայտնվել են տարբեր փորձագիտական ​​շրջանակներում, և, նրա կարծիքով, սա փորձ է վարժեցնել նոր ժողովրդավարական երկրներին՝ դրանք դնելով որոշակի կորսետի մեջ, որպեսզի նրանք հասնեն կոնսենսուս և ունենալ քաղաքական երկխոսության հնարավորություն, բայց այս թեզը սկզբունքորեն սխալ է, քանի որ ոչ կոնսենսուս է ձեռք բերվում, ոչ էլ քաղաքական համագործակցության մշակույթ է աճում։