Շալվա Պապուաշվիլի. Չկայացած տապալումից լավ է երևում, որ հոկտեմբերի 4-ին պարտվեց ոչ միայն բռնի ծրագիրը, այլև այն պատկերացումը, թե իշխանափոխությունը կարող է տեղի ունենալ բռնությամբ և արտաքին աջակցությամբ

13:08, 04.10.2026

Այսօր լրանում է մեկ տարին 2025 թվականի հոկտեմբերի 4-ից՝ այն օրվանից, երբ Վրաստանում իշխանության բռնի փոփոխության փորձն ավարտվեց նախագահական պալատի վրա գրոհով. մեկ տարի անց կան դատավճիռներ, գրոհի կազմակերպիչներն ու մասնակիցները կրում են իրենց պատիժը, բռնարարների մեծ մասը ընդունել է մեղքը. մեկ տարին բավարար ժամանակ է, որպեսզի այդ օրվան նայենք ոչ միայն էմոցիաներով, այլև փաստերի ամբողջական շղթայով. այս մասին սոցիալական ցանցում գրել է Վրաստանի խորհրդարանի նախագահ Շալվա Պապուաշվիլին:

Նրա խոսքով՝ հոկտեմբերի 4-ը մեկ օրում չի սկսվել, դրան նախորդել են շաբաթներ շարունակ իշխանության տապալման մասին հայտարարությունները, բռնի սցենարների ռոմանտիկացումը և ռադիկալ խմբերի քաղաքական քաջալերումը:

«Այս ֆոնին, հոկտեմբերի 4-ից մի քանի օր առաջ, Եվրոպական հանձնաժողովի մամուլի խոսնակին ուղղակիորեն հարցրին հայտարարված հավաքի մասին, և ի պատասխան մենք լսեցինք ոչ թե ընտրություններին մասնակցելու կոչ, ոչ թե զգուշացում բռնության անթույլատրելիության մասին, այլ ուղղակի աջակցություն տապալման նպատակով հայտարարված հավաքին: Մենք այն ժամանակ էլ հրապարակայնորեն ասացինք, որ դա չափազանց անպատասխանատու հայտարարություն էր, և որ, երբ իշխանության տապալումը նախապես հայտարարված է, նման քաղաքական ազդանշանը ռադիկալների համար նշանակում է խրախուսում: Ցավոք, մի քանի օր անց տեղի ունեցավ հենց այն, ինչի մասին զգուշացնում էինք: Հոկտեմբերի 4-ին հավաքի մասնակիցները շարժվեցին դեպի նախագահական պալատ և փորձեցին գրոհով վերցնել այն: Դրսից արյունահեղության դատապարտված երկիրը 90-ական թվականներ վերադառնալուց փրկեց միայն մեր իրավապահների հստակ և կազմակերպված գործողությունը: Այստեղ հատկապես կարևոր է հիշել ևս մեկ հանգամանք:

Մինչ այդ, ամիսներ շարունակ նախկին նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին իրեն ներկայացնում էր որպես այլընտրանքային լեգիտիմության կենտրոն: Այս լեգենդն ամրապնդելու համար նրա հետ «խորհրդակցելու» էին գնում օտարերկրյա քաղաքական գործիչներն ու դիվանագետները, ովքեր նրա հետ միասին լուսանկարվում էին նախագահական դրոշի ֆոնին: Մենք այն ժամանակ էլ զգուշացնում էինք բոլորին․ պետական նշաններով խաղալը և չգոյություն ունեցող երկխոսության/երկիշխանության զգացում ստեղծելը անմեղ քաղաքական թատրոն չէ: Նման նշանները կարող են մարդկանց մղել իրական գործողությունների: Ուստի հոկտեմբերի 4-ին նախագահական պալատը պատահականորեն թիրախ չդարձավ: Եվ պատահական չէր նաև այն, որ ձախողումից հետո մենք այլևս չտեսանք Զուրաբիշվիլիի և դիվանագետների և ոչ մի «խորհրդակցություն»: Այնուամենայնիվ, մինչ օրս Բրյուսելից նույնպես չենք լսել նախագահական պալատի վրա հարձակման դատապարտում և հստակ տարանջատում բռնարարներից: Չկայացած տապալումից մեկ տարի անց հատկապես լավ է երևում, որ հոկտեմբերի 4-ին պարտվեց ոչ միայն կոնկրետ բռնի ծրագիրը, այլև վերջնականապես պարտվեց տարիներով բորբոքվող այն պատկերացումը, թե Վրաստանում իշխանափոխությունը, ընտրությունների փոխարեն, կարող է տեղի ունենալ փողոցային բռնությամբ և արտաքին քաղաքական աջակցությամբ: Սա է հոկտեմբերի 4-ի գլխավոր դասը․ Վրաստանի ճակատագիրը վճռում է վրաց ժողովուրդը՝ ընտրություններով, այլ ոչ թե գրոհով: Եվ վերջում, մեկ տարի անց կրկին կոչ եմ անում Բրյուսելին՝ դատապարտել 2025 թվականի հոկտեմբերի 4-ին նախագահական պալատի վրա բռնի հարձակումը, հրաժարվել ապագայում ռադիկալ խմբերի քաղաքական և ֆինանսական աջակցությունից, չեղարկել Վրաստանի ինքնիշխանությունը ոտնահարող բանաձևերը»,- գրում է Պապուաշվիլին:

Նմանատիպ