Ակնհայտ է, որ սա թղթի վրա ռազմավարական գործընկերություն չէ, այլ արտացոլվում է երկու երկրների համար կոնկրետ օգուտներով։ Հենց այսպիսին պետք է լինի երկու երկրների միջև օրինակելի ռազմավարական գործընկերությունը՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի, արդարության և արժանապատվության վրա, և կողմնորոշված փոխադարձ օգուտին,- ասփլ է Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն՝ խոսելով Վրաստանի և Չինաստանի միջև ռազմավարական գործընկերության մասին։
Կոբախիձեն խոսեց այն արդյունքների մասին, որոնք, ըստ նրա, Վրաստանին բերեց Չինաստանի հետ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումը։
«Ինչպես գիտեք, երեկ Վրաստանի և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության միջև ստորագրվեց Համապարփակ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր։ Սա մեր երկրի համար առանձնահատուկ կարևորության իրադարձություն է՝ թե՛ քաղաքական, թե՛ տնտեսական առումով։
Ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումից երեք տարի առաջ ի վեր երկու երկրների միջև հարաբերությունները շատ դինամիկ զարգացել են.
Միայն վերջին վեց ամիսների ընթացքում Վրաստանի վարչապետը, Վրաստանի խորհրդարանի նախագահը և հինգ նախարար այցելել են Չինաստան։ Այս այցերից յուրաքանչյուրը կենտրոնացած էր կոնկրետ արդյունքների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, 2023 թվականից ի վեր Վրաստանի և Չինաստանի միջև ստորագրվել է 14 խոշոր միջազգային համաձայնագիր, և վեց համաձայնագիր գտնվում է վերջնական քննարկման փուլում։
2024 թվականին Վրաստանի և Չինաստանի միջև առևտրաշրջանառությունը աճել է 17%-ով, 2025 թվականին՝ 21%-ով, իսկ 2026 թվականի հունվար-ապրիլին՝ 45%-ով։ Այսօր Չինաստանը Վրաստանի առևտրային գործընկերների շարքում զբաղեցնում է երրորդ տեղը ընդհանուր առևտրի ծավալով և երկրորդը՝ վրացական արտադրանքի արտահանման ծավալով։ Հատկանշական է, որ այս տարվա հունվար-ապրիլին, նախորդ տարվա համապատասխան ժամանակահատվածի համեմատ, Վրաստանից Չինաստան վրացական արտադրանքի արտահանումը եռապատկվել է։ Անցյալ տարվա նոյեմբերին Վրաստանի և Չինաստանի միջև ստորագրվեց ազատ առևտրի համաձայնագիր։ Անցյալ տարի Վրաստանը հրավիրվեց որպես Չինաստանի միջազգային ներմուծման ցուցահանդեսի գլխավոր հյուր։ 2023 թվականի վերջին Վրաստանի և Չինաստանի միջև առաջին անգամ փոխանակվեցին միջազգային բեռնափոխադրման թույլտվություններ, ինչը նպաստեց երկու երկրների միջև ճանապարհային երթևեկության զարգացմանը։ 2024 թվականին Վրաստանի և Չինաստանի կառավարությունների միջև ստորագրվեց հուշագիր Չինաստան-Եվրոպա երկաթուղային էքսպրեսի համար Տրանսկասպյան միջազգային տրանսպորտային երթուղու զարգացման վերաբերյալ։
Այս և այլ քայլերի արդյունքում Չինաստանից դեպի Չինաստան և Չինաստանով Միջին միջանցքով տեղափոխվող կոնտեյներների քանակը 2025 թվականին հասավ պատմական առավելագույնի։ Չինաստանի հետ առևտրատնտեսական հարաբերությունների խորացումը անմիջականորեն նպաստում է Վրաստանի տնտեսության և ազգային արտադրության զարգացմանը։
Ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումից հետո 2023-24 թվականներին մեկնարկեց Վրաստանի և Չինաստանի քաղաքացիների համար երկկողմանի անվիզա ռեժիմ։ Անվիզա ռեժիմի մեկնարկը լրացուցիչ խթան տվեց Վրաստանի և Չինաստանի միջև ուղիղ չվերթների ավելացմանը և ուղևորափոխադրումների զգալի աճին։ 2024 թվականին Չինաստանից Վրաստան այցելողների թիվն աճել է 83%-ով, 2025 թվականին՝ 44%-ով, իսկ այս տարվա առաջին եռամսյակում՝ 49%-ով։
Այսօր վրացական շուկայում արդեն գործում են երեք չինական ավիաընկերություններ։ Անցյալ տարի Air China-ն ավելացրեց Պեկին-Ուրումչի-Թբիլիսի երթուղին, հուլիսից նմանատիպ չվերթ կավելացնի China Southern-ը, իսկ հուլիսի 15-ից China Airlines Eastern-ը ուղիղ չվերթներ է սկսում Շանհայից դեպի Թբիլիսի։ Նշենք, որ այս տարի Շանհայում բացվեց Ասիայի ամենամեծ զբոսաշրջային ցուցահանդեսներից մեկը՝ ITB China-ն, որը ներկայացնում էր վրացական ազգային տաղավարը, ինչը վկայում է չինական կողմի Վրաստանի նկատմամբ հատուկ ուշադրության մասին։
Վրաստանի և Չինաստանի կրթության նախարարությունների միջև գործընկերությունը զգալիորեն խորացել է։
Պատրաստվում է հուշագիր, որը նախատեսում է աջակցություն վրացական և չինական համալսարանների և քոլեջների միջև համագործակցության և փոխանակման ծրագրերի, համատեղ երիտասարդական ծրագրերի ներդրման, Վրաստանում չինարենի դասավանդման ընդլայնման և այլնի համար։
Սա Չինաստանի հետ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրման մեր երկրին բերած արդյունքների ոչ լրիվ ցանկն է։ Ակնհայտ է, որ սա թղթի վրա ռազմավարական գործընկերություն չէ, այլ արտացոլվում է երկու երկրների համար շատ կոնկրետ օգուտներով։ Հենց այսպիսին պետք է լինի երկու երկրների միջև օրինակելի ռազմավարական գործընկերությունը՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի, արդարության և արժանապատվության վրա և կողմնորոշված փոխադարձ օգուտին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը ամենամեծ մասշտաբի գերտերություն է, Չինաստանի կառավարությունը մեզ հետ համագործակցություն է զարգացրել հնարավորինս կարճ ժամանակահատվածում և առավելագույն արդյունավետությամբ։ Հատկապես գովելի է, որ Չինաստանի կառավարությունը մեր երկրին վերաբերվում է որպես հավասարի և հասակակցի, ինչը հատկապես աչքի է ընկնում և գովելի՝ համաշխարհային քաղաքականության ներկայիս արատների ֆոնին», – ասաց Իրակլի Կոբախիձեն։
Իրակլի Կոբախիձեի խոսքով՝ Վրաստանը հատուկ նշանակություն է տալիս Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հետ համագործակցության հետագա խորացմանը, որը, հաշվի առնելով վերջին 50 տարիների փորձը, աշխարհի միակ խաղաղ գերտերությունն է։
«Ես կցանկանայի օգտվել այս հնարավորությունից՝ շնորհակալություն հայտնելու Չինաստանի կառավարությանը Վրաստանի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության նկատմամբ անսասան աջակցության համար։
Համապարփակ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումը հիմք կդնի վրաց-չինական հարաբերությունների խորացման նոր փուլի, որը զգալի քաղաքական և տնտեսական օգուտներ կբերի մեր երկրին։
Ես կցանկանայի շնորհակալություն հայտնել կառավարության և խորհրդարանական թիմերի բոլոր անդամներին, որոնց աշխատանքը բերել է այս կարևոր արդյունքը մեր երկրի համար։ Հատուկ շնորհակալություն եմ հայտնում կառավարության թիմի անդամներին՝ Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար տիկին Մակա Բոճորիշվիլիին, Վրաստանի էկոնոմիկայի և կայուն զարգացման նախարար տիկին Մարիամ Քվրիվիշվիլիին և Վրաստանի կրթության, գիտության և երիտասարդության նախարար պարոն Գիվի Քիկանաձեին իրենց ջանքերի համար։ Հատուկ շնորհակալություն եմ հայտնում Վրաստանի նախագահ պարոն Միխեիլ Ղավելաշվիլիին, ով վրացական պետության անունից ստորագրեց Համապարփակ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիրը։
Հատուկ շնորհակալություն եմ հայտնում մեր չինացի գործընկերներին՝ անձամբ նախագահ Սի Ցզինպինին, ով ստորագրեց Համապարփակ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիրը Վրաստանի հետ։ Հատուկ շնորհակալություն եմ հայտնում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության վարչապետին և գործընկեր նախարարներին։ Ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել Վրաստանում Չինաստանի դեսպան պարոն Չժոու Ցյանին, որի անձնական ջանքերն ու աջակցությունը «մեծ ներդրում են ունեցել այն բանում, որ վրաց-չինական հարաբերությունները ռազմավարական գործընկերության մակարդակից բարձրացվել են համապարփակ ռազմավարական գործընկերության մակարդակի։
Կրկին ցանկանում եմ ընդգծել, որ Չինաստանի հետ համապարփակ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումը հատուկ կարևորության իրադարձություն է, որը մեր երկրին կբերի շոշափելի օգուտներ բազմաթիվ ուղղություններով», – ասաց Իրակլի Կոբախիձեն։
