საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

NASA-მ დედამიწის გარშემო ადამიანის მიერ შექმნილი ბარიერი აღმოაჩინა

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-05-18 21:23:00

NASA-ს კოსმოსურმა ზონდებმა დააფიქსირეს მასიური, ადამიანის მიერ შექმნილი „ბარიერი“, რომელიც გარს აკრავს დედამიწას. როგორც ცდების შედეგად დადგინდა, მას გარკვეული ეფექტი აქვს კოსმოსურ ამინდზე, ჩვენი პლანეტის ატმოსფეროს მიღმა. 

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ჩვენ არა მხოლოდ შევცვალეთ დედამიწა ასე სასტიკად, არამედ მეცნიერები საუბრობენ სრულიად ახალი გეოლოგიური ეპოქის შესახებ — ჩვენმა ქმედებებმა კოსმოსიც კი შეცვალა. კარგი ამბავი ისაა, რომ თავად პლანეტაზე ჩვენი გავლენისგან განსხვავებით, ჩვენ მიერ კოსმოსში წარმოქმნილი ეს ჰომოგენური ბუშტი სინამდვილეში ჩვენს სასარგებლოდ მოქმედებს. 

2012 წელს, NASA-მ გაუშვა ორი კოსმოსური ზონდი, რომლებიც ერთმანეთთან ტანდემში დედამიწის ვან-ალენის რადიაციულ სარტყელში 3200 კმ/სთ სიჩქარით მოძრაობდნენ.  

ჩვენს პლანეტას გარს აკრავს ორი ასეთი რადიაციული სარტყელი ( და მესამე დროებითი). შიდა სარტყელი დედამიწის ზედაპირიდან 9 600 კმ სიმაღლეზე, 640 კილომეტრზეა გადაჭიმული, ზედა სარტყელი კი პლანეტის ზედაპირიდან 13 500-58 000 კმ სიმაღლეზეა.  

ახლახან, როცა იქ მოძრავი ზონდები აკვირდებოდნენ თუ როგორ იჭერდა დედამიწის მაგნიტური ველი დამუხტულ ნაწილაკებს, დააფიქსირეს რაღაც უცნაური — მზიდან წამოსული ამ სახიფათო ნაწილაკების განმუხტვა ხდებოდა გარკვეულ, დაბალი სიხშირის ბარიერში. 

კვლევის შედეგად, მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ გასული რამდენიმე ათწლეულის მანძილზე, ამ ბარიერმა ვან-ალენის სარტყელი დედამიწას კიდევ უფრო დააშორა და ამჟამად, რადიაციის ნაკადების ქვედა საზღვრები ჩვენგან იმაზე უფრო შორსაა, ვიდრე 1960-იან წლებში იყო. 

საინტერესოა, რა მოხდა, რა შეიცვალა? 

კომუნიკაციის გარკვეული ტიპი, რომელსაც ძალიან დაბალი სიხშირის (VLF) რადიოკომუნიკაციას უწოდებენ, ახლა ბევრად გავრცელებულია, ვიდრე 60-იან წლებში. NASA-ს ჯგუფი ადასტურებს, რომ ეს სიხშირე გავლენას ახდენს თუ როგორ და სად გადაადგილდნენ გარკვეული ნაწილაკები კოსმოსში. 

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, VLF-ის წყალობით, ახლა ჩვენ გვაქვს ანთროპოგენული (ადამიანის შექმნილი) კოსმოსური ამინდი. 

„მრავალი ექსპერიმენტისა და დაკვირვების შედეგად გავარკვიეთ, რომ შესაბამის პირობებში, რადიო-კუმუნიკაციების სიგნალები VLF-ის სიხშირულ დიაპაზონში გავლენას ახდენს დედამიწის გარშემო არსებულ მაღალენერგიული რადიაციის თვისებებზე“, — ამბობს ფილ ერიქსონი, ჯგუფის ერთ-ერთი მკვლევარი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტატიდან.  

უმეტესი ჩვენგანი VLF სიგნალებს ყოველდღიურ ცხოვრებაში არ იყენებს, თუმცა იგი მრავალი საინჟინრო, სამეცნიერო და სამხედრო დარგის ბურჯია.  

3-30 კილოჰერცი სიხშირე იმდენად სუსტია, რომ აუდიო ტრანსმიციაც არ შეუძლია, თუმცა ბრწყინვალედ გადააქვს კოდირებული შეტყობინებები დიდ მანძილზე ან წყალქვეშა სიღრმეებში. 

VLF სიგნალებს ყველაზე ხშირად გამოიყენებენ ღრმა წყალქვეშა ნავებთან საკონტაქტოდ, მაგრამ იმის გამო, რომ მის ვრცელ ტალღის სიგრძეს შეუძლია ადვილად გარდატეხოს დიდი წინაღობები, მთის მასივებიც კი, ხშირად მას რთულ რელიეფიან მხარეებშიც იყენებენ. 

არასოდეს არავის უფიქრია, რომ VLF სიგნალები დედამიწის მიღმაც გავრცელდებოდა, თუმცა როგორც ჩანს, ისინი ჩვენი პლანეტის ირგვლივ სივრცეშიც იპარება და საკმარისად მძლავრიც არის იმისათვის, რათა გიგანტური დამცავი ბუშტი წარმოქმნას. 

როდესაც ვან-ალენის ზონდებმა VLF-ის ბუშტის მდებარეობა დედამიწის რადიაციული სარტყლებისას შეადარეს, აღმოაჩინეს ის, რაც თავდაპირველად საინტერესო დამთხვევად ჩანდა — „VLF-ის ბუშტის გარე განფენილობა თითქმის ზუსტად შეესაბამებოდა ვან-ალენის რადიაციული სარტყლების შიდა კიდეს“, — ამბობს NASA. 

მაგრამ მას შემდეგ, რაც მათ გააცნობიერეს, რომ VLF სიგნალებს მართლაც შეუძლია გავლენა მოახდინოს დამუხტული ნაწილაკების მოძრაობაზე ამ რადიაციულ სარტყლებში, მიხვდნენ, რომ ადამიანის მიერ უნებლიეთ წარმოქმნილი ბარიერი ამ ნაწილაკებს თანდათანობით უკან აბრუნებდა. 

ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი, დენ ბეიკერი ამ ზღუდეს „შეუღწეველ ბარიერს“ უწოდებს. 

მიუხედავად იმისა, რომ VLF-ის ბუშტი ალბათ ერთ-ერთი საუკეთესო გავლენაა რაც კი ადამიანებს პლანეტის მიდამოებში კოსმოსზე მოუხდენიათ, ნამდვილად არ არის ერთადერთი — კოსმოსში ჩვენი არსებობის ნიშანს მე-19 საუკუნიდან ვტოვებთ, განსაკუთრებით ძლიერი კვალი კი გასული 50 წლის მანძილზე დავტოვეთ, რამდენიმე ბირთვული აფეთქების შედეგად. 

„ამ აფეთქებებმა დედამიწის სიახლოვეს წარმოქმნა ხელოვნური რადიაციული სარტყლები, რომლებმაც მნიშვნელოვნად დააზიანა რამდენიმე ხელოვნური თანამგზავრი“, — განმარტავს NASA. 

„კოსმოსურ გარემოზე სხვა ანთროპოგენულ ზემოქმედებებს შორისაა ქიმიური ექსპერიმენტები, მაღალსიხშირიანი ტალღები, რომლებიც იონსფეროს აცხელებს და VLF ტალღების ურთიერთქმედება რადიაციულ სარტყლებთან“. 

1990-იან წლებში, ასტრონომ კარლ სეიგანს სურდა ეხილა, ჩანდა თუ არა კოსმოსიდან დედამიწაზე არსებული სიცოცხლის უტყუარი კვალი. ცხადია, ასეთი კვალი მრავალია, თუკი იცი საიდან და როგორ ეძებო. 

კვლევა Science Space Reviews-ში გამოქვეყნდა.




მომზადებულია nasa.gov-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით 

 

დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
NASA ევროპაზე გასაგზავნი მავალის ინსტრუმენტებისთვის კონკურსს გამოაცხადებს
NASA ევროპაზე გასაგზავნი მავალის ინსტრუმენტებისთვის კონკურსს გამოაცხადებს
NASA სამეცნიერო საზოგადოებას მოუწოდებს იფ
წაკითხვა
მავალი Opportunity მარსის უძველესი ხეობის წარმოშობას იკვლევს
მავალი Opportunity მარსის უძველესი ხეობის წარმოშობას იკვლევს
NASA-ს მარსმავალმა Opportunity-მ ორი წლით
წაკითხვა
როგორი იქნება დედამიწა მილიარდი წლის შემდეგ
როგორი იქნება დედამიწა მილიარდი წლის შემდეგ
არავის არასდროს შუძლია დარწმუნებით იმის თ
წაკითხვა
დაუსახლებელი კუნძული შუაგულ წყნარ ოკეანეში - პლასტმასით ყველაზე დაბინძურებული ადგილი დედამიწაზე
დაუსახლებელი კუნძული შუაგულ წყნარ ოკეანეში - პლასტმასით ყველაზე დაბინძურებული ადგილი დედამიწაზე
წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილის შუაგულში,
წაკითხვა
NASA-მ დედამიწიდან არეკლილი მრავალი უცნაური ნათება დააფიქსირა
NASA-მ დედამიწიდან არეკლილი მრავალი უცნაური ნათება დააფიქსირა
კოსმოსიდან გადაღებული დედამიწის ფოტოებზე
წაკითხვა
მარსამდე, NASA ადამიანებს 1-წლიან მისიაში მთვარეზე გაგზავნის
მარსამდე, NASA ადამიანებს 1-წლიან მისიაში მთვარეზე გაგზავნის
ბოლო წლებში, აქტიურად ვრცელდება მარსის მი
წაკითხვა
როგორ წარმოიქმნა დედამიწის ქერქი - ახალი თეორია
როგორ წარმოიქმნა დედამიწის ქერქი - ახალი თეორია
დედამიწის კონტინენტური ქერქის 90%-ზე მეტი
წაკითხვა
როგორ ჩანს დედამიწა სატურნის რგოლებს შორის - NASA ახალ ფოტოს აქვეყნებს
როგორ ჩანს დედამიწა სატურნის რგოლებს შორის - NASA ახალ ფოტოს აქვეყნებს
NASA-ს ხომალდ
წაკითხვა
16584

უახლესი