საზოგადოებრივი
104.5 FM
17290

NASA-მ დედამიწის გარშემო ადამიანის მიერ შექმნილი ბარიერი აღმოაჩინა

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-05-18 21:23:00

NASA-ს კოსმოსურმა ზონდებმა დააფიქსირეს მასიური, ადამიანის მიერ შექმნილი „ბარიერი“, რომელიც გარს აკრავს დედამიწას. როგორც ცდების შედეგად დადგინდა, მას გარკვეული ეფექტი აქვს კოსმოსურ ამინდზე, ჩვენი პლანეტის ატმოსფეროს მიღმა. 

ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ჩვენ არა მხოლოდ შევცვალეთ დედამიწა ასე სასტიკად, არამედ მეცნიერები საუბრობენ სრულიად ახალი გეოლოგიური ეპოქის შესახებ — ჩვენმა ქმედებებმა კოსმოსიც კი შეცვალა. კარგი ამბავი ისაა, რომ თავად პლანეტაზე ჩვენი გავლენისგან განსხვავებით, ჩვენ მიერ კოსმოსში წარმოქმნილი ეს ჰომოგენური ბუშტი სინამდვილეში ჩვენს სასარგებლოდ მოქმედებს. 

2012 წელს, NASA-მ გაუშვა ორი კოსმოსური ზონდი, რომლებიც ერთმანეთთან ტანდემში დედამიწის ვან-ალენის რადიაციულ სარტყელში 3200 კმ/სთ სიჩქარით მოძრაობდნენ.  

ჩვენს პლანეტას გარს აკრავს ორი ასეთი რადიაციული სარტყელი ( და მესამე დროებითი). შიდა სარტყელი დედამიწის ზედაპირიდან 9 600 კმ სიმაღლეზე, 640 კილომეტრზეა გადაჭიმული, ზედა სარტყელი კი პლანეტის ზედაპირიდან 13 500-58 000 კმ სიმაღლეზეა.  

ახლახან, როცა იქ მოძრავი ზონდები აკვირდებოდნენ თუ როგორ იჭერდა დედამიწის მაგნიტური ველი დამუხტულ ნაწილაკებს, დააფიქსირეს რაღაც უცნაური — მზიდან წამოსული ამ სახიფათო ნაწილაკების განმუხტვა ხდებოდა გარკვეულ, დაბალი სიხშირის ბარიერში. 

კვლევის შედეგად, მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ გასული რამდენიმე ათწლეულის მანძილზე, ამ ბარიერმა ვან-ალენის სარტყელი დედამიწას კიდევ უფრო დააშორა და ამჟამად, რადიაციის ნაკადების ქვედა საზღვრები ჩვენგან იმაზე უფრო შორსაა, ვიდრე 1960-იან წლებში იყო. 

საინტერესოა, რა მოხდა, რა შეიცვალა? 

კომუნიკაციის გარკვეული ტიპი, რომელსაც ძალიან დაბალი სიხშირის (VLF) რადიოკომუნიკაციას უწოდებენ, ახლა ბევრად გავრცელებულია, ვიდრე 60-იან წლებში. NASA-ს ჯგუფი ადასტურებს, რომ ეს სიხშირე გავლენას ახდენს თუ როგორ და სად გადაადგილდნენ გარკვეული ნაწილაკები კოსმოსში. 

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, VLF-ის წყალობით, ახლა ჩვენ გვაქვს ანთროპოგენული (ადამიანის შექმნილი) კოსმოსური ამინდი. 

„მრავალი ექსპერიმენტისა და დაკვირვების შედეგად გავარკვიეთ, რომ შესაბამის პირობებში, რადიო-კუმუნიკაციების სიგნალები VLF-ის სიხშირულ დიაპაზონში გავლენას ახდენს დედამიწის გარშემო არსებულ მაღალენერგიული რადიაციის თვისებებზე“, — ამბობს ფილ ერიქსონი, ჯგუფის ერთ-ერთი მკვლევარი მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტატიდან.  

უმეტესი ჩვენგანი VLF სიგნალებს ყოველდღიურ ცხოვრებაში არ იყენებს, თუმცა იგი მრავალი საინჟინრო, სამეცნიერო და სამხედრო დარგის ბურჯია.  

3-30 კილოჰერცი სიხშირე იმდენად სუსტია, რომ აუდიო ტრანსმიციაც არ შეუძლია, თუმცა ბრწყინვალედ გადააქვს კოდირებული შეტყობინებები დიდ მანძილზე ან წყალქვეშა სიღრმეებში. 

VLF სიგნალებს ყველაზე ხშირად გამოიყენებენ ღრმა წყალქვეშა ნავებთან საკონტაქტოდ, მაგრამ იმის გამო, რომ მის ვრცელ ტალღის სიგრძეს შეუძლია ადვილად გარდატეხოს დიდი წინაღობები, მთის მასივებიც კი, ხშირად მას რთულ რელიეფიან მხარეებშიც იყენებენ. 

არასოდეს არავის უფიქრია, რომ VLF სიგნალები დედამიწის მიღმაც გავრცელდებოდა, თუმცა როგორც ჩანს, ისინი ჩვენი პლანეტის ირგვლივ სივრცეშიც იპარება და საკმარისად მძლავრიც არის იმისათვის, რათა გიგანტური დამცავი ბუშტი წარმოქმნას. 

როდესაც ვან-ალენის ზონდებმა VLF-ის ბუშტის მდებარეობა დედამიწის რადიაციული სარტყლებისას შეადარეს, აღმოაჩინეს ის, რაც თავდაპირველად საინტერესო დამთხვევად ჩანდა — „VLF-ის ბუშტის გარე განფენილობა თითქმის ზუსტად შეესაბამებოდა ვან-ალენის რადიაციული სარტყლების შიდა კიდეს“, — ამბობს NASA. 

მაგრამ მას შემდეგ, რაც მათ გააცნობიერეს, რომ VLF სიგნალებს მართლაც შეუძლია გავლენა მოახდინოს დამუხტული ნაწილაკების მოძრაობაზე ამ რადიაციულ სარტყლებში, მიხვდნენ, რომ ადამიანის მიერ უნებლიეთ წარმოქმნილი ბარიერი ამ ნაწილაკებს თანდათანობით უკან აბრუნებდა. 

ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი, დენ ბეიკერი ამ ზღუდეს „შეუღწეველ ბარიერს“ უწოდებს. 

მიუხედავად იმისა, რომ VLF-ის ბუშტი ალბათ ერთ-ერთი საუკეთესო გავლენაა რაც კი ადამიანებს პლანეტის მიდამოებში კოსმოსზე მოუხდენიათ, ნამდვილად არ არის ერთადერთი — კოსმოსში ჩვენი არსებობის ნიშანს მე-19 საუკუნიდან ვტოვებთ, განსაკუთრებით ძლიერი კვალი კი გასული 50 წლის მანძილზე დავტოვეთ, რამდენიმე ბირთვული აფეთქების შედეგად. 

„ამ აფეთქებებმა დედამიწის სიახლოვეს წარმოქმნა ხელოვნური რადიაციული სარტყლები, რომლებმაც მნიშვნელოვნად დააზიანა რამდენიმე ხელოვნური თანამგზავრი“, — განმარტავს NASA. 

„კოსმოსურ გარემოზე სხვა ანთროპოგენულ ზემოქმედებებს შორისაა ქიმიური ექსპერიმენტები, მაღალსიხშირიანი ტალღები, რომლებიც იონსფეროს აცხელებს და VLF ტალღების ურთიერთქმედება რადიაციულ სარტყლებთან“. 

1990-იან წლებში, ასტრონომ კარლ სეიგანს სურდა ეხილა, ჩანდა თუ არა კოსმოსიდან დედამიწაზე არსებული სიცოცხლის უტყუარი კვალი. ცხადია, ასეთი კვალი მრავალია, თუკი იცი საიდან და როგორ ეძებო. 

კვლევა Science Space Reviews-ში გამოქვეყნდა.




მომზადებულია nasa.gov-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით 

 

დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
სიცოცხლე დედამიწაზე შესაძლოა მეტეორიტების მიერ მოტანილი ნივთიერებებისგან აღმოცენდა
სიცოცხლე დედამიწაზე შესაძლოა მეტეორიტების მიერ მოტანილი ნივთიერებებისგან აღმოცენდა
სიცოცხლე დედამიწაზე წარმოიშვა 3,7 – 4,5 მ
წაკითხვა
როგორ წარმოიქმნა დედამიწა და მარსი — ახალი კვლევის აქამდე უცნობი შედეგები
როგორ წარმოიქმნა დედამიწა და მარსი — ახალი კვლევის აქამდე უცნობი შედეგები
დედამიწისა და მეტეორიტების ანალიზების შედეგად, ბრისტოლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ახალი შუქი
წაკითხვა
სიცოცხლე დედამიწაზე დაახლოებით 4 მლრდ წლის წინ დაიწყო - აღმოჩენილია უძველესი სიცოცხლის ახალი კვალი
სიცოცხლე დედამიწაზე დაახლოებით 4 მლრდ წლის წინ დაიწყო - აღმოჩენილია უძველესი სიცოცხლის ახალი კვალი
დროა, სიცოცხლის საიუბილეო ტორტზე უფრო მეტი სანთლები დავამატოთ — დაზუსტებისათვის, დაახლოებით 1
წაკითხვა
ასტეროიდისკენ გაგზავნილმა NASA-ს ხომალდმა დედამიწას საუცხოო ფოტო გადაუღო
ასტეროიდისკენ გაგზავნილმა NASA-ს ხომალდმა დედამიწას საუცხოო ფოტო გადაუღო
NASA-ს კოსმოსური ხომალდი OSIRIS-REx გაბედ
წაკითხვა
„ჩაკრულოს კვირეულის” ფარგლებში, საქართველოში NASA-ს წარმომადგენლები იმყოფებიან
„ჩაკრულოს კვირეულის” ფარგლებში, საქართველოში NASA-ს წარმომადგენლები იმყოფებიან
„ჩაკრულოს კვირეულის” ფარგლებში, საქართველოში NASA-ს წარმომადგენლები იმყოფებიან.
წაკითხვა
თბილისს NASA-ს მთავარი ინჟინრები ეწვევიან - „ჩაკრულოს კვირეული“
თბილისს NASA-ს მთავარი ინჟინრები ეწვევიან - „ჩაკრულოს კვირეული“
25-28 სექტემბერს, საქართველოს NASA-ს მეცნ
წაკითხვა
ვენერაზე სავარაუდოდ საათის მექანიზმზე მომუშავე მავალი გაიგზავნება
ვენერაზე სავარაუდოდ საათის მექანიზმზე მომუშავე მავალი გაიგზავნება
კოსმოსი შეიძლება ჯოჯოხეთიც იყოს, განსაკუთ
წაკითხვა
9 წლის ამერიკელმა ბიჭმა NASA-სგან წერილი მიიღო
9 წლის ამერიკელმა ბიჭმა NASA-სგან წერილი მიიღო
ნიუ ჯერსიში მცხოვრებმა 9 წლის ბიჭმა NASA-
წაკითხვა