საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

რა სიჩქარით მოძრაობს მზე გალაქტიკის ცენტრის გარშემო და რა მანძილით ვართ დაშორებული სუპერმასიური შავი ხვრელიდან?

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-02-16 19:43:00

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპიდან მიღებული უახლესი მონაცემების საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის ასტრონომებმა განსაზღვრეს, რომ ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო მზე დაახლოებით 240 კმ/წმ სიჩქარით მოძრაობს.

ამ მონაცემის გამოყენებით, მათვე დაიანგარიშეს, რომ გალაქტიკის ცენტრიდან მზე დაშორებულია დაახლოებით 7,9 კილოპარსეკით, ანუ 26 000 სინათლის წლით.

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებისა და RAdial Velocity Experiment-ის საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის მკვლევარმა ჯეისონ ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა, მზესთან მიმართებაში განსაზღვრეს 200 000-ზე მეტი ვარსკვლავის სიჩქარე. 

მათთვის გასაკვირი არ ყოფილა შედარებითი სიჩქარეების გადანაწილების შედეგები: ზოგიერთი ვარსკვლავი მზეზე ნელა მოძრაობს, ზოგი სწრაფად, ზოგიც იგივე სიჩქარით.

თუმცა, მკვლევრებმა შენიშნეს ისეთ ვარსკვლავთა ნაკლებობა, რომელთა მოძრაობის სიჩქარე გალაქტიკურ ორბიტაზე 240 კმ/წმ-ზე ნაკლებია, ანუ მზეზე დაბალი. ასტრონომთა დასკვნით, ეს ნაკლული ვარსკვლავები არის ის ვარსკვლავები, რომელთა იმპულსის მომენტი ნულია — ისინი გალაქტიკის ცენტრის გარშემო არ მოძრაობენ, როგორც მზე და ირმის ნახტომის სხვა ვარსკვლავები.

„ნულოვანი იმპულსის მომენტის მქონე ვარსკვლავები გალაქტიკის ცენტრისკენ უნდა იყვნენ ჩაძირულნი, სადაც ისინი ძლიერ დაზიანებული იქნებიან იქ არსებული უკიდურეს გრავიტაციული ძალებისგან. შედეგად, მათ უნდა ჰქონდეთ ქაოტური ორბიტა, რომელიც შორსაა გალაქტიკური გეგმისგან და მზის სამეზობლოსგან“, — ამბობს ჰანტი. 

„იმ სიჩქარის გაზომვით, რომლითაც მზესთან მიმართებაში ჩვენს სიახლოვეს მდებარე ვარსკვლავები გალაქტიკის გარშემო მოძრაობენ, ადვილად შევნიშნეთ სპეციფიკური, უარყოფითი შედარებითი სიჩქარის მქონე ვარსკვლავთა ნაკლებობა. იქიდან გამომდინარე, რომ იგი 0 კმ/წმ-ს შეესაბამება, ვიგებთ თუ რამდენად სწრაფად ვმოძრაობთ ჩვენ“, — აღნიშნავს ჰანტი. 

ამის შემდეგ, ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა შეაჯერეს ახალი აღმოჩენები და ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში მდებარე სუპერმასიური შავი ხვრელის — მშვილდოსანი A*-ს სუფთა მოძრაობა; აღმოჩნდა, რომ ჩვენ მისგან 7,9 კილოპარსეკით, ანუ  26 000 სინათლის წლით ვართ დაშორებული. 

სუფთა მოძრაობა არის ობიექტის მოძრაობა ცაზე, შორეულ — ფონურ ობიექტებთან მიმართებაში. 

კოსმოსური ტელესკოპი „გაია“ ქმნის ირმის ნახტომის დინამიკურ, სამგანზომილებიან რუკას, რისთვისაც ზომავს ვარსკვლავებამდე მანძილს, პოზიციასა და სუფთა მოძრაობას. ჰანტისა და მისი კოლეგების ნაშრომი სწორედ „გაიას“ მიერ, ასობით ათასი ვარსკვლავის შესახებ შეგროვილ მონაცემებს ეფუძნება. მისიის 5 წლისთავზე, ამ კოსმოსურმა მისიამ რუკაზე უკვე 1 მილიარდზე მეტი ვარსკვლავი დაიტანა. 

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით


ფოტოგალერეა
დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
ასტრონომებმა სამყაროს უდიდესი მაგნიტური ველები აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა სამყაროს უდიდესი მაგნიტური ველები აღმოაჩინეს
გალაქტიკები კოსმოსის ცარიელ სივრცეში თავი
წაკითხვა
გალაქტიკების გიგანტური ჯგუფი, რომელიც აინშტაინის თეორიას ეჭვქვეშ აყენებს
გალაქტიკების გიგანტური ჯგუფი, რომელიც აინშტაინის თეორიას ეჭვქვეშ აყენებს
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს 10 მილიონი სინათლი
წაკითხვა
ასტრონომები იდუმალებით მოცულ ვარსკვლავთგროვათა კომპლექს იკვლევენ
ასტრონომები იდუმალებით მოცულ ვარსკვლავთგროვათა კომპლექს იკვლევენ
ასტრონომები იდუმალებით მოცულ ვარსკვლავთგრ
წაკითხვა
"მზეთუნახავი და ურჩხული" - ფილმმა ერთ კვირაში 350 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა
დისნეის ცნობილი ანიმაციის "მზეთუნახა
წაკითხვა
უოლტ დისნეის კომპანიამ „მზეთუნახავი და ურჩხული
უოლტ დისნეის კომპანიამ „მზეთუნახავი და ურჩხული" ფილმად აქცია - სურათი დიდ ეკრანებზე 17 მარტს გამოჩნდება
უოლტ დისნეის კომპანიამ „მზეთუნახავი და ურჩხული" ფილმად აქცია. სურათი დიდ ეკრანებზე 17 მარტს გამოჩნდება. 
წაკითხვა
ჰაბლმა უცნაური, ჰიბრიდული გალაქტიკა გადაიღო
ჰაბლმა უცნაური, ჰიბრიდული გალაქტიკა გადაიღო
ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა გამორჩეული გ
წაკითხვა
აღმოჩენილია პირველი ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკა NGC 5044 ჯგუფში
აღმოჩენილია პირველი ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკა NGC 5044 ჯგუფში
არგენტინის ლა-პლატის ეროვნული უნივერსიტეტ
წაკითხვა
მომართეთ თქვენი რადიომიმღები: ვარსკვლავების დაბადებისას გალაქტიკები მღერიან
მომართეთ თქვენი რადიომიმღები: ვარსკვლავების დაბადებისას გალაქტიკები მღერიან
კანარის ასტროფიზიკის ინსტიტუტის მკვლევართა ჯგუფმა, გალაქტიკებში ვარსკვლავთა წარმოქმნის მაჩვენ
წაკითხვა
2325

უახლესი