საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

რა სიჩქარით მოძრაობს მზე გალაქტიკის ცენტრის გარშემო და რა მანძილით ვართ დაშორებული სუპერმასიური შავი ხვრელიდან?

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-02-16 19:43:00

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპიდან მიღებული უახლესი მონაცემების საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის ასტრონომებმა განსაზღვრეს, რომ ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო მზე დაახლოებით 240 კმ/წმ სიჩქარით მოძრაობს.

ამ მონაცემის გამოყენებით, მათვე დაიანგარიშეს, რომ გალაქტიკის ცენტრიდან მზე დაშორებულია დაახლოებით 7,9 კილოპარსეკით, ანუ 26 000 სინათლის წლით.

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებისა და RAdial Velocity Experiment-ის საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის მკვლევარმა ჯეისონ ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა, მზესთან მიმართებაში განსაზღვრეს 200 000-ზე მეტი ვარსკვლავის სიჩქარე. 

მათთვის გასაკვირი არ ყოფილა შედარებითი სიჩქარეების გადანაწილების შედეგები: ზოგიერთი ვარსკვლავი მზეზე ნელა მოძრაობს, ზოგი სწრაფად, ზოგიც იგივე სიჩქარით.

თუმცა, მკვლევრებმა შენიშნეს ისეთ ვარსკვლავთა ნაკლებობა, რომელთა მოძრაობის სიჩქარე გალაქტიკურ ორბიტაზე 240 კმ/წმ-ზე ნაკლებია, ანუ მზეზე დაბალი. ასტრონომთა დასკვნით, ეს ნაკლული ვარსკვლავები არის ის ვარსკვლავები, რომელთა იმპულსის მომენტი ნულია — ისინი გალაქტიკის ცენტრის გარშემო არ მოძრაობენ, როგორც მზე და ირმის ნახტომის სხვა ვარსკვლავები.

„ნულოვანი იმპულსის მომენტის მქონე ვარსკვლავები გალაქტიკის ცენტრისკენ უნდა იყვნენ ჩაძირულნი, სადაც ისინი ძლიერ დაზიანებული იქნებიან იქ არსებული უკიდურეს გრავიტაციული ძალებისგან. შედეგად, მათ უნდა ჰქონდეთ ქაოტური ორბიტა, რომელიც შორსაა გალაქტიკური გეგმისგან და მზის სამეზობლოსგან“, — ამბობს ჰანტი. 

„იმ სიჩქარის გაზომვით, რომლითაც მზესთან მიმართებაში ჩვენს სიახლოვეს მდებარე ვარსკვლავები გალაქტიკის გარშემო მოძრაობენ, ადვილად შევნიშნეთ სპეციფიკური, უარყოფითი შედარებითი სიჩქარის მქონე ვარსკვლავთა ნაკლებობა. იქიდან გამომდინარე, რომ იგი 0 კმ/წმ-ს შეესაბამება, ვიგებთ თუ რამდენად სწრაფად ვმოძრაობთ ჩვენ“, — აღნიშნავს ჰანტი. 

ამის შემდეგ, ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა შეაჯერეს ახალი აღმოჩენები და ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში მდებარე სუპერმასიური შავი ხვრელის — მშვილდოსანი A*-ს სუფთა მოძრაობა; აღმოჩნდა, რომ ჩვენ მისგან 7,9 კილოპარსეკით, ანუ  26 000 სინათლის წლით ვართ დაშორებული. 

სუფთა მოძრაობა არის ობიექტის მოძრაობა ცაზე, შორეულ — ფონურ ობიექტებთან მიმართებაში. 

კოსმოსური ტელესკოპი „გაია“ ქმნის ირმის ნახტომის დინამიკურ, სამგანზომილებიან რუკას, რისთვისაც ზომავს ვარსკვლავებამდე მანძილს, პოზიციასა და სუფთა მოძრაობას. ჰანტისა და მისი კოლეგების ნაშრომი სწორედ „გაიას“ მიერ, ასობით ათასი ვარსკვლავის შესახებ შეგროვილ მონაცემებს ეფუძნება. მისიის 5 წლისთავზე, ამ კოსმოსურმა მისიამ რუკაზე უკვე 1 მილიარდზე მეტი ვარსკვლავი დაიტანა. 

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით


ფოტოგალერეა
დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
მეცნიერებმა სამყაროს უძველესი კოსმოსური მტვერი აღმოაჩინეს
მეცნიერებმა სამყაროს უძველესი კოსმოსური მტვერი აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა დააფიქსირეს უძველესი კოსმოსური მტვერი მათ შორის, რაც კი ოდესმე აღმოუჩენიათ. მტვე
წაკითხვა
ირაკლი კობახიძე: საქართველოში არც ერთი ტელევიზია არ ეწევა ხელისუფლების პროპაგანდას
ირაკლი კობახიძე: საქართველოში არც ერთი ტელევიზია არ ეწევა ხელისუფლების პროპაგანდას
პარლამენტის თავმჯდომარე შემაჯამებელ სიტყვ
წაკითხვა
მონსტრი გალაქტიკა, რომელიც საოცრად სწრაფად მოკვდა
მონსტრი გალაქტიკა, რომელიც საოცრად სწრაფად მოკვდა
ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა პირველად შენიშნა მასიური, არააქტიური, იმ პერიოდის გალაქტიკა, რ
წაკითხვა
ჰაბლმა მომხიბვლელ გალაქტიკათა წყვილი გადაიღო
ჰაბლმა მომხიბვლელ გალაქტიკათა წყვილი გადაიღო
ზოგიერთი ასტრონომიულ ობიექტს მისთვის შესაფერის, მარტივ ზედმეტსახელს მითოლოგიის შთაგონებით ან
წაკითხვა
ჰაბლმა ჩვენი გალაქტიკის უდიდეს ვარსკვლავთა მომაჯადოებელი ფოტო გადაიღო
ჰაბლმა ჩვენი გალაქტიკის უდიდეს ვარსკვლავთა მომაჯადოებელი ფოტო გადაიღო
პირველად ისტორიაში, ჰაბლის კოსმოსურმა ტელ
წაკითხვა
ანდრომედას გალაქტიკის კაშკაშა რენტგენული გამოსხივების საიდუმლო ამოხსნილია
ანდრომედას გალაქტიკის კაშკაშა რენტგენული გამოსხივების საიდუმლო ამოხსნილია
ჩვენი გალაქტიკის უახლოესი მეზობელი, ანდრომედა შეიცავს მაღალენერგიული რენტგენული გამოსხივების
წაკითხვა
ასტრონომებმა სამყაროს უდიდესი მაგნიტური ველები აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა სამყაროს უდიდესი მაგნიტური ველები აღმოაჩინეს
გალაქტიკები კოსმოსის ცარიელ სივრცეში თავი
წაკითხვა
გალაქტიკების გიგანტური ჯგუფი, რომელიც აინშტაინის თეორიას ეჭვქვეშ აყენებს
გალაქტიკების გიგანტური ჯგუფი, რომელიც აინშტაინის თეორიას ეჭვქვეშ აყენებს
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს 10 მილიონი სინათლი
წაკითხვა
2379

უახლესი