საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

რა სიჩქარით მოძრაობს მზე გალაქტიკის ცენტრის გარშემო და რა მანძილით ვართ დაშორებული სუპერმასიური შავი ხვრელიდან?

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-02-16 19:43:00

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპიდან მიღებული უახლესი მონაცემების საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის ასტრონომებმა განსაზღვრეს, რომ ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო მზე დაახლოებით 240 კმ/წმ სიჩქარით მოძრაობს.

ამ მონაცემის გამოყენებით, მათვე დაიანგარიშეს, რომ გალაქტიკის ცენტრიდან მზე დაშორებულია დაახლოებით 7,9 კილოპარსეკით, ანუ 26 000 სინათლის წლით.

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებისა და RAdial Velocity Experiment-ის საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის მკვლევარმა ჯეისონ ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა, მზესთან მიმართებაში განსაზღვრეს 200 000-ზე მეტი ვარსკვლავის სიჩქარე. 

მათთვის გასაკვირი არ ყოფილა შედარებითი სიჩქარეების გადანაწილების შედეგები: ზოგიერთი ვარსკვლავი მზეზე ნელა მოძრაობს, ზოგი სწრაფად, ზოგიც იგივე სიჩქარით.

თუმცა, მკვლევრებმა შენიშნეს ისეთ ვარსკვლავთა ნაკლებობა, რომელთა მოძრაობის სიჩქარე გალაქტიკურ ორბიტაზე 240 კმ/წმ-ზე ნაკლებია, ანუ მზეზე დაბალი. ასტრონომთა დასკვნით, ეს ნაკლული ვარსკვლავები არის ის ვარსკვლავები, რომელთა იმპულსის მომენტი ნულია — ისინი გალაქტიკის ცენტრის გარშემო არ მოძრაობენ, როგორც მზე და ირმის ნახტომის სხვა ვარსკვლავები.

„ნულოვანი იმპულსის მომენტის მქონე ვარსკვლავები გალაქტიკის ცენტრისკენ უნდა იყვნენ ჩაძირულნი, სადაც ისინი ძლიერ დაზიანებული იქნებიან იქ არსებული უკიდურეს გრავიტაციული ძალებისგან. შედეგად, მათ უნდა ჰქონდეთ ქაოტური ორბიტა, რომელიც შორსაა გალაქტიკური გეგმისგან და მზის სამეზობლოსგან“, — ამბობს ჰანტი. 

„იმ სიჩქარის გაზომვით, რომლითაც მზესთან მიმართებაში ჩვენს სიახლოვეს მდებარე ვარსკვლავები გალაქტიკის გარშემო მოძრაობენ, ადვილად შევნიშნეთ სპეციფიკური, უარყოფითი შედარებითი სიჩქარის მქონე ვარსკვლავთა ნაკლებობა. იქიდან გამომდინარე, რომ იგი 0 კმ/წმ-ს შეესაბამება, ვიგებთ თუ რამდენად სწრაფად ვმოძრაობთ ჩვენ“, — აღნიშნავს ჰანტი. 

ამის შემდეგ, ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა შეაჯერეს ახალი აღმოჩენები და ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში მდებარე სუპერმასიური შავი ხვრელის — მშვილდოსანი A*-ს სუფთა მოძრაობა; აღმოჩნდა, რომ ჩვენ მისგან 7,9 კილოპარსეკით, ანუ  26 000 სინათლის წლით ვართ დაშორებული. 

სუფთა მოძრაობა არის ობიექტის მოძრაობა ცაზე, შორეულ — ფონურ ობიექტებთან მიმართებაში. 

კოსმოსური ტელესკოპი „გაია“ ქმნის ირმის ნახტომის დინამიკურ, სამგანზომილებიან რუკას, რისთვისაც ზომავს ვარსკვლავებამდე მანძილს, პოზიციასა და სუფთა მოძრაობას. ჰანტისა და მისი კოლეგების ნაშრომი სწორედ „გაიას“ მიერ, ასობით ათასი ვარსკვლავის შესახებ შეგროვილ მონაცემებს ეფუძნება. მისიის 5 წლისთავზე, ამ კოსმოსურმა მისიამ რუკაზე უკვე 1 მილიარდზე მეტი ვარსკვლავი დაიტანა. 

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით


ფოტოგალერეა
დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
აღმოჩენილია გალაქტიკათა სუპერგროვა, რომელიც კოსმოსზე თქვენს წარმოდგენას შეცვლის
აღმოჩენილია გალაქტიკათა სუპერგროვა, რომელიც კოსმოსზე თქვენს წარმოდგენას შეცვლის
ასტრონომებმა დედამიწიდან 4 მილიარდი სინათ
წაკითხვა
მზე ძალიან ჰგავს სხვა ვარსკვლავებს - საიდუმლო ამოხსნილია
მზე ძალიან ჰგავს სხვა ვარსკვლავებს - საიდუმლო ამოხსნილია
ჩვენი მზე საკმაოდ ჰგავს სხვა ვარსკვლავებს და ეს სულაც არაა ანომალია, რადგან მაქ აქვს მაგნიტურ
წაკითხვა
ირმის ნახტომის უსწრაფესი ვარსკვლავები სხვა გალაქტიკიდანაა გამოქცეული
ირმის ნახტომის უსწრაფესი ვარსკვლავები სხვა გალაქტიკიდანაა გამოქცეული
როგორც ასტრონომთა ჯგუფმა დაადგინა, ჩვენი გალაქტიკის ყველაზე სწრაფად მოძრავი ვარსკვლავები, რომ
წაკითხვა
მზის ამოფრქვევები დედამიწას „დაცემინებასავით“ ურტყამს - რა საფრთხეს წარმოადგენს ის ჩვენი პლანეტისთვის
მზის ამოფრქვევები დედამიწას „დაცემინებასავით“ ურტყამს - რა საფრთხეს წარმოადგენს ის ჩვენი პლანეტისთვის
სწორედ ამ წუთებში, მზეზე ტრადიციული, ძალა
წაკითხვა
ჰაბლმა გადაიღო მკვდარი გალაქტიკა, რომელიც გალაქტიკათა ევოლუციის თეორიებს ეჭვქვეშ აყენებს
ჰაბლმა გადაიღო მკვდარი გალაქტიკა, რომელიც გალაქტიკათა ევოლუციის თეორიებს ეჭვქვეშ აყენებს
კოსმოსური „ბუნებრივი ლინზისა“ და NASA-ს ჰ
წაკითხვა
ჩვენ ყველა გიგანტურ კოსმოსურ სიცარიელეში ვცხოვრობთ - ახალი კვლევა
ჩვენ ყველა გიგანტურ კოსმოსურ სიცარიელეში ვცხოვრობთ - ახალი კვლევა
ამჟამად, ხელთ გვაქვს კიდევ უფრო მეტი მტკიცებულება, რომ ჩვენი გალაქტიკა უზარმაზარი სიცარიელის
წაკითხვა
ფიზიკოსები ჩვენი გალაქტიკის გულში ბუნების მეხუთე, ნაკლულ ძალას ეძებენ
ფიზიკოსები ჩვენი გალაქტიკის გულში ბუნების მეხუთე, ნაკლულ ძალას ეძებენ
ჩვენი ამჟამინდელი გაგების მიხედვით, სამყა
წაკითხვა
„შეეხე მზეს“ - NASA მზის სიღრმეში ზონდს გაგზავნის
„შეეხე მზეს“ - NASA მზის სიღრმეში ზონდს გაგზავნის
ხვალ, 31 მაისს, NASA საზოგადოებას ოფიციალურად წარუდგენს ახალ გეგმას, რომლის მიხედვითაც, კოსმო
წაკითხვა
2462

უახლესი