საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

2517

რა სიჩქარით მოძრაობს მზე გალაქტიკის ცენტრის გარშემო და რა მანძილით ვართ დაშორებული სუპერმასიური შავი ხვრელიდან?

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-02-16 19:43:00

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპიდან მიღებული უახლესი მონაცემების საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის ასტრონომებმა განსაზღვრეს, რომ ირმის ნახტომის ცენტრის გარშემო მზე დაახლოებით 240 კმ/წმ სიჩქარით მოძრაობს.

ამ მონაცემის გამოყენებით, მათვე დაიანგარიშეს, რომ გალაქტიკის ცენტრიდან მზე დაშორებულია დაახლოებით 7,9 კილოპარსეკით, ანუ 26 000 სინათლის წლით.

„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპის მონაცემებისა და RAdial Velocity Experiment-ის საფუძველზე, ტორონტოს უნივერსიტეტის მკვლევარმა ჯეისონ ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა, მზესთან მიმართებაში განსაზღვრეს 200 000-ზე მეტი ვარსკვლავის სიჩქარე. 

მათთვის გასაკვირი არ ყოფილა შედარებითი სიჩქარეების გადანაწილების შედეგები: ზოგიერთი ვარსკვლავი მზეზე ნელა მოძრაობს, ზოგი სწრაფად, ზოგიც იგივე სიჩქარით.

თუმცა, მკვლევრებმა შენიშნეს ისეთ ვარსკვლავთა ნაკლებობა, რომელთა მოძრაობის სიჩქარე გალაქტიკურ ორბიტაზე 240 კმ/წმ-ზე ნაკლებია, ანუ მზეზე დაბალი. ასტრონომთა დასკვნით, ეს ნაკლული ვარსკვლავები არის ის ვარსკვლავები, რომელთა იმპულსის მომენტი ნულია — ისინი გალაქტიკის ცენტრის გარშემო არ მოძრაობენ, როგორც მზე და ირმის ნახტომის სხვა ვარსკვლავები.

„ნულოვანი იმპულსის მომენტის მქონე ვარსკვლავები გალაქტიკის ცენტრისკენ უნდა იყვნენ ჩაძირულნი, სადაც ისინი ძლიერ დაზიანებული იქნებიან იქ არსებული უკიდურეს გრავიტაციული ძალებისგან. შედეგად, მათ უნდა ჰქონდეთ ქაოტური ორბიტა, რომელიც შორსაა გალაქტიკური გეგმისგან და მზის სამეზობლოსგან“, — ამბობს ჰანტი. 

„იმ სიჩქარის გაზომვით, რომლითაც მზესთან მიმართებაში ჩვენს სიახლოვეს მდებარე ვარსკვლავები გალაქტიკის გარშემო მოძრაობენ, ადვილად შევნიშნეთ სპეციფიკური, უარყოფითი შედარებითი სიჩქარის მქონე ვარსკვლავთა ნაკლებობა. იქიდან გამომდინარე, რომ იგი 0 კმ/წმ-ს შეესაბამება, ვიგებთ თუ რამდენად სწრაფად ვმოძრაობთ ჩვენ“, — აღნიშნავს ჰანტი. 

ამის შემდეგ, ჰანტმა და მისმა კოლეგებმა შეაჯერეს ახალი აღმოჩენები და ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში მდებარე სუპერმასიური შავი ხვრელის — მშვილდოსანი A*-ს სუფთა მოძრაობა; აღმოჩნდა, რომ ჩვენ მისგან 7,9 კილოპარსეკით, ანუ  26 000 სინათლის წლით ვართ დაშორებული. 

სუფთა მოძრაობა არის ობიექტის მოძრაობა ცაზე, შორეულ — ფონურ ობიექტებთან მიმართებაში. 

კოსმოსური ტელესკოპი „გაია“ ქმნის ირმის ნახტომის დინამიკურ, სამგანზომილებიან რუკას, რისთვისაც ზომავს ვარსკვლავებამდე მანძილს, პოზიციასა და სუფთა მოძრაობას. ჰანტისა და მისი კოლეგების ნაშრომი სწორედ „გაიას“ მიერ, ასობით ათასი ვარსკვლავის შესახებ შეგროვილ მონაცემებს ეფუძნება. მისიის 5 წლისთავზე, ამ კოსმოსურმა მისიამ რუკაზე უკვე 1 მილიარდზე მეტი ვარსკვლავი დაიტანა. 

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით


ფოტოგალერეა
დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
რატომ და როგორ იღებენ გალაქტიკები უცნაურ ფორმებს - ბოლოსდაბოლოს გარკვეულია
რატომ და როგორ იღებენ გალაქტიკები უცნაურ ფორმებს - ბოლოსდაბოლოს გარკვეულია
1926 წელს, ცნობილმა ასტრონომმა ედუინ ჰაბლ
წაკითხვა
მზეზე ათწლეულის უძლიერესი ამოფრქვევა მოხდა - დედამიწის კომუნიკაციები საფრთხეშია
მზეზე ათწლეულის უძლიერესი ამოფრქვევა მოხდა - დედამიწის კომუნიკაციები საფრთხეშია
დღეს დილით (6 სექტემბერი), მზეზე ორი უძლი
წაკითხვა
5 მლრდ სინათლის წლის მანძილზე მდებარე გალაქტიკა სამყაროს მაგნეტიზმის საიდუმლოს ამხელს
5 მლრდ სინათლის წლის მანძილზე მდებარე გალაქტიკა სამყაროს მაგნეტიზმის საიდუმლოს ამხელს
მეცნიერებმა აღმოაჩინეს ახალი მტკიცებულება
წაკითხვა
მზის გარდა, ასტრონომებმა უპრეცედენტო დეტალებში სხვა ვარსკვლავიც გადაიღეს - პირველად ისტორიაში
მზის გარდა, ასტრონომებმა უპრეცედენტო დეტალებში სხვა ვარსკვლავიც გადაიღეს - პირველად ისტორიაში
ასტრონომებმა პირველად შესძლეს უპრეცედენტო
წაკითხვა
რამდენიმე საათში, აშშ-ში მზის სრული დაბნელება მოხდება
რამდენიმე საათში, აშშ-ში მზის სრული დაბნელება მოხდება
სულ რამდენიმე საათის შემდეგ, აშშ-ის ტერიტ
წაკითხვა
მზის ბირთვის დიდი ხნის საიდუმლო ამოხსნილია
მზის ბირთვის დიდი ხნის საიდუმლო ამოხსნილია
მზის ყველაზე შიდა რეგიონი, რომელსაც შეუარ
წაკითხვა
მზიდან პლაზმის მოზრდილი ფენა ამოიფრქვა [ვიდეო]
მზიდან პლაზმის მოზრდილი ფენა ამოიფრქვა [ვიდეო]
28 ივლისს, მზიდან პლაზმის მოზრდილი ფენა ამოიფრქვა. მატერიის გარკვეულმა ნაწილმა კოსმოსში გაქცე
წაკითხვა
ჩვენი სხეულის შემადგენელ ატომთა ნახევარზე მეტი სავარაუდოდ სხვა გალაქტიკებიდანაა მოსული
ჩვენი სხეულის შემადგენელ ატომთა ნახევარზე მეტი სავარაუდოდ სხვა გალაქტიკებიდანაა მოსული
როგორც ახალი კვლევიდან ირკვევა, ირმის ნახტომის მატერიის ნახევარი — მათ შორის ყველა ჩვენგანის
წაკითხვა