საზოგადოებრივი
104.5 FM
2231

პატაგონიაში კარტოფილისა და პომიდვრის ნათესავი 52 მლნ წლის ნამარხი მცენარე აღმოაჩინეს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-10 19:53:00

პატაგონიაში, მკვლევრებმა აღმოაჩინეს მცენარის ნაყოფის ორი ნამარხი, რომლებიც დაახლოებით 52 მილიონი წლით თარიღდება.

ეს ნამარხები შესაძლოა გადამწყვეტი აღმოჩნდეს დღეისათვის ყველაზე გავრცელებული მცენარეების განვითარების გზის შესასწავლად, მათ შორის კარტოფილისა და პომიდვრის. შესაძლოა  ისიც აღმოჩნდეს, რომ მათი გენეტიკური ისტორია იმაზე ბევრად დიდი იყოს, ვიდრე აქამდე მიგვაჩნდა.

ნამარხი ნაყოფი ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის კენკრაა, რომელიც ისეთ პოპულარულ სახეობებს აერთიანებს, როგორებიცაა კარტოფილი, პომიდორი, წიწაკა და თამბაქო.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს მცენარეები დღეისათვის მთელს მსოფლიოშია გავრცელებული, მათი ადრეული ისტორია საიდუმლოებით მოცული რჩება, აღმოჩენილია მხოლოდ რამდენიმე ნამარხი თესლი. შესაბამისად, ამ დრომდე არ არსებობდა არანაირი მოსაზრება მათი წარმომავლობისა და წარმოშობის შესახებ.

თუმცა, ახლად აღმოჩენილმა ნამარხებმა შესაძლოა ზოგიერთი ნაპრალი ამოავსოს. ეს არის ლამპრისებრი ხილი,  რომელთა კენკრა ჩენჩოს ბუშტშია მოქცეული და მიეკუთვნება ფიზალისის გვარს. ახლოსაა მექსიკური სამზარეულოს მთავარ პროდუქტთან — მცენარე ტომატილიოსთან. 

„ეს ნამარხები ერთი სახისაა. სიფრიფანა ჩენჩოთი დაფარული ლამპრისებრი ხილის ნამარხების პოვნა უიშვიათესია“, — ამბობს პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მკვლევარი მონიკა კარვალიუ.

„ეს ნამარხები გვიჩვენებს, რომ ამ მცენარეთა ოჯახის ევოლუციური ისტორია ბევრად უფრო დიდია, ვიდრე აქამდე მიგვაჩნდა, განსაკუთრებით სამხრეთ ამერიკაში. ეს აღმოჩენა მოგვცემს მნიშვნელოვან მითითებებს ოჯახის დივერსიფიკაციის განსაზღვრისთვის“.

კენკრის ეს ორი ნამარხი არგენტინის პატაგონიაში, ჩუბუტის პროვინციაში აღმოაჩინეს, რომელიც ზომიერი წვიმის ტყეებით იყო დაფარული მაშინ, როდესაც ეს მცენარე გაიზარდა, 52 მილიონი წლის წინ.

მიმდებარე არეალში მკვლევართა ჯგუფმა კიდევ 6000 სხვა მცენარის ნამარხი იპოვა, თუმცა ფიზალისის გვარს მხოლოდ ეს ორი მიეკუთვნება; აღსანიშნავია, რომ ისინი გასაოცრად კარგადაა შემონახული, როგორც თავად კენკრა, ისე სიფრიფანა აპკი.

ამ დრომდე მიიჩნეოდა, რომ კენკრის ეს ტიპი დაახლოებით იმ პერიოდში ჩამოყალიბდა, როდესაც წარმოიქმნა ანდების მთები — 25 მილიონი წლის წინ. 

თუმცა, როგორც ახლა ირკვევა, ეს ბევრად უფრო ადრე მოხდა, როდესაც რეგიონი ჯერ კიდევ მიეკუთვნებოდა გონდვანას, იყო უფრო თბილი და ახლოს ანტარქტიდასთან და ავსტრალიასთან.

„ამ ნამარხებს ანალიზებს ვუტარებთ წვრილმანი დეტალების დონეზე, ვადარებთ ყველა პოტენციურ ცოცხალ ნათესავს ჯიშს და აღარ არსებობს კითხვა, რომ ისინი უდავოდ მიეკუთვნება ფიზალისის პირველ ნამარხებს მსოფლიოში და ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის პირველ ნამარხ კენკრას“, — ამბობს პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მკვლევარი პეტერ ვილფი. 

„ფიზალისი ევოლუციურ ხეზე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახის ტიპებთან ახლოს ზის, რაც იმას ნიშნავს, რომ მთლიანად ძაღლყურძენასებრნი ბევრად უფრო ძველია ვიდრე გვეგონა და 52 მილიონზე მეტი წლის წინ არის წარმოქმნილი“.

მკვლევართა ჯგუფი პატაგონიაში მუშაობას განაგრძობს და მეტ ინფორმაციას ეძებს დღეისათვის ყველაზე გავრცელებულ საკვებ მცენარეთა წარმოშობის შესახებ. 

კვლევა Science-ში გამოქვეყნდა.




მომზადებულია phys.org-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
საუდის არაბეთის უდაბნოში 400 უძველესი, იდუმალი მონუმენტი აღმოაჩინეს
საუდის არაბეთის უდაბნოში 400 უძველესი, იდუმალი მონუმენტი აღმოაჩინეს
საუდის არაბეთის დასავლეთ ნაწილში, უდაბნოს
წაკითხვა
აღმოჩენილია ალექსანდრე მაკედონელის მიერ დაარსებული დაკარგული ქალაქი
აღმოჩენილია ალექსანდრე მაკედონელის მიერ დაარსებული დაკარგული ქალაქი
აღმოჩენილია ქვიშაში დაკარგული 2000 წლის წ
წაკითხვა
დავით გარეჯის უდაბნოში შუა საუკუნეების დროინდელ სამონასტრო ჭურჭლის უნიკალურ კოლექციას მიაკვლიეს
დავით გარეჯის უდაბნოში შუა საუკუნეების დროინდელ სამონასტრო ჭურჭლის უნიკალურ კოლექციას მიაკვლიეს
საქართველოს ეროვნული მუზეუმის სპეციალისტებმა დავით გარეჯის უდაბნოში, წმ. დავითის ლავრაში მიმდინარე წინასარეაბილიტა
წაკითხვა
აღმოჩენილია უძველესი კანადური სოფელი, რომელიც ეგვიპტის პირამიდებზე 10 000 წლით ძველია
აღმოჩენილია უძველესი კანადური სოფელი, რომელიც ეგვიპტის პირამიდებზე 10 000 წლით ძველია
კანადაში, ბრიტანეთის კოლუმბიის პროვინციაშ
წაკითხვა
აღმოჩენილია უცნაური ნამარხი, რომელიც ხმელეთზე განვითარებულ არსებათა ევოლუციურ ამბავს ცვლის
აღმოჩენილია უცნაური ნამარხი, რომელიც ხმელეთზე განვითარებულ არსებათა ევოლუციურ ამბავს ცვლის
ყოველი ნამარხისგან რაღაც ახალს ვსწავლობთ. უძველეს ქმნილებათა ზოგიერთი განმარხებული ნაშთი მართ
წაკითხვა
აღმოჩენა ფასანაურთან ახლოს - სოფელ ვაშლობში ადრეული შუა საუკუნეების ტაძარს მიაკვლიეს
აღმოჩენა ფასანაურთან ახლოს - სოფელ ვაშლობში ადრეული შუა საუკუნეების ტაძარს მიაკვლიეს
აღმოჩენა ფასანაურთან ახლოს. სოფელ ვაშლობში ადრეული შუა საუკუნეების ტაძარს მიაკვლიეს. სამნავიანი ბაზილიკა, სავარაუდოდ, ამაღლების დღესასწაული
წაკითხვა
ახალი აღმოჩენა გომბორის ქედზე
ახალი აღმოჩენა გომბორის ქედზე
ახალი აღმოჩენა გომბორის ქედზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე, სოფელ
წაკითხვა
ჩინეთში 5000 წლის წინანდელი გიგანტური ადამიანების ჩონჩხები აღმოაჩინეს
ჩინეთში 5000 წლის წინანდელი გიგანტური ადამიანების ჩონჩხები აღმოაჩინეს
არქეოლოგების განსაცვიფრებელი აღმოჩენა ჩინ
წაკითხვა