საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

სომეხმა ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტში ძლიერი ანთება დააფიქსირეს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-07 23:41:00

სომხეთის ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავური ობიექტის მძლავრი ანთება დააფიქსირეს; ობიექტს UKIDSS-J185318.36+012454.5 ეწოდება. ახლად აღმოჩენილმა მოვლენამ შესაძლოა მკვლევრებს მნიშვნელოვანი ცნობები მიაწოდოს ახალგაზრდა ვარსკვლავების ცვალებადი ამოფრქვევადობის შესახებ. სომეხმა მეცნიერებმა თავიანთ აღმოჩენის შესახებ 30 დეკემბერს, arXiv.org-ზე გამოაქვეყნეს.

UKIDSS-J185318.36+012454.5 მდებარეობს წყარო IRAS 18507+0121-ის მიდამოებში და სავარაუდოდ მიეკუთვნება მასიურ ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონს, რომელიც GAL 034.4+00.23 HII რეგიონთანაა დაკავშირებული. ობიექტი დედამიწიდან მინიმუმ 5000 სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს და მის სამეზობლოში მრავლადაა მასიური პროტოვარსკვლავები, რომელთა ასაკიც მხოლოდ 100 000 წელია, ბევრია დაახლოებით 1 მლნ წლის ასაკის დაბალმასიური ვარსკვლავიც. ვარსკვლავური ობიექტი საშუალო მასის 100 000 წელზე ნაკლები ასაკის ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტად კლასიფიცირდა.

ცოტა ხნის წინ, ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონებში ანთებების მტკიცებულების საპოვნელად, მკვლევართა ჯგუფმა ელენა ნიკოღოსიანის ხელმძღვანელობით, დაამუშავა ჰავაიზე მდებარე გაერთიანებული სამეფოს ინფრაწითელი ტელესკოპის (UKIRT) მონაცემები და ფოტომასალა. მათ გამოიყენეს ტელესკოპის ინფრაწითელი და სუბმილიმეტრული საარქივო მასალა, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ში ანთება 2004-2006 წლებში მოხდა.

„UKIRT-ის გალაქტიკური გეგმის გამოკვლევა გამოირჩევა სიღრმითა და კარგი კოსმოსური რეზოლუციით. გარდა ამისა, ძალიან სასარგებლო ინფორმაციით უზრუნველყოფს ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონებით დაინტერესებულ მკვლევრებს. კერძოდ, UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის ანთების აღმოჩენისას, UKIRT-ის მონაცემები ინფორმაციის ძირითადი წყარო იყო“, — უთხრა ელენა ნიკოღოსიანმა Phys.org-ს. 

დოკუმენტის მიხედვით, დაფიქსირებული ანთების სიკაშკაშის ამპლიტუდა ხუთ მაგნიტუდაზე ნაკლებია. ობიექტი სიკაშკაშის ამ დონეს 2014 წლამდე ინარჩუნებდა. 

ამ შედეგებმა მეცნიერებს შესაძლებლობა მისცა მოეხდინათ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის რეკლასიფიკაცია შერეული მახასიათებლების ამოფრქვევად ცვალებად ობიექტად. ნიკოღოსიანი ყურადღებას ამახვილებს კვლევის მნიშვნელობაზე. 

„ძირითად მიმდევრობამდელი ვარსკვლავური იბიექტების ამოფრქვევები ძალიან იშვიათია, შესაბამისად, ყოველი ახალი ანთება ყურადსაღებია. ვფიქრობ, ძლიერი ანთების მქონე ახალი ამოფრქვევადი ცვალებადის — UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის აღმოჩენა ძალიან დიდი წარმატება იყო“, — ამბობს ნიკოღოსიანი.   

კვლევის ავტორები ახალგაზრდა ვარსკვლავების ამოფრქვევადი ცვალებადობის ყველაზე შესაძლო ახსნასაც გვთავაზობენ. როგორც ისინი შენიშნავენ, რამდენიმე ფიზიკური მექანიზმი, მათ შორის ბრუნვა, ცივი ან ცხელი ლაქები, აჩქარებადი ქარები, გადინება — ეს ის ფაქტორებია, რომელთაც შეუძლია ინფრაწითელთან ახლოს მყოფი ცვალებადობის ახსნა, თუმცა ეს მექანიზმები ხშირად უზრუნველყოფენ მოკლეპერიოდიან ცვალებადობას ამპლიტუდით, რომელიც K დიაპაზონში ერთ მაგნიტუდას არ აღემატება.

„ჩვენი აზრით, ამ ფენომენს სრულად არ ხსნის ამ დროისათვის ჩვენთვის ცნობილი არც ერთი ახსნა, ძირითადად ინფორმაციის ნაკლებობის გამო. რაც შეეხება ამ ობიექტს, ჩვენ მხოლოდ შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ეს ანთება დაკავშირებულია ორ ევოლუციურ საფეხურს შორის გადასვლასთან: 0 კლასიდან I კლასში. მაგრამ ეს მხოლოდ ვარაუდია“, — ასკვნის ნიკოღოსიანი. 

მკვლევრები UKIDSS-J185318.36+012454.5-ზე შემდგომ დაკვირვებებს უკვე გეგმავენ. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ კვლევების გაგრძელება მხოლოდ სხვა ქვეყნების წარმომადგენელ მეცნიერებთან თანამშრომლობის გზით იქნება შესაძლებელი, რადგან ამ ობიექტზე ინფრაწითელ დიაპაზონში დაკვირვების შესაძლებლობები სომხეთში არ არსებობს.

ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორია


მომზადებულია Phys.org-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
მუხლუხები პოლიეთილენს ჭამენ - საოცარი აღმოჩენა, რომელსაც შეუძლია გარემო პლასტიკური ნარჩენებისგან გაასუფთაოს
მუხლუხები პოლიეთილენს ჭამენ - საოცარი აღმოჩენა, რომელსაც შეუძლია გარემო პლასტიკური ნარჩენებისგან გაასუფთაოს
მეცნიერებმა პლასტიკური ნარჩენებთან საბრძო
წაკითხვა
მეცნიერებმა უდღეური ბატკნები ხელოვნურ საშვილოსნოში წარმატებით გაზარდეს  - იმედი დღენაკლულ ჩვილთათვის
მეცნიერებმა უდღეური ბატკნები ხელოვნურ საშვილოსნოში წარმატებით გაზარდეს - იმედი დღენაკლულ ჩვილთათვის
ეს რაღაც ისეთია, რომელსაც მხოლოდ სამეცნიერო ფანტასტიკის ფილმებში თუ ნახავთ —უსუსური ბატკანი ს
წაკითხვა
გრავიტაციული მიკროლინზირების მეთოდით, სუპერ-იუპიტერის ტიპის ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს
გრავიტაციული მიკროლინზირების მეთოდით, სუპერ-იუპიტერის ტიპის ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს
გრავიტაციული მიკროლინზირების მეთოდის გამო
წაკითხვა
მეცნიერებმა სამყაროს უძველესი კოსმოსური მტვერი აღმოაჩინეს
მეცნიერებმა სამყაროს უძველესი კოსმოსური მტვერი აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა დააფიქსირეს უძველესი კოსმოსური მტვერი მათ შორის, რაც კი ოდესმე აღმოუჩენიათ. მტვე
წაკითხვა
ექსპედიციის დროს, მეცნიერებმა ობობის 50-ზე მეტი ახალი სახეობა აღმოაჩინეს
ექსპედიციის დროს, მეცნიერებმა ობობის 50-ზე მეტი ახალი სახეობა აღმოაჩინეს
მეცნიერთა და რეინჯერთა ჯგუფმა ავსტრალიაში
წაკითხვა
ტელესკოპმა ALMA-მ ვარსკვლავის ფეთქებადი დაბადება გადაიღო
ტელესკოპმა ALMA-მ ვარსკვლავის ფეთქებადი დაბადება გადაიღო
ვარსკვლავის დაბადება ხშირად ძალადობრივი დ
წაკითხვა
სუპერდედამიწის ტიპის პლანეტის გარშემო ატმოსფერო აღმოაჩინეს
სუპერდედამიწის ტიპის პლანეტის გარშემო ატმოსფერო აღმოაჩინეს
დედამიწის მსგავს ეგზოპლანეტა Gliese 1132
წაკითხვა
აღმოჩენილია ნეპტუნის ზომის დაკარგული პლანეტა
აღმოჩენილია ნეპტუნის ზომის დაკარგული პლანეტა
იელის უნივერსიტეტის ასტრონომებმა დაახლოებით ნეპტუნის ზომის „დაკარგული“ პლანეტა აღმოაჩინეს, რომელიც დედამიწიდან 3000 სინათლის წლის მოშორებით
წაკითხვა
2663

უახლესი