საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

სომეხმა ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტში ძლიერი ანთება დააფიქსირეს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-07 23:41:00

სომხეთის ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავური ობიექტის მძლავრი ანთება დააფიქსირეს; ობიექტს UKIDSS-J185318.36+012454.5 ეწოდება. ახლად აღმოჩენილმა მოვლენამ შესაძლოა მკვლევრებს მნიშვნელოვანი ცნობები მიაწოდოს ახალგაზრდა ვარსკვლავების ცვალებადი ამოფრქვევადობის შესახებ. სომეხმა მეცნიერებმა თავიანთ აღმოჩენის შესახებ 30 დეკემბერს, arXiv.org-ზე გამოაქვეყნეს.

UKIDSS-J185318.36+012454.5 მდებარეობს წყარო IRAS 18507+0121-ის მიდამოებში და სავარაუდოდ მიეკუთვნება მასიურ ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონს, რომელიც GAL 034.4+00.23 HII რეგიონთანაა დაკავშირებული. ობიექტი დედამიწიდან მინიმუმ 5000 სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს და მის სამეზობლოში მრავლადაა მასიური პროტოვარსკვლავები, რომელთა ასაკიც მხოლოდ 100 000 წელია, ბევრია დაახლოებით 1 მლნ წლის ასაკის დაბალმასიური ვარსკვლავიც. ვარსკვლავური ობიექტი საშუალო მასის 100 000 წელზე ნაკლები ასაკის ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტად კლასიფიცირდა.

ცოტა ხნის წინ, ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონებში ანთებების მტკიცებულების საპოვნელად, მკვლევართა ჯგუფმა ელენა ნიკოღოსიანის ხელმძღვანელობით, დაამუშავა ჰავაიზე მდებარე გაერთიანებული სამეფოს ინფრაწითელი ტელესკოპის (UKIRT) მონაცემები და ფოტომასალა. მათ გამოიყენეს ტელესკოპის ინფრაწითელი და სუბმილიმეტრული საარქივო მასალა, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ში ანთება 2004-2006 წლებში მოხდა.

„UKIRT-ის გალაქტიკური გეგმის გამოკვლევა გამოირჩევა სიღრმითა და კარგი კოსმოსური რეზოლუციით. გარდა ამისა, ძალიან სასარგებლო ინფორმაციით უზრუნველყოფს ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონებით დაინტერესებულ მკვლევრებს. კერძოდ, UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის ანთების აღმოჩენისას, UKIRT-ის მონაცემები ინფორმაციის ძირითადი წყარო იყო“, — უთხრა ელენა ნიკოღოსიანმა Phys.org-ს. 

დოკუმენტის მიხედვით, დაფიქსირებული ანთების სიკაშკაშის ამპლიტუდა ხუთ მაგნიტუდაზე ნაკლებია. ობიექტი სიკაშკაშის ამ დონეს 2014 წლამდე ინარჩუნებდა. 

ამ შედეგებმა მეცნიერებს შესაძლებლობა მისცა მოეხდინათ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის რეკლასიფიკაცია შერეული მახასიათებლების ამოფრქვევად ცვალებად ობიექტად. ნიკოღოსიანი ყურადღებას ამახვილებს კვლევის მნიშვნელობაზე. 

„ძირითად მიმდევრობამდელი ვარსკვლავური იბიექტების ამოფრქვევები ძალიან იშვიათია, შესაბამისად, ყოველი ახალი ანთება ყურადსაღებია. ვფიქრობ, ძლიერი ანთების მქონე ახალი ამოფრქვევადი ცვალებადის — UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის აღმოჩენა ძალიან დიდი წარმატება იყო“, — ამბობს ნიკოღოსიანი.   

კვლევის ავტორები ახალგაზრდა ვარსკვლავების ამოფრქვევადი ცვალებადობის ყველაზე შესაძლო ახსნასაც გვთავაზობენ. როგორც ისინი შენიშნავენ, რამდენიმე ფიზიკური მექანიზმი, მათ შორის ბრუნვა, ცივი ან ცხელი ლაქები, აჩქარებადი ქარები, გადინება — ეს ის ფაქტორებია, რომელთაც შეუძლია ინფრაწითელთან ახლოს მყოფი ცვალებადობის ახსნა, თუმცა ეს მექანიზმები ხშირად უზრუნველყოფენ მოკლეპერიოდიან ცვალებადობას ამპლიტუდით, რომელიც K დიაპაზონში ერთ მაგნიტუდას არ აღემატება.

„ჩვენი აზრით, ამ ფენომენს სრულად არ ხსნის ამ დროისათვის ჩვენთვის ცნობილი არც ერთი ახსნა, ძირითადად ინფორმაციის ნაკლებობის გამო. რაც შეეხება ამ ობიექტს, ჩვენ მხოლოდ შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ეს ანთება დაკავშირებულია ორ ევოლუციურ საფეხურს შორის გადასვლასთან: 0 კლასიდან I კლასში. მაგრამ ეს მხოლოდ ვარაუდია“, — ასკვნის ნიკოღოსიანი. 

მკვლევრები UKIDSS-J185318.36+012454.5-ზე შემდგომ დაკვირვებებს უკვე გეგმავენ. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ კვლევების გაგრძელება მხოლოდ სხვა ქვეყნების წარმომადგენელ მეცნიერებთან თანამშრომლობის გზით იქნება შესაძლებელი, რადგან ამ ობიექტზე ინფრაწითელ დიაპაზონში დაკვირვების შესაძლებლობები სომხეთში არ არსებობს.

ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორია


მომზადებულია Phys.org-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
ასტრონომებმა სამყაროს უდიდესი მაგნიტური ველები აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა სამყაროს უდიდესი მაგნიტური ველები აღმოაჩინეს
გალაქტიკები კოსმოსის ცარიელ სივრცეში თავი
წაკითხვა
სამხრეთამერიკული ტომი, რომლის ხალხსაც მსოფლიოში ყველაზე ჯანმრთელი გულები და არტერიები აქვს
სამხრეთამერიკული ტომი, რომლის ხალხსაც მსოფლიოში ყველაზე ჯანმრთელი გულები და არტერიები აქვს
როგორც ახალი კვლევის მიხედვით ირკვევა, ბო
წაკითხვა
ასტრონომებმა გრავიტაციული დაფლეთვის ორი ახალი მოვლენა აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა გრავიტაციული დაფლეთვის ორი ახალი მოვლენა აღმოაჩინეს
ახლახან გამოქვეყნებულ ორ სამეცნიერო დოკუმენტში, ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფი
წაკითხვა
აღმოჩენა, რომელმაც შესაძლოა ვარსკვლავების კვლევა ძირფესვიანად შეცვალოს
აღმოჩენა, რომელმაც შესაძლოა ვარსკვლავების კვლევა ძირფესვიანად შეცვალოს
ძველ ვარსკვლავთგროვებში ახალგაზრდა ვარსკვ
წაკითხვა
წყნარი ოკეანის ღრმა წყლებში დაფიქსირებული 5 უცნაური არსება
წყნარი ოკეანის ღრმა წყლებში დაფიქსირებული 5 უცნაური არსება
ამერიკის ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნული
წაკითხვა
აღმოჩენილია გიგანტური კაშკაშა ნისლეული, რომლის სინათლის წყარო საიდუმლოებითაა მოცული
აღმოჩენილია გიგანტური კაშკაშა ნისლეული, რომლის სინათლის წყარო საიდუმლოებითაა მოცული
სამყაროს შორეულ ნაწილში, ასტრონომებმა აღმ
წაკითხვა
აღმოჩენილია მსოფლიოში უძველესი ნამარხები
აღმოჩენილია მსოფლიოში უძველესი ნამარხები
კანადაში, მეცნიერებმა კვარცში დაკონსერვებ
წაკითხვა
კომოდოს ვარანის სისხლი შესაძლოა ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულობის დამარცხებაში დაგვეხმაროს
კომოდოს ვარანის სისხლი შესაძლოა ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულობის დამარცხებაში დაგვეხმაროს
მკვლევართა დასკვნით, კომოდოს ვარანის სისხლში არსებულ ცილების ფრაგმენტებს ანტიმიკრობული თვისებ
წაკითხვა
2626

უახლესი