საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

სომეხმა ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტში ძლიერი ანთება დააფიქსირეს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-07 23:41:00

სომხეთის ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავური ობიექტის მძლავრი ანთება დააფიქსირეს; ობიექტს UKIDSS-J185318.36+012454.5 ეწოდება. ახლად აღმოჩენილმა მოვლენამ შესაძლოა მკვლევრებს მნიშვნელოვანი ცნობები მიაწოდოს ახალგაზრდა ვარსკვლავების ცვალებადი ამოფრქვევადობის შესახებ. სომეხმა მეცნიერებმა თავიანთ აღმოჩენის შესახებ 30 დეკემბერს, arXiv.org-ზე გამოაქვეყნეს.

UKIDSS-J185318.36+012454.5 მდებარეობს წყარო IRAS 18507+0121-ის მიდამოებში და სავარაუდოდ მიეკუთვნება მასიურ ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონს, რომელიც GAL 034.4+00.23 HII რეგიონთანაა დაკავშირებული. ობიექტი დედამიწიდან მინიმუმ 5000 სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს და მის სამეზობლოში მრავლადაა მასიური პროტოვარსკვლავები, რომელთა ასაკიც მხოლოდ 100 000 წელია, ბევრია დაახლოებით 1 მლნ წლის ასაკის დაბალმასიური ვარსკვლავიც. ვარსკვლავური ობიექტი საშუალო მასის 100 000 წელზე ნაკლები ასაკის ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტად კლასიფიცირდა.

ცოტა ხნის წინ, ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონებში ანთებების მტკიცებულების საპოვნელად, მკვლევართა ჯგუფმა ელენა ნიკოღოსიანის ხელმძღვანელობით, დაამუშავა ჰავაიზე მდებარე გაერთიანებული სამეფოს ინფრაწითელი ტელესკოპის (UKIRT) მონაცემები და ფოტომასალა. მათ გამოიყენეს ტელესკოპის ინფრაწითელი და სუბმილიმეტრული საარქივო მასალა, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ში ანთება 2004-2006 წლებში მოხდა.

„UKIRT-ის გალაქტიკური გეგმის გამოკვლევა გამოირჩევა სიღრმითა და კარგი კოსმოსური რეზოლუციით. გარდა ამისა, ძალიან სასარგებლო ინფორმაციით უზრუნველყოფს ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონებით დაინტერესებულ მკვლევრებს. კერძოდ, UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის ანთების აღმოჩენისას, UKIRT-ის მონაცემები ინფორმაციის ძირითადი წყარო იყო“, — უთხრა ელენა ნიკოღოსიანმა Phys.org-ს. 

დოკუმენტის მიხედვით, დაფიქსირებული ანთების სიკაშკაშის ამპლიტუდა ხუთ მაგნიტუდაზე ნაკლებია. ობიექტი სიკაშკაშის ამ დონეს 2014 წლამდე ინარჩუნებდა. 

ამ შედეგებმა მეცნიერებს შესაძლებლობა მისცა მოეხდინათ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის რეკლასიფიკაცია შერეული მახასიათებლების ამოფრქვევად ცვალებად ობიექტად. ნიკოღოსიანი ყურადღებას ამახვილებს კვლევის მნიშვნელობაზე. 

„ძირითად მიმდევრობამდელი ვარსკვლავური იბიექტების ამოფრქვევები ძალიან იშვიათია, შესაბამისად, ყოველი ახალი ანთება ყურადსაღებია. ვფიქრობ, ძლიერი ანთების მქონე ახალი ამოფრქვევადი ცვალებადის — UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის აღმოჩენა ძალიან დიდი წარმატება იყო“, — ამბობს ნიკოღოსიანი.   

კვლევის ავტორები ახალგაზრდა ვარსკვლავების ამოფრქვევადი ცვალებადობის ყველაზე შესაძლო ახსნასაც გვთავაზობენ. როგორც ისინი შენიშნავენ, რამდენიმე ფიზიკური მექანიზმი, მათ შორის ბრუნვა, ცივი ან ცხელი ლაქები, აჩქარებადი ქარები, გადინება — ეს ის ფაქტორებია, რომელთაც შეუძლია ინფრაწითელთან ახლოს მყოფი ცვალებადობის ახსნა, თუმცა ეს მექანიზმები ხშირად უზრუნველყოფენ მოკლეპერიოდიან ცვალებადობას ამპლიტუდით, რომელიც K დიაპაზონში ერთ მაგნიტუდას არ აღემატება.

„ჩვენი აზრით, ამ ფენომენს სრულად არ ხსნის ამ დროისათვის ჩვენთვის ცნობილი არც ერთი ახსნა, ძირითადად ინფორმაციის ნაკლებობის გამო. რაც შეეხება ამ ობიექტს, ჩვენ მხოლოდ შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ეს ანთება დაკავშირებულია ორ ევოლუციურ საფეხურს შორის გადასვლასთან: 0 კლასიდან I კლასში. მაგრამ ეს მხოლოდ ვარაუდია“, — ასკვნის ნიკოღოსიანი. 

მკვლევრები UKIDSS-J185318.36+012454.5-ზე შემდგომ დაკვირვებებს უკვე გეგმავენ. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ კვლევების გაგრძელება მხოლოდ სხვა ქვეყნების წარმომადგენელ მეცნიერებთან თანამშრომლობის გზით იქნება შესაძლებელი, რადგან ამ ობიექტზე ინფრაწითელ დიაპაზონში დაკვირვების შესაძლებლობები სომხეთში არ არსებობს.

ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორია


მომზადებულია Phys.org-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
კომოდოს ვარანის სისხლი შესაძლოა ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულობის დამარცხებაში დაგვეხმაროს
კომოდოს ვარანის სისხლი შესაძლოა ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულობის დამარცხებაში დაგვეხმაროს
მკვლევართა დასკვნით, კომოდოს ვარანის სისხლში არსებულ ცილების ფრაგმენტებს ანტიმიკრობული თვისებ
წაკითხვა
ეპიდემია, რომელიც შესაძლოა აცტეკების ცივილიზაციის დამხობის მიზეზი გახდა
ეპიდემია, რომელიც შესაძლოა აცტეკების ცივილიზაციის დამხობის მიზეზი გახდა
1519 წელს, როდესაც ესპანელები მექსიკას მი
წაკითხვა
რა აღმოაჩინა NASA-მ? პრესკონფერენცია, რომელსაც მთელი მსოფლიო ელოდა, დასრულდა
რა აღმოაჩინა NASA-მ? პრესკონფერენცია, რომელსაც მთელი მსოფლიო ელოდა, დასრულდა
წაკითხვა
დედამიწის ახალი კონტინენტი - „ზელანდია“
დედამიწის ახალი კონტინენტი - „ზელანდია“
ბავშვები ხშირად ფიქრობენ, რომ არსებობს შვ
წაკითხვა
ამაზონის ჯუნგლების ასობით „სტოუნჰენჯის“ საიდუმლო ამოხსნილია
ამაზონის ჯუნგლების ასობით „სტოუნჰენჯის“ საიდუმლო ამოხსნილია
დასავლეთ ბრაზილიაში აღმოჩენილია 450 უზარმ
წაკითხვა
აღმოჩენილია მკვდარი ზღვის ხელნაწერთა კიდევ ერთი მღვიმე
აღმოჩენილია მკვდარი ზღვის ხელნაწერთა კიდევ ერთი მღვიმე
მკვდარი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაპირებთან
წაკითხვა
მეცნიერებმა ავსტრალიის სანაპიროსთან ისტორიაში უდიდესი წყალქვეშა მეწყერი აღმოაჩინეს
მეცნიერებმა ავსტრალიის სანაპიროსთან ისტორიაში უდიდესი წყალქვეშა მეწყერი აღმოაჩინეს
დიდ ბარიერულ რიფთან, მეცნიერებმა აღმოაჩინ
წაკითხვა
 არქეოლოგიური აღმოჩენა სოფელ ვაჩნაძიანში
არქეოლოგიური აღმოჩენა სოფელ ვაჩნაძიანში
აღმოჩენა სოფელ ვაჩნაძიანში. მიწის დამუშავებისას უძველესი ნაგებობის ფრაგმენტს, ადამიანის ძვლებსა და თიხის ჭურჭელს მიაკვლიეს. 
წაკითხვა
2584

უახლესი