საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

სომეხმა ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტში ძლიერი ანთება დააფიქსირეს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-07 23:41:00

სომხეთის ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ასტრონომებმა ახალგაზრდა ვარსკვლავური ობიექტის მძლავრი ანთება დააფიქსირეს; ობიექტს UKIDSS-J185318.36+012454.5 ეწოდება. ახლად აღმოჩენილმა მოვლენამ შესაძლოა მკვლევრებს მნიშვნელოვანი ცნობები მიაწოდოს ახალგაზრდა ვარსკვლავების ცვალებადი ამოფრქვევადობის შესახებ. სომეხმა მეცნიერებმა თავიანთ აღმოჩენის შესახებ 30 დეკემბერს, arXiv.org-ზე გამოაქვეყნეს.

UKIDSS-J185318.36+012454.5 მდებარეობს წყარო IRAS 18507+0121-ის მიდამოებში და სავარაუდოდ მიეკუთვნება მასიურ ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონს, რომელიც GAL 034.4+00.23 HII რეგიონთანაა დაკავშირებული. ობიექტი დედამიწიდან მინიმუმ 5000 სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს და მის სამეზობლოში მრავლადაა მასიური პროტოვარსკვლავები, რომელთა ასაკიც მხოლოდ 100 000 წელია, ბევრია დაახლოებით 1 მლნ წლის ასაკის დაბალმასიური ვარსკვლავიც. ვარსკვლავური ობიექტი საშუალო მასის 100 000 წელზე ნაკლები ასაკის ახალგაზრდა ვარსკვლავურ ობიექტად კლასიფიცირდა.

ცოტა ხნის წინ, ვარსკვლავთწარმომქმნელ რეგიონებში ანთებების მტკიცებულების საპოვნელად, მკვლევართა ჯგუფმა ელენა ნიკოღოსიანის ხელმძღვანელობით, დაამუშავა ჰავაიზე მდებარე გაერთიანებული სამეფოს ინფრაწითელი ტელესკოპის (UKIRT) მონაცემები და ფოტომასალა. მათ გამოიყენეს ტელესკოპის ინფრაწითელი და სუბმილიმეტრული საარქივო მასალა, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ში ანთება 2004-2006 წლებში მოხდა.

„UKIRT-ის გალაქტიკური გეგმის გამოკვლევა გამოირჩევა სიღრმითა და კარგი კოსმოსური რეზოლუციით. გარდა ამისა, ძალიან სასარგებლო ინფორმაციით უზრუნველყოფს ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონებით დაინტერესებულ მკვლევრებს. კერძოდ, UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის ანთების აღმოჩენისას, UKIRT-ის მონაცემები ინფორმაციის ძირითადი წყარო იყო“, — უთხრა ელენა ნიკოღოსიანმა Phys.org-ს. 

დოკუმენტის მიხედვით, დაფიქსირებული ანთების სიკაშკაშის ამპლიტუდა ხუთ მაგნიტუდაზე ნაკლებია. ობიექტი სიკაშკაშის ამ დონეს 2014 წლამდე ინარჩუნებდა. 

ამ შედეგებმა მეცნიერებს შესაძლებლობა მისცა მოეხდინათ UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის რეკლასიფიკაცია შერეული მახასიათებლების ამოფრქვევად ცვალებად ობიექტად. ნიკოღოსიანი ყურადღებას ამახვილებს კვლევის მნიშვნელობაზე. 

„ძირითად მიმდევრობამდელი ვარსკვლავური იბიექტების ამოფრქვევები ძალიან იშვიათია, შესაბამისად, ყოველი ახალი ანთება ყურადსაღებია. ვფიქრობ, ძლიერი ანთების მქონე ახალი ამოფრქვევადი ცვალებადის — UKIDSS-J185318.36+012454.5-ის აღმოჩენა ძალიან დიდი წარმატება იყო“, — ამბობს ნიკოღოსიანი.   

კვლევის ავტორები ახალგაზრდა ვარსკვლავების ამოფრქვევადი ცვალებადობის ყველაზე შესაძლო ახსნასაც გვთავაზობენ. როგორც ისინი შენიშნავენ, რამდენიმე ფიზიკური მექანიზმი, მათ შორის ბრუნვა, ცივი ან ცხელი ლაქები, აჩქარებადი ქარები, გადინება — ეს ის ფაქტორებია, რომელთაც შეუძლია ინფრაწითელთან ახლოს მყოფი ცვალებადობის ახსნა, თუმცა ეს მექანიზმები ხშირად უზრუნველყოფენ მოკლეპერიოდიან ცვალებადობას ამპლიტუდით, რომელიც K დიაპაზონში ერთ მაგნიტუდას არ აღემატება.

„ჩვენი აზრით, ამ ფენომენს სრულად არ ხსნის ამ დროისათვის ჩვენთვის ცნობილი არც ერთი ახსნა, ძირითადად ინფორმაციის ნაკლებობის გამო. რაც შეეხება ამ ობიექტს, ჩვენ მხოლოდ შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ეს ანთება დაკავშირებულია ორ ევოლუციურ საფეხურს შორის გადასვლასთან: 0 კლასიდან I კლასში. მაგრამ ეს მხოლოდ ვარაუდია“, — ასკვნის ნიკოღოსიანი. 

მკვლევრები UKIDSS-J185318.36+012454.5-ზე შემდგომ დაკვირვებებს უკვე გეგმავენ. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ კვლევების გაგრძელება მხოლოდ სხვა ქვეყნების წარმომადგენელ მეცნიერებთან თანამშრომლობის გზით იქნება შესაძლებელი, რადგან ამ ობიექტზე ინფრაწითელ დიაპაზონში დაკვირვების შესაძლებლობები სომხეთში არ არსებობს.

ბიურაკანის ასტროფიზიკური ობსერვატორია


მომზადებულია Phys.org-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
წყალი ორი განსხვავებული სითხის სახით არსებობს - ისტორიული აღმოჩენა
წყალი ორი განსხვავებული სითხის სახით არსებობს - ისტორიული აღმოჩენა
წყალი ერთ-ერთი ყველაზე ფუნდამენტური მოლეკ
წაკითხვა
აღმოჩენილია უკიდურესი ჰელიუმის უიშვიათესი ვარსკვლავი
აღმოჩენილია უკიდურესი ჰელიუმის უიშვიათესი ვარსკვლავი
ასტრონომებმა კიდევ ერთი ექსტრემალური ვარსკვლავი აღმოაჩინეს. ვარსკვლავი GALEX J184559.8−413827
წაკითხვა
აღმოჩენილია 3000 წლის ნიღაბი, რომელმაც შესაძლოა სამხრეთ ამერიკის ისტორია გადაწეროს
აღმოჩენილია 3000 წლის ნიღაბი, რომელმაც შესაძლოა სამხრეთ ამერიკის ისტორია გადაწეროს
ჩრდილო-დასავლეთ არგენტინაში აღმოაჩინეს ოთ
წაკითხვა
მსოფლიოს დაკარგული ბუნებრივი საოცრება შესაძლოა კვლავ აღმოაჩინონ
მსოფლიოს დაკარგული ბუნებრივი საოცრება შესაძლოა კვლავ აღმოაჩინონ
თითქმის საუკუნის შემდეგ, რაც ვულკანის ამო
წაკითხვა
მოყვარულმა მეცნიერებმა მზესთან ახლოს ცივი ვარსკვლავი აღმოაჩინეს
მოყვარულმა მეცნიერებმა მზესთან ახლოს ცივი ვარსკვლავი აღმოაჩინეს
წლის დასაწყისში, დაინერგა სამოქალაქო მეცნ
წაკითხვა
ადამიანი შესაძლოა ევროპაში წარმოიშვა და არა აფრიკაში - ახალი კვლევა
ადამიანი შესაძლოა ევროპაში წარმოიშვა და არა აფრიკაში - ახალი კვლევა
სამხრეთ ევროპაში აღმოჩენილი 7,2 მილიონი წ
წაკითხვა
ასაკთან დაკავშირებული სიბრმავე მეცნიერებმა თვალებში ვირუსის შეყვანის შედეგად განკურნეს
ასაკთან დაკავშირებული სიბრმავე მეცნიერებმა თვალებში ვირუსის შეყვანის შედეგად განკურნეს
მცირე, წინასწარი კვლევის შედეგად დადგინდა
წაკითხვა
მისისიპის უნივერსიტეტთან საერთო სამარხი აღმოაჩინეს
მისისიპის უნივერსიტეტთან საერთო სამარხი აღმოაჩინეს
მისისიპის უნივერსიტეტის მიმდებარე ტერიტორიაზე, სამარხი აღმოაჩინეს, სადაც სავარაუდოდ, 7 ათასამ
წაკითხვა
2723

უახლესი