საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

24009

ანტარქტიდას უზარმაზარი, დელავერის შტატის ზომის აისბერგი სწყდება

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-07 21:36:00

მეცნიერთა განცხადებით, ანტარქტიდაზე, ყინულის შელფ ლარსენ C-ზე მოწყვეტის პირასაა უზარმაზარი აისბერგი, რომელიც დელავერის შტატის ზომისაა, მანჰეტენზე 100-ჯერ დიდი.

დეკემბრის ბოლოს, მოულოდნელად, 18 კმ-მდე გაიზარდა ნელა პროგრესირებადი ნაპრალი. როგორც დაკვირვებები აჩვენებს, 5000 კვადრატული კილომეტრი ფართობის აისბერგს მოწყვეტისგან მხოლოდ 20 კმ-იანი მონაკვეთი იცავს.

გაფართოვდა ნაპრალის სიგანეც; 2011 წელს იგი მხოლოდ 50 მეტრს შეადგენდა, ამჟამად კი 500 მეტრს.

„სასწაული იქნება თუ აისბერგი უახლოეს თვეებში არ მოსწყდა, მაგრამ ვფიქრობ, ეს გარდაუვალია“, — ამბობს პროფესორი ადრიან ლაკმენი.  

როდესაც ყინული აისბერგის სახით მოსწყდება, იგი ერთ-ერთი უდიდესი იქნება პლანეტაზე ჩვენთვის ცნობილ ათ უდიდეს მსგავს მოვლენას შორის. 

ლარსენ C-ს ყინულის შელფი ანტარქტიდის მეოთხე უდიდესი ყინულის შელფია და გადამწყვეტ როლს თამაშობს კონტინენტის ყინულის მოცულობის შენარჩუნებაში.

ყინულის სისქე დაახლოებით 350 მეტრია და ოკეანეში დასავლეთ ანტარქტიდასთან ტივტივებს. იგი ერთგვარი შემაკავებლის როლს ასრულებს მყინვარებისათვის, რათა ისინი ოკეანეში არ ჩავიდეს. 

იმის გამო, რომ ყინულის შელფი უკვე ოკეანეში ტივტივებს, ლარსენ C-ის დნობა არ გამოიწვევს ზღვის დონის პირდაპირ მომატებას.

თუმცა, მკვლევრებს უფრო მეტად აშინებს ის ფაქტი, რომ უზარმაზარი აისბერგი პატარ-პატარა აისბერგებად დანაწევრდება.

შეშფოთების მიზეზი მეცნიერებს ნამდვილად აქვთ, რადგან უკვე ჩამონგრეულია ყინულის ორი შელფი — ლარსენ A 1995 წელს და ლარსენ B 2002 წელს. 

ამ ყინულთა დაშლის შემდეგ, დრამატულად აჩქარდა მათ მიღმა მდებარე მყინვარები, რაც ოკეანეში უზარმაზარი მოცულობის ყინულის შესვლითა და ზღვის დონის მატებით დასრულდა.

გამოთვლილია, რომ თუკი ლარსენ C-ის შელფზე ამჟამად არსებული ყინულოვანი საფარი მთლიანად შევა ზღვაში, პლანეტის ოკეანის დონე 10 სანტიმეტრით აიწევს.

ამ მიზეზის გამო,  ლარსენ C-ზე წარმოქმნილი ნაპრალის ზრდას მეცნიერები წლების მანძილზე აკვირდებიან.

მოვლენათა განვითარების ზუსტი სცენარის განსაზღვრის მიზნით, მკვლევართა ჯგუფი ყინულის შელფს თანამგზავრისა და მიწისპირა ხელსაწყოების საშუალებით აკვირდება.

რამდენიმე ათწლეულში ერთხელ, ყინულის შელფისთვის აისბერგის მოწყვეტა ნორმალურია, მაგრამ ლარსენ C-ის ნაპრალის სწრაფმა ზრდამ მეცნიერები განსაკუთრებით შეაშფოთა.

ამ ეტაპზე, ჯგუფი დაზუსტებით ვერ ამბობს არის თუ არა ყინულის შელფის უპრეცედენტო რღვევა კავშირში კლიმატის ცვლილებასთან, თუმცა არსებობს მტკიცებულებები, რათა ვივარაუდოთ, რომ ყინულის საფარის სისქის შემცირებას ტემპერატურის მატება იწვევს.







მომზადებულია phys.org-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
2100 წლიდან დედამიწაზე მე-6 გლობალური გადაშენება დაიწყება - მათემატიკოსთა საგანგაშო პროგნოზი
2100 წლიდან დედამიწაზე მე-6 გლობალური გადაშენება დაიწყება - მათემატიკოსთა საგანგაშო პროგნოზი
მართალია, ძალიან ხშირად არ ხდება, მაგრამ გასული 540 მილიონი წლის განმავლობაში, პლანეტა, რომელ
წაკითხვა
ნილ დეგრას ტაისონი კაცობრიობას მკაცრად აფრთხილებს
ნილ დეგრას ტაისონი კაცობრიობას მკაცრად აფრთხილებს
ცნობილი ამერიკელი ასტროფიზიკოსი ნილ დეგრა
წაკითხვა
მეცნიერები ანტარქტიდის ქვეშ არსებულ თბილ მღვიმეებში საიდუმლო სიცოცხლის კვალს ეძებენ
მეცნიერები ანტარქტიდის ქვეშ არსებულ თბილ მღვიმეებში საიდუმლო სიცოცხლის კვალს ეძებენ
ავსტრალიელი მეცნიერები ანტარქტიდის მყინვა
წაკითხვა
ვულკანის მასიური ამოფრქვევა ანტარქტიდაზე, რომელმაც სამხრეთ ნახევარსფეროს კლიმატის ცვლილება გამოიწვია
ვულკანის მასიური ამოფრქვევა ანტარქტიდაზე, რომელმაც სამხრეთ ნახევარსფეროს კლიმატის ცვლილება გამოიწვია
რამდენიმე დღის წინ, ამერიკულ ჟურნალ Proce
წაკითხვა
კასპიის ზღვა თანდათან ორთქლდება — ელის თუ არა მსოფლიოს უდიდეს ტბას კატასტროფა
კასპიის ზღვა თანდათან ორთქლდება — ელის თუ არა მსოფლიოს უდიდეს ტბას კატასტროფა
მცხუნვარე მზის ქვეშ მოქცეული ტბორის მსგავ
წაკითხვა
ორი მეცნიერის მტკიცებით, გლობალური დათბობა მთლიანად ბუნებრივი პროცესების შედეგად მიმდინარეობს
ორი მეცნიერის მტკიცებით, გლობალური დათბობა მთლიანად ბუნებრივი პროცესების შედეგად მიმდინარეობს
ავსტრალიელმა ბიოლოგმა, კლიმატის მეცნიერებ
წაკითხვა
აშშ-მა პარიზის კლიმატის ცვლილების შეთანხმებიდან გასვლის პროცედურა დაიწყო
აშშ-მა პარიზის კლიმატის ცვლილების შეთანხმებიდან გასვლის პროცედურა დაიწყო
ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა პარიზის კლიმატის ცვლილების 
წაკითხვა
როგორი იქნება დედამიწა, თუ ყველა ყინული გადნება [ანიმაცია]
როგორი იქნება დედამიწა, თუ ყველა ყინული გადნება [ანიმაცია]
2015 წელს, NASA-მ განაცხადა, რომ დედამიწი
წაკითხვა