საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

ანტარქტიდას უზარმაზარი, დელავერის შტატის ზომის აისბერგი სწყდება

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-07 21:36:00

მეცნიერთა განცხადებით, ანტარქტიდაზე, ყინულის შელფ ლარსენ C-ზე მოწყვეტის პირასაა უზარმაზარი აისბერგი, რომელიც დელავერის შტატის ზომისაა, მანჰეტენზე 100-ჯერ დიდი.

დეკემბრის ბოლოს, მოულოდნელად, 18 კმ-მდე გაიზარდა ნელა პროგრესირებადი ნაპრალი. როგორც დაკვირვებები აჩვენებს, 5000 კვადრატული კილომეტრი ფართობის აისბერგს მოწყვეტისგან მხოლოდ 20 კმ-იანი მონაკვეთი იცავს.

გაფართოვდა ნაპრალის სიგანეც; 2011 წელს იგი მხოლოდ 50 მეტრს შეადგენდა, ამჟამად კი 500 მეტრს.

„სასწაული იქნება თუ აისბერგი უახლოეს თვეებში არ მოსწყდა, მაგრამ ვფიქრობ, ეს გარდაუვალია“, — ამბობს პროფესორი ადრიან ლაკმენი.  

როდესაც ყინული აისბერგის სახით მოსწყდება, იგი ერთ-ერთი უდიდესი იქნება პლანეტაზე ჩვენთვის ცნობილ ათ უდიდეს მსგავს მოვლენას შორის. 

ლარსენ C-ს ყინულის შელფი ანტარქტიდის მეოთხე უდიდესი ყინულის შელფია და გადამწყვეტ როლს თამაშობს კონტინენტის ყინულის მოცულობის შენარჩუნებაში.

ყინულის სისქე დაახლოებით 350 მეტრია და ოკეანეში დასავლეთ ანტარქტიდასთან ტივტივებს. იგი ერთგვარი შემაკავებლის როლს ასრულებს მყინვარებისათვის, რათა ისინი ოკეანეში არ ჩავიდეს. 

იმის გამო, რომ ყინულის შელფი უკვე ოკეანეში ტივტივებს, ლარსენ C-ის დნობა არ გამოიწვევს ზღვის დონის პირდაპირ მომატებას.

თუმცა, მკვლევრებს უფრო მეტად აშინებს ის ფაქტი, რომ უზარმაზარი აისბერგი პატარ-პატარა აისბერგებად დანაწევრდება.

შეშფოთების მიზეზი მეცნიერებს ნამდვილად აქვთ, რადგან უკვე ჩამონგრეულია ყინულის ორი შელფი — ლარსენ A 1995 წელს და ლარსენ B 2002 წელს. 

ამ ყინულთა დაშლის შემდეგ, დრამატულად აჩქარდა მათ მიღმა მდებარე მყინვარები, რაც ოკეანეში უზარმაზარი მოცულობის ყინულის შესვლითა და ზღვის დონის მატებით დასრულდა.

გამოთვლილია, რომ თუკი ლარსენ C-ის შელფზე ამჟამად არსებული ყინულოვანი საფარი მთლიანად შევა ზღვაში, პლანეტის ოკეანის დონე 10 სანტიმეტრით აიწევს.

ამ მიზეზის გამო,  ლარსენ C-ზე წარმოქმნილი ნაპრალის ზრდას მეცნიერები წლების მანძილზე აკვირდებიან.

მოვლენათა განვითარების ზუსტი სცენარის განსაზღვრის მიზნით, მკვლევართა ჯგუფი ყინულის შელფს თანამგზავრისა და მიწისპირა ხელსაწყოების საშუალებით აკვირდება.

რამდენიმე ათწლეულში ერთხელ, ყინულის შელფისთვის აისბერგის მოწყვეტა ნორმალურია, მაგრამ ლარსენ C-ის ნაპრალის სწრაფმა ზრდამ მეცნიერები განსაკუთრებით შეაშფოთა.

ამ ეტაპზე, ჯგუფი დაზუსტებით ვერ ამბობს არის თუ არა ყინულის შელფის უპრეცედენტო რღვევა კავშირში კლიმატის ცვლილებასთან, თუმცა არსებობს მტკიცებულებები, რათა ვივარაუდოთ, რომ ყინულის საფარის სისქის შემცირებას ტემპერატურის მატება იწვევს.







მომზადებულია phys.org-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
მაიკლ ბლუმბერგი - თეთრი სახლი ამერიკელ ხალხს ვერ დააბრკოლებს!
მაიკლ ბლუმბერგი - თეთრი სახლი ამერიკელ ხალხს ვერ დააბრკოლებს!
ნიუ-იორკის ყოფილი მერი, ბიზნესმენი და გაე
წაკითხვა
მაკრონი - ტრამპის გადაწყვეტილება ჩვენი პლანეტის წინაშე დაშვებული შეცდომაა
მაკრონი - ტრამპის გადაწყვეტილება ჩვენი პლანეტის წინაშე დაშვებული შეცდომაა
მე პატივს ვცემ ტრამპის გადაწყვეტილებას, მაგრამ მიმაჩნია, რომ ეს ჩვენი პლანეტის წინაშე დაშვებული შეცდომაა, - ამის შესახებ საფრანგეთის პრეზიდ
წაკითხვა
საფრანგეთის, გერმანიისა და იტალიის ლიდერები - პარიზის შეთანხმება ჩვენს ქვეყნებს შორის თანამშრომლობის ქვაკუთხედად რჩება
საფრანგეთის, გერმანიისა და იტალიის ლიდერები - პარიზის შეთანხმება ჩვენს ქვეყნებს შორის თანამშრომლობის ქვაკუთხედად რჩება
პარიზის შეთანხმება ჩვენს ქვეყნებს შორის თანამშრომლობის ქვაკუთხედად რჩება კლიმატის ცვლილებასთან ეფექტიანი და დროული ბრძოლისთვის და 2030 წლისათვის მდგრადი განვითარების გამოწვევების დღის წესრიგის რეალიზა
წაკითხვა
ტრამპი - აშშ პარიზის კლიმატის ცვლილებების ხელშეკრულებას ეთიშება
ტრამპი - აშშ პარიზის კლიმატის ცვლილებების ხელშეკრულებას ეთიშება
შეერთებული შტატები პარიზის კლიმატის ცვლილებების ხელშეკრულებას ეთიშება, - ამის შესახებ განცხადება ქვეყნის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა გააკეთ
წაკითხვა
10 ადგილი, რომელიც დედამიწიდან გაქრება, ვიდრე ცოცხლები ვართ
10 ადგილი, რომელიც დედამიწიდან გაქრება, ვიდრე ცოცხლები ვართ
გლობალური კლიმატური ცვლილებები გარემოსა დ
წაკითხვა
ანტარქტიდამ გამწვანება დაიწყო - გლობალური დათბობის წყალობით, კონტინენტი გეოლოგიურ წარსულში ბრუნდება
ანტარქტიდამ გამწვანება დაიწყო - გლობალური დათბობის წყალობით, კონტინენტი გეოლოგიურ წარსულში ბრუნდება
ანტარქტიდაზე მომუშავე მკვლევრებმა აღმოაჩი
წაკითხვა
არაბთა გაერთიანებული საამიროები ანტარქტიდიდან აისბერგების წაღებას აპირებს - ბრძოლა გვალვასთან
არაბთა გაერთიანებული საამიროები ანტარქტიდიდან აისბერგების წაღებას აპირებს - ბრძოლა გვალვასთან
არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში მუშავდება
წაკითხვა
ანტარქტიდის მყინვარული საფარის ქვეშ რელიეფის გიგანტური ფორმები აღმოაჩინეს
ანტარქტიდის მყინვარული საფარის ქვეშ რელიეფის გიგანტური ფორმები აღმოაჩინეს
ანტარქტიდის მყინვარული საფარის ქვეშ, მეცნ
წაკითხვა
23753

უახლესი