საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

„ჰაბლმა“ დააფიქსირა ულამაზესი გალაქტიკა, რომელიც უზარმაზარი ლაზერივით მოქმედებს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-03 22:37:00

ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა ამ დრომდე ყველაზე დეტალური ფოტო გადაუღო იდუმალებით მოცულ გალაქტიკა IRAS 16399-0937-ს, რომელიც გიგანტური, ასტრონომიული ლაზერივით მოქმედებს.

თუმცა, ეს არ გახლავთ თქვენი, ჩვეულებრივი ლაზერი. ხილვადი სინათლის ნაცვლად, გალაქტიკა მუდმივად გამოასხივებს ინტენსიურ მიკროტალღურ რადიაციას. „ამ გალაქტიკას ყველა სხვა გალაქტიკისგან განსხვავებული, ამაღელვებელი და ფუტურისტული კლასიფიკაცია აქვს — მას გააჩნია მეგამაზერი“, — ხსნის NASA (მიკროტალღა + ლაზერი = მეგამაზერი). 

მაზერები სამყაროში ბევრგანაა, სადაც კი მტვრის მოლეკულური ღრუბლები ზრდის, აძლიერებს და აფოკუსირებს სხვა მხარეს გამოყოფილ და მათში გავლილ მიკროტალღურ რადიაციას.

რამდენიმე მაზერი ჩვენს გალაქტიკაშიცაა, თუმცა IRAS 16399-0937-ის მეგამაზერი გაცილებით კაშკაშაა — 100 მილიონჯერ უფრო კაშკაშა და თითქმის მთლიანი გალაქტიკა მოქმედებს როგორც მაზერი. 

მიუხედავად იმისა, რომ დედამიწიდან 370 მილიონი სინათლის წლის მოშორებით მდებარე ამ გალაქტიკის შესახებ მეცნიერებმა უკვე დიდი ხანია რაც იციან, ჰაბლის მიერ გადაღებული ფოტო მისი შიდა სტრუქტურის ყველაზე უფრო დეტალური სურათია ამ დრომდე. გალაქტიკა არც ისე მშვიდია, როგორც ფოტოზე ჩანს, სინამდვილეში ეს გახლავთ მშფოთვარე გალაქტიკა.

IRAS 16399-0937 წარმოქმნილია ორი გალაქტიკის შეჯახების შედეგად, რომელთა ბირთვებიც ჯერ კიდევ შერწყმის პროცესში იმყოფება.

ეს ბირთვები ფოტოზე ნარინჯისფრადაა ასახული. მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანი სისტემა საკმაოდ შეკრული, კომპაქტური ჩანს, ორი ბირთვი ერთმანეთისგან 11 000-ზე მეტი სინათლის წლითაა დაშორებული. შედარებისათვის, მზესთან უახლოესი ვარსკვლავი 4,3 სინათლის წლითაა დაშორებული.


გარდა ამისა, ორი გალაქტიკის ბირთვი ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავებული ჩანს. ჩრდილოეთით მდებარეს IRAS 16399N ჰქვია, სამხრეთით კი IRAS 16399S. ეს უკანასკნელი ვარსკვლავებით გადაჭედილი რეგიონია, უზარმაზარი მაჩვენებლით მიმდინარეობს ახალი ვარსკვლავების დაბადება, ჩრდილოეთი ბირთვი კი სრულიად საპირისპირო თვისებებისაა, შეიცავს სუსტად იონიზებული ნეიტრალური გაზის უზარმაზარ ველს.

თუმცა, IRAS 16399N შეიცავს რაღაც ძალიან საყურადღებოს — ჰაბლის ფოტოებში ჩანს უზარმაზარი შავი ხვრელი, რომელიც ჩვენს მზეზე 100 მილიონჯერ მასიურია. 

თუ გსურთ ოდნავ მაინც წარმოიდგინოთ ამ შავი ხვრელის სიდიდე, უყურეთ ქვემოთ მოცემულ ვიდეოს და და მოამზადეთ გონება, რათა ეს ყოველივე აღიქვას.



მომზადებულია nasa.gov-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
რა სიჩქარით მოძრაობს მზე გალაქტიკის ცენტრის გარშემო და რა მანძილით ვართ დაშორებული სუპერმასიური შავი ხვრელიდან?
რა სიჩქარით მოძრაობს მზე გალაქტიკის ცენტრის გარშემო და რა მანძილით ვართ დაშორებული სუპერმასიური შავი ხვრელიდან?
„გაიას“ კოსმოსური ტელესკოპიდან მიღებული უ
წაკითხვა
თეთრმა ჯუჯა ვარსკვლავმა ჰალეის კომეტის „დიდი ძმა“ ჩაყლაპა - ჰაბლის აღმოჩენა
თეთრმა ჯუჯა ვარსკვლავმა ჰალეის კომეტის „დიდი ძმა“ ჩაყლაპა - ჰაბლის აღმოჩენა
პირველად ისტორიაში, ასტრონომები კოსმოსში მიმდინარე რაღაც მოულოდნელისა და უცნაურის მომსწრენი გ
წაკითხვა
ჰაბლმა ანდრომედაში სპირალები დაინახა
ჰაბლმა ანდრომედაში სპირალები დაინახა
ანდრომედას თანავარსკვლავედი ერთ-ერთია 88
წაკითხვა
ჩვენს გალაქტიკაში ზებგერითი კოსმოსური ღრუბელი დაძრწის - იაპონელ ასტრონომთა აღმოჩენა
ჩვენს გალაქტიკაში ზებგერითი კოსმოსური ღრუბელი დაძრწის - იაპონელ ასტრონომთა აღმოჩენა
დედამიწიდან 10 000 სინათლის წლის მოშორები
წაკითხვა
ჰაბლმა ლაყე კვერცხის ნისლეულში კაშკაშა ვარსკვლავის სიკვდილი გადაიღო
ჰაბლმა ლაყე კვერცხის ნისლეულში კაშკაშა ვარსკვლავის სიკვდილი გადაიღო
ფოტოზე ასახული ყელიანი გოგრის ნისლეული, ი
წაკითხვა
ირმის ნახტომის ჰალოში მდებარე ვარსკვლავები ჯგუფებად მოძრაობენ - ასტრონომთა აღმოჩენა
ირმის ნახტომის ჰალოში მდებარე ვარსკვლავები ჯგუფებად მოძრაობენ - ასტრონომთა აღმოჩენა
ჩვენს გალაქტიკას გარს აკრავს უზარმაზარი ჰ
წაკითხვა
ასტრონომებმა სამყაროს გაფართოების მაჩვენებელი გაზომეს - შესაძლოა საქმე ეხებოდეს ფიზიკის ახალ კანონებს
ასტრონომებმა სამყაროს გაფართოების მაჩვენებელი გაზომეს - შესაძლოა საქმე ეხებოდეს ფიზიკის ახალ კანონებს
შორეული გალაქტიკის გარშემო არსებული სინათ
წაკითხვა
რა როლს თამაშობენ სუპერმასიური შავი ხვრელები გალაქტიკათა შერწყმისას?
რა როლს თამაშობენ სუპერმასიური შავი ხვრელები გალაქტიკათა შერწყმისას?
დაახლოებით ოთხი მილიარდი წლის შემდეგ, ირმ
წაკითხვა
7801

უახლესი