საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

„ჰაბლმა“ დააფიქსირა ულამაზესი გალაქტიკა, რომელიც უზარმაზარი ლაზერივით მოქმედებს

მიხეილ ჭაბუკაშვილი
ადმინისტრატორი
გამოქვეყნებულია 2017-01-03 22:37:00

ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა ამ დრომდე ყველაზე დეტალური ფოტო გადაუღო იდუმალებით მოცულ გალაქტიკა IRAS 16399-0937-ს, რომელიც გიგანტური, ასტრონომიული ლაზერივით მოქმედებს.

თუმცა, ეს არ გახლავთ თქვენი, ჩვეულებრივი ლაზერი. ხილვადი სინათლის ნაცვლად, გალაქტიკა მუდმივად გამოასხივებს ინტენსიურ მიკროტალღურ რადიაციას. „ამ გალაქტიკას ყველა სხვა გალაქტიკისგან განსხვავებული, ამაღელვებელი და ფუტურისტული კლასიფიკაცია აქვს — მას გააჩნია მეგამაზერი“, — ხსნის NASA (მიკროტალღა + ლაზერი = მეგამაზერი). 

მაზერები სამყაროში ბევრგანაა, სადაც კი მტვრის მოლეკულური ღრუბლები ზრდის, აძლიერებს და აფოკუსირებს სხვა მხარეს გამოყოფილ და მათში გავლილ მიკროტალღურ რადიაციას.

რამდენიმე მაზერი ჩვენს გალაქტიკაშიცაა, თუმცა IRAS 16399-0937-ის მეგამაზერი გაცილებით კაშკაშაა — 100 მილიონჯერ უფრო კაშკაშა და თითქმის მთლიანი გალაქტიკა მოქმედებს როგორც მაზერი. 

მიუხედავად იმისა, რომ დედამიწიდან 370 მილიონი სინათლის წლის მოშორებით მდებარე ამ გალაქტიკის შესახებ მეცნიერებმა უკვე დიდი ხანია რაც იციან, ჰაბლის მიერ გადაღებული ფოტო მისი შიდა სტრუქტურის ყველაზე უფრო დეტალური სურათია ამ დრომდე. გალაქტიკა არც ისე მშვიდია, როგორც ფოტოზე ჩანს, სინამდვილეში ეს გახლავთ მშფოთვარე გალაქტიკა.

IRAS 16399-0937 წარმოქმნილია ორი გალაქტიკის შეჯახების შედეგად, რომელთა ბირთვებიც ჯერ კიდევ შერწყმის პროცესში იმყოფება.

ეს ბირთვები ფოტოზე ნარინჯისფრადაა ასახული. მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანი სისტემა საკმაოდ შეკრული, კომპაქტური ჩანს, ორი ბირთვი ერთმანეთისგან 11 000-ზე მეტი სინათლის წლითაა დაშორებული. შედარებისათვის, მზესთან უახლოესი ვარსკვლავი 4,3 სინათლის წლითაა დაშორებული.


გარდა ამისა, ორი გალაქტიკის ბირთვი ერთმანეთისგან ძალიან განსხვავებული ჩანს. ჩრდილოეთით მდებარეს IRAS 16399N ჰქვია, სამხრეთით კი IRAS 16399S. ეს უკანასკნელი ვარსკვლავებით გადაჭედილი რეგიონია, უზარმაზარი მაჩვენებლით მიმდინარეობს ახალი ვარსკვლავების დაბადება, ჩრდილოეთი ბირთვი კი სრულიად საპირისპირო თვისებებისაა, შეიცავს სუსტად იონიზებული ნეიტრალური გაზის უზარმაზარ ველს.

თუმცა, IRAS 16399N შეიცავს რაღაც ძალიან საყურადღებოს — ჰაბლის ფოტოებში ჩანს უზარმაზარი შავი ხვრელი, რომელიც ჩვენს მზეზე 100 მილიონჯერ მასიურია. 

თუ გსურთ ოდნავ მაინც წარმოიდგინოთ ამ შავი ხვრელის სიდიდე, უყურეთ ქვემოთ მოცემულ ვიდეოს და და მოამზადეთ გონება, რათა ეს ყოველივე აღიქვას.



მომზადებულია nasa.gov-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით


დატოვე კომენტარი
მსგავსი სიახლე
სამყაროში 2 ტრილიონი გალაქტიკაა
სამყაროში 2 ტრილიონი გალაქტიკაა
ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა ნოტინგჰემი
წაკითხვა
„ჰაბლმა“ უცნაურად მსუბუქი ცენტრალური შავი ხვრელი გადაიღო
„ჰაბლმა“ უცნაურად მსუბუქი ცენტრალური შავი ხვრელი გადაიღო
ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ გადაღებუ
წაკითხვა
ირმის ნახტომის უშორესი ვარსკვლავები შესაძლოა სხვა გალაქტიკიდან იყოს მოპარული
ირმის ნახტომის უშორესი ვარსკვლავები შესაძლოა სხვა გალაქტიკიდან იყოს მოპარული
ჩვენი გალაქტიკის დღეისათვის ცნობილი 11 ყვ
წაკითხვა
პანდორას გალაქტიკათგროვაში დიდი ოდენობით ახალი ულტრა-დიფუზიური გალაქტიკა აღმოაჩინეს
პანდორას გალაქტიკათგროვაში დიდი ოდენობით ახალი ულტრა-დიფუზიური გალაქტიკა აღმოაჩინეს
მასიურ
წაკითხვა
„ჰაბლმა“ მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედში მდებარე გალაქტიკა მოინადირა
„ჰაბლმა“ მეძებარი ძაღლების თანავარსკვლავედში მდებარე გალაქტიკა მოინადირა
1789 წლის აპრილის ერთ მშვენიერ საღამოს, ს
წაკითხვა
ასტრონომებმა ირმის ნახტომის სიახლოვეს გალაქტიკათა სუპერგროვა აღმოაჩინეს
ასტრონომებმა ირმის ნახტომის სიახლოვეს გალაქტიკათა სუპერგროვა აღმოაჩინეს
ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა, ირმის ნახ
წაკითხვა
„ჰაბლმა“ ქალწულის თანავარსკვლავედში მიმდინარე ტრანსფორმაცია გადაიღო
„ჰაბლმა“ ქალწულის თანავარსკვლავედში მიმდინარე ტრანსფორმაცია გადაიღო
ქალწულის თანავარსკვლავედი განსაკუთრებით მ
წაკითხვა
„ჰაბლმა“ ულამაზესი, აწეწილ-დაწეწილი გალაქტიკა დააფიქსირა
„ჰაბლმა“ ულამაზესი, აწეწილ-დაწეწილი გალაქტიკა დააფიქსირა
ახალი დაკვირვებების დროს, ჰაბლის კოსმოსურ
წაკითხვა
7695

უახლესი