საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
NASA-ს განცხადებით, პროქსიმა b-ზე ვერანაირი სიცოცხლე ვერ გადარჩება
გამოქვეყნებულია: 2017-02-09 22:11:00
NASA-მ შეიმუშავა ახალი მოდელი, რომლის მიზანიცაა განსაზღვროს, არის თუ არა სიცოცხლისათვის ვარგისი რომელიმე შორეული პლანეტა. როდესაც ეს მოდელი ჩვენი უახლოესი ვარსკვლავური მეზობელის გარშემო მოძრავ ახლახან აღმოჩენილ კლდოვან პლანეტა პროქსიმა კენტავრი b-ს მოარგეს, გაირკვა, რომ იქ შესაძლოა სულაც არ იყოს არამიწიერი სიცოცხლისთვის შესაფერისი პირობები. პროქსიმა კენტავრი b გასული წლის აგვისტოში აღმოაჩინეს. გაირკვა, რომ იგი დაახლოებით დედამიწის ზომისაა და ჩვენი უახლოესი ვარსკვლავური სისტემის სასიცოცხლო ზონაში მდებარეობს; ასევე გამოითქვა ვარაუდი, რომ შესაძლოა ის წყლით ყოფილიყო დაფარული.აღმოჩენის დღეებში, პლანეტის სიახლოვემ და პოტენციური სიცოცხლის არსებობამ ხალხი იმდენად აღაფრთოვანა, რომ რუსმა მილიარდერმა იური მილნერმა სპეციალური გეგმაც კი წარმოადგინა, რომელიც უახლოსი 50 წლის განმავლობაში, ჩვენგან 4,37 სინათლის წლით დაშორებულ პლანეტასთან ხომალდის გაგზავნას გულისხმობს.თუმცა, NASA-ს ახალი კვლევის მიხედვით, პროქსიმა კენტავრი b მკვდარი პლანეტაა, რისი მიზეზიც დედა-ვარსკვლავის მიერ მასზე ძალადობაა.სასიცოცხლო ზონა ეწოდება არეალს ვარსკვლავის გარშემო, რომელიც არც ძალიან ცხელია და არც ძალიან ცივი იმისათვის, რათა პლანეტის ან მთვარის ზედაპირზე თხევადი წყლის შენარჩუნება მოხდეს.სხვა მზის სისტემებთან არსებული კოსმოსის ეს ზონები საუკეთესო ადგილებად მიიჩნევა სიცოცხლის ნიშნების საძიებლად. იგი ეყრდნობა იმ სახელმძღვანელო პრინციპს, რომლის მიხედვითაც, დედამიწაზე არის თხევადი წყალი და შესაბამისად სიცოცხლეც.რა თქმა უნდა, მხოლოდ ის ფაქტი, რომ პლანეტა სასიცოცხლო ზონაშია მოქცეული, არ იძლევა გარანტიას, რომ მას სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი ოკეანეებიც ექნება. ნორმალური ატმოსფეროს გარეშე, ძნელია წყლის თხევად მდგომარეობაში შენარჩუნება. კონდენსაციისთვის არანაკლებ ცუდია სქელი ატმოსფეროს ქონაც, რომელიც ზედმეტად ბერვ სიცხეს იჭერს. მიუხედავად ამისა, ეს ზონა მაინც მიიჩნევა საუკეთესო ადგილად სიცოცხლისათვის ხელსაყრელ პლანეტებსა და მთვარეებზე ნადირობისათვის. ამ დრომდე, ამ ზონაში შესაძლებელია რადიაციული ნაკადის, ანუ მზის ნათებისა და ორბიტაზე მოძრავი სხეულის მასის განსაზღვრა. 
წაკითხვა
მეცნიერებმა ავსტრალიის სანაპიროსთან ისტორიაში უდიდესი წყალქვეშა მეწყერი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-08 19:54:00
დიდ ბარიერულ რიფთან, მეცნიერებმა აღმოაჩინეს დღემდე ცნობილი უდიდესი წყალქვეშა მეწყერი. უძველესი, ჩამოშლილი ქანების მოცულობა 30-ჯერ აღემატება ავსტრალიის სახელგანთქმულ კლდოვან ფორმაციას — ულურუს. უძველესი მეწყერის კომპლექსი, რომელსაც გლორიას ბორცვების დაწევას უწოდებენ, წარმოადგენს 300 000 წლის წინ, უმძლავრესი ზღვისქვეშა კოლაფსის შედეგად, ავსტრალიის კონტინენტური შელფისთვის მოწყვეტილ დანალექთა უდიდეს მოცულობას.„დაწევა“ ეს არის მიწის მასა, რომელიც ბორცვებიდან თუ კლდეებიდან მატერიის გადაადგილების შედეგად რჩება. შესაძლოა ბევრს ეგონოს, რომ მეწყერები მხოლოდ ხმელეთზე ხდება, მაგრამ ცდება — მეწყერი ზღვებშიც ხდება. მკვლევართა ჯგუფმა, რომელსაც ესპანეთის გრანადის უნივერსიტეტის მეცნიერი  ანხელ პუგა-ბერნაბეუ ხელმძღვანელობს, მეწყერი მას შემდეგ იპოვა, რაც ოკეანის ფსკერზე, 30 კმ მანძილზე გადაჭიმული ნაშალთა ველი აღმოაჩინა.„გაოცებულები დავრჩით, როდესაც დიდი ბარიერული რიფის ფსკერის 3D რუკებზე დატანისას ბორცვების ეს გროვა შევნიშნეთ“, — ამბობს ჯეიმს კუკის უნივერსიტეტის მკვლევარი რობინ ბიმენი.„ამ არეალზე, რომელის შედარებით ბრტყლად მიიჩნეოდა, არის რვა ბორცვი, რომელთა სიმაღლეც დაახლოებით 100 მეტრია და გადაჭიმულია 3 კილომეტრზე“.ეს ბორცვები, 70 სხვა პატარა ბორცვთან ერთად, 2007 წელს აღმოაჩინეს და ისინი წყალქვეშ, 1350 მეტრ სიღრმეზეა განლაგებული. მას შემდეგ, მეცნიერები აქტიურად ცდილობდნენ გაერკვიათ მათი წარმომავლობა.რუკების თვალიერებისას მკვლევრები თანდათან მიადგნენ გლორიას ბორცვების დაწევას, რომელიც დიდი ბარიერული რიფის გასწვრივ, 20 კილომეტრზეა გადაჭიმული. შელფის გადაადგილებისას, მოსწყდა და ოკეანის ფსკერზე დაეცა 32 კუბური კილომეტრის მოცულობის ქანები. ასეთი მასიური გადაადგილების ეფექტი შეუმჩნეველი არ უნდა დარჩენილიყო წყლის ზედაპირზეც.მკვლევართა გათვლით, 300 000 წლის წინ მომხდარი ეს წყალქვეშა კოლაფსი გამოიწვევდა გიგანტურ ცუნამის, რომელსაც თან უნდა ხლებოდა 27-მეტრიანი ტალღები.იქიდან გამომდინარე, რომ გლორიას ბორცვების დაწევა აღმოსავლეთ ავსტრალიის სანაპიროდან მხოლოდ 75 კილომეტრითაა დაშორებული, ამ
წაკითხვა
ბრაზილიელი გოგონა, რომელიც მიკროცეფალიით დაიბადა, მოდელი გახდა
გამოქვეყნებულია: 2017-02-08 19:45:00
ბრაზილიელი გოგონა, რომელიც მიკროცეფალიით დაიბადა, მსოფლიოში პირველი ადამიანია ვინც ამ მდგომარეობით მოდელი გახდა. ანა ვიქტორია ლეგო 17 წლისაა და ჩრდილოეთ ბრაზილიაში, ოჯახთან ერთად ცხოვრობს.როდესაც გოგონა დაიბადა, ექიმებმა მშობლებს უთხრეს რომ ის ვერასდროს გაივლიდა. თუმცა, ანას განვითარებამ ყველა მოლოდინს გადააჭარბა.ანა სამოდელი სააგენტო BM-მა ფოტოსესიაში გადაიღო. ის იმედოვნებს რომ ბრაზილიის მოდის კვირეულზეც მოხვდება და საკუთარ ოცნებას აისრულებს.  ანა ბავშვობაში
წაკითხვა
თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 99 წლისაა
გამოქვეყნებულია: 2017-02-08 18:49:00
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 99 წლისაა. ამ წუთებში უნივერსიტეტის ისტორიულ კორპუსში უნივერსიტეტის დაარსების დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიება იმართება. გაიხსნა კავკასიაში პირველი უნივერსიტეტის ისტორიისადმი მიძღვნილი ფოტოგამოფენა. დაჯილდოვდებიან ღვაწლმოსილი პროფესორები და წარჩინებული სტუდენტები. უნივერსიტეტშია ლიზა ციციშვილი და მას პირდაპირ ეთერში ვრთავთ. 
წაკითხვა
ბაქსვუდის სკოლის მოსწავლეებს ნიუ-იორკში აღმოსავლეთ ევროპის საუკეთესო დელეგაციის ჯილდო გადაეცათ
გამოქვეყნებულია: 2017-02-08 12:22:00
ბაქსვუდის სკოლის მოსწავლეებს ნიუ-იორკში, გაერო-ს შტაბ-ბინაში, აღმოსავლეთ ევროპის საუკეთესო დელეგაციის ჯილდო გადაეცათ. მონაწილეებმა 1- 4 თებერვალს ნიუ-იორკში გამართულ გაერო-ს მოდელირების კონფერენციაში მიიღეს მონაწილეობა. ღონისძიება გაერო-ს ასოციაციების მსოფლიო ფედერაციის მიერ იყო ორგანიზებული და მასში 65 ქვეყნის 850-ზე მეტი დელეგატი იღებდა მონაწილეობას. საქართველოს სახელით კონფერენციაში 12 ბაქსვუდელი მოსწავლე მონაწილეობდა. მათ შორის ორმა-რატი ფიფიამ და გიორგი აროშიძემ საუკეთესო დიპლომატის ჯილდოები მიიღეს. ხოლო კიდევ ორმა - ირაკლი სვანიძემ და ლუკა ზედგინიძემ კონფერენციის სამდივნოსაგან განსაკუთრებული საჯარო შექება. ღონისძიებაზე მონაწილე 12 დელეგატი გვიან ღამით სამშობლოში დაბრუნდა. 
წაკითხვა
დაფიქსირებულია იმდენად მტაცებელი შავი ხვრელი, რომ იგი ფიზიკის ლიმიტებს ეწინააღმდეგება
გამოქვეყნებულია: 2017-02-07 23:55:00
ასტრონომებმა აღმოაჩინეს გიგანტური შავი ხვრელი, რომელიც იმდენად მშიერია, რომ უკვე ათ წელზე მეტია, ვარსკვლავს ჭამს — ეს დრო 10-ჯერ აღემატება აქამდე დაფიქსირებულ ნებისმიერი ვარსკვლავური „სადილის“ ხანგრძლივობას.ეს გახლავთ შავი ხვრელის მიერ შეჭმული უდიდესი საკვები, რაც აქამდე გვინახავს; ამავე დროს, ნადიმის ასეთი ხანგრძლივობიდან გამომდინარე, მეცნიერები ვერ ხსნიან თუ როგორ შეიძლებოდა ეს პროცესი ამდენ ხანს გაგრძელებულიყო ფიზიკის კანონების დარღვევის გარეშე. ამ კითხვაზე პასუხმა შესაძლოა ასევე გვითხრას თუ როგორ გახდნენ სამყაროს ადრეულ დღეებში შავი ხვრელები უფრო მასიურები, რისი ახსნაც ამ დრომდე არ შეგვიძლია.როდესაც ვარსკვლავი შავ ხვრელთან ზედმეტად ახლოს მიდის, შავი ხვრელის უზარმაზარ გრავიტაციულ ძალას შეუძლია ვარსკვლავი დაგლიჯოს — მოვლენა, რომელსაც გრავიტაციულ დანგრევას უწოდებენ.რენტგენული გსამოსხივების გამოყოფის წყალობით, მკვლევრებს აქამდეც არაერთი გრავიტაციულ დანგრევის შემთხვევა აქვთ დაფიქსირებული. იმ დროს, როდესაც შავი ხვრელი ვარსკვლავს ანადგურებს,  კონტენტის გარკვეულ ნაწილს კოსმოსში მაღალი სიჩქარით ტყორცნის, დანარჩენს კი შთანთქავს, ხდება უფრო დიდი და ამ პროცესში გამოყოფს რენტგენული რადიაციის სუპერ ცხელ ანთებებს.თუმცა,  გრავიტაციული დანგრევის მოვლენათა უმეტესი ნაწილი ხანმოკლე პროცესია; სწორედ ამიტომ არის ახალი აღმოჩენა გასაოცარი.„ჩვენ მოწმენი ვართ ვარსკვლავის თვალწარმტაცი და გაჭიანურებული სიკვდილისა“, — ამბობს ნიუ-ჰემპშირის უნივერსიტეტის უფროსი მკვლევარი დეჩენგ ლინი.„1990-იანი წლებიდან დღემდე, დაფიქსირებული გვაქვს გრავიტაციული დანგრევის უამრავი მოვლენა, თუმცა არც ერთი მათგანი ასე კაშკაშა იმდენ ხანს არ დარჩენილა, რამდენიც ეს შემთხვევა“.შავი ხვრელის ეს ნადიმი იმდენად ხანგრძლივია, რომ იგი შეუსაბამობაში მოდის ფიზიკის ლიმიტებთან — ვარსკვლავის განადგურების პროცესმა გადააჭარბა ე. წ. ედინგტონის ლიმიტს, რაც აღნიშნავს ვარსკვლავის ნათების იმ მაქსიმუმს, რომლის მიღწევაც მას სტაბილურობის დაკარგვამდე შეუძლია.მკვლევართა მოსაზრებით, თუკი ვარსკვლავი ამ სიკაშკაშის მისაღწევად საკმარის რადიაციას გამოყოფს, გრავიტაციას მისი მთლიანობის შენარჩუნება გაუჭირდება. სწორედ ამ მიზეზის გამო, გაურკვეველია თუ როგორ მიაღწიეს უზარმაზარ ზომებს მრავალი გალაქტიკის, მათ შორის ირმის ნახტომში ცენტრში არსებულმა სუპერმასიურმა შავმა ხვრელებმა. ა
წაკითხვა
ელონ მასკმა ლოს-ანჯელესის ქვეშ გიგანტური გვირაბის გათხრა დაიწყო
გამოქვეყნებულია: 2017-02-07 19:41:00
კომპანია Tesla-სა და SpaceX-ის ხელმძღვანელი ელონ მასკი სწრაფად გადაერთო საბურღი კომპანიის ჩამოყალიბებაზე. გასული წლის იანვარში, მან Hyperloop Pod Competition-ზე წარადგინა სპეციალური შეთავაზება კომპანიისთვის, რომელიც ტრაფიკს მიწისქვეშა გვირაბების გამოყენებით შეამსუბუქებდა.ერთი წლის შემდეგ, მასკმა განაცხადა, რომ გვირაბის მშენებლობა შესაძლოა თებერვლის ბოლოს, ლოს-ანჯელესში დაეწყო. მან პირობა არ დაივიწყა და გასულ კვირას, მისმა ახალმა საბურღმა მანქანამ SpaceX-ის Hyperloop Pod Competition-ის ფარგლებში, გვირაბის სადემონსტრაციო გათხრა დაიწყო.მიუხედავად იმისა, რომ მანქანამ ჯერ მხოლოდ ხვრელი გათხარა, მისი გუნდი სრული გვირაბის გაყვანას გეგმავს.მასკს არ დაუკონკრეტებია თუ როგორ იფუქნციონირებს გვირაბი, თუმცა შესაძლოა მასში ჰიპოთეტური სატრანსპორტო საშუალება Hyperloop-ი ჩაერთოს, მას შემდეგ, რაც გადაწყდება, რომ მას მუშაობა შეეძლება როგორც მიწის ზედაპირზე, ისე მიწისქვეშ. აღნიშნულ კავშირს მასკი არ უარყოფს.ცნობისმოყვარე ადამიანთათვის, ვისაც აინტერესებს თუ როგორ გამოიყურება მასკის საბურღი მანქანა, მან ფოტო თავის Twitter-ზე გამოაქვეყნა. შესაძლოა ეს იყოს მასიური საბურღი მანქანის მხოლოდ ერთი ნაწილი, საჭრელი თავის გარეშე. მიუხედავად იმისა, რომ გვირაბის მთხრელი მანქანები უკვე არსებობს, მასკის კომპანია შესაძლოა უნიკალური იყოს, რადგან ეს მანქანა გათხრის უფრო სწრაფად და სტანდარტულ მეთოდს ათჯერ დააჩქარებს.თუკი მასკის მანქანა გვირაბებს უფრო სწრაფად და მარტივად გაიყვანს, მიწისქვეშა ტრანზიტი შესაძლოა უფრო პოპულარული გახდეს.გვირაბები შესაძლოა მართლაც იყოს გამოსავალი მძიმე ტრაფიკიდან, განსაკუთრებით ურბანულ არეალებში.მასკი ჯერჯერობით არა კონკრეტებს, შექმნის თუ არა ცალკე კომპანია Boring Company-ს.პროექტი შეესაბამება Tesla-ს მისიას, რომ განტვირთოს საგზაო მოძრაობა, რაც თავის მხრივ შეამცირებს საწვავის მოხმარებასა და გამონაბოლქვს.
წაკითხვა
პირველი ვერტიკალური ტყე აზიაში - 3 000 მცენარე და უხვი ჟანგბადი
გამოქვეყნებულია: 2017-02-07 12:55:00
ვერტიკალური ტყე ჩინეთის ახალი საოცრებაა. ნანიინგის პროვინციაში მდებარე შენობები, მწვანე საფარითაა დაფარული. ისინი დღეში 132 გირვანქა (60კგ) ჟანგბადს გამოიმუშავებენ.ამ კომპლექსს ნანიინგის ტყეს ეძახიან და მისი სრულად დასრულება 2018 წლისათვისაა დაგეგმილი. ეს იქნება აზიაში პირველი ვერტიკალური ტყე. პროექტი იტალიელმა არქიტექტორმა სტეფანო ბოერიმ დააპროექტა. ყველაზე მაღალ შენობებში განთავსებულია ოფისები, მუზეუმები, მწვანე არქიტექტურის სკოლა, კლუბები, აუზები და ასე შემდეგ. აივნებიდან იშლება არაჩვეულებრივი ხედები, რომელიც ნებისმიერ ადამიანს მონუსხავს. არქიტექტორი სტეფანო ცნობილია მწვანე შენობებით, მან უკვე დააპროექტა მსგავსი შენობები იტალისა და შვეიცარიაში.
წაკითხვა
მარსზე 2 მლრდ წლიანი ვულკანური აქტივობის კვალი იპოვეს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-06 21:42:00
2012 წელს, აფრიკაში აღმოჩენილი მარსული წარმოშობის მეტეორიტის ანალიზების შედეგად დადგინდა, რომ მინიმუმ 2 მილიარდი წლის განმავლობაში, წითელ პლანეტაზე ვულკანური აქტივობები მიმდინარეობდა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მზის სისტემაში არსებული ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივმოქმედი ვულკანები სწორედ მარსზე იყო.საკმაოდ დიდ ფართობზე წარმოქმნილი ფარისებრი ვულკანები და ლავის ნაკადები ჰავაის კუნძულებზე არსებული ფორმაციების მსგავსია. მარსის უდიდესი ვულკანია ოლიმპის მთა, რომლსი სიმაღლეც 26 კილომეტრია. ეს თითქმის სამჯერ მეტია დედამიწის უმაღლეს ვულკან მაუნა-კეაზე.ჰიუსტონის უნივერსიტეტის პროფესორისა და ჟურნალ Science Advances-ში გამოქვეყნებული კვლევის ავტორის, ტომ ლაპენის თქმით, ახალი აღმოჩენები ახალ შესაძლებლობებს იძლევა იმის გასარკვევად თუ როგორ ჩამოყალიბდა მარსი და როგორი იყო მისი ვულკანური წარსული.მარსის ვულკანების ქანების შემადგენლობის შესახებ არსებული ინფორმაციის უდიდესი ნაწილი ჩვენ დედამიწაზე ნაპოვნი მეტეორიტებიდან ვიცით. სხვადასხვა ნივთიერებათა ანალიზების შედეგად გაირკვა მეტეორიტების ასაკი, მათი მაგმის წყარო, კოსმოსში გატარებული დროისა და დედამიწაზე ყოფნის ხანგრძლივობა.1 მილიონი წლის წინ, მარსის ზედაპირზე, ვულკანს ან ლავის ვაკეს რაღაც დაეცა. შეჯახების შედეგად, ქანები კოსმოსში გაიტყორცნა. ამ ქანების ზოგიერთმა ფრაგმენტმა დედამიწის ორბიტა გადაკვეთა და პლანეტაზე მეტეორიტების სახით ჩამოცვივდა.2012 წელს ნაპოვნი მეტეორიტი სახელად ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკა 7635 შერგოტიტის ტიპის ვულკანური ქანი აღმოჩნდა. აღმოჩენილია მსგავსი ქიმიური შემადგენლობისა და გამოტყორცნის დროის კიდევ სხვა 11 მარსული მეტეორიტი.„ვნახეთ, რომ ისინი ერთი და იგივე ვულკანური წყაროდანაა წამოსული. იმის გათვალისწინებით, რომ ერთი და იგივეა მათი გამოტყორცნის დროც, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ყველა მათგანი მარსის ერთი და იგივე ადგილიდან მომდინარეობს“, — ამბობს ლაპენი. ერთად აღებული ყველა ეს მეტეორიტი მარსის ერთ კონკრეტულ ადგილმდებარეობაზე მიუთითებს. ადრე გამოკვლეული მეტეორიტების ასაკი 327-600 მილიონ წლებში მერყეობდა. ლაპენის მკვლევართა ჯგუფის მიერ შესწავლილი მეტეორიტი კი 2,4 მილიარდი წლის წინაა წარმოქმნილი და იძლევა იმის ვარაუდის შესაძლებლობას, რომ იგი გამოტყორცნილია მზის სისტემის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივმოქმედი ვულკანური ცენტრებიდან.
წაკითხვა
ჩაკეტე გასაღებით სოციალური ქსელი - ორმაგი დაცვა ფეისბუქისგან
გამოქვეყნებულია: 2017-02-06 16:45:00
სოციალური ქსელი ჩვენი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. ამაზე უკვე აღარ ვდაობთ. შესაბამისად ჩვენი ანგარიშების უსაფთრხოება ინტერნეტში წინა პლანზე იწევს. ვის გვინდა, ერთ დღესაც სოციალური ქსელის ანგარიში გაგვიტეხონ და ჩვენი პირადი ინფორმაცია მოიპარონ? - ბუნებრივია, არავის.სწორედ ამიტომ, Facebook დიდ ყურადღებას უთმობს უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ ამბებს. რამდენიმე კვირის წინ მან სპეციალური პორტალიც კი შესთავაზა ამ მხრივ ყველაზე საყურადღებო და საფრთხილო სეგმენტს – მშობლებსა და თინეიჯერებს.facebook ანგარიშებისთვის არსებობს ე.წ. ორნაბიჯიანი დაცვა, რომელიც მობილურზე sms-ად მოსულ კოდს მოითხოვს, მაგრამ ეს ხელსაწყო უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ ყველა პრობლემას ვერ აგვარებს.Facebook – მა გადაწყვიტა უსაფრთხოების მაქსიმალურად დასაცავად ხელშესახები გასაღები შეექმნა. Login approvals – ორსაფეხურიანი დაცვის სისტემაა, რომელიც თქვენს პირად ანგარიშს იცავს უცხო ხელში აღმოჩენისგან. ნაკლებად სავარაუდოა, ყოველ წამს მობილურზე გვქონდეს წვდომა – შეიძლება დაჯდეს, დაიკარგოს ან უბრალოდ არ ფუნქციონირებდეს. ამ დროს უცხო desktop-იდან თქვენს ანგარიშზე შესვლა დამატებით ძალისხმევასა და დროს მოითხოვს.Facebook – ის შემოთავაზება, ,,ხელშესახები გასაღები”, მომხმარებლს დამატებით უსაფრთხოებასა და კომფორტს სთავაზობს. თქვენ შეგიძლიათ, ანგარიშს დაუკავშიროთ ახალი ხელსაწყო, რომელიც USB-სთან იქნება ინტეგრირებული.Facebook Security Settings -ში შესვლის შემდეგ, როგორც ამას ქვემოთ ხედავთ, შეძლებთ გაააქტიუროთ ფუნქცია. მნიშვნელოვანია, რომ ხელშესახები გასაღები არა მხოლოდ facebook ანგარიშისთვის, არამედ google, dropbox და სხვა პლატფორმებისთვისაც იმუშავებს. ფუნქციის გამოსაყენებლად არ დაგავიწყდეთ chrome-ის უახლესი ვერსიის დაყენება.გასაღების შეძენა შეგიძლიათ ამ ლინკზე.წყარო: socialsharks
წაკითხვა
ჩვენს გალაქტიკაში ზებგერითი კოსმოსური ღრუბელი დაძრწის - იაპონელ ასტრონომთა აღმოჩენა
გამოქვეყნებულია: 2017-02-04 21:45:00
დედამიწიდან 10 000 სინათლის წლის მოშორებით მდებარე აფეთქებული ვარსკვლავის ნარჩენებზე დაკვირვებისას, იაპონელ ასტრონომთა ჯგუფმა მოლეკულების უცნაური ღრუბელი შენიშნა, რომელიც ირმის ნახტომში დაძრწის. იგი იმდენად სწრაფად დაჰქრის, რომ ამ უცნობ ფენომენს მკვლევრებმა „ტყვია“ უწოდეს.ღრუბლის წარმოუდგენელი სისწრაფის მიზეზე უცნობია, თუმცა ყველა ნიშანი იმაზე მიუთითებს, რომ იგი მოხეტიალე შავმა ხვრელმა გატყორცნა.მიუხედავად სინათლის შთანთქმის უნარისა, ყველა შავი ხვრელი ადვილად შესამჩნევი როდია. ზოგჯერ ისინი საკუთარ თავს ახლომდებარე ვარსკვლავიდან მატერიის მოპარვის დროს ამჟღავნებენ, რომელსაც აცხელებენ და რენტგენული გამოსხივების გამოყოფას აიძულებენ.თუკი შავი ხვრელები ვარსკვლავთშორის სივრცეში ეულად დაეხეტებიან, მათი შემჩნევა თითქმის შეუძლებელია.ამ შემთხვევაში, შავი ხვრელის ჩრდილოვანი გავლენით შეიძლება აიხსნას თუ რატომ მიჰქრის 120 კმ/წმ სიჩქარით 2 სინათლის წლის ზომის ეს მოლეკულათა ღრუბელი და რატომ ფართოვდება იგი 50 კმ/წმ სიჩქარით.რაც ყველაზე უცნაურია, ღრუბელი ირმის ნახტომის ბრუნვის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობს.  სუპერნოვა W44-ის ნარჩენების მიმდებარედ არსებული ღრუბლების შესასწავლად, იაპონიის კეიოს უნივერსიტეტის ასტრონომებმა გამოიყენეს ნობეიამის რადიო-ობსერვატორიის 45-მეტრიანი ტელესკოპი და ჩილეში მდებარე ტელესკოპი ASTE. მათ აინტერესებდათ გაეგოთ თუ როგორ ხდება სუპერნოვას ენერგიის გადაცემა მიმდებარედ არსებული გაზისათვის.თუმცა, მათ იხილეს ღრუბელი, რომელიც იმაზე ბევრად სწრაფად მოძრაობდა, ვიდრე მისთვის ამ სიჩქარის მინიჭება მხოლოდ სუპერნოვას შეეძლო. „მისი კინეტიკური ენერგია რამდენიმე ათეულჯერ მეტია, ვიდრე ეს სუპერნოვა W44-ს შეეძლო მიეცა“, — ამბობს უფოსი მკვლევარი მასაია იამადა.მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლოა უცხოპლანეტელთა თემატიკაზე გადაღებული ფილმებიდან სხვანაირად იცოდეთ, ტექნიკურად, ბგერას კოსმოსში გავრცელება იმ შემთხვევაში შეუძლია თუ იქ არსებობს ენერგია და ნაწილაკების საკმარისი სიმჭიდროვე. გაზისა და მტვრის ღრუბლებში ნაწილაკების სიმჭიდროვე დედამიწასთან შედარებით იმდენად დაბალია, რომ  ტალღები ბევრად ნელა ვრცელდება.„ტყვია“ ღრუბელი ამ სიჩქარეს მინიმუმ ორი მაგნიტუდით აჭარბებს და შედეგად, იგი ნამდვილად არის ზებგერითი კოსმოსური ღრუბელი.თავიანთი დაკვი
წაკითხვა
ჰაბლმა ლაყე კვერცხის ნისლეულში კაშკაშა ვარსკვლავის სიკვდილი გადაიღო
გამოქვეყნებულია: 2017-02-04 12:20:00
ფოტოზე ასახული ყელიანი გოგრის ნისლეული, იგივე ლაყე კვერცხის ნისლეული (ტექნიკური სახელი OH 231.8+04.2) თვალწარმტაცი მაგალითია მზის მსგავსი, დაბალმასიანი ვარსკვლავის სიკვდილისა. ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ გადაღებულ სურათზე აღბეჭდილია ვარსკვლავის წითელი გიგანტის ფაზიდან პლანეტურ ნისლეულში გადასვლის სწრაფი ტრანსფორმაცია; ამ პროცესში, ვარსკვლავი გაზისა და მტვრის გარე ფენებს მიმდებარე სივრცეში გამოაფრქვევს. ბოლოს გამოტყორცნილი ნივთიერებები უზარმაზარი სიჩქარით საწინააღმდეგო მიმართულებით მიექანება — ყვითლად ასახული გაზი საათში 1 მილიონი კილომეტრი სიჩქარით მოძრაობს. ვარსკვლავის ევოლუციის ამ ფაზის გადაღებას ასტრონომები უიშვიათესად ახერხებენ, რადგან იგი უკიდურესად სწრაფად მიმდინარეობს. ნავარაუდევია, რომ მომდევნო ათასი წლის განმავლობაში, ნისლეული სრულფასოვან პლანეტურ ნისლეულად იქცევა. ამ ნისლეულს ლაყე კვერცხის ნისლეულსაც უწოდებენ, რადგან შეიცავს დიდი ოდენობით გოგორდს — ელემენტს, რომელსაც სხვა ელემენტებთან შერწყმის დროს ლაყე კვერცსის სუნი აქვს. თუმცა საბედნიეროდ, ეს ნისლეული ჩვენგან 5 000 სინათლის წლის მოშორებით, კიჩოს თანავარსკვლავედში მდებარეობს.მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით 
წაკითხვა
მარსის ჩრდილოეთ პოლუსის სპირალური, ყინულოვანი კანიონები
გამოქვეყნებულია: 2017-02-03 22:40:00
ევროპის კოსმოსური სააგენტოს (ESA) მისია „მარს-ექსპრესის“ ახალ მოზაიკაზე კარგად ჩანს წითელი პლანეტის ჩრდილოეთ პოლუსზე არსებული ყინულოვანი ქუდი და მუქი, სპირალური ხვეულები.მოზაიკა 2004-2010 წლებში, ორბიტაზე 32-ჯერ შემოვლის შედეგად გადაღებული ფოტოებისგან ააწყვეს და მასზე ასახულია დაახლოებით ერთი მილიონი კვადრატული კილომეტრი ტერიტორია.მარსის ყინულოვანი ქუდი პერმანენტული, უძრავი წარმონაქმნია, თუმცა ზამთარში, როდესაც ტემპერატურა კიდევ უფრო ეცემა, პლანეტის ატმოსფეროში არსებული ნახშირორჟანგის 30% იყინება და ქუდს ნალექის შედეგად, ერთი მეტრის სისქის სეზონური ფენის სახით ემატება.შედარებით თბილ ზაფხულში, ნახშირორჟანგის ყინულის დიდი ნაწილი პირდაპირ აირად გარდაიქმნება და კვლავ ატმოსფეროს უბრუნდება, რჩება მხოლოდ წყლის ყინულის ფენები.დროთა განმავლობაში, ყინულოვანი ქუდის ფორმების ჩამოყალიბებაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ძლიერი ქარები, რომლებიც ამაღლებული ცენტრიდან დაბალი კიდეებისკენ ქრის და ორჯერ ძლიერდება ზუსტად იმავე კოროილისის ძალების შედეგად, რომელიც დედამიწაზე სპირალურ ქარიშხლებს წარმოქმნის.ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული მახასიათებელია 500 კმ სიგრძისა და 2 კმ სიღრმის ღრმული, რომელიც ქუდს თითქმის ორ ნაწილად ჰყოფს. ჩაშვებული კანიონი, ე. წ. ჩასმა-ბორეალე სავარაუდოდ უფრო ძველი მახასიათებელია, რომელიც ყინულოვანი მტვრის სპირალებზე ადრე წარმოიქმნა და როგორც ჩანს, მის გარშემო ახალი ყინულოვანი დეპოზტების დალექვის შედეგად იგი კიდევ უფრო ღრმა ხდება.„მარს-ექსპრესისა“ და NASA-ს Mars Reconnaissance Orbiter-ის რადარული ინსტრუმენტების მიერ ჩატარებული ზედაპირქვეშა გამოკვლევების შედეგად ირკვევა, რომ ყინულოვანი ქუდი ყინულისა და მტვრის მრავალი ცალკეული ფენისაგან შედგება, რომელთა საერთო სიღრმეც დაახლოებით 2 კილომეტრს აღწევს.ეს ყოველივე წარმოადგენს ღირებულ ინფორმაციას იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ შეიცვალა მარსის კლიმატი ასობით ათასი წლის მანძილზე დახრილობისა და ორბიტის ცვალებადობის შედეგად.
წაკითხვა
კუნძულ მავრიკის ქვეშ უძველესი „დაკარგული კონტინენტის“ ნაშთები იპოვეს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-03 19:52:00
კუნძულ მავრიკიზე აღმოჩენილი ვულკანური კრისტალები მილიარდობით წლით უფრო ძველია, ვიდრე თავად კუნძული. მკვლევართა ვარაუდით, ისინი წარმოადგენს უძველესი მიკროკონტინენტის — მავრიტიის ნარჩენებს. ე. წ. „დაკარგული კონტინენტი“ ერთ დროს მადაგასკართან და ინდოეთთან უნდა ყოფილიყო შეერთებული, გონდვანის სუპერკონტინენტზე, მაგრამ დაახლოებით 84 მილიონი წლის წინ, იგი სავარაუდოდ ინდოეთის ოკეანეში გაუჩინარდა. მკვლევართა მიერ აღმოჩენილი მავრიტიის ნამსხვრევები უძველესი ვულკანების მიერ უნდა იყოს ამოფრქვეული.„დედამიწა ორი ნაწილისგან შედეგება — ძველი კონტინენტებისა და „ახალგაზრდა“ ოკეანეებისგან“, — ამბობს მკვლევართა ჯგუფის წევრი სამხრეთ აფრიკის ვიტუოტერსრენდის უნივერსიტეტიდან, ლევის ეშუალი.  „მავრიკი კუნძულია და იქ 9 მილიონ წელზე მეტი ასაკის ქანი არ გვხვდება. თუმცა, კუნძულის ქანების შესწავლისას, ჩვენ მივაგენით 3 მილიარდი წლის ცირკონებს“.კუნძული მავრიკი აფრიკის კონტინენტიდან 2000 კილომეტრით სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ინდოეთის ოკეანეში მდებარეობს.კუნძული შედარებით ახალგაზრდაა და 8-9 მლნ წლის წინ, გიგანტური მიწისქვეშა ვულკანური ამოფრქვევების შედეგად წარმოიქმნა. ამჟამად, კარგადოს-კარახოსის, რეუნიონისა და როდრიგესის კუნძულებთან ერთად, შედის მასკარენის არქიპელაგში.ეშუელმა და მისმა ჯგუფმა მავრიკიზე გაბურღა კლდოვანი ქანების ქერქი, რომელიც კუნძულის წარმოქმნის დროს მიმდინარე ვულკანური აქტივობების შედეგად ამოფრქვეული ლავით იყო დაფარული. ნიმუშების ანალიზისას, მათ ცირკონის ციცქნა კრისტალები იპოვეს, რომელიც კუნძულის მიწის მასაზე მილიარდობით წლით ძველი აღმოჩნდა.ის ფაქტი, რომ კრისტალები ნახევრადძვირფასი ქვა ცირკონისგან შედგებოდა — საკმარისი აღმოჩნდა მკვლევართათვის რათა დარწმუნებულიყვნენ, რომ მათ წინაშე არსებული კრისტალები ოკეანური წარმოშობის არ იყო. როგორც ცნობილია, ცირკონები ძირითადად წარმოიქმნება დედამიწის ზედაპირზე ერთ დროს გადაჭიმული უძველესი კონტინენტების გრანიტებისგან. იქიდან გამომდინარე, რომ მავრიკიზე აღმოჩენილი ცირკონი ჯგუფმა 2,5 3 მილიარდი წლი
წაკითხვა
დინოზავრის 159 მლნ წლის ნამარხში შესაძლო რბილი ქსოვილის ნარჩენები აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-02 23:40:00
მკვლევართა აზრით, მათ შესაძლოა აღმოაჩინეს 195 მილიონი წლის წინ მომკვდარი დინოზავრის რბილი ქსოვილის ნაშთები. ამ აღმოჩენაზე დაყრდნობით, ირკვევა, რომ ცილებს მინიმუმ 100 მლნ წელს შეუძლია გადარჩენა, იმაზე ბევრად მეტხანს, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა. დადასტურების შემთხვევაში, ეს საოცარი აღმოჩენა სრულიად ახალ ფანჯარას გახსნის დიდი ხნის წინ გადაშენებულ ცხოველთა შესწავლაში.აღმოჩენა ლუფენგოზავრის ნამარხებში გაკეთდა; ფოთლისმჭამელ არსებათა ეს სახეობა ადრეულ იურულ პერიოდში არსებობდა და სიგრძეში 9 მეტრს აღწევდა. მკვლევრების აზრით, მისი ნეკნის ერთ-ერთ ძვალში მათ იპოვეს კოლაგენის კვალი; ეს არის სტრუქტურული ცილა და სისხლის პოტენციური ნარჩენები. კოლაგენი კანსა და სხვა შემაერთებელ ქსოვილებში გვხვდება. ჟურნალ Nature Communications-ში გამოქვეყნებული კვლევა შესაძლო რბილი ქსოვილის ქიმიურ შემადგენლობას აანალიზებს ინფრაწითელი სპექტროგრაფიის მეთოდით. აღმოჩნდა, რომ ინფრაწითელ ტალღის სიგრძეში შთანთქმული ნივთიერებები სწორედ კოლაგენთან იყო დაკავშირებული. გარდა ამისა, მკვლევართა ვარაუდით, ძვალში აღმოჩენილი რკინით მდიდარი მინერალი შესაძლოა შემონახული სისხლის ნაშთი იყოს.მიუხედავად იმისა, რომ შედეგები ამაღელვებელია, იგი საბოლოო არ არის. კიდევ ერთ სხვა კვლევაში, მეცნიერებმა შესძლეს დინოზავრის 80 მილიონი წლის წინანდელი ნამარხიდან გამოეცალკევებინათ საკუთრივ კოლაგენის ცილები; ეს ამჟამად იდენტიფიცირებული უძველესი ცილაა. შედეგებმა ასევე აჩვენა, რომ ზოგიერთი ცილა ფრინველებში აღმოჩენილი ცილის მსგავსი იყო.შესაძლოა ეს ყველაფერი არც თუ ისე საინტერესოდ ჟღერდეს, მაგრამ იქიდან გამომდინარე, რომ ფრინველები დინოზავრთა შთამომავალნი არიან, აღმოჩენა უზარმაზარ შესაძლებლობებს ხსნის. შესაძლებელი ხდება აიგოს დიდი ხნის წინ გადაშენებულ ცხოველთა ევოლუციური ხე არა მხოლოდ მათ ანატომიაზე დაყრდნობით, არამედ მოლეკულური მტკიცებულებების საფუძველზე. ეს კი წარმოუდგენლად წინ გადადგმული ნაბიჯია პალეონტოლოგიაში. მიუხედავად იმისა, რომ მთავარი მოვლენები შესაძლოა ჯერ კიდევ წინაა, ეს აღმოჩენა მაინც საკმაოდ ამაღელვებელია.მუქი წერტილები სავარაუდოდ სისხლის წითელი უჯრედებია
წაკითხვა
ჩვენი პლანეტების წარმომქმნელი კოსმოსური მტვერი გიგანტური ვარსკვლავებიდანაა გამოფრქვეული
გამოქვეყნებულია: 2017-02-02 00:44:00
ახალი კვლევის თანახმად, მეცნიერებმა გამოავლინეს იმ მტვრის ღრუბლის ნაწილაკების წარმომავლობა, რომლისგანაც მზის სისტემის პლანეტები წარმოიქმნა.მკვლევრებმა გადაჭრეს დიდი ხნის გამოცანა, რომელიც მზის სისტემაზე ბევრად ადრე წარმოქმნილ მტვრის ნაწილაკებს ეხებოდა და რომელთა პოვნა ახლაცაა შესაძლებელი დედამიწაზე ჩამოცვენილ მეტეორიტებში.მეცნიერთა განცხადებით, ის ვარსკვლავები, რომლებისგანაც ეს მტვერი წარმოიქმნა, გამოვლინდა მტვრის შემადგენლობის განმსაზღვრელ რეაქციებზე დაკვირვების წყალობით.სიცოცხლის განმავლობაში, მზეზე დაახლოებით ექვსჯერ დიდმა, ე. წ. გიგანტების ასიმპტომური შტოს ვარსკვლავებმა, აფეთქებების გზით დაკარგეს თავიანთი გარე შრეები, რის შედეგადაც წარმოიქმნა გაზისა და მტვრის ვარსკვლავთშორისი ღრუბელი.მკვლევართა ჯგუფის განცხადებით, მიჩნეულია, რომ ჩვენი მზის სისტემა მსგავსი ღრბულისგან 4,6 მილიარდი წლის წინ წარმოიქმნა. მიუხედავად იმისა, რომ პლანეტებისა და კლდოვანი ობიექტების ფორმირების დროს ამ მტვრის დიდი ნაწილი დაიხარჯა, მისი მცირე ნაწილი მაინც გადარჩა და წარმოდგენილია მეტეორიტებში.მტვრის მარცვლების ქიმიური შემადგენლობა ამჟღავნებს მნიშვნელოვან ინფორმაციას იმ ვარსკვლავებში მიმდინარე ბირთვული პროცესების შესახებ, რომლებისგანაც თავად ეს მტვერი წარმოიქმნა. ამ დრომდე რთული იყო იმის დამტკიება, რომ ეს მტვერი გიგანტების ასიმპტომური შტოს ვარსკვლავებისეული წარმოშობის იყო.  მკვლევართა განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ ამ მტვრის დიდი ნაწილი სწორედ გიგანტების ასიმპტომური შტოს ვარსკვლავებმა აწარმოეს, მეტეორიტებში აღმოჩენილი ნაწილაკების შემადგენლობა არ ემთხვევა იმ შემადგენლობას, რაც ამ ვარსკვლავებიდან იყო მოსალოდნელი. კვლევამ ეს გამოცანა გადაჭრა ზოგიერთ მეტეორიტში აღმოჩენილი მტვრის მარცვლების შემადგენლობაში ბირთვული რეაქციების იდენტიფიცირების გზით, გიგანტების ასიმპტომური შტოს ვარსკვლავებში მიმდინარეობდა.ბირთვულ ფიზიკოსთა ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ აქამდე მიჩნეულზე ორჯერ უფრო ხშირად ხდება თერმობირთვული რეაქციები პროტონებსა და ჟანგბადის იმ ფორმას შორის, რომელიც უფრო მძიმეა ვიდრე სასუნთქი ჟანგბადი, ე. წ. 17O.ამ ბირთვულ რეაქციათა ეფექტი ნათლად შეიმჩნევა მეტეორიტებში ნაპოვნ მტვრის ზოგიერთ ნაწილაკში, რაც მათი წარმოშობის საიდუმლოს ხსნის, — ამბობს ჯგუფი.აღმოჩენა მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფმა იტალიის ერთ-ერთ მიწისქვეშა ლაბორატორიაში გააკეთა. ჯგუფის  შემადგენლობაში
წაკითხვა
აღმოჩენილია ადამიანის ერთ-ერთი უძველესი წინაპარი დიდი პირითა და ანუსის გარეშე
გამოქვეყნებულია: 2017-02-01 21:51:00
პალეონტოლოგებმა ჩვენს წინაპართა საოჯახო ალბომს კიდევ ერთი კადრი შემატეს —აღმოაჩინეს ერთ-ერთი უძველესი ნამარხები, რომლებიც შესაძლოა ადამიანის წინაპართან იყოს დაკავშირებული.ჩინეთის შენსის პროვინციაში, კლდოვან დანალექ ქანებში მკვლევრებმა აღმოაჩინეს დაახლოებით ბრინჯის მარცვლის ზომისა და ფორმის 45 ნამარხის ნაშთი; ანალიზებისას გაირკვა, რომ ისინი ეკუთვნის ცხოველის ამ დრომდე უცნობ სახეობას, რომელიც ადამიანს შორეულად ენათესავება.ტომრის მსგავსი ტანისა და გვირგვინის მსგავსი პირის გამო, სახეობას Saccorhytus coronarius-ი უწოდეს. ვარაუდობენ, რომ ყველა ხერხემლიანის ეს ციცქნა წინაპარი, ზღვის ფსკერზე, ქვიშის მარცვლებს შორის ბინადრობდა დაახლოებით 540 მილიონი წლის წინ, კამბრიულ ხანაში.ამ აღმოჩენით შეივსება თავსატეხის ის ნაწილი, რომელიც ცარიელი იყო მეორეულპირიან ორგანიზმთა კატეგორიის ევოლუციაში; ზღვის ვარსკვლავასთან, ზღვის კიტრებთან და ნაწლავმსუნთქავებთან ერთად, ამ კატეგორიას ჩვენ, ადამიანებიც მივეკუთვნებით.ცხოველთა ეს სუპერტიპი მოიცავს ისეთ ჯგუფებს, როგორებიც არიან ქორდიანები, კანეკლიანები, ნახევრადქორდიანები და გამოირჩევიან ემბრიონული უჯრედების დაყოფის გზით.კამბრიულ პერიოდში, პრიმიტიული მეორეულპირიანები სწრაფად გაიყვნენ მრავალ სხვადასხვანაირ ჯგუფად.
წაკითხვა
NASA-მ სატურნის რგოლების უპრეცედენტო, ახალი ფოტოები გამოაქვეყნა
გამოქვეყნებულია: 2017-02-01 19:58:00
NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა „კასინიმ“ სატურნის რგოლების ერთ-ერთი ყველაზე ახლო ხედები გადაიღო, რაც კი ოდესმე გვინახავს. სურათებზე ასახულია პლანეტის გარშემო მოძრავი მასიური, ყინულოვანი რგოლების უპრეცედენტო დონის დეტალები.ფოტოები ხომალდმა მისიის ახალი ფაზის დროს გადაიღო, რომლის ფარგლებშიც, ზონდი მთავარი რგოლების სისტემის კიდეებში დასრიალებს. ეს „კასინის“ უკანასკნელი მანევრებია; 20-წლიან მისიას ხომალდი სექტემბერში, გაზის გიგანტ პლანეტაში სამარადისოდ ჩაყვინთვით დაასრულებს.„ზედმეტად სასარგებლოა, რომ შესაძლებლობა გვეძლევა ვნახოთ სატურნის რგოლების ერთ-ერთი საუკეთესო ხედები მათ შორის, რაც კი ოდესმე გვინახავს“, — ამბობს „კასინის“ ფოტოგრაფიის ჯგუფის ხელმძღვანელი კაროლინ პორკო. რგოლებთან სრიალის მანევრები „კასინიმ“ გასული წლის ნოემბერში დაიწყო და ამჟამად პროცესის შუა გზაზეა, სანამ საბოლოოდ დაასრულებს თავის მე-20 ორბიტას.მიუხედავად იმისა, რომ ამ ზონდის წყალობით NASA-ს მეცნიერებმა უკვე იხილეს სატურნის არაერთი საოცარი ფოტო, აქამდე არასოდეს გვქონია შანსი, პლანეტის მთავარი რგოლების ასეთი მაღალი გარჩევადობის ფოტოები გვეხილა.ახალ სურათებზე შესაძლებელია 550 მეტრიანი დეტალების გარჩევა.ზემოთ მოცემულ ფოტოზე თქვენ ხედავთ სატურნის A რგოლს — ვრცელი, კაშკაშა სტრუქტურის ყველაზე გარე ნაწილს, რომელიც პლანეტიდან 134 500 კილომეტრის მოშორებით მდებარეობს. აღსანიშნავია, რომ 13 წლის წინ, როდესაც „კასინი“ სატურნთან მივიდა, იგი რგოლებთან უფრო ახლოს იყო, ვიდრე ახლაა, მაგრამ რამდენიმე მიზეზის გამო, მაშინ გამოგზავნილი ფოტოების ხარისხი ბევრად დაბალი იყო.2004 წელს, რგოლებთან გავლისას
წაკითხვა
იაპონიის „კოსმოსური ნაგვის“ შემგროვებელი გასაჭირშია
გამოქვეყნებულია: 2017-02-01 00:36:00
იაპონელ მეცნიერთა განცხადებით, „კოსმოსური ნაგვის“ ექსპერიმენტულ შემგროვებელს პრობლემები შეექმნა. იაპონიამ კოლექტორი დედამიწის ორბიტაზე არსებული ნაგვის შესაგროვებლად გაუშვა,.ცნობილია, რომ ჩვენი პლანეტის გარშემო 100 მილიონზე მეტი სხვადასხვა ნარჩენი დასრიალებს, მათ შორის ძველ თანამგზავრთა აღჭურვილობისა და რაკეტების ნარჩენები, რომლებიც ექსპერტთა თქმით, დიდ საფრთხეს წარმოადგენს სამომავლო კოსმოსური მისიებისათვის.იაპონიის კოსმოსური სააგენტოს (JAXA) მეცნიერები ამჟამად ტესტავენ ელექტროდინამიკურ თოკს, რომელიც კომპანია fishing net-თან ერთად კოსმოსური ნაგვის შეგროვების მიზნით დაამზადეს.პროექტის მთავარი მიზანია, ადამიანის 50-წლიანი კოსმოსური კვლევების შედეგად დაგროვილი ნარჩენები დედამიწის ატმოსფეროში ჩამოიყვანოს, სადაც ისინი უსაფრთხოდ, ჩვენი პლანეტის ზედაპირიდან ძალიან მაღლა დაიწვება.700 მეტრის სიგრძის თოკი დეკემბერში, მზიდავ ხომალდს გააყოლეს, რომელმაც საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის კოსმონავტებისათვის საკვები წაიღო; გეგმის მიხედვით, თოკი სწორედ ამ ხომალდიდან უნდა გამოშლილიყო. მაგრამ JAXA-ს განცხადებით, დაზუსტებით არ იციან, წარმატებით მოხდა თუ არა სუფთა ფოლადისა და ალუმინის ციცქნა მავთულებისგან დამზადებული თოკის გაშლა ხომალდიდან.იაპონიის კოსმოსური სააგენტო სიტუაციის გამოსწორების მცდელობას კვლავ გააგრძელებს, სანამ შაბათს, გადამზიდავი ხომალდი უკან, კვლავ ატმოსფეროში შემოვა. აღნიშნული პრობლემა ზუსტად ორი კვირის თავზე შეიქმნა მას შემდეგ, რაც იაპონიამ გააუქმა მისია, რომლის მიზანიც უნდა ყოფილიყო მინი-რაკეტის გაგზავნა თანამგზავრთან, რომელმაც გაშვებიდან ცოტა ხანში დედამიწასთან კავშირი დაკარგა.ეს უზუსტესი, ულტრა-მაღალტექნოლოგიური თანამგზავრი იაპონიამ გასული წლის თებერვალში გაუშვა შავი ხვრელებიდან და გალაქტიკათგროვებიდან წამოსული რენტგენული გამოსხივების მოსაძებნად, თუმცა საბოლოოდ, მისია ჩავარდა, რადგან ხომალდმა დედამიწასთან კავშირი გაწყვიტა. მომზადებულია  Phys.org-ის მიხედვით
წაკითხვა
ირმის ნახტომის ჰალოში მდებარე ვარსკვლავები ჯგუფებად მოძრაობენ - ასტრონომთა აღმოჩენა
გამოქვეყნებულია: 2017-01-31 21:53:00
ჩვენს გალაქტიკას გარს აკრავს უზარმაზარი ჰალო; ამ ჰალოში მდებარე ბევრი ვარსკვლავი ჯგუფებად მოძრაობს. ეს დასკვნა ასტრონომებმა „გაიას“ კოსმოსური მისიის მიერ მილიონობით ვარსკვლავზე განხორციელებული დაკვირვებების დამუშავების შედეგად გამოიტანეს. სავარაუდოდ, ჩვენი მშობლიური გალაქტიკა ირმის ნახტომი ნაწილობრივ ჩამოყალიბდა მრავალი პატარა სისტემის შერწყმის შედეგად. ზუსტად როგორ მოხდა ეს ყოველივე, ამ დრომდე გამოცანად რჩება. ირმის ნახტომის წარმოშობის ისტორიის უკეთესად შესასწავლად, ნიდერლანდების გრონინგენის უნივერსიტეტისა და რივერსაიდის კალიფორნიის უნივერსიტეტის ასტრონომები ე. წ. გალაქტიკის ჰალოში ვარსკვლავთა მოძრაობას აკვირდებოდნენ. ჰალოში არსებული ვარსკვლავები შედარებით სუფთაა და თავისი არსებობის უმეტესი ნაწილი გატარებული აქვთ იმ დისკის მსგავსი სტრუქტურის მიღმა, რომლის გამოც ირმის ნახტომს ეს სახელი ჰქვია. მიჩნეულია, რომ ჰალოს ეს ვარსკვლავები ჩვენს გალაქტიკას სხვა პატარა გალაქტიკებიდან შემოუერთდნენ.ამ კვლევის ფარგლებში, ჯგუფის ლიდერმა ამინა ჰელმიმ (კრონინგენის უნივერსიტეტი) შეაჯერა გაიასა და RAVE survey-ს მონაცემები.შედეგად, მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ჰალოს ვარსკვლავთა დიდი ნაწილი ჯგუფებად მოძრაობს. „ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ეს ვარსკვლავები ნამდვილად იმ პატარა გალაქტიკებისეული წარმოშობისაა, რომლებიც ძალიან დიდი ხნის წინ ირმის ნახტომმა გადაყლაპა“, — ამბობს ჰელმი.ასტრონომები ამ ჯგუფებს აღწერენ როგორც ვარსკვლავთა ფართო ნაკადებს, ფრინველთა გუნდის მსგავსად, რომლებიც ირმის ნახტომში ერთობლივად მოგზაურობენ. „დარწმუნებულნი ვართ, რომ იქ ათობით და ასობით ასეთი ჯგუფია. ამ დროისათვის, ჩვენ ვხედავთ მხოლოდ რამდენიმე ვარსკვლავისგან შედგენილ პატარა ჯგუფებს, თუმცა მხოლოდ იმიტომ, რომ ხელთ არ გვაქვს ყველა საჭირო მონაცემი“.ასტრონომთა ჯგუფი შეცბუნებული დარჩა ჰალოს ვარსკვლავთა ასეთი ქცევით, რომელთაც თავისი არსებობის უმეტესი ნაწილი ირმის ნახტომის გარეუბნებში აქვთ გატარებული. უფრო გასაკვირი კი ის არის, რომ ამ ვასრკვლავთა 70%-ზე მეტი ირმის ნახტომის ვარსკვლავთა აბსოლუტური უმრავლესობის საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობს. მსგავსი დიდი ჯგუფი ამჟამინდელი მოდელისთვის მოულოდნელი იყო. „გარე ჰალოს ეს ვარსკვლავები შეიძლება შევადაროთ მგზავრებს, რომლებიც არასწორი გზით მიდიან. ჯერ კიდევ არ ვიცით, რატომ“, — ამბობს ჰელმი.ჰალოს ვარსკვლავთა აღმოჩე
წაკითხვა

უახლესი