საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
იდუმალი სწრაფი რადიოიმპულსები შესაძლოა არამიწიერ ცივილიზაციებს ეკუთვნოდეს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-10 21:40:00
სამყაროში არსებულ აუხსნელ მოვლენებს შორის, სწრაფი რადიოიმპულსები (FRB) ყვლაზე უფრო უცნაურია. ისინი ერთ-ერთი ყველაზე მოუხელთებელი და ფეთქებადი სიგნალებია, რაც კი ოდესმე კოსმოსში დაგვიფიქსირებია; მიუხედავად იმისა, რომ ეს იმპულსები სულ რაღაც მილიწამებს გრძელდება, ისინი 500 მილიონ მზეზე მეტ ენერგიას გამოყოფენ. გასულ წელს, მკვლევრებმა 16 სწრაფი რადიოიმპულსი დააფიქსირეს, რომელთაგან ყველა  ირმის ნახტომის გარედან, ერთი და იგივე წყაროდან მოდიოდა. ამჯერად, როგორც ჰარვარდის ფიზიკოსები ფიქრობენ, ასეთი სიგნალები შესაძლოა უცხოპლანეტელთა მოწინავე ტექნოლოგიების არსებობის მტკიცებულება იყოს. „მოკლე ხანგრძლივობისა და ასეთი შორეული წარმომავლობის კვალობაზე, სწრაფი რადიოიმპულსები მეტისმეტად კაშკაშაა და ამ დრომდე, ჩვენ დადასტურებით ვერ ვახდენთ მათი შესაძლო ბუნებრივი წყაროს იდენტიფიცირებას“, — ამბობს ჰარვარდ-სმიტსონის ასტროფიზიკის ცენტრის თეორეტიკოსი ფიზიკოსი ევი ლეობი. „დასაფიქრებლად და შესამოწმებლად ღირს მათი ხელოვნური წარმომავლობის შესაძლებლობის შემოწმება“. სწრაფი რადიოიმპულსები (FRB) არც თუ ისე იშვიათია — მას შემდეგ, რაც იგი პირველად 2007 წელს დააფიქსირეს, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ყოველდღიურად, სამყაროში დაახლოებით 2000 ასეთი სიგნალი ანათებს.  მაგრამ ამ სიგნალების დაფიქსირებისა და ანალიზის პრობლემა იმაში მდგომარეობს, რომ ისინი ძალიან ხანმოკლე, 5 მილიწამზე ნაკლები ხანგრძლივობისაა და აქვთ აბსოლუტურად შემთხვევითი წარმომავლობა. პირველი განმეორებადი FRB-ის დაფიქსირება მკვლევრებმა მხოლოდ 2016 წლის ბოლოს შესძლეს — 11 მაღალენერგიული რადიოანთება, რომელთაგან ყველა მომდინარეობდა ერთი და იგივე წყაროდან, სამყაროს შორეული კუთხიდან. ამ წლის დასაწყისში, იგივე ადგილიდან მომდინარე კიდევ 6 სიგნალი გამოვლინდა; როგორც მკვლევრებმა განსაზღვრეს, ისინი დედამიწიდან 3 მილიარდი სინათლის წლის დაშორებით მდებარე მკრთალი, ჯუჯა გალაქტიკიდან მოემართება. ეს წინ გადადგმული უდიდესი ნაბიჯი იყო, რადგან მანამდე დაფიქსირებული ყველა FRB კოსმოსის
წაკითხვა
ასტრონომებმა გრავიტაციული დაფლეთვის ორი ახალი მოვლენა აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-09 21:43:00
ახლახან გამოქვეყნებულ ორ სამეცნიერო დოკუმენტში, ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფი გრავიტაციული დაფლეთვის (TDE) ორი ახალი მოვლენის აღმოჩენის შესახებ იუწყება. კალიფორნიაში, სან-დიეგოს მახლობლად მდებარე პალომარის ობსერვატორიის გამოყენებით, მკვლევრებმა აღმოაჩინეს რადიაციული ანთებები, რომლებიც გრავიტაციული დაფლეთვის შედეგადაა გამოყოფილი. გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენა ასტრონომიული ფენომენია, რომელიც მაშინ ხდება, როდესაც ვარსკვლავი იმდენად ახლოს ჩაივლის სუპერმასიურ შავ ხვრელთან, რომ მას ამ უკანასკნელის გრავიტაციული ძალები იჭერს და ვარსკვლავს მთლიანად ანადგურებს. გრავიტაციის მიერ ასე განადგურებული ვარსკვლავთა ნარჩენები შავ ხვრელში ჩაედინება და შიდა რეგიონებიდან გამოიყოფა რადიაცია, რომელიც გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენის მთავარი ინდიკატორია.ასტრონომთა და ასტროფიზიკოსთათვის, გრავიტაციული დაფლეთვა ძლიერი გრავიტაციისა და აკრეციული ფიზიკის მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა, რომელიც პასუხს სცემს მრავალ კითხვას სუპერმასიური შავი ხვრელების წარმოქმნისა და განვითარების შესახებ.გრავიტაციული დაფლეთვის პირველი მოვლენა 1990-იან წლებში აღმოაჩინეს, პასიური გალაქტიკებიდან მომდინარე რენტგენული გამოსხივების სახით. მსგავსი მოვლენების აღმოჩენა განსაკუთრებით გახშირდა ბოლო წლებში.ახლად აღმოჩენილი გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენები 2016 წლის 29 მაისი - 29 აგვისტოს პერიოდში შენიშნეს და  iPTF16axa და iPTF16fnl უწოდე. შემდეგ მათ კვლევაში ასევე ჩაერთნენ NASA-ს სვიფტის კოსმოსური ობსერვატორია და დედამიწაზე განლაგებული სხვა ტელესკოპები.მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ iPTF16axa განადგურებიდან 49 დღის შემდეგაა დაფიქსირებული. როგორც მათ აღმოაჩინეს, მისი სინათლის გამრუდებაში არ შეიმჩნევა ფერის ევოლუცია და აქვს მუდმივი ტემპერატურა, დაახლოებით 29 700 გრადუსი ცელსიუსი. მკვლევრებმა ასევე შენიშნეს, რომ ეს ყველაზე ცხელი  გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენაა Sloan Digital Sky Survey (SDSS)-ს კვლევის ფარგლებში და პროცესში ჩართული შავი ხვრელის მასა 40 მილიონი მზის მასას უდრის — ამ დრომდე ცნობილი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მასა, რაც კი გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენებში ჩართულ შავ ხვრელებში დაფიქსირებულა. რაც შეეხება მეორე მოვლენას, iPTF16fnl-ს, იგი დაფიქსირებულია გალაქტიკაში, რომლის შავი ხვრელის მასაც ბევრად დაბალია და ორი მილიონი მზის მასას უდრის. ჯგუფმა ასევე შენიშნა, რომ iPTF16fnl ძალიან ძლიერ გამოსხივებას გამოყოფს ულტრაიისფერ ტალღის სიგრძეში, ტემპერატურა კი 19 700 გრადუსი ცელსიუსია. 
წაკითხვა
აღმოჩენა, რომელმაც შესაძლოა ვარსკვლავების კვლევა ძირფესვიანად შეცვალოს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-09 19:45:00
ძველ ვარსკვლავთგროვებში ახალგაზრდა ვარსკვლავების აღმოჩენამ, შესაძლოა მეცნიერები უკან, სამყაროში ვარსკვლავების შესწავლის ადრეულ ეტაპზე დააბრუნოს.ავსტრალიის პერთის რადიოასტრონომიის საერთაშორისო ცენტრის მკვლევრის, დოქტორ ბი ქინგ ფორის განცხადებით, ჩვენეული გაგება ვარსკვლავების ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებით, ასტრონომიული მეცნიერების ქვაკუთხედია.„სამყაროში ტრილიონობით ვარსკვლავია და ჩვენ მხოლოდ იმ ერთეულების დაკვირვებასა და კლასიფიცირებას ვახდენთ, რომლებიც ბოლო ერთი საუკუნის განმავლობაში აღმოვაჩინეთ“, — ამბობს იგი. „ვარსკვლავის ევოლუციის ჩვენეული მოდელები ემყარება იმ რწმენას, რომ ვარსკვლავთგროვებში არსებული ვარსკვლავები ერთი და იგივე მატერიისგან, დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს წარმოიქმნენ“.ვარსკვლავთგროვა ვარსკვლავების ჯგუფია, რომელთაც აქვთ საერთო წარმოშობა და დროის გარკვეულ მონაკვეთში ერთად რჩებიან გრავიტაციის წყალობით. რადგამ მიჩნეულია, რომ ვარსკვლავთგროვები ერთი და იგივე ასაკისა და შემადგენლობის ვარსკვლავებს შეიცავენ, ასტრონომები მათ „ვარსკვლავურ ლაბორატორიებად იყენებენ“, რათა გაიგონ თუ როგორ მოქმედებს მასა ვარსკვლავთა ევოლუციაზე.„თუკი აღმოჩნდება, რომ ეს მიდგომა არასწორია, როგორც ამას ჩვენი აღმოჩენები მიუთითებს, მოგვიწევს ამ მნიშვნელოვან მოდელებს ხელახლა დავუბრუნდეთ და გადავხედოთ“, — ამბობს დოქტორი ფორი. აღმოჩენის შესახებ სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების ჟურნალ Monthly Notices-ში გამოქვეყნდა და მოიცავს ირმის ნახტომის მეზობელ გალაქტიკა მაგელანის დიდ ღრუბელში მდებარე ვარსკვლავთგროვების კვლევას.აღნიშნულ გროვებში მკვლევრებმა 15 ვარსკვლავური კანდიდატი აღმოაჩინეს, რომლებიც იმავე გროვებში არსებულ სხვა ვარსკვლავებზე გაცილებით ახალგაზრდები არიან.„ეს ახალგაზრდა ვარსკვლავები შესაძლოა წარმოქმნილია გროვებში გარედან, ვარსკვლავთშორისი სივრციდან შესული გაზით“, — ამბობს კვლევის თანაავტორი, დოქტორი კენჯი ბეკი. „თუმცა, რადიოტელესკოპე
წაკითხვა
NASA-ს ასტრონავტებს კოსმოსში 3D პიცის დაბეჭდვა შეეძლებათ - ახალი ტექნოლოგია
გამოქვეყნებულია: 2017-03-08 21:39:00
ახლა, როდესაც 3D ბეჭდვის ტექნოლოგია უფრო სასიცოხლო და დროული გახდა ვიდრე ოდესმე, სილიკონის ველის სტარტაპმა BeeHex-მა პიცის 3D ბეჭდვის ტექნოლოგია შექმნა. დიახ, სწორად კითხულობთ, არაფერი გეშლებათ. უგემრიელესი პიცის დაბეჭდვა ახლა უკვე წინასწარ დაპროგრამებულ რობოტსაც შეუძლია.გამოგონება NASA-სგან მიღებული გრანტის წყალობით მოხდა და მისი მიზანი იყო მისიაში ყოფნის დროს, ასტრონავტთათვის ახალი გზების შემუშავება, რომლის შედეგადაც ისინი გემრიელ კერძებს თავად მოამზადებენ. ახლა, როდესაც უკვე შესაძლებელი ხდება მარსზე ადამიანის გაშვებაც, ასტრონავტებს კოსმოსში კიდევ უფრო მეტი დროის გატარება მოუწევთ. იქიდან გამომდინარე, რომ კოსმოსში საკვების შენახვა არც თუ ისე მარტივია, NASA-მ გადაწყვიტა, რომ უკვე დროა, ასტრონავტებმა საკვები თავად მოამზადონ, კოსმოსში.ეს ტექნოლოგია მალე ჩვენთვის, დედამიწაზე მაცხოვრებელთათვისაც იქნება კომერციულად ხელმისაწვდომი. რობოტი, რომლის შექმნაც 1$ მილიონი დაჯდა, Chef 3D-ს სახელით იქნება ბრენდირებული. დაგეგმილია, რომ მალე იგი გამოჩნდება თემატურ პარკებში, სავაჭრო ცენტრებში და სპორტულ მოედნებზე.მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტექნოლოგიამ შესაძლოა მრავალი ადამიანის სამსახური შეიწიროს, იგი საკვებს ბევრად უფრო სწრაფად და სუფთად მოამზადებს, ვიდრე მზარეული ადამიანი. ვინ იცის, იქნებ უკვე რობოტის მიერ მომზადებული საკვები მიირთვათ, როცა ამის შემდეგ, თქვენი ფავორიტი სპორტული გუნდის საგულშემატკივროდ წახვალთ სტადიონზე?   მომზადებულია futurism.com-ის მიხედვით
წაკითხვა
რატომ ადის მანქანა აღმართზე თავისით? - უიშვიათესი ბუნებრივი ფენომენის მეცნიერული ახსნა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-08 19:48:00
მთელი მსოფლიოს მასშტაბით შეხვდებით უცნაურ, „იდუმალ ადგილებს“, რომლებიც საგონებელში გვაგდებს და უგულებელყოფს მიზიდულობის ძალას — ადგილებს, სადაც შენიშნავთ, რომ მანქანები აღმართზე თავისით ადიან, ველოსიპედისტებს კი დაღმართზე ჩასვლა უჭირთ. გრავიტაციული ბორცვების სახელით ცნობილი ეს უცნაური ბუნებრივი ფენომენი მსოფლიოში მრავლადაა, მათ შორის საქართველოში, ფუნიკულიორის გზაზე და კახეთში, გომბორის უღელტეხილზე. გავრცელებული ჭორების მიხედვით, ზოგიერთს ჰგონია, რომ საქმე გვაქვს ჯადოსნობასთან ან ამ ადგილის ქვეშ დამარხულ გიგანტურ მაგნიტთან. თუმცა, თქვენს ყველა კითხვას პასუხს გასცემს ამ მოვლენის მეცნიერული ახსნა.     თუკი გრავიტაციულ ბორცვის ძირში მანქანას დააყენებთ და ნეიტრალურზე გადართავთ, შენიშნავთ, რომ ავტომობილი მაღლა, ბორცვზე აგორდება.ზუსტად ასე, როგორც ეს მანქანა ადის შოტლანდიაში, ერიშირის ბორცვზე:შეგიძლიათ უბრალოდ გადმოხვიდეთ მანქანიდან და უყუროთ, როგორ ადის იგი თავისით აღმართზე.ერთ-ერთმა ადამიანმა კი პენსილვანიაში ბურთი გზაზე, დაღმართზე დააგორა, თუმცა ცოტა ხნის შემდეგ, იგი უკან მობრუნდა და აღმართზე ამოგორება დაიწყო:რა ხდება სინამდვილეში? აღმოჩნდა, რომ ეს ბუნებრივი ფენომენი არც მეტი, არც ნაკლები, უბრალოდ დახვეწილი ოპტიკური ილუზიაა, იმდენად დახვეწილი, რომ შეუძლებელია შესაბამისი აღჭურვილობის გარეშე იგი დაიჯეროთ.მაგრამ თუკი აღიჭურვებით სპეციალური ტექნიკითა და GPS მარკერებით, რათა გაზომოთ სხვაობა ბორცვის „მწვერვალსა“ და „ძირს“ შორის, მიხვდებით, რომ სინამდვილეში ყველაფერი საპირისპიროდაა.„ნაპირები ისეა დაშვებული, რომ გეჩვენებათ, თითქოს მ
წაკითხვა
NASA მრავალ საკუთარ აპლიკაციას ასაჯაროებს - გადმოწერეთ უფასოდ
გამოქვეყნებულია: 2017-03-07 22:58:00
NASA საკუთარი პროგრამული უზრუნველყოფის 2017-2018 წლების კატალოგს აქვეყნებს, რომელშიც ყველაფერი ხელმისაწვდომია უფასოდ გადმოწერისთვის, ყოველგვარი საავტორო საფასურის გარეშე. ეს უკვე მესამე შემთხვევაა, როდესაც NASA მსგავს კრებულს ტექნოლოგიური ტრანსფერის პროგრამის ფარგლებში აქვეყნებს.კატალოგი მოიცავს პროგრამული უზრუნველყოფის მრავალ პროდუქტს, ტექნიკურ აპლიკაციათა ფართო სპექტრს, რომელთაგან ზოგიერთი საჯაროდ პირველად გამოქვეყნდა.15 კატეგორიად დალაგებული კატალოგი მოიცავს პროგრამულ უზრუნველყოფას მონაცემთა მომზადება-შენახვითვის, ბიზნეს-სისტემებისთვის, ოპერაციებისთვის, პროპულსიისა და აერონავტიკისთვის.თითოეული მათგანი მოიცავს გადმოსაწერად ხელმისაწვდომ უამრავ პროგრამას. თუკი არჩევა გაგიჭირდებათ, შესაძლებლობა გაქვთ იხილოთ NASA-ს ყველაზე მოთხოვნად აპლიკაციათა ოცეული.უფრო გასაგები რომ იყოს, პროგრამულ უზრუნველყოფათა დიდ ნაწილს რაღაც საერთო აქვს რაკეტების მეცნიერებასთან და რეაქტიულ ინჟინერიასთან.თუკი საკუთარ ეზოში რაკეტის ან ხომალდის აშენება გსურთ, შესაძლოა ზოგიერთი აპლიკაცია მართლაც დაგეხმაროთ.„პროგრამული უზრუნველყოფის ეს კატალოგი ჩვენი ერთ-ერთი გზაა მხარი დავუჭიროთ ინოვაციურ ეკონომიკას იმ ხელსაწყოებზე წვდომის მიცემით, რომელთაც დღეს აეროკოსმოსური სფეროს მ
წაკითხვა
წყნარი ოკეანის ღრმა წყლებში დაფიქსირებული 5 უცნაური არსება
გამოქვეყნებულია: 2017-03-07 19:49:00
ამერიკის ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნული ადმინისტრაციის (NOAA) ბიოლოგებმა ახალახან დაასრულეს სამკვირიანი ექსპედიცია წყნარ ოეკეანეში, ამერიკის სამოის რეგიონში. ვრცელდება მათ მიერ ოკეანის სიღრმეებში გადაღებული სიცოცხლის უცნაური ფორმების კადრები. კვლევით გემ Okeanos Explorer-ზე მყოფმა ჯგუფმა დისტანციურად მართვადი მოწყობილობა თითქმის 4 კმ სიღრმეზე გაგზავნა, რათა მას ყველაზე უცნაური ქმნილებები ეპოვა. ექსპედიცია 16-26 თებერვალს, სამ სხვადასხვა საზღვაო ნაკრძალში მიმდინარეობდა: როუზ-ატოლის ეროვნულ საზღვაო მონუმენტში, ამერიკის სამოის ეროვნულ პარკში და ამერიკის სამოის ეროვნულ საზღვაო ნაკრძალში. აღმოჩენებს შორისაა ზღვის ვარსკვლავების, ღრუბლების, მარჯნების, მოლუსკებისა და მედუზების მრავალი აქამდე უცნობი სახეობა.წარმოგიდგენთ ზოგიერთ ყველაზე უცნაურ სახეობას, რომელიც მეცნიერებმა დააფიქსირეს:5. ცისარტყელა სავარცხლურამეცნიერები განაცვიფრა წყალქვეშა აქტიური ვულკანის — ვაილულუს კადრებმა, რომელიც სიცოცხლის მრავალ უცნაურ ფორმას მასპინძლობს. კვლევის მიხედვით, სავარცხლურას სხეულის ირგვლივ მოლივლივე ეს სინათლე სინამდვილეში სულაც არაა სინათლე, იგი ჩამწკრივებული წამწამებია, რომლებიც სინათლეს ირეკლავენ.4. ვენერას ბუზიჭერიას ზღვის ანემონი
წაკითხვა
ჯიმ გრინი: ნასას შეუძლია მაგნიტური ფარი მზესა და მარსს შორის მდგრად ორბიტაზე გაიტანოს
განახლებულია: 2017-03-07 13:17:00
ნასას მარსზე ატმოსფეროს აღსადგენად პლანეტის გარშემო მაგნიტური ფარის შექმნა შესთავაზეს. პლანეტოლოგი ჯიმ გრინის მოსაზრებით,  ნასას შეუძლია მაგნიტური ფარი მზესა და მარსს შორის მდგრად ორბიტაზე გაიტანოს და წითელი პლანეტა მზისგან წამოსული ქარისა და რადიაციისგან დაიცვას. რის შემდეგად უკვე მარსის შესწავლას სპეციალისტები ადგილზე რადიაციული დასხივების რისკის გარეშე შეძლებენ. პლანეტა კი თანდათანობით ატმოსფეროს აღდგენას დაიწყებს. ხელოვნური მაგნიტური ველით დაფარვა კოსმოსური აპარატის საშუალებით უნდა განხორციელდეს. პლანეტოლოგმა მარსზე კლიმატური ცვლილებების მოდელირებაც განახორციელა. აღსანიშნავია, რომ იდეის განხორციელება მხოლოდ 2050 წლის შემდეგ იქნება შესაძლებელი, თუმცა ნასას სპეციალისტები არ გამორიცხავენ, რომ ასეთი ტექნოლოგიების განვითარება მომავალში რეალური გახდეს. 
წაკითხვა
გახდის თუ არა NASA მარსს სიცოცხლისთვის ვარგისს? - სააგენტოს ახალი, ამბიციური გეგმა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-06 20:07:00
NASA-ს მეცნიერებმა ამბიციური გეგმა წარმოადგინეს, რომლის მიზანია მარსს ატმოსფერო დაუბრუნოს და წითელი პლანეტა სიცოცხლისათვის ვარგისი გახადოს ადამიანთა მომავალი თაობებისათვის.კოსმოსური სააგენტოს განცხადებით, კოსმოსში უნდა გაეშვას გიგანტური მაგნიტური ფარი, რომელიც მარსს მზის ქარებისგან დაიცავს და წითელი პლანეტის ატმოსფეროს აღადგენს, მოახდენს მარსის გარემოს ტერაფორმირებას ისე, რომ პლანეტის ზედაპირზე კვლავ ილივლივებს თხევადი წყალი.შესაძლოა ამ დროისათვის მარსი ცივი, არიდული უნაყოფო მიწა ჩანდეს, მაგრამ მიჩნეულია, რომ ერთ დროს  წითელ პლანეტას სქელი ატმოსფერო ჰქონდა, რომელსაც შეეძლო შეენარჩუნებინა თხევადი წყლის ღრმა ოკეანეები და თბილი, სიცოცხლისათვის შესაფერისი კლიმატი.მეცნიერთა აზრით, მარსმა ეს ყველაფერი მილიარდობით წლის წინ დაკარგა, როდესაც მოხდა მისი მაგნიტური ველის კოლაფსი, რის შემდეგაც, მზის ქარებმა —  მზიდან მომდინარე მაღალენერგიულმა ნაწილაკებმა წითელ პლანეტას ატმოსფერო მთლიანად გააცალეს. ამჟამად, NASA-ს მიერ შემუშავებული ახალი სიმულაციებიდან ირკვევა, რომ შესაძლოა არსებობდეს გზა, რომელიც მარსს ბუნებრივად დაუბრუნებს სქელ ატმოსფეროს და ის სულაც არ მოითხოვს ელონ მასკის მიერ შეთავაზებულ ატომურ აფეთქებებს წითელ პლანეტაზე.კოსმოსური სააგენტოს აზრით, საკმარისია კოსმოსში გაიგზავნოს მძლავრი მაგნიტური ველი, რომელიც მარსის საკუთარ, დაკარგულ მაგნიტოსფეროს ჩაანაცვლებს, რაც პლანეტას შანსს მისცემს, ბუნებრივად აღიდგინოს ატმოსფერო.გასულ კვირას, Planetary Science Vision 2050 Workshop-ზე NASA-ს პლანეტური მეცნიერების განყოფილების დირექტორმა, ჯიმ გრინმა განაცხადა, რომ კოსმოსში, მარსსა და მზეს შორის „ხელოვნური მაგნიტოსფეროს“ გაგზავნით, ჰიპოთეტურად შესაძლებელია წარმოიქმნას მაგნიტური კუდი, რომელიც წითელ პლანეტას შეიფარებს და დამცავი ფარის როლს შეასრულებს.„შედეგად, ასეთი სიტუაცია თავიდან აიცილებს მზის ქარების ეროზიის პროცესებს, რათა მოხდეს პლანეტის იონსფეროსა და ზედა ატმოსფეროს წარმოქმნა, რაც შემდეგ, დროთა განმავლობაში, მარსის ატმოსფეროს წნევასა და ტემერატურას გაზრდის“, — განმარტავენ დოკუმენტში მკვლევრები. ჯგუფი აცნობიერებს, რომ მათი კონცეპტი შესაძლოა „ახირებული“ იყოს, თუმცა ისინი მიუთითებენ უკვე არსებულ კვლევას მინიატურული მაგნიტოსფეროს შესახებ, რომელმაც კოსმოსური რადიაციისგან უნდა დაიცვას ასტრონავტები და ხომალდები; მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ბევრად ფართომასშტაბიანი იგივე ტექნოლოგიის გამოყენება მარსის დასაცავადაც შეიძლება. 
წაკითხვა
მსოფლიოს 20 საუკეთესო მობილური ტელეფონი
გამოქვეყნებულია: 2017-03-06 16:31:00
წაკითხვა
NASA-ს ხომალდმა მარსის თანამგზავრ ფობოსთან შეჯახება აიცილა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 23:37:00
რამდენიმე დღის წინ, NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა MAVEN-მა გაუთვალისწინებელი მანევრი შეასრულა, რის შედეგადაც, თავიდან აიცილა მარსის თანამგზავრ ფობოსთან უახლოეს მომავალში მოსალოდნელი შეჯახება.მარსის ატმოსფეროს შემსწავლელი ხომალდი MAVEN-ი (The Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) უკვე ორი წელია წითელი პლანეტის ორბიტაზე მოძრაობს და სწავლობს მის ზედა ატმოსფეროს, იონსფეროსა და ურთიერთქმედებას მზესთან და მზის ქარებთან. 28 თებერვალს, ხომალდმა დაწვა და მოიშორა საკუთარი რაკეტა-ძრავი, რის შედეგადაც მისი სიჩქარე 0,4 მ/წმ-ით გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ პროცედურის შემდეგ მარშრუტში მცირე შესწორება შევიდა, იგი საკმარისი აღმოჩნდა იმისათვის, რათა ერთი კვირის შემდეგ, ხომალდი მარსის ხორკლებიან მთვარე ფობოსს აღარ შეჯახებოდა; წარმატებული მანევრის შედეგად, MAVEN-ი ფობოსს 2,5 წუთით ასცდა.ეს MAVEN-ის პირველი მანევრია, რომლის შედეგადაც მან  შეჯახება აირიდა. ამჟამად, მისი და ფობოსის ორბიტები ისეა განლაგებული, რომ მათ შორის შეჯახება აღარ მოხდება. MAVEN-ი მარსის გარშემო ელიფსურ ორბიტაზე მოძრაობს და წელიწადში მრავალჯერ კვეთს ფობოსისა და სხვა ხომალდების ორბიტებს. ორბიტების გადაკვეთისას, თუკი ობიექტები ერთსა და იმავე ადგილას ერთსა და იმავე დროს აღმოჩნდებიან, ჩნდება მათი შეჯახების შესაძლებლობა. მსგავსი სცენარები წინასწარ კარაგდაა ცნობილი და კარგად კონტროლდება NASA-ს მიერ.ერთი კვირით ადრე, MAVEN-მა გამოაგზავნა შეტყობინება, რომელიც 6 მარტს, მისი და ფობოსის შეჯახებას არ გამორიცხავდა, რადგან მათი ორბიტები ერთმანეთს 7-წამიან სხვაობაში გადაკვეთდნენ. ფობოსის ზომებიდან გამომდინარე (30 კილომეტრიანი სფერო), მაღალი იყო მათი შეჯახების რისკი, თუკი NASA არაფერს იღონებდა.მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით
წაკითხვა
ჰაბლმა უცნაური, ჰიბრიდული გალაქტიკა გადაიღო
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 21:28:00
ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა გამორჩეული გალაქტიკა UGC 12591 გადაიღო. UGC 12591 ლინზისებრი და სპირალური ტიპის გალაქტიკებს შორის მერყეობს. მდებარეობს ჩვენგან 400 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე, პერსევსი-თევზების სუპერგროვაში — გალაქტიკების გროვების გრძელ ჯაჭვში, რომელიც ასობით სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული და წარმოადგენს კოსმოსის ჩვენთვის ცნობილ ერთ-ერთ უდიდეს სტრუქტურას. უჩვეულოა თავად ეს გალაქტიკაც: იგი უკიდურესად მასიურია. გალაქტიკა და მისი ჰალო მზეზე რამდენიმე ასეულ მილიარდჯერ მძიმეა, ირმის ნახტომზე ოთხჯერ მასიური. გარდა ამისა, მოძრაობს ძალიან სწრაფად, 1,8 მილიონი კმ/სთ სიჩქარით.ჰაბლის დაკვირვებები ასტრონომებს ეხმარება დაადგინონ UGC 12591-ის მასა და განსაზღვრონ, ეს გალაქტიკა უბრალოდ წარმოიქმნა და დროთა განმავლობაში, ნელ-ნელა გაიზარდა თუ ასეთ ზომას რომელიმე სხვა დიდ გალაქტიკასთან შეჯახებისა და შერწყმის გზით მიაღწია. მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით
წაკითხვა
როგორი იქნება ახალი iPhone 8 - ჭორები ახალ მოდელზე - [ვიდეო]
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 20:32:00
iPhone-ის ყოველი ახალი მოდელის გამოსვლას უამრავი ჭორ-მართალი უსწრებს ხოლმე წინ. როგორც გამოცდილება გვიჩვენებს, ჭორები ხშირად მართლდება. თანაც მაშინ, როდესაც ამაზე ისეთი გამოცემა წერს, როგორიც Business Insider-ია.როგორც გამოცემა იტყობინება, უახლოს მომავალში სამი ახალი iPhone-ს გამოსვლას უნდა ველოდოთ, აქედან ორი მათგანი iPhone 7-ისა და iPhone 7 Plus-ის ბაზაზე იქნება შექმნილი, ხოლო მესამე სრულიად განახლებული დიზაინით წარსდგება მომხმარებლის წინაშე."​უკვე საუბრობენ ახალი iPhone-ის დიზაინზეც. მისი ფასი კი 1000 დოლარზე მეტი იქნება", - ვკითხულობთ Business Insider-ის ვებგვერდზე.​ფანებმა უკვე ახალი iPhone-ს დიზაინიც დაგვიხატეს. ახალ ტელეფონს გაუმჯობესებული ეკრანი ექნება. მთავარი ღილაკიც სენსორულ ეკრანზე იქნება ჩაშენებული. მისი ეკრანი კიდეებზე იქნება გადასული და თითის ანაბეჭდის ფუნქციით იქნება "შეიარაღებული". მსგავსი დიზიანი Apple-სთვის სიახლეა და რაღაცით Smarphone-ების დიზაინსაც მოგვაგონებს.​ახალი iPhone-ს გამოსვლა სექტემბერში ვარაუდობენ. როგორც გამოცემა წერს, მობილურ ტელეფონი 3D კამერითაც იქნება აღბეჭდილი. მისი კამერა ორ-ლინზიანი იქნება და როგორც ვარაუდობენ, აქამდე არსებულ iPhone-ს კამერებს ბევრად ჩამოიტოვებს. რაც მთავარია, ახალი iPhone-ს wireless დატენვის ფუნქცია იქნება, რაც მის მოხმარებას კიდევ უფრო კომფორტულს გახდის.​ეს ყველაფერი ჯერჯერობით ჭორებია, ვნახოთ რა იქნება სინამდვილეში. მანამდე კი, ფანების მიერ შექმნილი ვიდეო ვიხილოთ.
წაკითხვა
5G ინტერნეტი - Samsung მალე მსოფლიოს ყველაზე სწრაფ ინტერნეტს შემოგვთავაზებს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 16:57:00
როდესაც 5G ინტერნეტი ჩაეშვება, ჩვენ რამდენიმე წუთში თავისუფლად შევძლებთ უდიდესი ფაილების ჩამოტვირთვას, როგორიცაა თამაშები, 4K ვიდეოები, პროგრამები და ასე შემდეგ.5G ინტერნეტი 4G LTE ინტერნეტის ევოლუციის გაგრძელებაა. მართალია, ეს უკანასკნელი მეტწილად მობილურ ტელეფონებში გამოიყენება, თუმცა ახალი ტექნოლოგიები არ იქნება განკუთვნილი მხოლოდ მობილურებისათვის. ისევე როგორც, ახლანდელ 4G ინტერნეტს ვიყენებთ როუტერების საშუალებით, ასევე, გამოვიყენებთ ახალ 5G ტექნოლოგიებსაც. ​მსოფლიოს მობილური ტექნოლოგიების კონგრესზე, Samsung-მა ახალი 5G ტექნოლოგიების როუტერი გვიჩვენა. მისი სიჩქარე წამში 4GB-ს მიაღწევს. შესაბამისად, 50GB-ის მოცულობის თამაშის გადმოწერას 2 წუთში, ხოლო 100 GB 4K ვიდეოს გადმოწერას სულ რაღაც ერთ წუთში შეძლებთ. ასე რომ, ლოდინი ინტერნეტის ნელი სიჩქარის გამო მალე წარსულს ჩაბარდება.​როგორ იმუშავებს?​Samsung-ის 5G ინტერნეტის ანტენა თქვენი სახლის გარეთ დამონტაჟდება და სახლში WiFi როუტერს დაუკავშირდება. ამ წუთას ტექნოლოგიები ბოსტონში საცდელ ტესტირებას გადის.​ახალი ტექნოლოგიები ბაზარზე სულ მალე გამოჩნდება და ვიმედოვნებთ, ის საქართველოშიც მალევე შემოაღწევს.
წაკითხვა
NASA-მ ვარსკვლავის აფეთქების GIF ანიმაციები გამოაქვეყნა - მოვლენა 100 მლნ მზის ენერგიით
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 00:10:00
NASA-ს მიერ გამოქვეყნებული ახალი ანიმაციები სრულიად ახალ შუქს ჰფენს უჩვეულო ასტრონომიულ მომენტებს.1987 წლის 24 თებერვალს, ასტრონომებმა ოსკარ დალდემ და იან შელტონმა ჩილეს ერთ-ერთი მწვერვალის თავზე უჩვეულო სანახაობა შენიშნეს: ახალი ვარსკვლავი ღამის ცაზე. სულ მალე, ისინი მიხვდნენ, რომ ეს სულაც არ იყო ახალი ვარსკვლავის დაბადება და სინამდვილეში, ცისფერი სუპერგიგანტი ვარსკვლავის სიკვდილის მომსწრენი იყვნენ.იმ მომენტში, ვარსკვლავის თერმობირთვულად აქტიურმა ბირთვმა სახელად Sanduleak-69° 202 მერყეობა დაიწყო. ასტრონომთა უმეტესობა შეთანხმდა, რომ მოხდა აფეთქება, რადგან ვარსკვლავის ბირთვში გამოლეულიყო მაღალენერგიული საწვავი, თუმცა ზოგიერთებს ისიც სჯეროდათ, რომ საქმე ეხებოდა ცისფერ სუპერგიგანტთან სხვა ვარსკვლავის შეჯახებას, რასაც აფეთქება უნდა მოჰყოლოდა.ყოველ შემთხვევაში, ეს იყო ვარსკვლავის კოლაფსი საკუთარი გრავიტაციის ქვეშ, რომელიც აფეთქდა და რადიოაქტიური შიგნეულობა კოსმოსში გააფრქვია; ამ პროცესის სიმძლავრე კი 100 მილიონი მზისას უდრიდა. ამჟამად, ამ ობიექტს ჩვენ სუპერნოვა 1987A-ს ან SN 1987A-ს ვუწოდებთ.ქვემოთ მოცემულ სურათზე ასახულია სუპერნოვა 1987A-ს ნარჩენები სინათლის სამ განსხვავებულ ტალღის სიგრძეში: ინფრაწითელში (წითელი-ნარინჯისფერი), ხილულში (მწვანე) და რენტგენულში (ლურჯი-იისფერი).ეს გახლდათ ბოლო ასწლეულების განმავლობაში შემჩნეული ერთადერთი არა მხოლოდ ყველაზე კაშკაშა სუპერნოვა, არამედ პირველი შემთხვევა, როდესაც მსგავსი მოვლენა ასტრონომებმა თანამედროვე, მაღალტექნოლოგიური ისნტრუმენტებით ჩაიწერეს.„სუპერნოვა 1987A ასტრონომებისთვის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო შესაძლებლობად იქცა, რათა შეესწავლათ ვარსკვლავის სიკვდილის წინა ფაზები, უშუალოდ პროცესი და შემდეგ განვითარებული მოვლენები“, —  ნათქვამია NASA-ს ჩანდრას რენტგენული გამოსხივების ობსერვატორიის გუნდის მიერ მომზადებულ ვიდეოში. მონაცემებმა ნათელი მოჰფინა მრავალ საიდუმლოს სუპერნოვების შესახებ, მათ შორის თუ როგორ წარმოიქმნება სიცოცხლის წარმოშობისათვის საჭირო ელემენტები
წაკითხვა
აღმოჩენილია გიგანტური კაშკაშა ნისლეული, რომლის სინათლის წყარო საიდუმლოებითაა მოცული
გამოქვეყნებულია: 2017-03-04 22:29:00
სამყაროს შორეულ ნაწილში, ასტრონომებმა აღმოაჩინეს ვრცელი, კაშკაშა ობიექტი, თუმცა ვერ ხსნიან მისი სინათლის წყაროს.კაშკაშა ნისლეული მდებარეობს დედამიწიდან 10 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზე, ადრეული გალაქტიკების უზარმაზარ, „პროტოგროვის“ ცენტრში. ეს ამ სხის ყველაზე კაშკაშა ობიექტია, რაც კი აქამდე აღმოგვიჩენია. მისი ენერგიის წყარო ამ დრომდე საიდუმლოებით რჩება მოცული.ობიექტი ე. წ. „უზარმაზარ ლიმან-ალფას ნისლეულთა“ (ELAN) ტიპს მიეკუთვნება და ის არა მხოლოდ ყველაზე კაშკაშაა სამყაროში არსებულ ჩვენთვის ცნობილ ამ სახის ობიექტებს შორის, არამედ იგი ერთ-ერთი ყველაზე დიდიცაა და კონკურენციას უწევს „ტყვიის ნისლეულს“, რომელიც გალაქტიკათშორის სივრცეში 2 მილიონი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული.„ის უკიდურესად კაშკაშაა და სავარაუდოდ უფრო დიდია, ვიდრე ტყვიის ნისლეული, მაგრამ ბევრს ვერაფერს ვხედავთ, გარდა გალაქტიკის მკრთალი ლაქისა“, — ამბობს ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი, სანტა-კრუზის კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევარი ხავიერ პროჩასკა. „ეს გახლავთ შემაძრწუნებლად ენერგიული ფენომენი ენერგიის აშკარა წყაროს გარეშე“.ამ დრომდე მხოლოდ რამდენიმე ELAN-ია აღმოჩენილი და როგორც მიიჩნევა, აკუმულირებული გაზი მიეკუთვნება ბოჭკოების ქსელს, რომელიც სამყაროს ვრცელ კოსმოსურ აბლაბუდაში მეზობელ გალაქტიკებს ერთმანეთთან აერთებს.როგორც ცნობილია, სხვა ELAN-ების ენერგიის წყაროა კვაზარების, ვარსკვლავთწარმოქმნის ან სუპერნოვების მიერ გამოყოფილი ინტენსიური ენერგია, თუმცა ამ უკანასკნელი მაგალითის შემთხვევაში, არ ფიქსირდება არც ერთი მსგავსი მოვლენა. ობიექტს MAMMOTH-1-ის ნისლეული უწოდეს.ერთადერთი, რაც ვიცით, ისაა, რომ შუქს იგივე ტალღის სიგრძე აქვს, რასაც გაციების დროს წყალბადის ატომები გამოყოფენ შთანთქმისა და გამოყოფისას — განმუხტვა, რომელიც ლიმან-ალფას რადიაციის სახელითაა ცნობილი, მაგრამ უცნობია თუ რა აცხელებს მათ.  ეს აღმოჩენა ეხმაურება 2000 წელს ნაპოვნ კიდევ ერთ „უზარმაზარ ლიმან-ალფას ნისლეულს“ (ELAN), ლიმან-ალფას ღრუბელ 1-ს, რომელიც სამხრეთის ცაზე, მერწყულის თანავარსკვლავედში მდებარეობს დედამიწიდან 11,5 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზე.ჩვენს გალაქტიკა ირმის ნახტომზე სამჯერ დიდი ეს უზარმაზარი ობიექტი უკიდურესად მწვანეა, მაგრამ დღემდე არავინ იცის თუ რა ანათებს იქ.მეცნიერთა ვარაუდით
წაკითხვა
რა სიჩქარე ესაჭიროება რაკეტას პლანეტების დასატოვებლად? - GIF ანიმაცია
გამოქვეყნებულია: 2017-03-03 23:37:00
რამდენიმე დღის წინ, ელონ მასკის კერძო კოსმოსურმა კომპანია SpaceX-მა დააანონსა, რომ 2018 წლის ბოლოს კოსმოსში გაგზავნის ორ ადამიანს, რომლებიც შესაბამის თანხას გადაიხდიან. რამდენად რთული იქნება ეს მისია?გრავიტაცია შესაძლებლობას გვაძლევს ვიცხოვროთ დედამიწაზე, მაგრამ ამავე დროს, დიდ წინააღმდეგობას გვიწევს პლანეტის დატოვებისას.თანამგზავრებს გრავიტაცია დაძლეული აქვთ და პლანეტის გარშემო შეუნელებლად, თავისუფლად მოძრაობენ, საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის მსგავსად, 28 200 კმ /სთ სიჩქარით.მაგრამ თუკი თქვენ პლანეტის დატოვება გსურთ, საჭიროა უფრო მეტი სიჩქარე, რასაც მეორე კოსმოსურ სიჩქარეს უწოდებენ.ამ სიჩქარის მიღწევა ძალიან ბევრ საწვავს მოითხოვს, რის გამოც ადრეული რაკეტები, მაგალითად Apollo-ს პროგრამის ხომალდი სატურნ V საკმაოდ დიდი ზომის იყო: მათ მთვარემდე მისაღწევად საკმარისი საწვავი უნდა ეტარებინათ.SpaceX-ის რაკეტები სატურნ V-ზე ოდნავ პატარაა, მაგრამ საკმარის საწვავს იტევს იმისათვის, რომ ადამიანები მთვარეზე აიყვანოს და უკან ჩამოიყვანოს.მზის სისტემის ყველა პლანეტას სხვადასხვა სიძლიერის გრავიტაცია აქვს, შესაბამისად, განსხვავებულია თითოეული მათგანის მეორე კოსმოსური სიჩქარეებიც. იმისათვის, რომ იუპიტერი დატოვოთ, საჭიროა წარმოუდგენლად დიდი სიჩქარე —  217 000 კმ/სთ, რადგან იუპიტერი მზის სისტემის ერთად აღებულ ყველა სხვა პლანეტაზე ორჯერ მასიურია. ეს სიჩქარე ერთადერთი გზაა, რათა იდეაში, იუპიტერიდან რაკეტა ისე აფრინდეს, რომ უკან არ დაეცეს.წარმოგიდგენთ GIF ანიმაციას, რომელზეც ასახულია მზის სისტემის თითოეული პლანეტის დასატოვებლად საჭირო სიჩქარეები.
წაკითხვა
აღმოჩენილია მსოფლიოში უძველესი ნამარხები
გამოქვეყნებულია: 2017-03-02 19:47:00
კანადაში, მეცნიერებმა კვარცში დაკონსერვებული მიკროორგანიზმების ნაშთები აღმოაჩინეს, რომლებიც 3,77 მილიარდი წლით თარიღდება.როგორც მკვლევრებს მიაჩნიათ, ეს არის უძველესი ნამარხი, რაც კო ოდესმე აღმოგვიჩენია და ის შესაძლოა დაგვეხმაროს გავარკვიოთ თუ როგორ წარმოიშვა სიცოცხლე დედამიწაზე, ასევე, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდნენ ორგანიზმები სხვა პლანეტებზე.„ჩვენი აღმოჩენა მხარს უჭერს იმ იდეას, რომ სიცოცხლე წარმოიშვა ზღვის ფსკერის ცხელ ნახვრეტებში, პლანეტა დედამიწის წარმოქმნიდან სულ მალე“, — ამბობს მკვლევართა ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯიდან, მეთიუ დოდი. „დედამიწაზე სიცოცხლის სწრაფი გამოჩენა შესაბამისობაში მოდის ბოლო დროის აღმოჩენასთან, 3700 მილიონი წლის დანალექ ბორცვებთან, რომლებიც მიკროორგანიზმების მიერაა წარმოქმნილი“.თუკი გსურთ სწრაფი პასუხი დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის შესახებ, გეტყვით, რომ ამჟამინდელი ჰიპოთეზის თანახმად, ჩვენ წარმოვიშვით 3.8-4,1 მილიარდი წლის წინ, ოკეანის ფსკერზე, ორგანული ელემენტებისგან.ამ მომენტიდან სულ მალე, 3,5-3,8 მილიარდი წლის წინ, უკვე წარმოქმნილი იყო უკანასკნელი უნივერსალური საერთო წინაპარი (LUCA), რომლის შთამომავლებიც გაიყვნენ დღეს არსებული სამდომენიანი სიცოცხლის წინამორბედებად: არქეებდა, ბაქტერიებად და ეუკარიოტებად — ამ უკანასკნელს ჩვენ მივეკუთვნბებით. თუმცა, გამოცანად რჩება დეტალები. ამ აღმოჩენის განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ ის ძალიან ძველია — თითქმის სიცოცხლის დასაწყისის დროინდელი, შესაბამისად, იგი შეიძლება მეცნიერებს დაეხმაროს ერთხელ და სამუდამოდ დაავიწროვონ თუ როგორ და როდის ჩაისახა სიცოცხლე მკრთალ ლურჯ წერტილზე.  ამ დრომდე უძველეს ნამარხა
წაკითხვა
„თავისუფალი გაკვეთილები” - განათლების სამინისტრო ახალ პროექტს იწყებს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-02 12:16:00
„თავისუფალი გაკვეთილები”, - პროექტს ამ სახელწოდებით განათლების სამინისტრო იწყებს. პროექტი მოსწავლის ინტერესებზე მორგებულ, კლასგარეშე საგაკვეთილო პროცესს გულისხმობს და არ ითვალისწინებს საშინაო დავალებების მომზადებას. „თავისუფალი გაკვეთილები“ დაფინანსდება სამინისტროს მიერ გაცემული გრანტის ფარგლებში, რომლის მიმღები სკოლა იქნება. 
წაკითხვა
შავი ხვრელები იმაზე ბევრ ვარსკვლავს ყლაპავენ, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-01 22:21:00
ერთ-ერთი ყველაზე ძალადობრივი აღსასრული კოსმოსში: ხეტიალისას, ვარსკვლავი სუპერმასიურ შავ ხვრელთან იმდენად ახლოს მიდის, რომ ამ უკანასკნელის გრავიტაციული ძალები მას ნაფლეთებად აქცევს.ვარსკვლავის ასეთ განადგურებას გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენა (TDE) ეწოდება. როგორც მეცნიერებმა ახლახან გაარკვიეს, ვარსკვლავთა ასეთი აღსასრული სამყაროში შესაძლოა ბევრად უფრო გავრცელებული იყოს, ვიდრე ოდესმე წარმოვიდგენდით.ამ დრომდე, გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენები შემჩნეული იყო მხოლოდ უზარმაზარ ვარსკვლავურ სისტემებში. ამიტომ, ასტრონომებს მიაჩნდათ, რომ ეს ექსტრემალური მოვლენა უკიდურესად იშვიათი იყო და ყოველ გალაქტიკაში 10 000-100 000 წელიწადში ერთხელ ხდებოდა.თუმცა, გაერთიანებული სამეფოს შეფილდის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა იპოვა ნიშნები, რაც მათ აფიქრებინებს, რომ გრავიტაციული დაფლეთვა მოხდა 15 გალაქტიკისგან შედგენილი ჯგუფის კვლევისას, 10 წლიან მონაკვეთში.თუკი ეს სიმართლეა, ჩნდება ვარაუდი, რომ გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენა შესაძლოა ასჯერ უფრო ხშირი იყოს ვიდრე მეცნიერებს აქამდე ეგონათ.„ამ 15 გალაქტიკიდან თითოეული „კოსმოსური შეჯახების“ პროცესშია მეზობელ გალაქტიკასთან“, — განმარტავს ასტრონომი ჯეიმს მულენი. „ჩვენი გასაოცარი აღმოჩენები ცხადყოფს, რომ გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენის მაჩვენებელი დრამატულად იზრდება გალაქტიკათა შერწყმისას. ეს კი იმითაა გამოწვეული, რომ ამ პროცესში, ცენტრალური სუპერმასიური შავი ხვრელის სიახლოვეს დიდი ოდენობით ვარსკვლავი ექცევა“.შერწყმის პროცესში მყოფი ეს 15 გალაქტიკა ჯგუფმა პირველად 2005 წელს შენიშნა, მაგრამ მომდევნო 10 წლის განმავლობაში მიმდინარე კვლევისას, მათ რაღაც უჩვეულო შეამჩნიეს.„როდესაც მას 2015 წელს მზერა კვლავ მივაპყარით, შევნიშნეთ, რომ ერთი გალაქტიკა — F01004–2237, საოცრად განსხვავებულად იქცეოდა“, — ამბობს ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი რობ სპენსი.  F01004–2237 დედამიწიდან 1,7 მილიარდი სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს და მიეკუთვნება ე. წ. ულტრა-კაშკაშა ინფრაწითელ გალაქტიკათა რიცხვს — ვარსკვლავურ სისტემას, რომელიც ინფრაწითელ დიაპაზონში 1000-ჯერ მეტად ანათებს, ვიდრე ჩვენი ირმის ნახტომი. მსგავსი ინტენსიური სიკაშკაშის მიზეზია ის ფაქტი, რომ იგი წარმოადგენს ერთმანეთთან შეჯახების პროცესში მყოფ ორ სხვადასხვა გალაქტიკას, რა დ
წაკითხვა

უახლესი