საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
სამყაროს ყველაზე ცივი ობიექტი - ბუმერანგის ნისლეულის საიდუმლო საბოლოოდ ამოხსნილია
გამოქვეყნებულია: 2017-06-07 19:50:00
დედამიწიდან 5000 სინათლის წლის მოშორებით, მდებარეობს უცნაური და იდუმალებით მოცული ნისლეული, რომლის საშუალო ტემპერატურა −272,15 °C-ია. შედეგად, იგი დაკვირვებადი სამყაროს ყველაზე ცივი ბუნებრივი ობიექტია.  ათწლეულების მანძილზე, მეცნიერები თავს იმტვრევდნენ აეხსნათ თუ როგორ ინარჩუნებს სხვა მხრივ არაფრით გამორჩეული გაზის ეს ღრუბელი უფრო დაბალ ტემპერატურას, ვიდრე თავად კოსმოსის ცარიელი სივრცე; თუმცა, მათ ახლა უკვე აქვთ პასუხი — მომაკვდავი ვარსკვლავის გულში სასიკვდილოდ ჩაეშვა სხვა ვარსკვლავი. მიჩნეულია, რომ ბუმერანგის ნისლეული პროტოპლანეტური ნისლეულია, რაც გარდამავალი ფაზაა მომაკვდავი ვარსკვლავის სიცოცხლეში, გაბერილი წითელი გიგანტის ეტაპსა და საბოლოო პლანეტურ ნისლეულს შორის. პლანეტური ნისლეული განადგურებული წითელი გიგანტი ვარსკვლავიდან გამოტყორცნილი იონიზებული გაზის კაშკაშა გარსია.  ნავარაუდევია, რომ მომდევნო რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში, იგივე პროცესს ჩვენი მზეც გაივლის;  წყალბადის საწვავის ამოწურვის შემდეგ, მზე გადაიქცევა წითელ გიგანტად; გარდამავალი პროტოპლანეტური ფაზა გაგრძელდება მაქსიმუმ 10 000 წელიწადს, შემდეგ კი დაიწყებს გარე ფენების მოცილებას, რის შედეგადაც წარმოიქმნება პლანეტური ნისლეული. ახლად აფეთქებული მზის ბირთვი გაციებასა და შეკუმშვას გააგრძელებს და გახდება თეთრი ჯუჯა — სტაბილური ვარსკვლავი ბირთვული საწვავის გარეშე. მილიარდობით წლის შემდეგ, თეთრი ჯუჯა დარჩენილ სიცხესაც დაკარგავს და იქცევა ცივ, მკვდარ ვარსკვლავად. მაგრამ რა მოხდებოდა თუკი ჩვენს მზის სისტემაში ერთის ნაცვლად ორი მზე იქნებოდა? ჩრდილოეთ ჩილეში, ატაკამის უდაბნოში განთავსებული ატაკამის ფართომილიმეტრული ტელესკოპის (ALMA) ახალ მონაცემებზე დაყრდნობით, მკვლევრები ფიქრობენ, რომ ბუმერანგის ნისლეულის ასეთი სიცივის მიზეზია პატარა კომპანიონი ვარსკვლავის ჩავარდნა დიდი წითელი გიგანტის გულში, რამაც გამოიწვია წითელი გიგანტის მატერიის უდიდესი ნაწილის გამოტყორცნა ულტრაცივი გაზისა და მტვრის ნაკადის სახით.  ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც მკვლევრებმა შესძლეს და ზუსტად განსაზღვრეს ნისლეულის ასაკი, მასა და კინეტიკური ენერგია. „როგორც ახალი მონაცემები გვაჩვენებს, მასიური წითელი გიგანტის ვარსკვლავური გარსის უდიდესი ნაწილი კოსმოსში გაიტყორცნა იმაზე დიდი სიჩქარით, ვიდრე ეს ეულ წითელ გიგანტ ვარსკვლავს შეეძლო“, — ამბობს NASA-ს ასტრონომი რაგვენდრა საჰაი. 
წაკითხვა
უცნაური, ღრმა ხვრელი მარსზე, რომლის წარმომავლობას NASA ვერ ხსნის
გამოქვეყნებულია: 2017-06-07 19:24:00
მარსის ორბიტაზე გასული NASA-ს ხელოვნური თანამგზავრი Mars Reconnaissance Orbiter-ი (MRO) უკვე 11 წელია ყველაფერს ხედავს ჩვენი მეზობლის ზედაპირზე, მაგრამ ცოტა ხნის წინ, პლანეტის სამხრეთ პოლუსზე გადაღებულ ფოტოზე ჩანს რაღაც ისეთი, რასაც მეცნიერები ჯერ ვერ ხსნიან.  წითელი პლანეტის მთლიანი ზედაპირი დაფარულია მრავალგვარი დეპრესიითა და კრატერით. სამხრეთ პოლუსთან გადაღებულ ამ ფოტოზე კარგად ჩანს ზედაპირზე გაყინული ნახშირორჟანგის დანაწევრებული ფორმაციები და ერთი უცნაური ჩაღრმავება, რომლის წარმომავლობაც ამ დრომდე უცნობია. მარსის კლდოვან ზედაპირზე ჩაღრმავებების წარმოქმნა ბევრ რამეს შეუძლია: ნახევარ მილიონზე მეტი მეტეორიტის შეჯახების შედეგად დარჩენილია კრატერები; ლავის ნაკადების ჩანგრევის შედეგად — ღრმა ორმოები; უძველესი წყალდიდობების შედეგად — გიგანტური უფსკრულები; ვულკანური აქტივობის წყალობით გამდნარმა ყინულმა კი პლანეტას ძაბრები დაუტოვა.  სრულიად შემთხვევით, MRO-ს ობიექტივში მოხვდა მახასიათებელი, რომელიც ჯერჯერობით საგულდაგულოდ მალავს საიდუმლოს, ისევე, როგორც მის გვერდით არსებული თავთხელი, წრიული დეპრესია მალავდა წლის დასაწყისში.  თუმცა, ახლად აღმოჩენილი ორმო არც თუ ისე თავთხელი ჩანს:  იქიდან გამომდინარე, რომ მარსის სამხრეთ პოლუსთან ახლა ზაფხულია, მზე ცაში საკმარისად დაბლაა იმისათვის, რათა ლანდშაფტზე ჩრდილები გამოკვეთოს და გამოაჩინოს უჩინარი მახასიათებლები. კარგად ჩანს ხვრელის ფსკერზე არსებული ყინულიც. ჩაღრმავებას გარს აკრავს გაყინული ნახშირორჟანგის ლაქები. როგორც დადგინდა, ყინულებს შორის არსებული წრეები წარმოქმნილია ზაფხულში, მშრალი ყინულის გაზად სუბლიმირების შედეგად.  ფოტო გადაიღო MRO-ს კამერა HiRISE-მ, რომელიც მეცნიერებს საშუალებას აძლევს 200-400 კმ სიმაღლიდან, მარსის ზედაპირზე დაინახონ 1 მეტრზე დიდი ზომის ობიექტები.  ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ღრმული სულაც არაა პატარა და სიგანეში ასობით მეტრს აღწევს. უფრო დიდი გარჩევადობის ფოტო შეგიძლიათ იხილოთ NASA-ს საიტზე. 
წაკითხვა
ასტრონომებს „უცხოპლანეტელთა მეგასტრუქტურის ვარსკვლავის“ საიდუმლოს ახალი ახსნა აქვთ
გამოქვეყნებულია: 2017-06-06 23:33:00
ტაბის ვარსკვლავის სინათლის უცნაური ჩაბნელებები ასტრონომებს 2015 წლიდან უჩენს თავსატეხს. მეცნიერთა ერთი ნაწილის აზრით, არსებობს გარკვეული შანსი, რომ მის შუქს არამიწიერი ცივილიზაციის მიერ აგებული მეგასტრუქტურა ბლოკავდეს.  ახლახან, ექსპერტებმა წარმოადგინეს ახალი ახსნა, რომელიც არამიწიერ არსებათა ტექნოლოგიებს გამორიცხავს; მათი ვარაუდით, ყველაფრის მიზეზი იუპიტერზე ხუთჯერ დიდი, რგოლებიანი პლანეტაა. ესპანეთის ვალენსიისა და კანტაბრიის უნივერსიტეტის ასტრონომებმა შექმნეს გიგანტური პლანეტის მოდელი და მივიდნენ დასკვნამდე, რომ იგი ნამდვილად გამოიწვევდა სინათლის გარკვეულ მერყეობას თუკი პლანეტის რგოლები დახრილი იქნებოდა.  ჯგუფის განცხადებით, მეცნიერთა მიერ დაფიქსირებული სხვა ჩაბნელებები შესაძლოა გამოწვეული იყოს ასტეროიდებით. თუკი ეს ჰიპოთეზა მართალია, შემდეგ ჩაბნელებას 2021 წელს ვიხილავთ, რაც გამოწვეული იქნება ასტეროიდთა მეორე ღრუბლით , რადგან გროვები ტრადიციულად წყვილებად მოძრაობენ; შესაბამისად, საჭიროა ამ ვარსკვლავისკენ ტელესკოპები მუდმივად იყოს მომართული. „ჩვენი მიზანია ამ პრობლემის შედარებით ბუნებრივი გზით გადაწყვეტა; ვიშველიებთ წარსულში დაკვირვებულ მოვლენას, მაგრამ უფრო დიდი მასშტაბისას ან უფრო მასიურს“, — წერენ დოკუმენტში ასტრონომები. ტაბის ვარსკვლავი, რომლის ტექნიკური სახელწოდებაც KIC 8462852-ია, ჩვენს მზეზე უფრო დიდი და ცხელია, მდებარეობს დედამიწიდან 1500 წინათლის წლის მანძილზე, ირმის ნახტომში, გედისა და ქნარის თანავარსკვლავედებს შორის.  მისი არსებობის შესახებ 2009 წლიდან ვიცით, მაგრამ რამდენიმე წლის წინ, ეს ვარსკვლავი ერთ-ერთი ყველაზე სახელგანთქმული გახდა სხვა ვარსკვლავებს შორის მას შემდეგ, რაც ასტრონომებმა მის შუქში არარეგულარული და ხშირი ჩაბნელებები შენიშნეს. მას შემდეგ, ვარსკვლავის მიერ გამოყოფილ შუქში კიდევ უფრო მეტი მერყეობა შენიშნეს, მათ შორის გასულ თვეშიც. ა
წაკითხვა
11 ახალი ფაქტი, რომელიც მეცნიერებამ ადამიანის ორგანიზმის შესახებ გამოავლინა
გამოქვეყნებულია: 2017-06-06 22:15:00
1. ადამიანის სიკვდილის შემდეგ, ოთხი დღის მანძილზე ცოცხალი რჩება და ფუნქციონირებს ასობით გენი. მარტში დაფიქსირდა შემთხვევა, როდესაც ტვინმა აქტივობა შეინარჩუნა სიკვდილიდან 10 წუთის განმავლობაში; სავარაუდოა, რომ სიკვდილი იმ სახით, როგორც ჩვენ ვიცით, ჯერ კიდევ ინარჩუნებს სიცოცხლის გარკვეულ, უცნაურ ნიშნებს. 2. სიარულის დროს, ღვიძლი ზომაში თითქმის ნახევრით იზრდება. ახალი კვლევის მიხედვით, ღვიძლს აქვს უნარი, დღის მანძილზე დაახლოებით 50%-ით გაიზარდოს, ღამით კი თავდაპირველ ზომას დაუბრუნდეს. ის ჩვენთვის ცნობილი ერთადერთი ორგანია, რომელსაც მსგავსი რამ ახასიათებს. 3. საბოლოოდ გაირკვა ეგზემის (კანის დაავადება) გამომწვევი მიზეზები. მეცნიერებმა გამოავლინეს ცილებისა და მოლეკულების კვალი, რომელიც კანის ამ აუტანელ პრობლემას იწვევს. დადგინდა, რომ ამ დაავადებაში ერთადერთი დამნაშავე სულაც არაა ცილა ფლაგრინი. 4. ვცდებოდით, როდესაც მიგვაჩნდა, რომ სათესლე ჯირკვლები იმუნურ სისტემასთან იყო დაკავშირებული. მკვლევრაბმა აღმოაჩინეს „ძალიან პატარა კარი“, რომელიც სათესლე ჯირკვლებს საშუალებას აძლევს იმუნურ სისტემას გაუგზავნონ ცალმხრივი სიგნალები, რაც ხსნის თუ რატომ არის ზოგიერთი მამაკაცი უნაყოფო და რატომ არის კიბოს საწინააღმდეგო მრავალი ვაქცინა წარუმატებელი. 5. სიმელოტე და გაჭაღარავება ერთმანეთთან კავშირშია; პირველად ისტორიაში, მეცნიერებმა მათი გამომწვევი უჯრედები გამოავლინეს. 6. აღმოაჩინეს ადამიანის სხეულის სრულიად ახალი ორგანო. საჭმლის მომნელებელ სისტემაში აღმოჩენილი ახალი ორგანო ჯორჯალის სახელითაა ცნობილი და დიდი ხნის მანძილზე მიაჩნდათ, რომ იგი შედგებოდა ფრაგმენტირებული, განცალკევებული სტრუქტურებისგან. თუმცა, როგორც ბოლო კვლევებმა აჩვენა, სინამდვილეში იგი ერთი, სრული ორგანოა. 
წაკითხვა
აღმოჩენილია ყველაზე ცხელი პლანეტა, რომელიც ვარსკვლავთა უმეტესობაზე მხურვალეა
გამოქვეყნებულია: 2017-06-06 20:30:00
მეცნიერებმა იპოვეს ეგზოპლანეტა, რომელიც ყველაზე უცნაურია ამ დრომდე აღმოჩენილთა შორის. იგი გაზის გიგანტია, მაგრამ სულაც არ ჰგავს ჩვენი მზის სისტემის იუპიტერს — თავის ვარსკვლავს ყოველ 1,5 დღეში ერთხელ უვლის გარს, ზედაპირის ტემპერატურა კი უმეტეს ვარსკვლავზე მაღალია.  პლანეტა მოძრაობს მხურვალე ვარსკვლავ KELT-9-ის გარშემო, რომელიც დედამიწიდან 650 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ასტრონომები ვარსკვლავის სიახლოვეს ასე ცხელ პლანეტას პოულობენ — ის განსხვავდება ყველა ობიექტისგან, რაც კი აქამდე გვინახავს. პლანეტა KELT-9b იმდენად ცხელია, რომ დღის მხარეს, მისი ზედაპირის ტემპერატურა 4 327 °C-ს აღწევს. შედარებისათვის, მზის ზედაპირის ტემპერატურა დაახლოებით 5 527 °C-ია და მისი უახლოესი პლანეტა — მერკური, ზედაპირზე ძლივს აღწევს 427 °C-ს.  ასეთი ჯოჯოხეთური სიცხის მიზეზია გაზის გიგანტის სიახლოვე თავის დედა-ვარსკვლავთან, რომელიც თავის მხრივ, ჩვენთვის ცნობილი ერთ-ერთი ყველაზე ცხელი ვარსკვლავია — მისი ტემპერატურა დაახლოებით 9 897 °C-ს აღწევს.  „თავისუფლად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეს პლანეტა ჩვენთვის ცნობილ ვარსკვლავთა 80%-ზე ცხელია, ნამდვილად გამაოგნებელი ფაქტია“, — უთხრა ScienceAlert-ს ავსტრალიის სამხრეთ კვინზლენდის უნივერსიტეტის მკვლევარმა ჯონტი ჰორნერმა, რომელიც კვლევაში ჩართული არ ყოფილა. „არსებითად, იგი თავის ვარსკვლავის ზედაპირზე სრიალებს; ეს ვარსკვლავი კი მზეზე ბევრად უფრო კაშკაშა და ცხელია“. გაზის გიგანტი პლანეტა KELT-9b იუპიტერზე 2,8-ჯერ მძიმეა, მაგრამ აქვს მისი სიმკვრივის მხოლოდ ნახევარი, რადგან ატმოსფეროს მუდმივად აცლის მძლავრი დედა-ვარსკვლავი. „მასაზე დაფუძნებული ნებისმიერი ტიპური დეფინიციით, იგი პლანეტაა, მაგრამ მისი ატმოსფერო თითქმის არაფრით ჰგავს ჩვენთვის ამ დრომდე ცნობილ ნებისმიერი სხვა პლანეტისას“, — აღნიშნავს განცხადებაში ერთ-ერთი მკვლევარი ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან, ასტრონომი სკოტ გაუდი. სხვათა შორის, პლანეტა იმდენ სიცხეს იღებს, რომ მკვლევრები მისი არსებობითაც კი გაკვირვებულნი არიან.  „გულწრფელად გაოცებული ვარ, რომ ამ პლანეტას ვხედავ“, — უთხრა ScienceAlert-ს ასტრონომმა ალენ დაფიმ. „რადგან როდესაც შენ გაქვს ძალიან მასიური და კაშკაშა ვარსკვლავი, მისი რადიაციის ძალა იმდენად ინტენსიურია, რომ
წაკითხვა
კასინის ფოტო - ციცქნა მთვარე მიმასი გიგანტური სატურნის თავზე
გამოქვეყნებულია: 2017-06-06 19:39:00
სატურნის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თავზე მოსრიალე NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა „კასინიმ“ გადაიღო პლანეტის ჩრდილოეთ პოლუსი, მისი დამაინტრიგებელი ექვსკუთხედი და თვალის ფორმის ცენტრალური მორევი. ფოტოს მარჯვენა ზედა კუთხეში, ლაქასავით მოჩანს სატურნის ერთ-ერთი მთვარე მიმასი; მისი დიამეტრი 396 კილომეტრია და მიიჩნევა საშუალო ზომის მთვარედ. მიმასს საკმარისი ზომა აქვს იმისათვის, რათა საკუთარმა გრავიტაციამ მრგვალი ფორმა მისცეს, თუმცა ნამდვილად არ მიეკუთვნება მზის სისტემის ისეთ დიდ მთვარეთა რიგებს, როგორიცაა მაგალითად ტიტანი. მიუხედავად იმისა, რომ უზარმაზარია, ტიტანიც კი ციცქნაა გაზის გიგანტ სატურნთან შედარებით. ხედი გადაღებულია სატურნის რგოლების მზით განათებული მხრიდან, 27 გრადუსით რგოლების გეგმიდან. სურათი 2017 წლის 27 მარტს, კასინის ფართოკუთხიანმა კამერამ გადაიღო, სატურნიდან  993 000 კილომეტრი მანძილიდან.  ფოტოს მასშტაბი 59 კილომეტრია თითოეულ პიქსელზე. იმისათვის, რათა ადვილად ყოფილიყო შესამჩნევი, მიმასის სიკაშკაშე სამჯერაა გაზრდილი. წყარო: NASA  
წაკითხვა
iPhone-ს ოფიციალური ქართული კლავიატურა დაემატება
გამოქვეყნებულია: 2017-06-06 02:45:00
რამდენიმე საათის წინ, კალიფორნიის ქალაქ სან-ხოსეში დასრულდა კომპანია Apple-ის ყოველწლიური კონფერენცია Worldwide Developers Conference (WWDC). ტრადიციულად, Apple-ის სხვა ახალ პროდუქტებთან ერთად, კონფერენციაზე ხდება iPhone-ის ოპერაციული სისტამემა iOS-ის ახალი ვერსიის პრეზენტაცია, რის შემდეგაც, დეველოპერებს შესაძლებლობა ეძლევათ მოწყობილობებში ჩამოტვირთონ სისტემის სატესტო ანაწყობი.   წლევანდელი პრეზენტაცია განსაკუთრებით სასიხარულო აღმოჩნდა iPhone-ის ქართველ მომხმარებელთათვის, რადგან iOS 11-ის სატესტო ვერსიაში, ქართველმა დეველოპერებმა ქართული კლავიატურა აღმოაჩინეს.  აღსანიშნავია, რომ iOS ოპერაციული სისტემის ადრეულ ვერსიებში ქართული კლავიატურის მხარდაჭერა მხოლოდ Jailbreak-ის შედეგად იყო შესაძლებელი, ამჟამად კი ქართულად ტექსტის აკრეფა გარე აპლიკაციის დაყენებითაა შესაძლებელი.  iOS 11 ოფიციალურად 2017 წლის შემოდგომაზე გამოვა.  ფოტო: მირიან ქორიძე
წაკითხვა
Apple-მა შესაძლოა, iPhone 7S-ის ნაცვლად iPhone 8 გამოუშვას
გამოქვეყნებულია: 2017-06-05 18:43:00
დღეს, 5 ივნისს კომპანია Apple-ის დეველოპერების ყოველწლიური კონფერენცია (WWDC) გაიმართება. The Telegraph-ის ინფორმაციით, Apple-ის აღმასრულებელი დირექტორი ტიმ კუკი iPad-ისა და MacBook-ის განახლებულ პროგრამულ უზრუნველყოფასა და ახალი პროდუქციების შესახებ ისაუბრებს. კერძოდ, iOS 11, macOS, watchOS 4 და Siri Speaker შესახებ. ჯერჯერობით არავინ იცის, წარადგენს თუ არა Apple დღევანდელ კონფერენციაზე iPhone -ს და იქნება თუ არა ტრადიციულად S- სერიის მოდელი. როგორც უცხოური მედია იუწყება, Apple პირდაპირ მე-8 სერიის გამოშვებას გეგმავს.ამასთან, ვრცელდება ინფორმაცია, რომ Apple 10 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, სპეციალური განსხვავებული iPhone-ის გამოშვებას აპირებს, რომელსაც 2017 წლის შემოდგომის ბოლოს ვიხილავთ.WWDC კონფერენცია 5 ივნისს, საქართველოს დროით 21:00 საათზე დაიწყება და 9 ივნისის ჩათვლით, კალიფორნიის შტატის ქალაქ სან-ხოსეში, McEnery Convention Center-ში გაიმართება.დაინტერესებულ პირებს პირდაპირი ტრანსლაციის ნახვა მითითებულ ბმულზე, ან აპლიკაციის მეშვეობით შეეძლებათ. 
წაკითხვა
ჰაბლმა პარაზიტი გალაქტიკა „ხაფანგში გააბა“
გამოქვეყნებულია: 2017-06-03 21:58:00
ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი განთქმულია მის მიერ გადაღებული კოსმოსის მომაჯადოებელი ფოტოებით. ერთი შეხედვით, კვირის ამ ფოტოზე სრულიად სხვა შთაბეჭდილება დაგრჩებათ, ვიდრე ის სინამდვილეშია. ალბათ მიამსგავსებთ აწეწილ-დაწეწილ ლურსმნების გროვას, წარმოგიდგებათ ხმაური და იდუმალი, ათქვეფილი ფერები, მაგრამ როცა შეიტყობთ თუ რას უყურებთ სინამდვილეში, მსგავსი ფოტოები უმალ გახდება ნაკლებად განსაცვიფრებელი. სურათზე ასახულია შორეული გალაქტიკა, რომელსაც თქვენ მარჯვენა ქვედა კუთხეში ხედავთ, ლაქის სახით. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ მოძრაობისას, ეს გალაქტიკა მოქცეულია ჩვენთან ახლოს, ირმის ნახტომში მდებარე ვარსკვლავის გასწვრივ. ამ მოვლენას ტრანზიტს უწოდებენ. ვარსკვლავს HD 107146 ჰქვია და მას ფოტოს ცენტრში ხედავთ. მისი შუქი ამ ფოტოზე დაბლოკილია იმისათვის, რათა ხილვადი გამხდარიყო მისი უშუალო შემოგარენი და მკრთალი გალაქტიკა; თავად ვარსკვლავი მწვანე წრითაა შემოხაზული.  HD 107146-ის გარშემო ასახული კონცენტრირებული ნარინჯისფერი წრე მისი გარემომცველი დისკია — ვარსკვლავის გარშემო მოძრავი ნარჩენების დისკი. იქიდან გამომდინარე, რომ ეს ვარსკვლავი ძალიან ჰგავს ჩვენს მზეს, მეცნიერთათვის ის განსაკუთრებით საინტერესო სამიზნეა შესასწავლად: გარემომცველი დისკი შესაძლოა მზის სისტემაში არსებული კოიპერის სარტყლის მსგავსი იყოს.  ამ სისტემის დეტალური შესწავლა შესაძლებელია, რადგან ვარსკვლავი ამჟამად ბევრად უფრო შორეული გალაქტიკის ფონზე ჩავლის პროცესშია; ამ გალაქტიკას მეცნიერები „პარაზიტ გალაქტიკას“ უწოდებენ, რითაც გამოხატავენ თავიანთ გულისწყრომას მისი ამ ადგილზე ყოფნის გამო. უჩვეულო წყვილი ჰაბლმა პირველად 2004 წელს დააფიქსირა, მოგვიანებით კი 2011 წელს. სტატიაში მოცემულ ფოტოზე, პარაზიტი გალაქტიკა ტრანზიტს იწყებს  HD 107146-ის მიღმა. გალაქტიკა მთლიანად დაახლოებით 2020 წლისთვის დაიბინდება, თუმცა საკმაოდ საინტერესი სამეცნიერო კვლევების ჩატარება ამჟამადაც შეიძლება, როდესაც იგი ნაწილობრივაა დაბინდული. სანამ ჩვენს ტელესკოპებამდე მოაღწევს, გალაქტიკიდან მომდინარე სინათლე ვარსკვლავის ნარჩენთა დისკს გაივლის, რაც ასტრონომებს შესაძლებლობას აძლევს შეისწავლონ სინათლის მახასიათებლები და მისი ცვლილებები, აქედან გამომდინარე, თავად დისკის მახასიათებლებიც. მომზადებულია nasa.gov-ის მიხედვით 
წაკითხვა
მოყვარულმა მეცნიერებმა მზესთან ახლოს ცივი ვარსკვლავი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2017-06-03 19:45:00
წლის დასაწყისში, დაინერგა სამოქალაქო მეცნიერების ახალი ხელსაწყო, რომლის მიზანიც არის მეცნიერთა დახმარება მზის სისტემის კიდეებზე დამალული სხეულების პოვნაში. რამდენიმე თვის თავზე, უკვე გვაქვს ახალი აღმოჩენაც: მზიდან 100 სინათლის წლის მანძილზე მდებარე ყავისფერი ჯუჯა. თებერვალში, პროექტ Backyard Worlds-ის ანუ, ე. წ. მე-9 პლანეტის ვებსაიტის გაშვებიდან სულ რაღაც ოთხი დღის შემდეგ, ოთხმა სხვადასხვა მომხმარებელმა მეცნიერთა ჯგუფს უცნაური ობიექტის შესახებ აცნობეს, რომლის არსებობა შემდეგ მართლაც დამტკიცდა ინფრაწითელი ტელესკოპის საშუალებით. აღმოჩენის დეტალები რამდენიმე დღის წინ გამოქვეყნდა Astrophysical Journal Letters-ში.  „ძალიან ამაყი ვიყავი ჩვენი მოხალისეებით, როდესაც ამ ცივი სხეულის შესახებ მათგან მონაცემები მივიღეთ. ნამდვილად სასიამოვნო მომენტი იყო მთლიანად მეცნიერებისთვის“, — ამბობს ჯეკი ფეიჰერთი, ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ასტროფიზიკის დეპარტამენტის უფროსი მეცნიერი. პროექტი Backyard Worlds-ი საშუალებას აძლევს ნებისმიერს, ვისაც კომპიუტერი და ინტერნეტი აქვს, მისწვდნენ NASA-ს კოსმოსურ ხომალდ Wide Field Infrared Survey Explorer-ის (WISE) მიერ გადაღებულ ფოტოებს. პროექტში 37 000-ზე მეტი მოხალისეა ჩართული და მათი მიზანია ციფრულ მონაცემებში დააკვირდნენ მოძრავ ობიექტებს და ყოველი საინტერესო დეტალი შემდგომი გამოკვლევებისთვის მეცნიერთა ჯგუფს გადასცენ. სხვათა შორის, მოხალისებმა უკვე მოახდინეს 4 მილიონზე მეტი მონაცემის კლასიფიკაცია. Backyard Worlds-ის ვებსაიტი 2017 წლის 15 თებერვალს გაეშვა. რამდენიმე დღის შემდეგ, ტასმანიემლა მეცნიერების მასწავლებელმა, ბობ ფლეტჩერმა WISE-ის ფოტოებზე მოძრავი ძალიან მკრთალი ობიექტი შენიშნა. სულ მალე, იგივე ობიექტი სამმა სხვა მოხალისემაც შენიშნა რუსეთიდან, სერბეთიდან და აშშ-დან. მკვლევართა ჯგუფმა პირველადი კვლევები ჩაატარა და ობიექტს „ბობის ჯუჯა“ უწოდა. ამის შემდეგ, ფეჰერტიმ ჰავაიზე მდებარე NASA-ს ტელესკოპი Infrared Telescope Facility გამოიყენა და დაადგინა, რომ ეს გახლდათ აქამდე უცნობი ყავისფერი ჯუჯა ვარსკვლავი, რომელიც იუპიტერზე რამდენიმე ასეული გრადუსით უფრო ცხელი იყო. ავტორთა განცხადებით, ეს ობიექტი ცის კვლევებისას მისი ზედმეტი სიმკრთალის გამო გამორჩათ. აღმოჩენის შესახებ გამოქვეყნებული დოკუმენტის ავტორი ოთხივე მოხალისეა. ყავისფერ ჯუჯებს ხშირად „არშემდგარ ვარსკვლავებს“ უწოდებენ და ისინი საკმაოდ გავრცელებულია ირმის ნახტომში. ამ ვარსკვლავებს არ გააჩნიათ საკმარისი მასა იმისათვის, რათა აწ
წაკითხვა
მავალმა Curiosity-მ მარსზე უძველესი დაშრევებული ტბის ნიშნები აღმოაჩინა
გამოქვეყნებულია: 2017-06-03 19:08:00
შორეულ წარსულში, მარსზე მილიონობით წლის მანძილზე არსებობდა ტბა, რომელშიც საკმაოდ სტაბილური გარემო პირობები იყო შექმნილი, რაც მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა ტბის სხვადასხვა ნაწილში. მსგავს დასკვნამდე მკვევრები NASA-ს მარსმავალ Curiosity-ს მიერ 3,5 წლის განმავლობაში შეგროვილი მონაცემების საფუძველზე მივიდნენ. წინა კვლევების შედეგად დადგინდა, რომ წითელი პლანეტის გეილის კრატერში სამი მილიარდი წლის წინ ტბა იყო, ახლანდელ კვლევაში კი Curiosity-ს ინსტრუმენტების წყალობით განისაზღვრა ტბის ქიმიური შემადგენლობა და შეფასდა იყო თუ არა ეს ტბა დაშრევებული. დაშრევებული წყალსატევები წარმოაჩენს მკაფიო ქიმიურ თუ ფიზიკურ განსხვავებას წყლის ღრმა და ზედა ფენებს შორის. გეილის კრატერში, წყლის ზედა ფენები გაცილებით მდიდარი ყოფილა ოქსიდანტებით, ვიდრე ღრმა ფენები.  „შევიტყვეთ, რომ ტბის გარკვეულ ნაწილებში, გარკვეულ დროს, წყალი მეტ ჟანგბადს შეიცავდა“, — ამბობს როჯერ ვაინსი, კვლევის თანაავტორი ლოს-ალამოსის ეროვნული ობსერვატორიიდან. „ეს მნიშვნელოვანია, რადგან მოქმედებს დანალექებში დეპოზიტირებულ მინერალებზე; გარდა ამისა, ჟანგბადი სიცოცხლისთვის უმნიშვნელოვანესია. მაგრამ უნდა გვახსოვდეს, რომ გეილის კრატერის ამ პერიოდში, ჩვენს პლანეტაზე არსებული სიცოცხლე ჯერ კიდევ არ იყენებდა ჟანგბადს — არ მიმდინარეობდა ფოტოსინთეზი.  სანაცვლოდ, თუკი მარსზე სიცოცხლე არსებობდა, შესაძლოა მისთვის უფრო მნიშვნელოვანი ყოფილიყო ისეთი ელემენტების დაჟანგვის პროცესი, როგორებიცაა მანგანუმი ან რკინა. ჟანგვის ეს პროცესი წყალში არსებული ჟანგბადის მიერ უნდა ყოფილიყო კონტროლირებული“. „ერთსა და იმავე ტბაში იყო ძალიან განსხვავებული, თანაარსებული გარემო“, — ამბობს კვლევის უფროსი ავტორი ჯოელ ჰუროვიცი. „ოქსიდანტების დაშრევების ეს ტიპი ძალზედ დამახასიათებელია დედამიწაზე არსებული ტბებისთვის და ახლა, მსგავსი რამ უკვე მარსზეც ვიპოვეთ. წითელი პლანეტის ტბის გარემოს მრავალფეროვნებას ბევრი შესაძლებლობა უნდა წარმოექმნა მიკრობთა სხვადასხვა ტიპების არსებობისათვის“. არსებობდა თუ არა მარსზე ოდესმე სიცოცხლე, ჯერ კიდევ უცნობია. სიცოცხლის ნიშნების ძიება ნებისმიერ სხვა პლანეტაზე, იქნება ეს მარსი თუ უფრო შორეული, ყინულოვანი სხეულები, იწყება გარემოს რეკონსტრუქციით, რათა განისაზღვროს, შეეძლო თუ არა მას სიცოცხლის მხარდაჭერა. NASA თავის მავალ Curiosity-ს საშუალებით უძველესი მარსის ზედაპირის სასიცოცხლო გარემოს იკვლევს. Curiosity-მ მარსის 1 700 დღის განმავლობაში უკვე გაიარა 16 კილომეტრი. გეილის კრატერის ფსკერიდან იგი კრატერის ცენ
წაკითხვა
Microsoft-ი მომხმარებლებს Google-ზე უარის თქმისთვის ანაზღაურებას სთავაზობს
გამოქვეყნებულია: 2017-06-03 02:10:00
კომპანია Microsoft-მა გაუშვა პროგრამა, რომლის მიხედვითაც, საძიებო სისტემა Bing-ის გამოყენებისთვის ინტერნეტმომხმარებელი დაჯილდოვდება - წერს The Independent. გამოცემის ცნობით, კომპანიის მიზანი Google-ის მომხმარებლის მიზიდვაა. ჯერჯერობით, პროგრამა მხოლოდ ბრიტანეთში მცხოვრები ინტერნეტმომხმარებლისთვის მოქმედებს. იმისათვის, რომ მომხმარებელმა ბონუსები დააგროვოს, Bing-ში Microsoft-ის საკუთარი გვერდიდან უნდა შევიდეს. ყოველი ახალი საძიებო მოთხოვნის შესაბამისად, მას ქულები დაეწერება, რომლის მეშვეობითაც კომპანიის მაღაზიებში - Windows და Xbox პროდუქციის შეძენა შეეძლება. პროგრამა რამდენიმე დონეს ითვალისწინებს - ახალბედებისთვის დღეში 10 ქულას, ძველი მომხმარებლისთვის კი - 50-მდე.
წაკითხვა
მოწინავე არამიწიერი ცივილიზაციები უკეთესი მომავლისათვის შესაძლოა მილიონობით წლით „იძინებდნენ“
გამოქვეყნებულია: 2017-06-02 21:44:00
ფერმის პარადოქსის მიხედვით, სამყარო ვრცელი, შეუცნობელი სივრცეა, რომელიც სავსეა ტრილიონობით ისეთი პლანეტით, რომლებზეც შესაძლოა სიცოცხლე იყოს... თუ ეს ასეა, მაშ სად არიან უცხოპლანეტელები? ამ თავსატეხის ამოხსნის ბოლო მცდელობაში, მკვლევართა სამეული ვარაუდობს, რომ მოწინავე არამიწიერ ცივილიზაციებს შესაძლოა აქვთ უნარი, მიმართონ „გამოზამთრებას“, ანუ საკუთარი თავი დააკონსერვონ და დაელოდონ უკეთეს მომავალს, როდესაც სამყარო ბევრად უფრო ცივი იქნება, ვიდრე ახლაა, რაც გააადვილებს იმ ოდენობის ენერგიის მოპოვებას, რაზეც ამჟამად მხოლოდ ოცნება შეგვიძლია. ახალი დოკუმენტი, რომელიც ერთობლივად დაწერეს ოქსფორდის ნეირომეცნიერმა და ხელოვნური ინტელექტის ექსპერტმა ანდრეს სანბერგმა და სტიუარტ არმსტრონგმა, ასევე ბელგრადის ასტრონომიული ობსერვატორიის მკვლევარმა მილან ჩირკოვიჩმა — ამტკიცებს, რომ ჩვენზე ბევრად განვითარებულ ცივილიზაციას შესაძლოა უკვე შესწავლილი ჰქონდეს სამყაროს ძალიან დიდი ნაწილი და ახლა სიცოცხლისათვის უფრო უკეთეს დროს ელოდებოდეს.  „ამ ეტაპისთვის, კოსმოსური ფონური რადიაციის წყალობით, სამყაროში თითქმის ყველაფრის საშუალო ტემპერატურა -270°C-ზე ქვემოთაა, მაგრამ სამყაროს გაფართოებასთან ერთად, ეს ფონური ტემპერატურა თანდათან მცირდება“, — წერენ საკუთარ ბლოგზე სანდბერგი და ჩირკოვიჩი. „შესაბამისად, თუ გსურთ იმდენი ინფორმაცია დაამუშაოთ, რის საშუალებასაც თქვენს ხელთ არსებული ენერგია გაძლევთ, ყველაზე საღი აზრია, მოიცადოთ. თანდათან გარემო გაცილებით უკეთესი გახდება“. დასაწყისშივე უნდა ითქვას, რომ ამ ეტაპზე, შეუძლებელია მკვლევართა მიერ გამოთქმული მოსაზრებების დამტკიცება, რითაც მკვლევრები ცოტა არ იყოს, ერთობიან კიდეც, მიუხედავად იმისა, რომ იზიარებენ მოსაზრებას, რომლის მიხედვითაც, მიზეზი, რის გამოც ჩვენ უცხოპლანეტელებს ვერ ვპოულობთ ისაა, რომ ისინი ან საერთოდ არ არსებობენ, ან ძალიან შორს არიან. თუმცა, როგორც მკვლევრები აცხადებენ, ეს მოსაზრება არა მხოლოდ დაგვეხმარება გამოვრიცხოთ მრავალი შესაძლებლობა ფერმის პარადოქსიდან, არამედ მნიშვნელოვან ცნობებსაც მოგვაწვდის ჩვენს საკუთარ შანსებსა და პოტენციალზე მომავლის სამყაროში. „თუკი არ შეამოწმებ შენთვის ყველაზე ნაკლებად სასურველ ჰიპოთეზას, შენ არ ემსახურები მეცნიერებას“, — უთხრა სანდბერგმა Gizmodo-ს. თუ ამ გზით წავალთ, განვიხილოთ ე. წ. ზაფხულის ძილის ჰიპოთეზა. ამ ჰიპოთეზის წინაპირობა ემყარება რწმენას, რომლის მიხედვით
წაკითხვა
LIGO-მ გრავიტაციული ტალღები კვლავ დააფიქსირა - უკვე მესამედ
გამოქვეყნებულია: 2017-06-02 19:55:00
გრავიტაციული ტალღების ლაზერულ-ინტერფერომეტრულმა ობსერვატორიამ (LIGO) ეს კვლავ შესძლო — დააფიქსირა ორი შავი ხვრელის შეჯახების შედეგად წარმოქმნილი გრავიტაციული ტალღების ჭავლები.  ამჯერად, ორი შავი ხვრელი ერთმანეთს ჩვენგან 3 მილიარდი სინათლის მოშორებით შეეჯახა. უკვე მესამე შემთხვევაა, როდესაც ობსერვატორიამ მსგავსი მოვლენა წარმატებით დააფიქსირა, თუმცა ეს შეჯახება საკმაოდ სხვანაირია — სულ მცირე ერთი შავი ხვრელი უჩვეულო მიმართულებით ბზღრიალებს. ალბათ გახსოვთ, რომ LIGO-მ გრავიტაციული ტალღები პირველად 2016 წლის თებერვალში დააფიქსირა,  ხუთი თვის შემდეგ, რაც ივარაუდა, რომ ზოგადი ფარდობითობის მიერ ნაწინასწარმეტყველები დრო-სივრცის თეორიული ჭავლები სამყაროში მართლაც უნდა არსებულიყო. ობსერვატორიამ გრავიტაციული ტალღების იდენტიფიცირება  მეორედ 2016 წლის ივნისში შესძლო, როდესაც 2015 წლის 25 დეკემბერს აღმოჩენილი ტალღების იდენტიფიცირება დაასრულა. ამჯერად, მკვლევრები იუწყებიან, რომ შავი ხვრელების შერწყმის მესამე შემთხვევა 2017 წლის 4 იანვარს დაფიქსირდა, რომელსაც სამსახოვრო სახელად GW170104 უწოდეს. პირველი შეჯახების შედეგად წარმოიქმნა ჩვენს მზეზე 62-ჯერ მძიმე შავი ხვრელი, მეორე შეჯახების შედგეად კი შედარებით მსუბუქი — 21 მზის მასის. ბოლოს დაფიქსირებული შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი შავი ხვრელი ავსებს პირველ ორს შორის არსებულ ნაპრალს, რადგან აქვს 49 მზის მასა. „არსებობს ვარსკვლავური მასის მქონე შავი ხვრელებიც, რომელთა მასაც მზისას 20-ჯერ აღემატება. ამ ობიექტთა არსებობის შესახებ, LIGO-ს აღმოჩენამდე არაფერი ვიცოდით“, — ამბობს მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მკვლევარი დევიდ შოემაკერი. თუმცა, GW170104 სრულიად განსხვავებულია სულ მცირე ერთი უცნაური დეტალის გამო. მიუხედავად იმისა, რომ გადასაღებად რთულია, შავი ხვრელები ბრუნავენ. საუბარია არა მხოლოდ მის გარშემო მბრუნავი გაცხელებული მატერიის დისკის შესახებ, არამედ ფაქტობრივ მასას აქვს იმპულსის მომენტი, რაც იმას ნიშნავს, რომ საკუთარი ღერძის გარშემო ბრუნავს თავად შავი ხვრელიც. როდესაც ორი შავი ხვრელი ერთმანეთის გარშემო, ორბიტაზე მოძრაობისას ერთი და იგივე მიმართულებით ბრუნა
წაკითხვა
ფეისბუქპოსტებით მალე თანხის გამომუშავება იქნება შესაძლებელი
გამოქვეყნებულია: 2017-06-02 19:37:00
​მალე, შესაძლებელია ფეისბუქპოსტებით თანხის გამომუშავება გახდეს შესაძლებელი. კომპანიამ მომხმარებლების ნაწილს სპეციალური კითხვარი უკვე შესთავაზა, სადაც მონეტიზაციის რამდენიმე ვარიანტი იყო განხილული. განიხილება დონაცია, ფანების მიერ „ჩაის“ დატოვება, ე.წ. call to action, ბრენდირებული კონტენტი და პოსტების დარეკლამება. კითხვარს საკმაოდ კარგი გამოხმაურება მოჰყვა. როგორც ჩანს, ფეისბუქი ისეთი მედია კომპანიების კონკურენტი გახდება, რომლებიც თანხას გამომწერებისგან გამოიმუშავებენ. თუმცა, ეს უდავოდ კარგი სიახლეა გვერდების ადმინებისათვის. ისინი გვერდის მართვასთან ერთად შეძლებენ თანხა გამოიმუშავონ და საკუთარი ბიზნესი განავითარონ.ტექნიკური ბლოგის GigaOM-ის დამფუძნებელი ომ მალიკი აცხადებს: "ახლა რომ ვიწყებდე საქმეს, საიტს აღარ გავაკეთებდი და ფეისბუქ ფეიჯით დავკმაყოფილდებოდი". თუმცა, მალიკმა ჯერჯერობით არ იცის, როგორ შეძლებდა ფეიჯზე ფულის გამომუშავებას.​ფეისბუქი ჯერ კიდევ კვლევის პროცესშია, დაველოდოთ, რა გადაწყვეტილებას მიიღებს კომპანია.
წაკითხვა
როგორ ვარდებიან ვარსკვლავები შავ ხვრელში - ცდებოდა თუ არა აინშტაინი
გამოქვეყნებულია: 2017-06-01 22:26:00
მეცნიერებმა მიაგნეს ახალ მტკიცებულებას, რომელიც მხარს უჭერს მოსაზრებას, რომ სუპერმასიურ შავ ხვრელში ჩავარდნისას, მატერია მთლიანად შთაინთქმება; ეს კი გვაფიქრებინებს, რომ სამყაროში დამალული დაუშრეტელი ენერგიის ამ სივრცეებთან მიმართებაში აინშტაინი მართალი იყო. როგორც აღმოჩენა აჩვენებს, ძალიან რეალურია შავი ხვრელის მოვლენათა ჰირიზონტი — უხილავი ბარიერი, რომლის მიღმაც არაფერს შეუძლია გაექცეს გრავიტაციული სინგულარობის ინტენსიურ მიზიდულობას.  ეს იმას ნიშნავს, რომ როდესაც შავ ხვრელში რაიმე ვარდება, იგი მთლიანად შთაინთქმება და არ ეჯახება მყარ ზედაპირს. „ჩვენი მიზანია მოვლენათა ჰორიზონტის ეს მოსაზრება ექსპერიმენტულ მეცნიერებაში გადავიტანოთ და დავადგინოთ, მართლაც არსებობს თუ არა ის“, — ამბობს ასტროფიზიკოსი პავან კუმარი.  „ჩვენი მოტივი არის არა იმდენად იმის განსაზღვრა არის თუ არა იქ მყარი ზედაპირი, არამედ ცოდნის საზღვრების გარღვევა და კონკრეტული მტკიცებულების პოვნა, რომ შავ ხვრელთა გარშემო მართლაც არის მოვლენათა ჰორიზონტი“. მიჩნეულია, რომ უმეტეს გალაქტიკათა ცენტრში არსებობს სუპერმასიური შავი ხვრელი; მეცნიერები ასევე ეჭვობენ, რომ ფენომენს, რომელიც ამ გალაქტიკათა ცენტრებს იკავებს, იგივე ცენტრალურ მასიურ ობიექტს — სინამდვილეში შესაძლოა მყარი ზედაპირი ჰქონდეს.   თუ ეს ასეა, გამოდის, რომ გალაქტიკები შეიძლება შეიცავდეს სუპერმასიურ ობიექტებს, რომლებიც არაა შავი ხვრელები და რომლებიც როგორღაც ახერხებენ, რომ თავიდან აიცილონ სინგულარობაში კოლაფსი — არის უსასრულო სიმკვრივის სივრცე, ამ სიტყვის პირდაპირი მნიშნელობით. ჰიპოთეზა, რომელიც აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის მოდიფიცირებულ თეორიას ემყარება, აცხადებს, რომ თუკი მოხეტიალე ვარსკვლავი ამ იდუმალ, სუპერმასიურ ობიექტს შეეჯახება, შეუძლებელი იქნება ამ პროცესის დაფიქსირება, იმის გათვალისწინებით, რომ შავმა ხვრელმა მთლიანი ვარსკვლავი უნდა გადაყლაპოს ისე, რომ მისმა სინათლემაც კი ვერ შესძლოს გაქცევა. ამ ყველაფრის შესამოწმებლად, კუმარის ჯგუფმა გარკვეული გათვლები ჩაატარა და დაადგინა, რომ თუკი ვარსკვლავი არაკოლაფსირებადი სუპერმასიური ფენომენისაკენ მირბის, იგი ინტენსიური სიცხით უნდა აენთოს, მისი გაზით გარშემორტყმული ობიექტი განათდეს და წარმოიქმნას კოსმოსური ნათება, რომლის დანახვაც თვეების ან წლების განმავლობაში უნდა იყოს შესაძლებელი. ასეთი შემაგულიანებელი პროგნოზის შემდეგ, ასტრონომებმა გაცხრილეს ჰავაიზე მდებარე ტელესკოპ Pan-STARRS-ის მიერ შეგროვილი
წაკითხვა
მსოფლიოში უდიდესი მზის ელექტროსადგური, რომელიც წყალში ტივტივებს
გამოქვეყნებულია: 2017-06-01 21:50:00
ჩინეთში გაიხსნა მზის ენერგიაზე მომუშავე მსოფლიოში უდიდესი ელექტროდადგური, რომელიც მთლიანად წყალში ტივტივებს.  კომპანია Sungrow-ს მიერ აშენებული სადგური 40 მეგავატ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს და მიერთებულია ქალაქ ჰუაინანთან. ადგილი, სადაც მზის პანელები განათავსეს, წარსულში ქვანახშირის მოპოვებითი სამუშაოებისათვის გამოიყენებოდა, შესაბამისად, წყალი იქ ზედმეტად მინერალიზებული და გამოუსადგარია.  თავად ტბა წლების მანძილზე მინდინარე მოპოვებითი სამუშაოების შემდეგ წარმოიქმნა, მიწის ჩანგრევისა და წვიმის წყლით ამოვსების შედეგად. მზის მოტივტივე პანელებს მარავლი უპირატესობა აქვს — განთავსებულია გამოუსადგარ წყალში, იზოგება მიწა, წყალი ბუნებრივად აგრილებს სისტემას, რაც წარმადობას ზრდის და სადგურს გადახურებისგან გამოწვეული საფრთხეებს აცილებს.  მომზადებულია futurism.com-ის მიხედვით 
წაკითხვა
როგორ ვითამაშოთ Facebook Messenger-ში დამალული თამაშები
გამოქვეყნებულია: 2017-06-01 21:27:00
Facebook Messenger-ი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე აქტიურად გამოყენებადი აპლიკაციაა. უამრავი ემოცია, გიფები უკვე აღარ გვიკვირს. თუმცა ცოტა ჩვენგანმა თუ იცის, რომ მესენჯერი თამაშებსაც გვთავაზობს. ამ თამაშების აღმოჩენა არც ისე მარტივია, ამიტომ სპეციალური ხრიკების ცოდნაა საჭირო. ​ჯერჯერობით აპლიკაცია სამ დამალულ თამაშს გვთავაზობს: კალათბურთი, ფეხბურთი და ჭადრაკი. რაც ყველაზე საინტერესოა, შეგიძლიათ თამაშები მეგობარს გაუგზავნოთ და ერთმანეთს ქულების დაგროვებაში შეეჯიბროთ. კალათბურთიიმისათვის რომ ფეისბუქ მესენჯერში მეგობარს კალათბურთი ეთამაშოთ, საჭიროა ემოციებიდან კალათბურთის ბურთი გაგზავნოთ. თუმცა, ბურთს გაგზავნის მომენტში, გასადიდებლად დიდხანს უნდა დააკლიკოთ და ისე გაუშვათ მესენჯერში. ფეხბურთიფეხბურთის სათამაშოაც ზუსტად იგივე პრინციპი მოქმედებს, თუმცა ამჯერად კალათბურთის მაგივრად, ფეხბურთის ბურთს აგზავნით.ჭადრაკი
წაკითხვა
გიგანტურ რგოლებიანი პლანეტა, რომელიც ვარსკვლავის იდუმალ ჩაბნელებებს იწვევს
გამოქვეყნებულია: 2017-06-01 20:37:00
დედამიწიდან 1000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარე ვარსკვლავს გარს ულვის იუპიტერზე 50-ჯერ დიდი, გაზის გიგანტური პლანეტა, რომელიც მტვრის რგოლებითაა გარშემორტყმული. ამ დასკვნამდე ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფი ახალი კვლევის შედეგად მივიდა.  უორვიკის უნივერსიტეტის ასტროფიზიკოსთა ჯგუფის მკვლევარმა, ჰიუგ ობორნმა შეამჩნია, რომ უიშვიათესი ახალგაზრდა ვარსკვლავის შუქს რეგულარულად ბლოკავს რაღაც დიდი საგანი. მისი ვარაუდით, ამ დაბნელების მიზეზი ორბიტაზე მოძრავი ჯერ კიდევ აღმოუჩენელი პლანეტა უნდა იყოს. სხვადასხვა ტელესკოპთა მიერ ვარსკვლავის შესახებ 15 წლის განმავლობაში შეგროვილი მონაცემები ობორნმა ჰარვარდის უნივერსიტეტის მკვლევრებთან ერთად დაამუშავა. როგორც მათ აღმოაჩინეს, ყოველ ორ წელიწად-ნახევარში, ორიონის თანავარსკვლავედში მდებარე ვარსკვლავ PDS 110-ის ნათება დაახლოებით 30%-ით მცირდება, რაც 2-3 კვირას გრძელდება. ეს ვარსკვლავი ჩვენს მზეზე ოდნავ დიდია და აქვს იგივე ტემპერატურა. თვალშისაცემი დაბნელება დაფიქსირდა 2008 წლის ნოემბერსა და 2011 წლის იანვარში. „ყველაზე საოცარი ის იყო, რომ ორივე დაბნელებისას, შუქი სწრაფად იცვლებოდა, რაც გვაფიქრებინებს, რომ ჩაბნელების გამომწვევ ობიექტს რგოლები აქვს, მაგრამ ეს რგოლები სატურნისაზე გაცილებით დიდია“, — ამბობს ასტრონომი მეთიუ კენვორთი. თუკი ვარსკვლავის შუქის ჩაბნელებას მართლაც ორბიტაზე მოძრავი პლანეტა იწვევს, შემდეგი ჩაბნელება ამ წლის სექტემბერში უნდა მოხდეს. ვარსკვლავი იმდენად კაშკაშაა, რომ მასზე დაკვირვება და მონაცემების შეგროვება მოყვარულ ასტრონომებსაც შეეძლებათ. მხოლოდ ამის შემდეგ გაირკვევა საბოლოოდ, თუ რა ბლოკავს მნათობის შუქს.  თუ ეს მოსაზრება სექტემბერში დადასტურდა, PDS 110 პირველი გიგანტური რგოლების სისტემა გახდება, რომლის ორბიტული პერიოდიც გვეცოდინება.  „სექტემბრის ჩაბნელება შესაძლებლობას მოგვცემს დეტალურად შევისწავლოთ PDS 110-ის გარშემო მოძრავი არეულ-დარეული სტრუქტურა და იმედი გვაქვს, ვიხილავთ ფორმაციის პროცესში მყოფ გიგანტურ ეგზოპლანეტასა და მის მთვარეებს“, — ამბობს ობორნი. მკვლევართა ვარაუდით, PDS 110-ის სასიცოცხლო ზონაში შეიძლება იყოს მთვარეები, რაც არ გამორიცხავს, რომ შესაძლოა იქ სიცოცხლეც ყვაოდეს. გარდა ამისა, ამ ჩაბნელებას შეუძლია ნათელი მოჰფინოს ახალგაზრდა ვარსკვლავის სისტემაში პლანეტებისა და მთვარეების დაბადების პირობებს, რაც უნიკალურ ცნობებს მოგვაწვდის ფორმირების იმ პროცესების შესახებ, რაც ჩვენს მზის სისტემაში უკვე მოხდა, როდესაც მაგალითად, დედამიწა დაიბ
წაკითხვა
სასიცოცხლო გარემო მარსზე შესაძლოა საკმაოდ დიდხანს არსებობდა - კვარცის ჰალოები წითელ პლანეტაზე
გამოქვეყნებულია: 2017-05-31 23:11:00
მარსის გეილის კრატერში, ნაპრალების ირგვლივ აღმოჩენილია ღია ფერის ქანები, ე. წ. „ჰალოები“, რომლებიც კვარცის მაღალ კონცენტრაციას შეიცავს. ეს კი იმაზე მიუთითებს, რომ პლანეტაზე თხევადი წყალი იმაზე დიდხანს არსებობდა, ვიდრე წარსულში მიგვაჩნდა. აღმოჩენის შესახებ ჟურნალ Geophysical Research Letters-ში გამოქვეყნდა. „კვარცის კონცენტრაცია ძალიან მაღალია ჰალოების ცენტრალურ ხაზებზე. შეინიშნება, რომ კვარცი ძველი დანალექი ქანებიდან გადაადგილებულია უფრო ახალგაზრდა ქანების შრეებში. NASA-ს მარსმავალ Curiosity-ს მისიის მთავარი მიზანია დაადგინოს იყო თუ არა ოდესმე მარსი სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი. მავალმა შესანიშნავად გვაჩვენა, რომ გეილის კრატერის ადგილას ერთ დროს ტბა ყოფილა, მაგრამ ჯერ კიდევ არ ვიცთ, თუ რამდენხანს გასტანა ამ საცხოვრებელმა გარემომ. როგორც ეს აღმოჩენა გვეუბნება, მაშინაც კი, როდესაც ტბა თანდათან აორთქლდა, საკმაოდ დიდი ოდენობის მიწისქვეშა წყალი იმაზე მეტხანს შენარჩუნდა, ვიდრე ვფიქრობდით — ეს კი სრულიად ახალ შესაძლებლობას გვაძლევს დავადგინოთ, როდის შეიძლება ყოფილიყო მარსზე სიცოცხლე“, — ამბობს კვლევის ხელმძღვანელი ჯენს ფრაიდენვანგი. უნდა დადგინდეს, შეეძლოა თუ არა მიწისქვეშა წყალს სიცოცხლის შენარჩუნება. ახალი კვლევა ეყრდნობა კიდევ ერთ წინა კვლევას, რომლის ფარგლებშიც, მარსზე ელემენტი ბორი აღმოაჩინეს, რაც ასევე იმაზე მიუთითებს, რომ პლანეტას დიდი ხნის მანძილზე ჰქონდა სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი მიწისქვეშა წყლები. ჰალოების ანალიზი მავალის სამეცნიერო ინსტრუმენტებმა მოახდინა. Curiosity-მ მარსის 1 700 დღის განმავლობაში უკვე გაიარა 16 კილომეტრი. გეილის კრატერის ფსკერიდან იგი კრატერის ცენტრალურ ნაწილში აღმართული შარპის მთისკენ გაემართა. მის მიერ შეგროვილ ყველა ინფორმაციას მეცნიერები ერთად უყრიან თავს და აანალიზებენ, რათა მიიღონ წითელი პლანეტის გეოლოგიური წარსულის უფრო სრული სურათი. კვარცის მიწისზედა ჰალოები მავალმა 20-30 მეტრის სიმაღლეზე, უძველესი ტბის დანალექ ქანთა ფენებში აღმოაჩინა. „ეს იმას გვეუბნება, რომ ახალგაზრდა ქანებში ნაპოვნი კვარცი ძველი დანალექი ქანებიდან ნაპრალებში მიმდინარე წყლის ნაკადმა გადააადგილა“, — ამბობს ფრაიდენვანგი. ჰალოების შემცველი ზოგიერთი ქანი დეპოზიტირებულია ქარის მიერ, დიუნების მსგავსად. ასეთი დიუნები კი მხოლოდ ტბის დაშრობის შემდეგ შეიძლებოდა წარმოქმნილიყო. ის ფაქტი, რომ ქანებში ჰალოები ტბის დაშრობიდან დიდი ხნის შემდეგ წარმოიქმნა, მიუთითებს, რომ მიწისქვეშა წყლები ქანებში კიდევ საკმაოდ დიდხანს მიედინებოდა. 
წაკითხვა

უახლესი