საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
გახდის თუ არა NASA მარსს სიცოცხლისთვის ვარგისს? - სააგენტოს ახალი, ამბიციური გეგმა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-06 20:07:00
NASA-ს მეცნიერებმა ამბიციური გეგმა წარმოადგინეს, რომლის მიზანია მარსს ატმოსფერო დაუბრუნოს და წითელი პლანეტა სიცოცხლისათვის ვარგისი გახადოს ადამიანთა მომავალი თაობებისათვის.კოსმოსური სააგენტოს განცხადებით, კოსმოსში უნდა გაეშვას გიგანტური მაგნიტური ფარი, რომელიც მარსს მზის ქარებისგან დაიცავს და წითელი პლანეტის ატმოსფეროს აღადგენს, მოახდენს მარსის გარემოს ტერაფორმირებას ისე, რომ პლანეტის ზედაპირზე კვლავ ილივლივებს თხევადი წყალი.შესაძლოა ამ დროისათვის მარსი ცივი, არიდული უნაყოფო მიწა ჩანდეს, მაგრამ მიჩნეულია, რომ ერთ დროს  წითელ პლანეტას სქელი ატმოსფერო ჰქონდა, რომელსაც შეეძლო შეენარჩუნებინა თხევადი წყლის ღრმა ოკეანეები და თბილი, სიცოცხლისათვის შესაფერისი კლიმატი.მეცნიერთა აზრით, მარსმა ეს ყველაფერი მილიარდობით წლის წინ დაკარგა, როდესაც მოხდა მისი მაგნიტური ველის კოლაფსი, რის შემდეგაც, მზის ქარებმა —  მზიდან მომდინარე მაღალენერგიულმა ნაწილაკებმა წითელ პლანეტას ატმოსფერო მთლიანად გააცალეს. ამჟამად, NASA-ს მიერ შემუშავებული ახალი სიმულაციებიდან ირკვევა, რომ შესაძლოა არსებობდეს გზა, რომელიც მარსს ბუნებრივად დაუბრუნებს სქელ ატმოსფეროს და ის სულაც არ მოითხოვს ელონ მასკის მიერ შეთავაზებულ ატომურ აფეთქებებს წითელ პლანეტაზე.კოსმოსური სააგენტოს აზრით, საკმარისია კოსმოსში გაიგზავნოს მძლავრი მაგნიტური ველი, რომელიც მარსის საკუთარ, დაკარგულ მაგნიტოსფეროს ჩაანაცვლებს, რაც პლანეტას შანსს მისცემს, ბუნებრივად აღიდგინოს ატმოსფერო.გასულ კვირას, Planetary Science Vision 2050 Workshop-ზე NASA-ს პლანეტური მეცნიერების განყოფილების დირექტორმა, ჯიმ გრინმა განაცხადა, რომ კოსმოსში, მარსსა და მზეს შორის „ხელოვნური მაგნიტოსფეროს“ გაგზავნით, ჰიპოთეტურად შესაძლებელია წარმოიქმნას მაგნიტური კუდი, რომელიც წითელ პლანეტას შეიფარებს და დამცავი ფარის როლს შეასრულებს.„შედეგად, ასეთი სიტუაცია თავიდან აიცილებს მზის ქარების ეროზიის პროცესებს, რათა მოხდეს პლანეტის იონსფეროსა და ზედა ატმოსფეროს წარმოქმნა, რაც შემდეგ, დროთა განმავლობაში, მარსის ატმოსფეროს წნევასა და ტემერატურას გაზრდის“, — განმარტავენ დოკუმენტში მკვლევრები. ჯგუფი აცნობიერებს, რომ მათი კონცეპტი შესაძლოა „ახირებული“ იყოს, თუმცა ისინი მიუთითებენ უკვე არსებულ კვლევას მინიატურული მაგნიტოსფეროს შესახებ, რომელმაც კოსმოსური რადიაციისგან უნდა დაიცვას ასტრონავტები და ხომალდები; მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ბევრად ფართომასშტაბიანი იგივე ტექნოლოგიის გამოყენება მარსის დასაცავადაც შეიძლება. 
წაკითხვა
მსოფლიოს 20 საუკეთესო მობილური ტელეფონი
გამოქვეყნებულია: 2017-03-06 16:31:00
წაკითხვა
NASA-ს ხომალდმა მარსის თანამგზავრ ფობოსთან შეჯახება აიცილა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 23:37:00
რამდენიმე დღის წინ, NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა MAVEN-მა გაუთვალისწინებელი მანევრი შეასრულა, რის შედეგადაც, თავიდან აიცილა მარსის თანამგზავრ ფობოსთან უახლოეს მომავალში მოსალოდნელი შეჯახება.მარსის ატმოსფეროს შემსწავლელი ხომალდი MAVEN-ი (The Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) უკვე ორი წელია წითელი პლანეტის ორბიტაზე მოძრაობს და სწავლობს მის ზედა ატმოსფეროს, იონსფეროსა და ურთიერთქმედებას მზესთან და მზის ქარებთან. 28 თებერვალს, ხომალდმა დაწვა და მოიშორა საკუთარი რაკეტა-ძრავი, რის შედეგადაც მისი სიჩქარე 0,4 მ/წმ-ით გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ პროცედურის შემდეგ მარშრუტში მცირე შესწორება შევიდა, იგი საკმარისი აღმოჩნდა იმისათვის, რათა ერთი კვირის შემდეგ, ხომალდი მარსის ხორკლებიან მთვარე ფობოსს აღარ შეჯახებოდა; წარმატებული მანევრის შედეგად, MAVEN-ი ფობოსს 2,5 წუთით ასცდა.ეს MAVEN-ის პირველი მანევრია, რომლის შედეგადაც მან  შეჯახება აირიდა. ამჟამად, მისი და ფობოსის ორბიტები ისეა განლაგებული, რომ მათ შორის შეჯახება აღარ მოხდება. MAVEN-ი მარსის გარშემო ელიფსურ ორბიტაზე მოძრაობს და წელიწადში მრავალჯერ კვეთს ფობოსისა და სხვა ხომალდების ორბიტებს. ორბიტების გადაკვეთისას, თუკი ობიექტები ერთსა და იმავე ადგილას ერთსა და იმავე დროს აღმოჩნდებიან, ჩნდება მათი შეჯახების შესაძლებლობა. მსგავსი სცენარები წინასწარ კარაგდაა ცნობილი და კარგად კონტროლდება NASA-ს მიერ.ერთი კვირით ადრე, MAVEN-მა გამოაგზავნა შეტყობინება, რომელიც 6 მარტს, მისი და ფობოსის შეჯახებას არ გამორიცხავდა, რადგან მათი ორბიტები ერთმანეთს 7-წამიან სხვაობაში გადაკვეთდნენ. ფობოსის ზომებიდან გამომდინარე (30 კილომეტრიანი სფერო), მაღალი იყო მათი შეჯახების რისკი, თუკი NASA არაფერს იღონებდა.მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით
წაკითხვა
ჰაბლმა უცნაური, ჰიბრიდული გალაქტიკა გადაიღო
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 21:28:00
ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა გამორჩეული გალაქტიკა UGC 12591 გადაიღო. UGC 12591 ლინზისებრი და სპირალური ტიპის გალაქტიკებს შორის მერყეობს. მდებარეობს ჩვენგან 400 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე, პერსევსი-თევზების სუპერგროვაში — გალაქტიკების გროვების გრძელ ჯაჭვში, რომელიც ასობით სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული და წარმოადგენს კოსმოსის ჩვენთვის ცნობილ ერთ-ერთ უდიდეს სტრუქტურას. უჩვეულოა თავად ეს გალაქტიკაც: იგი უკიდურესად მასიურია. გალაქტიკა და მისი ჰალო მზეზე რამდენიმე ასეულ მილიარდჯერ მძიმეა, ირმის ნახტომზე ოთხჯერ მასიური. გარდა ამისა, მოძრაობს ძალიან სწრაფად, 1,8 მილიონი კმ/სთ სიჩქარით.ჰაბლის დაკვირვებები ასტრონომებს ეხმარება დაადგინონ UGC 12591-ის მასა და განსაზღვრონ, ეს გალაქტიკა უბრალოდ წარმოიქმნა და დროთა განმავლობაში, ნელ-ნელა გაიზარდა თუ ასეთ ზომას რომელიმე სხვა დიდ გალაქტიკასთან შეჯახებისა და შერწყმის გზით მიაღწია. მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით
წაკითხვა
როგორი იქნება ახალი iPhone 8 - ჭორები ახალ მოდელზე - [ვიდეო]
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 20:32:00
iPhone-ის ყოველი ახალი მოდელის გამოსვლას უამრავი ჭორ-მართალი უსწრებს ხოლმე წინ. როგორც გამოცდილება გვიჩვენებს, ჭორები ხშირად მართლდება. თანაც მაშინ, როდესაც ამაზე ისეთი გამოცემა წერს, როგორიც Business Insider-ია.როგორც გამოცემა იტყობინება, უახლოს მომავალში სამი ახალი iPhone-ს გამოსვლას უნდა ველოდოთ, აქედან ორი მათგანი iPhone 7-ისა და iPhone 7 Plus-ის ბაზაზე იქნება შექმნილი, ხოლო მესამე სრულიად განახლებული დიზაინით წარსდგება მომხმარებლის წინაშე."​უკვე საუბრობენ ახალი iPhone-ის დიზაინზეც. მისი ფასი კი 1000 დოლარზე მეტი იქნება", - ვკითხულობთ Business Insider-ის ვებგვერდზე.​ფანებმა უკვე ახალი iPhone-ს დიზაინიც დაგვიხატეს. ახალ ტელეფონს გაუმჯობესებული ეკრანი ექნება. მთავარი ღილაკიც სენსორულ ეკრანზე იქნება ჩაშენებული. მისი ეკრანი კიდეებზე იქნება გადასული და თითის ანაბეჭდის ფუნქციით იქნება "შეიარაღებული". მსგავსი დიზიანი Apple-სთვის სიახლეა და რაღაცით Smarphone-ების დიზაინსაც მოგვაგონებს.​ახალი iPhone-ს გამოსვლა სექტემბერში ვარაუდობენ. როგორც გამოცემა წერს, მობილურ ტელეფონი 3D კამერითაც იქნება აღბეჭდილი. მისი კამერა ორ-ლინზიანი იქნება და როგორც ვარაუდობენ, აქამდე არსებულ iPhone-ს კამერებს ბევრად ჩამოიტოვებს. რაც მთავარია, ახალი iPhone-ს wireless დატენვის ფუნქცია იქნება, რაც მის მოხმარებას კიდევ უფრო კომფორტულს გახდის.​ეს ყველაფერი ჯერჯერობით ჭორებია, ვნახოთ რა იქნება სინამდვილეში. მანამდე კი, ფანების მიერ შექმნილი ვიდეო ვიხილოთ.
წაკითხვა
5G ინტერნეტი - Samsung მალე მსოფლიოს ყველაზე სწრაფ ინტერნეტს შემოგვთავაზებს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 16:57:00
როდესაც 5G ინტერნეტი ჩაეშვება, ჩვენ რამდენიმე წუთში თავისუფლად შევძლებთ უდიდესი ფაილების ჩამოტვირთვას, როგორიცაა თამაშები, 4K ვიდეოები, პროგრამები და ასე შემდეგ.5G ინტერნეტი 4G LTE ინტერნეტის ევოლუციის გაგრძელებაა. მართალია, ეს უკანასკნელი მეტწილად მობილურ ტელეფონებში გამოიყენება, თუმცა ახალი ტექნოლოგიები არ იქნება განკუთვნილი მხოლოდ მობილურებისათვის. ისევე როგორც, ახლანდელ 4G ინტერნეტს ვიყენებთ როუტერების საშუალებით, ასევე, გამოვიყენებთ ახალ 5G ტექნოლოგიებსაც. ​მსოფლიოს მობილური ტექნოლოგიების კონგრესზე, Samsung-მა ახალი 5G ტექნოლოგიების როუტერი გვიჩვენა. მისი სიჩქარე წამში 4GB-ს მიაღწევს. შესაბამისად, 50GB-ის მოცულობის თამაშის გადმოწერას 2 წუთში, ხოლო 100 GB 4K ვიდეოს გადმოწერას სულ რაღაც ერთ წუთში შეძლებთ. ასე რომ, ლოდინი ინტერნეტის ნელი სიჩქარის გამო მალე წარსულს ჩაბარდება.​როგორ იმუშავებს?​Samsung-ის 5G ინტერნეტის ანტენა თქვენი სახლის გარეთ დამონტაჟდება და სახლში WiFi როუტერს დაუკავშირდება. ამ წუთას ტექნოლოგიები ბოსტონში საცდელ ტესტირებას გადის.​ახალი ტექნოლოგიები ბაზარზე სულ მალე გამოჩნდება და ვიმედოვნებთ, ის საქართველოშიც მალევე შემოაღწევს.
წაკითხვა
NASA-მ ვარსკვლავის აფეთქების GIF ანიმაციები გამოაქვეყნა - მოვლენა 100 მლნ მზის ენერგიით
გამოქვეყნებულია: 2017-03-05 00:10:00
NASA-ს მიერ გამოქვეყნებული ახალი ანიმაციები სრულიად ახალ შუქს ჰფენს უჩვეულო ასტრონომიულ მომენტებს.1987 წლის 24 თებერვალს, ასტრონომებმა ოსკარ დალდემ და იან შელტონმა ჩილეს ერთ-ერთი მწვერვალის თავზე უჩვეულო სანახაობა შენიშნეს: ახალი ვარსკვლავი ღამის ცაზე. სულ მალე, ისინი მიხვდნენ, რომ ეს სულაც არ იყო ახალი ვარსკვლავის დაბადება და სინამდვილეში, ცისფერი სუპერგიგანტი ვარსკვლავის სიკვდილის მომსწრენი იყვნენ.იმ მომენტში, ვარსკვლავის თერმობირთვულად აქტიურმა ბირთვმა სახელად Sanduleak-69° 202 მერყეობა დაიწყო. ასტრონომთა უმეტესობა შეთანხმდა, რომ მოხდა აფეთქება, რადგან ვარსკვლავის ბირთვში გამოლეულიყო მაღალენერგიული საწვავი, თუმცა ზოგიერთებს ისიც სჯეროდათ, რომ საქმე ეხებოდა ცისფერ სუპერგიგანტთან სხვა ვარსკვლავის შეჯახებას, რასაც აფეთქება უნდა მოჰყოლოდა.ყოველ შემთხვევაში, ეს იყო ვარსკვლავის კოლაფსი საკუთარი გრავიტაციის ქვეშ, რომელიც აფეთქდა და რადიოაქტიური შიგნეულობა კოსმოსში გააფრქვია; ამ პროცესის სიმძლავრე კი 100 მილიონი მზისას უდრიდა. ამჟამად, ამ ობიექტს ჩვენ სუპერნოვა 1987A-ს ან SN 1987A-ს ვუწოდებთ.ქვემოთ მოცემულ სურათზე ასახულია სუპერნოვა 1987A-ს ნარჩენები სინათლის სამ განსხვავებულ ტალღის სიგრძეში: ინფრაწითელში (წითელი-ნარინჯისფერი), ხილულში (მწვანე) და რენტგენულში (ლურჯი-იისფერი).ეს გახლდათ ბოლო ასწლეულების განმავლობაში შემჩნეული ერთადერთი არა მხოლოდ ყველაზე კაშკაშა სუპერნოვა, არამედ პირველი შემთხვევა, როდესაც მსგავსი მოვლენა ასტრონომებმა თანამედროვე, მაღალტექნოლოგიური ისნტრუმენტებით ჩაიწერეს.„სუპერნოვა 1987A ასტრონომებისთვის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო შესაძლებლობად იქცა, რათა შეესწავლათ ვარსკვლავის სიკვდილის წინა ფაზები, უშუალოდ პროცესი და შემდეგ განვითარებული მოვლენები“, —  ნათქვამია NASA-ს ჩანდრას რენტგენული გამოსხივების ობსერვატორიის გუნდის მიერ მომზადებულ ვიდეოში. მონაცემებმა ნათელი მოჰფინა მრავალ საიდუმლოს სუპერნოვების შესახებ, მათ შორის თუ როგორ წარმოიქმნება სიცოცხლის წარმოშობისათვის საჭირო ელემენტები
წაკითხვა
აღმოჩენილია გიგანტური კაშკაშა ნისლეული, რომლის სინათლის წყარო საიდუმლოებითაა მოცული
გამოქვეყნებულია: 2017-03-04 22:29:00
სამყაროს შორეულ ნაწილში, ასტრონომებმა აღმოაჩინეს ვრცელი, კაშკაშა ობიექტი, თუმცა ვერ ხსნიან მისი სინათლის წყაროს.კაშკაშა ნისლეული მდებარეობს დედამიწიდან 10 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზე, ადრეული გალაქტიკების უზარმაზარ, „პროტოგროვის“ ცენტრში. ეს ამ სხის ყველაზე კაშკაშა ობიექტია, რაც კი აქამდე აღმოგვიჩენია. მისი ენერგიის წყარო ამ დრომდე საიდუმლოებით რჩება მოცული.ობიექტი ე. წ. „უზარმაზარ ლიმან-ალფას ნისლეულთა“ (ELAN) ტიპს მიეკუთვნება და ის არა მხოლოდ ყველაზე კაშკაშაა სამყაროში არსებულ ჩვენთვის ცნობილ ამ სახის ობიექტებს შორის, არამედ იგი ერთ-ერთი ყველაზე დიდიცაა და კონკურენციას უწევს „ტყვიის ნისლეულს“, რომელიც გალაქტიკათშორის სივრცეში 2 მილიონი სინათლის წლის მანძილზეა გადაჭიმული.„ის უკიდურესად კაშკაშაა და სავარაუდოდ უფრო დიდია, ვიდრე ტყვიის ნისლეული, მაგრამ ბევრს ვერაფერს ვხედავთ, გარდა გალაქტიკის მკრთალი ლაქისა“, — ამბობს ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი, სანტა-კრუზის კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევარი ხავიერ პროჩასკა. „ეს გახლავთ შემაძრწუნებლად ენერგიული ფენომენი ენერგიის აშკარა წყაროს გარეშე“.ამ დრომდე მხოლოდ რამდენიმე ELAN-ია აღმოჩენილი და როგორც მიიჩნევა, აკუმულირებული გაზი მიეკუთვნება ბოჭკოების ქსელს, რომელიც სამყაროს ვრცელ კოსმოსურ აბლაბუდაში მეზობელ გალაქტიკებს ერთმანეთთან აერთებს.როგორც ცნობილია, სხვა ELAN-ების ენერგიის წყაროა კვაზარების, ვარსკვლავთწარმოქმნის ან სუპერნოვების მიერ გამოყოფილი ინტენსიური ენერგია, თუმცა ამ უკანასკნელი მაგალითის შემთხვევაში, არ ფიქსირდება არც ერთი მსგავსი მოვლენა. ობიექტს MAMMOTH-1-ის ნისლეული უწოდეს.ერთადერთი, რაც ვიცით, ისაა, რომ შუქს იგივე ტალღის სიგრძე აქვს, რასაც გაციების დროს წყალბადის ატომები გამოყოფენ შთანთქმისა და გამოყოფისას — განმუხტვა, რომელიც ლიმან-ალფას რადიაციის სახელითაა ცნობილი, მაგრამ უცნობია თუ რა აცხელებს მათ.  ეს აღმოჩენა ეხმაურება 2000 წელს ნაპოვნ კიდევ ერთ „უზარმაზარ ლიმან-ალფას ნისლეულს“ (ELAN), ლიმან-ალფას ღრუბელ 1-ს, რომელიც სამხრეთის ცაზე, მერწყულის თანავარსკვლავედში მდებარეობს დედამიწიდან 11,5 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზე.ჩვენს გალაქტიკა ირმის ნახტომზე სამჯერ დიდი ეს უზარმაზარი ობიექტი უკიდურესად მწვანეა, მაგრამ დღემდე არავინ იცის თუ რა ანათებს იქ.მეცნიერთა ვარაუდით
წაკითხვა
რა სიჩქარე ესაჭიროება რაკეტას პლანეტების დასატოვებლად? - GIF ანიმაცია
გამოქვეყნებულია: 2017-03-03 23:37:00
რამდენიმე დღის წინ, ელონ მასკის კერძო კოსმოსურმა კომპანია SpaceX-მა დააანონსა, რომ 2018 წლის ბოლოს კოსმოსში გაგზავნის ორ ადამიანს, რომლებიც შესაბამის თანხას გადაიხდიან. რამდენად რთული იქნება ეს მისია?გრავიტაცია შესაძლებლობას გვაძლევს ვიცხოვროთ დედამიწაზე, მაგრამ ამავე დროს, დიდ წინააღმდეგობას გვიწევს პლანეტის დატოვებისას.თანამგზავრებს გრავიტაცია დაძლეული აქვთ და პლანეტის გარშემო შეუნელებლად, თავისუფლად მოძრაობენ, საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის მსგავსად, 28 200 კმ /სთ სიჩქარით.მაგრამ თუკი თქვენ პლანეტის დატოვება გსურთ, საჭიროა უფრო მეტი სიჩქარე, რასაც მეორე კოსმოსურ სიჩქარეს უწოდებენ.ამ სიჩქარის მიღწევა ძალიან ბევრ საწვავს მოითხოვს, რის გამოც ადრეული რაკეტები, მაგალითად Apollo-ს პროგრამის ხომალდი სატურნ V საკმაოდ დიდი ზომის იყო: მათ მთვარემდე მისაღწევად საკმარისი საწვავი უნდა ეტარებინათ.SpaceX-ის რაკეტები სატურნ V-ზე ოდნავ პატარაა, მაგრამ საკმარის საწვავს იტევს იმისათვის, რომ ადამიანები მთვარეზე აიყვანოს და უკან ჩამოიყვანოს.მზის სისტემის ყველა პლანეტას სხვადასხვა სიძლიერის გრავიტაცია აქვს, შესაბამისად, განსხვავებულია თითოეული მათგანის მეორე კოსმოსური სიჩქარეებიც. იმისათვის, რომ იუპიტერი დატოვოთ, საჭიროა წარმოუდგენლად დიდი სიჩქარე —  217 000 კმ/სთ, რადგან იუპიტერი მზის სისტემის ერთად აღებულ ყველა სხვა პლანეტაზე ორჯერ მასიურია. ეს სიჩქარე ერთადერთი გზაა, რათა იდეაში, იუპიტერიდან რაკეტა ისე აფრინდეს, რომ უკან არ დაეცეს.წარმოგიდგენთ GIF ანიმაციას, რომელზეც ასახულია მზის სისტემის თითოეული პლანეტის დასატოვებლად საჭირო სიჩქარეები.
წაკითხვა
აღმოჩენილია მსოფლიოში უძველესი ნამარხები
გამოქვეყნებულია: 2017-03-02 19:47:00
კანადაში, მეცნიერებმა კვარცში დაკონსერვებული მიკროორგანიზმების ნაშთები აღმოაჩინეს, რომლებიც 3,77 მილიარდი წლით თარიღდება.როგორც მკვლევრებს მიაჩნიათ, ეს არის უძველესი ნამარხი, რაც კო ოდესმე აღმოგვიჩენია და ის შესაძლოა დაგვეხმაროს გავარკვიოთ თუ როგორ წარმოიშვა სიცოცხლე დედამიწაზე, ასევე, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდნენ ორგანიზმები სხვა პლანეტებზე.„ჩვენი აღმოჩენა მხარს უჭერს იმ იდეას, რომ სიცოცხლე წარმოიშვა ზღვის ფსკერის ცხელ ნახვრეტებში, პლანეტა დედამიწის წარმოქმნიდან სულ მალე“, — ამბობს მკვლევართა ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯიდან, მეთიუ დოდი. „დედამიწაზე სიცოცხლის სწრაფი გამოჩენა შესაბამისობაში მოდის ბოლო დროის აღმოჩენასთან, 3700 მილიონი წლის დანალექ ბორცვებთან, რომლებიც მიკროორგანიზმების მიერაა წარმოქმნილი“.თუკი გსურთ სწრაფი პასუხი დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის შესახებ, გეტყვით, რომ ამჟამინდელი ჰიპოთეზის თანახმად, ჩვენ წარმოვიშვით 3.8-4,1 მილიარდი წლის წინ, ოკეანის ფსკერზე, ორგანული ელემენტებისგან.ამ მომენტიდან სულ მალე, 3,5-3,8 მილიარდი წლის წინ, უკვე წარმოქმნილი იყო უკანასკნელი უნივერსალური საერთო წინაპარი (LUCA), რომლის შთამომავლებიც გაიყვნენ დღეს არსებული სამდომენიანი სიცოცხლის წინამორბედებად: არქეებდა, ბაქტერიებად და ეუკარიოტებად — ამ უკანასკნელს ჩვენ მივეკუთვნბებით. თუმცა, გამოცანად რჩება დეტალები. ამ აღმოჩენის განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ ის ძალიან ძველია — თითქმის სიცოცხლის დასაწყისის დროინდელი, შესაბამისად, იგი შეიძლება მეცნიერებს დაეხმაროს ერთხელ და სამუდამოდ დაავიწროვონ თუ როგორ და როდის ჩაისახა სიცოცხლე მკრთალ ლურჯ წერტილზე.  ამ დრომდე უძველეს ნამარხა
წაკითხვა
„თავისუფალი გაკვეთილები” - განათლების სამინისტრო ახალ პროექტს იწყებს
გამოქვეყნებულია: 2017-03-02 12:16:00
„თავისუფალი გაკვეთილები”, - პროექტს ამ სახელწოდებით განათლების სამინისტრო იწყებს. პროექტი მოსწავლის ინტერესებზე მორგებულ, კლასგარეშე საგაკვეთილო პროცესს გულისხმობს და არ ითვალისწინებს საშინაო დავალებების მომზადებას. „თავისუფალი გაკვეთილები“ დაფინანსდება სამინისტროს მიერ გაცემული გრანტის ფარგლებში, რომლის მიმღები სკოლა იქნება. 
წაკითხვა
შავი ხვრელები იმაზე ბევრ ვარსკვლავს ყლაპავენ, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა
გამოქვეყნებულია: 2017-03-01 22:21:00
ერთ-ერთი ყველაზე ძალადობრივი აღსასრული კოსმოსში: ხეტიალისას, ვარსკვლავი სუპერმასიურ შავ ხვრელთან იმდენად ახლოს მიდის, რომ ამ უკანასკნელის გრავიტაციული ძალები მას ნაფლეთებად აქცევს.ვარსკვლავის ასეთ განადგურებას გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენა (TDE) ეწოდება. როგორც მეცნიერებმა ახლახან გაარკვიეს, ვარსკვლავთა ასეთი აღსასრული სამყაროში შესაძლოა ბევრად უფრო გავრცელებული იყოს, ვიდრე ოდესმე წარმოვიდგენდით.ამ დრომდე, გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენები შემჩნეული იყო მხოლოდ უზარმაზარ ვარსკვლავურ სისტემებში. ამიტომ, ასტრონომებს მიაჩნდათ, რომ ეს ექსტრემალური მოვლენა უკიდურესად იშვიათი იყო და ყოველ გალაქტიკაში 10 000-100 000 წელიწადში ერთხელ ხდებოდა.თუმცა, გაერთიანებული სამეფოს შეფილდის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა იპოვა ნიშნები, რაც მათ აფიქრებინებს, რომ გრავიტაციული დაფლეთვა მოხდა 15 გალაქტიკისგან შედგენილი ჯგუფის კვლევისას, 10 წლიან მონაკვეთში.თუკი ეს სიმართლეა, ჩნდება ვარაუდი, რომ გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენა შესაძლოა ასჯერ უფრო ხშირი იყოს ვიდრე მეცნიერებს აქამდე ეგონათ.„ამ 15 გალაქტიკიდან თითოეული „კოსმოსური შეჯახების“ პროცესშია მეზობელ გალაქტიკასთან“, — განმარტავს ასტრონომი ჯეიმს მულენი. „ჩვენი გასაოცარი აღმოჩენები ცხადყოფს, რომ გრავიტაციული დაფლეთვის მოვლენის მაჩვენებელი დრამატულად იზრდება გალაქტიკათა შერწყმისას. ეს კი იმითაა გამოწვეული, რომ ამ პროცესში, ცენტრალური სუპერმასიური შავი ხვრელის სიახლოვეს დიდი ოდენობით ვარსკვლავი ექცევა“.შერწყმის პროცესში მყოფი ეს 15 გალაქტიკა ჯგუფმა პირველად 2005 წელს შენიშნა, მაგრამ მომდევნო 10 წლის განმავლობაში მიმდინარე კვლევისას, მათ რაღაც უჩვეულო შეამჩნიეს.„როდესაც მას 2015 წელს მზერა კვლავ მივაპყარით, შევნიშნეთ, რომ ერთი გალაქტიკა — F01004–2237, საოცრად განსხვავებულად იქცეოდა“, — ამბობს ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი რობ სპენსი.  F01004–2237 დედამიწიდან 1,7 მილიარდი სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს და მიეკუთვნება ე. წ. ულტრა-კაშკაშა ინფრაწითელ გალაქტიკათა რიცხვს — ვარსკვლავურ სისტემას, რომელიც ინფრაწითელ დიაპაზონში 1000-ჯერ მეტად ანათებს, ვიდრე ჩვენი ირმის ნახტომი. მსგავსი ინტენსიური სიკაშკაშის მიზეზია ის ფაქტი, რომ იგი წარმოადგენს ერთმანეთთან შეჯახების პროცესში მყოფ ორ სხვადასხვა გალაქტიკას, რა დ
წაკითხვა
დედამიწაზე აღმოჩენილი 6 უდიდესი მეტეორიტი
გამოქვეყნებულია: 2017-02-28 21:50:00
ხშირად, როცა კოსმოსური კლდეები დედამიწისკენ მოემართება, სანამ ჩვენამდე მოაღწევს, ისინი ატმოსფეროში იწვება, რასაც ჩვენ „ვარსკვლავის ჩამოვარდნას“ ვუწოდებთ.თუმცა არსებობს ზოგიერთი იღბლიანი ნამსხვრევიც, რომლებიც დედამიწამდე აღწევს და მათ მეტეორიტები ეწოდება. ისინი დედამიწაზე ათასობით წელიწადს სძლებს.უფრო დიდია ასტეორიდები, მაგალითად, 63 მილიონი წლის წინ ჩამოვარდნილის მსგავსი, რომელმაც დინოზავრების გადაშენება გამოიწვია. წარმოგიდგენთ რამდენიმე ყველაზე დიდ კოსმოსურ კლდეს, რომლებიც ოდესმე შეჯახებია დედამიწას.უილიამეტე აშშ-ში ნაპოვნი უდიდესი მეტეორიტია. მისი ფართობი 7,8 კვადრატული მეტრია და 15,5 ტონას იწონის.შედგება ძირითადად რკინისა და ნიკელისგან; 1906 წლიდან ინახება ნიუ-იორკში, ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმში.უილიამეტეს საინტერესო ისტორია უკავშირდება. 1902 წელს იგი ელის ჰიუგისმა აღმოაჩინა და მიხვდა, რომ იგი უბრალო ქვა არ იყო და სამი თვე მოანდომა რამდენიმე ასეული მეტრის გადაადგილებას რკინის მწარმოებელი ერთ-ერთი კომპანიის კუთვნილი მიწიდან, თუმცა იგი დაიჭირეს.მოცემული ფოტო 1911 წელს, ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის მიერაა გადაღებული.მბოზი 1930-იან წლებში ტანზანიაში აღმოაჩინეს. მისი სიგრძე-სიგანე 3 მეტრია და 25 ტონას იწონის.ერთ დროს იგი ტანზანიაში მაცხოვრებელი ხალხისათვის წმინდა ქვა იყო, რომლებიც მას კიმონდოს ეძახდნენ.აღმოჩენისას იგი ნაწილობრივ დაუწვავთ; მიწა გარშემო შემოუცლიათ და მოთავსებულია თავდაპირველ ნიადაგზე, რომელიც მისი საძირკვლის როლს ასრულებს.
წაკითხვა
აღმოჩენილია პირველი ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკა NGC 5044 ჯგუფში
გამოქვეყნებულია: 2017-02-28 20:13:00
არგენტინის ლა-პლატის ეროვნული უნივერსიტეტის ასტრონომთა ჯგუფმა პირველი ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკა აღმოაჩინა გალაქტიკათა ჯგუფ  NGC 5044 -ში. ჩვენგან 11 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე მდებარე NGC 5044 ადრეული ტიპის მასიური ელიფსური გაკლაქტიკაა, რომელიც ამავე სახელწოდების ჯგუფის ცენტრშია განთავსებული. ჯგუფი დაახლოებით 150 წევრს შეიცავს, რომელთა დიდი ნაწილი ჯუჯა გალაქტიკებია. ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკები ძალიან კომპაქტური გალაქტიკებია ძალიან ბევრი ვარსკვლავით — თითოეული მათგანი დაახლოებით 100 მილიონ ვარსკვლავს შეიცავს. წარმოადგენენ გარდამავალ სტადიას სფეროსებს გროვებსა და ჯუჯა გალაქტიკებს შორის. მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ეს ულტრა-კომპაქტური ვარსკვლავური სისტემები მათ ბევრ ცნობას მიაწვდის სამყაროში არსებული გალაქტიკების ფორმაციისა და ევოლუციის შესახებ. სწორედ ამ მიზნით აკვირდებოდა არგენტინელ მკვლევართა ჯგუფი ჩილეში მდებარე ტელესკოპებიდან  NGC 5044-ს. მათ მართლაც გადაიღეს საკმაოდ ღრმა ფოტოები, რომელთა საფუძველზეც, საბოლოოდ დადგინდა NGC 5044 გროვაში ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკის არსებობა.როგორც ამ გალაქტიკის რადიალური სიჩქარი და კუთხური სიახლოვე მიუთითებს, ეს ობიექტი დაკავშირებულია გალაქტიკა NGC 5044-თან. ახლად აღმოჩენილ ულტრა-კომპაქტურ გალაქტიკას NGC 5044-UCD1 უწოდეს.მკვლევრებამ დაადგინეს, რომ NGC 5044-UCD1-ის მეტალიანობა შეესაბამება ქალწულისა და ღუმელის თანავარსკვლავედებში მდებარე სხვა ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკების მეტალიანობის მაჩვენებლებს. გარდა ამისა, მკვლევრებმა შეისწავლეს ამ გალაქტიკაში მიმდინარე ვარსკვლავთწარმოქმნის ისტორიაც, რის შემდეგაც აღმოჩნდა, რომ ამ ობიექტის ასაკი დაახლოებით 11,7 მილიარდი წელია.მიუხედავად იმისა, რომ ულტრა-კომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკების წარმომავლობა ამ დრომდე დავის საგანია, ყველაზე უფრო დამაჯერებელი ჰიპოთეზის მიხედვით, ისინი ჯუჯა გალაქტიკების მასიური ვარსკვლათგროვები ან გრავიტაციულად დაფლეთილი ბირთვებია. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ NGC 5044-UCD1 შესაძლოა უჩვეულოდ მასიური სფეროსებრი გროვა იყოს. როგორც ისინი შენიშნავენ, ობიექტის სიკაშკაშე კლასიუკრ სფეროსებრ გროვათა სიკაშკაშეზე მაღალია. გარდა ამისა, ირკვევა ისიც, რომ NGC 5044-UCD1-ში საკმაოდ სწრაფად მიმდინარეობს ვარსკვლავთწარმოქმნის პროცესი, რაც ასევე დამახასიათებელია სფეროსებრი გროვებისათვის.„ყველა მტკიცებულება მიუთითებს იმაზე, რომ NGC 5044-UCD1 მიეკუთვნება NGC 5044 სისტემის უჩვეულოდ მასიურ სფეროსებრ გროვას“, — წერია დოკუმენტში.
წაკითხვა
ციმბირის „ქვესკნელის კარიბჭე“ საგანგაშო მაჩვენებლით იზრდება
გამოქვეყნებულია: 2017-02-27 22:10:00
საიდუმლოს აღარ წარმოადგენს, რომ ციმბირის მრავალწლოვან მზრალობას ბოლო დროს მხოლოდ თხელი ყინულიღა დარჩა. გარემო პირობები იმდენად იცვლება, რომ უზარმაზარი ხვრელები ჩნდება უბრალოდ არსაიდან, ზოგიერთ ადგილას კი ტუნდრა პირდაპირ ადამიანთა ფეხქვეშ, ბატუტივით ხტუნაობს. თუმცა, როგორც ახალმა კვლევამ აჩვენა, რეგიონის უდიდესი კრატერი, რომელსაც ადგილობრივი იაკუტიელი ხალხი „ქვესკნელის კარიბჭეს“ უწოდებს, იმდენად სწრაფად იზრდება, რომ დღის სინათლეზე გამოდის დიდი ხნის წინ დამარხული ტყეები, გვამები და კლიმატის ისტორიული, 200 000-წლოვანი ჩანაწერები. ბატაგაიკის კრატერით ცნობილ ფორმაციას ოფიციალურად თერმოკარსტი ეწოდება. მთელი ციმბირის მასშტაბით, ბოლო წლებში არაერთი მსგავსი თერმოკარსტი გამოჩნდა, მაგრამ მკვლევართა აზრით, ბატაგაიკა შესაძლოა რეგიონის ანომალია იყოს, რომელიც რეგიონის დედაქალაქ იაკუტსკიდან დაახლოებით 660 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს.კრატერის სიგრძე 1 კილომეტრია, სიღრმე კი 86 მეტრი. იგი უდიდესია ამ სახის კრატერებს შორის, რომელიც სულ უფრო და უფრო იზრდება.გასულ წელს, გერმანიის ალფრედ ვეგენერის ინსტიტუტის მეცნიერის, ფრანკ გიუნტერის მიერ წარმოდგენილმა კვლევამ აჩვენა, რომ კრატერის მთავარი კედელი გასული ათწლეულის დაკვირვებების პერიოდში წელიწადში 10 მეტრით იზრდებოდა. შედარებით თბილ წლებში კი ზრდის მაჩვენებელი წელიწადში 30 მეტრს აღწევდა.ჯგუფის ვარაუდით, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ტემპერატურის მატებასთან ერთად, კრატერის გვერდითი კედელი უახლოეს თვეებში მეზობელ ხეობას მიაღწევს, რაც მიწის კიდევ უფრო დიდ ჩანგრევას გამოიწვევს. „ბოლო წლების დაკვირვებები ცხადყოფს, რომ კრატერი გამუდმებით იზრ
წაკითხვა
ვიკიპედიაში რობოტებს შორის დაუსრულებელი ომები მიმდინარეობს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-27 19:19:00
ვიკიპედია, მეხუთე ყველაზე პოპულარული საიტი მსოფლიოში, უკვე 40 მილიონ სტატიას შეიცავს. შესაძლოა არ იცოდეთ, რომ ვიკიპედიის მთელი უფასო ინფორმაციის მიღმა, ცივი კიბერ-ომი მიმდინარეობს.როგორც ვიკიპედიის ისტორიის პირველი 10 წლის ანალიზები აჩვენებს, ვიკიპედიას არედაქტირებს ხელოვნურ ინტელექტზე მომუშავე სპეციალური ალგორითმის ავტომატიზებული პროგრამული უზრუნვეყლოფის „ბოტების“ დიდი ოდენობა. სტატიების რედაქტირებისას ისინი ჩართულნი არიან ერთმანეთთან დაუსრულებელ პაექრობაში, მუდმივად აუქმებენ ერთმანეთის რედაქტირებებს. „ბოტებს შორის მიმდინარე ომი შესაძლოა ადამიანებს შორის მიმდინარე ომზე ბევრად შეუპოვარი იყოს. ადამიანები, როგორც წესი, რამდენიმე დღის შემდეგ წყნარდებიან, მაგრამ ბოტებს შორის შესაძლოა ეს წლობით არ მოხდეს“, — უთხრა  The Guardian-ს ოქსფორდის უნივერსიტეტის მკვლევარმა ტაჰა იასერიმ.იასერიმ და მისმა კოლეგებმა 2001-2010 წლებში, ვიკიპედიაში განხორციელებული რედაქტირებები შეისწავლეს. მიუხედავად იმისა, რომ ვებსაიტის ადრეულ წლებში ბოტების აქტივობათა მოცულობა დაბალი იყო, რაოდენობა საგრძნობლად გაიზარდა პლატფორმისა და ბოტების ტექნოლოგიების მომწიფებასთან ერთად. 2014 წლის მონაცემებით, ვიკიპედიის ყველა ენის განყოფილებათა რედაქტირებების 15% ბოტებზე მოდის, მიუხედავად იმისა, რომ თავად ეს ალგორითმი ვიკიპედიის რედაქტორთა მხოლოდ 0,1%-ს შეადგენს.ვიკიპედიაში ბოტები ძირითადად რუტინულ სამუშაოს ასრულებენ. მათ შორის, აუქმებენ ჩადენილ ვანდალიზმს, ასწორებენ მართლწერას, აკეთებენ ბმულებს და ავტომატურად ახდენენ ახალი კონტენტის იმპორტს.ბოტების კეთილი მიზნებისთვის იქმნება. მხარს უჭერენ და თანამშრომლობენ ადამიან ვიკიპედიელებთან, მაგრამ კეთილმოსურნეობა საკუთარ თავს ყოველთვის არ ესადაგება.ვიკიპედიაში განსაკუთრებით აქტიურია ორი ბოტი — Xqbot და Darknessbot, რომლებიც ერთმანეთს 3600-ზე მეტ სტატიაში შეეჯახნენ.2009-2010 წლებში, Xqbot-მა გააუქმა Darknessbot-ის 2000-ზე მეტი ცვლილება. თუმცა, Darknessbot-მა 1700 მათგანი კვლავ უკან დააბრუნა.კიდევ ერთი ეპიკური შეჯახების დროს, ერთმანეთის 1000-ზე მ
წაკითხვა
კომოდოს ვარანის სისხლი შესაძლოა ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულობის დამარცხებაში დაგვეხმაროს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-25 18:56:00
მკვლევართა დასკვნით, კომოდოს ვარანის სისხლში არსებულ ცილების ფრაგმენტებს ანტიმიკრობული თვისებები აქვს, რაც მას ტოქსიკურ ბაქტერიასთან შეწინააღმდეგებაში ეხმარება, შესაბამისად, მათი გამოყენებით შესაძლებელია შეიქმნას ახალი მედიკამენტი, რომელიც ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტულობას შეებრძოლება. კომოდოს ვარანი მსოფლიოში უდიდესი ხვლიკია, რომელიც სიგრძეში 3 მეტრამდე იზრდება და 70 კგ-მდე იწონის. ბინადრობს ინდონეზიის ხუთ პატარა კუნძულზე; მასიური ზომისა და ბასრი კბილების წყალობით, ისინი ნადირობენ ისეთ დიდ არსებებზეც კი, როგორიცაა წყლის ბუფალო, თუმცა, არსებობს კიდევ ერთი მიზეზი, რის გამოც ვარანის ნაკბენი განსაკუთრებით სახიფათოა.როგორც წინა კვლევის შედეგად დადგინდა, კომოდის ვარანის (Varanus komodoensis) პირის ღრუში 57 სახის საშიში ბაქტერია ბინადრობს.ამ ბაქტერიათა წარმომავლობა ბოლომდე ცნობილი არაა. მიიჩნეოდა, რომ კომოდოს ვარანებში ისინი ჩამდინარე წყლების სმისას ხვდებოდნენ.ამჯერად, მკვლევრებმა დაადგინეს თუ როგორ გახდნენ ეს ხვლიკები რეზისტენტულნი მათ პირში მობინადრე ძალიან სასიკვდილო ბაქტერიების მიმართ.ჯორჯ მეისონის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა კომოდოს ვარანების სისხლის ნიმუშები აიღო და ანალიზების შედეგად ეცადა ეპოვნა ე. წ.  კათიონური ანტიმიკრობული პეფტიდების კვალი.ცილის ამ ფრაგმენტებს თითქმის ყველა ცოცხალი არსება წარმოქმნის და იგი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს თანდაყოლილ იმუნურ სისტემაში. 2015 წელს, მკვლევართა ერთ-ერთმა ჯგუფმა პეფტიდები ალიგატორების სისხლშიც აღმოაჩინა.„ის თქვენი იმუნური სისტემის ნაწილია, რომელიც სიცოცხლეს გინარჩუნებთ ორი ან სამი კვირის მანძილზე, სანამ თქვენ ბაქტერიული ინფექციის ანტისხეულებს გამოიმუშავებთ“, — აღნიშნა ბიოქიმიკოსმა მონიკ ვან ჰოეკმა. „ის თქვენი გენერალიზებული იმუნური პასუხია დანარჩენი მსოფლიოსადმი“.ლაბორატორიაში შემუშავებული ტექნიკის წყალობით, ჰიდროგელისგან დამზადებული უარყოფითად დამუხტული ნანონაწილაკები სისხლის ნიმუშებში ფეპტიდების დასაჭერად გამოიყენეს; ანალიზების შედეგად, მოხდა 48 პოტენციური  კათიონური ანტიმიკრობული პეფტიდის იდენტიფიცირება.48-დან 47 პეფტიდი ჰისტონური ცილებიდან მომდინარეობდა, რომლებიც ანტიმიკრობული თვისებებითაა ცნობილი.ამის შემდეგ, ჯგუფმა მოახდინა 8 პეფტიდის სინთეზი და გასინჯა განსაკუთრებით საშიში ორი სახის ბაქტერიის წინააღ
წაკითხვა
მარსს შესაძლოა სატურნის მსგავსი რგოლები გაუჩნდეს
გამოქვეყნებულია: 2017-02-24 19:45:00
მზის სისტემაში რგოლებიანი პლანეტა სულ ოთხია: იუპიტერი, სატურნი, ურანი და ნეპტუნი. თუმცა, მომავალში შესაძლოა კიდევ ერთი ასეთი პლანეტა ვიხილოთ. მოსალოდნელია, რომ მათ რიცხვს ერთ მშვენიერ დღეს მარსიც შეემტება, როდესაც მისი ბუნებრივი თანამგზავრი, ფობოსი თანდათანობით დაიშლება და მტვრისა და კენჭების ჰალოდ გადაიქცევა. როგორც ახალი კვლევა აჩვენებს, მარსის ორივე მთვარემ უკვე წარმოქმნა მტვრის კუდი, რომელიც მომავალში წითელი პლანეტის რგოლებად იქცევა.ინდოეთის ფიზიკის კვლევითი ლაბორატორიის ჯგუფმა მოახდინა მტვრის იმ მოცულობის მოდელირება, რომელსაც მარსის ორ მთვარეს მეტეორიტები გააცლიან. ჯერ კიდევ საიდუმლოებით რჩება მოცული მარსის ორი ხორკლიანი, კარტოფილის ფორმის მთვარის — ფობოსისა და დეიმოსის წარმომავლობა, თუმცა მათი სიმჭიდროვისა და არეკვლის უნარიდან გამომდინარე, მეცნიერებს მიაჩნიათ, რომ ისინი ჩაჭერილი ასტროიდებია. მიუხედავად მათი წარმომავლობისა, მარსთან უფრო ახლოს მდებარე ფობოსი წარმოადგენს რამდენიმე ათასი მილიონი წლის ქვას, რომელსაც მარსის გრავიტაციული ძალა თანდათან დაშლის და კენჭების გროვად აქცევს. ამჟამად, ფობოსის ორბიტა ყოველ საუკუნეში 2 მეტრით მცირდება, რაც თანამგზავრს საბოლოო დასასრულამდე მიიყვანს.თუკი ფობოსი საკმარისად მყარი დარჩება, 22 კმ სიგანის სხეული მარსის მტვრიან ზედაპირს შეასკდება, ნაცვლად გედის მომხიბვლელი, აპოკალიფსური სიმღერისა. თუ მან საკმარისი ზომა ვერ შეინარჩუნა, ფობოსის კლდოვანი ნამსხვრევები და მტვერი პლანეტის გარშემო გრძელ ორბიტაზე გადაიჭიმება და საბოლოოდ წარმოქმნის რგოლს. მიუხედავად იმისა, რომ მარსს ამჟამად ეს ლამაზი მახასიათებელი ჯერ არ გააჩნია, წითელი პლანეტის ორბიტაზე უკვე მოძრაობს მტვრის გარკვეული წილი.2015 წელს, მარსის ატმოსფეროსა და აქროლადობის ევოლუციის შემსწავლელმა თანამგზავრმა (MAVEN) წითელი პლანეტის ზედაპირიდან 150-300 კმ სიმაღლეზე დააფიქსირა გაფანტული ღრუბლის ნაწილაკები; მას შემდეგ მკვლევართა ჯგუფი ცდილობდა გაერკვია რამდენად იყო ის მთვარეებისეული წარმოშობის.მათ ერთმანეთს შეადარეს MAVEN-დან მიღებული მონაცემები და მოდელები, რომლებიც აფასებდა მარსსა და მის ორ მთვარეზე მეტეორიტთა დაცემის სიხშირეს.იმ არგუმენტით, რომ უფრო მსუბუქ ნაწილაკებს მზის ქარები შორს სტყორცნის, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ მარსის ორბიტაზე, ამ ნაწილაკების საკმაოდ მოზრდილი დიდმა ოდენობამ უნდა მოიყაროს თავი, ფობოსისა და დეიმოსის კუდების სახით.&
წაკითხვა
NASA-მ ერთი ვარსკვლავის ორბიტაზე დედამიწის ზომის შვიდი პლანეტა აღმოაჩინა
განახლებულია: 2017-02-23 20:55:00
„ნასამ’’ დედამიწის მსგავსი შვიდი ახალი პლანეტის აღმოჩენის შესახებ განაცხადა. შვიდივე პლანეტა ერთი ვარსკვლავის ორბიტაზე მოძრაობს. მეცნიერების ვარაუდით, 7-დან სამ პლანეტაზე, შესაძლოა, არსებობდეს წყალი და ისეთივე გარემო პირობები, როგორც დედამიწაზე, რაც სიცოცხლის არსებობის ალბათობასაც ზრდის, თუმცა ეს პლანეტები იმდენად შორს არის დედამიწიდან, რომ მეცნიერების ვარაუდის გადამოწმება შეუძლებელია . 
წაკითხვა
მომართეთ თქვენი რადიომიმღები: ვარსკვლავების დაბადებისას გალაქტიკები მღერიან
გამოქვეყნებულია: 2017-02-23 19:55:00
კანარის ასტროფიზიკის ინსტიტუტის მკვლევართა ჯგუფმა, გალაქტიკებში ვარსკვლავთა წარმოქმნის მაჩვენებლის განსაზღრის ყველაზე ზუსტი გზა აღმოაჩინა; ამისათვის მათ 1-10 გიგაჰერც სიხშირულ დიაპაზონში მათ მიერ გამოყოფილი რადიოგამოსხივება გამოიყენეს. თითქმის ყველა შუქი, რომელსაც ჩვენ სამყაროში ვხედავთ, მომდინარეობს ვარსკვლავებიდან, რომლებიც ვარსკვალავთშორის სივრცეში არსებულ გაზის მჭირდო ღრუბლებში წარმოიშვნენ. მათი ფორმირების მაჩვენებელი დამოკიდებულია გალაქტიკებში არსებულ გაზის მარაგსა და ვარსკვალავთშორისი სივრცის ფიზიკურ პირობებზე, რომლებიც ვარსკვლავების წარმოქმნასთან ერთად იცვლება. აქედან გამომდინარე, ვარსკვლავების ფორმირების მაჩვენებლის განსაზღვრა გადამწყვეტია გალაქტიკების წარმოქმნისა და ევოლუციის შესასწავლად. ამ დრომდე, ვარსკვლავების დაბადების მაჩვენებლის განსასაზღვრად, სხვადასხვა ტალღის სიგრძეში მრავალი დაკვირვება ჩატარდა, რომელთაგან თითოეულს გააჩნდა როგორც უპირატესობა, ისე ნაკლი. ყველაზე ხშირად, ამ მაჩვენებლის გამოსათვლელად მიმართავენ ხილულ სინათლესა და ულტრაისფერ გამოსხივებას, თუმცა მათ ნაწილობრივ შთანთქავს ვარსკვლავთშორისი მტვერი.  ამ ფაქტმა მკვლევრები აიძულა ჰიბრიდული მეთოდისთვის მიემართათ, რაც ორ ან მეტ განსხვავებულ გამოსიხვებას აერთიანებს, მათ შორის ინფრაწითელს, რომელსაც შეუძლია შეასწოროს მტვრის შთანთქვა. თუმცა, ამ მეთოდის გამოყენება ხშირად არასაიმედოა, რადგან საქმეში შეიძლება ჩაერიოს და არასწორად წარმართოს სხვა ისეთი წყაროები და მექანიზმები, რომლებიც მასიური ვარსკვლავების წარმოშობასთან კავშირში არ არის.ამჯერად, საერთაშორისო მკლვევართა ჯგუფმა, რომელსაც კანარის ასტროფიზიკის ინსტიტუტის ასტროფიზიკოსი ფატემე ტაბატაბაეი უძღვებოდა, ჩაატარა გალაქტიკებში სპექტრული ენერგიის გადანაწილების დეტალური ანალიზი და პირველად ისტორიაში, შესძლო განესაზღვრა ის ენერგია, რომელსაც ისინი 1-10 გიგაჰერც სიხშირულ დიაპაზონში გამოყოფენ და რომელიც შეგვიძლია გამოვიყენოთ მათი ვარსკვლავების ფორმირების მაჩვენებლის გასაგებად.„ჩვენ რადიოგამოსხივება გამოვიყენეთ იმიტომ, რომ წინა კვლევებში მჭიდრო ურთიერთქმდება გამოვლინდა რადიო და ინფრაწითელ გამოსხივებებს შორის, რომელიც მაგნიტუდის ოთხ რიგზე მეტ დიაპაზონს მოცავს“, — აცხადებენ მკვლევრები. ამ ურთიერთქმედების ასახსნელად, საჭირო იყო უფრო დეტალური კვლევები, რათა გარკვეულიყო ენერგიის წყაროები და პროცესები, რომლებიც ამ გალაქტიკებში რადიოგამოსხივებას გამოყოფდნენ. „მკვლევართა ჯგუფმა გადავწყვიტეთ, რომ გალაქტიკათა შესწავლა წარგვემართა KINGFISH-ის (Key Insights on Nearby Galaxies: a Far-Infrared Survey with Herschel) ნიმუშებით, რადიოსიხშირეთა მთელ სერიებში“, — ამბობს მაქს პლანკის ასტრონომიის ინსტიტუტის მკვლევარი ევა შინერერი. საბოლოო ნიმუში მოიცავს ძალიან განსხვავებული მახასიათე
წაკითხვა

უახლესი