საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
უპილოტო ავტომობილები მორალურ გადაწყვეტილებებს ადამიანთა მსგავსად მიიღებენ
გამოქვეყნებულია: 2017-07-06 21:10:00
უპილოტო ავტომობილები უკვე თითქმის ჩვენთანაა, მაგრამ რჩება ერთი დიდი შეკითხვა — როგორ აკეთებენ ისინი უმძიმეს არჩევანს სამკვდრო-სასიცოცხლო სიტუაციებში? ამჯერად, მკვლევრებმა დაადასტურეს, რომ ჭკვიან მანქანებს შესწევთ უნარი გზებზე მოძრაობისას მიიღონ ეთიკური გადაწყვეტილებები, ზუსტად ისე, როგორც ჩვენ ვიქცევით ყოველდღე.  ვირტუალურ რეალობაზე დაფუძნებულ ცდებში ადამიანთა ქცევის შესწავლით, მკვლევართა ჯგუფმა შესძლო მორალური გადაწყვეტილების მიღების პროცესის აღწერა და მისთვის ალგორითმის სახის მიცემა. ეს უზარმაზარი მიღწევაა, რადგან მკვლევრები აქამდე დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ კომპლექსური ეთიკური არჩევანის მოდელირება შეუძლებელი იყო. „მაგრამ აღმოვაჩინეთ სრულიად საწინააღმდეგო. ადამიანის ქცევა დილემურ სიტუაციებში შესაძლებელია მოდელირებულ იქნას  უფრო ადვილი, სიცოცხლის ღირებულებაზე დაფუძნებული მოდელით, რომელიც მიეწერება ყველა მონაწილე ადამიანს, ცხოველსა თუ უსიცოცხლო ობიექტს“, — ამბობს ოსნაბირუკის უნივერსიტეტის მკვლევარილეონ სიუტფელდი. სტატისტიკაზე თვალის გადავლებაც საკმარისია, რათა დარწმუნდეთ, რომ ადამიანები ალბათ საშინელი მძღოლები არიან, ხშირად იწვევენ უბედურებებს. გასაკვირი არაა, რომ ყოველწლიურად, გზებზე მთელ მსოფლიოში 1,3 მილიონი ადამიანი იღუპება; აშშ-ში ინციდენტთა 93% ადამიანის შეცდომითაა გამოწვეული.  მაგრამ, არის თუ არა უპილოტო ავტომობილით მოძრაობა ნამდვილად უსაფრთხო? პერსპექტივა იმედისმომცემია. ერთ-ერთი ანგარიშის მიხედვით, უპილოტო მანქანებმა შესაძლოა გზებზე სიკვდილიანობა 90%-ით შეამციროს. ეს კი მხოლოდ აშშ-ში, 300 000 სიცოცხლის გადარჩენას ნიშნავს ათი წლის განმავლობაში.  მიუხედავად მომხიბლავი დიზაინისა, ისეთი უპილოტო ავტომობილის შექმნა, რომელსაც გზებზე გაუთვალისწინებელი სიტუაციებისთვის თავის გართმევა შეეძლებოდა, ადვილი საქმე არ ყოფილა. ერთ-ერთ დაბრკოლებას წარმოადგენდა იმის განსაზღვრა, თუ როგორ მოიქცეოდნენ ჭკვიანი მანქანები გზებზე წარმოქმნილ იმ დილემებში, რომლებიც ეთიკური გადაწყვეტილების მიღებას და მორალურ განსჯას მოითხოვდნენ.  ერთ-ერთმა წინა კვლევამ აჩვენა, რომ უპილოტო მანქანებს ინციდენტების თავიდან აცილება სვლის შენელებით ან მართვის განსხვავებულ სტილზე გადასვლის გზით შეეძლოთ. თუმცა, პროგრამული „წესები“ გადარჩენისათვის საკმარისი არაა ქალაქის ტრაფიკის მოთხოვნების საპასუხოდ. გარდა ამისა, ასევე არსებობს ე. წ. „ტროლეიბუსის დილემა“ — ექსპერიმენტი, რომელიც ამოწმებს თუ როგორ ვიღებთ მორალურ გადაწყვეტილებებს. ამ სცენარის მიხედვით, ტროლეიბუსი ხუთი ადამიანისკენ მიემართება. მათი გადარჩენის ერთადერთი გზაა ბერკეტის ამოწევა, რომელიც ტროლეიბუსს სხვა გზაზე გადაიყვანს
წაკითხვა
სატურნის მთვარე ტიტანზე მეთანის ზღვების ტალღები გაზომეს - შედეგი შთამბეჭდავია
გამოქვეყნებულია: 2017-07-06 19:44:00
დედამიწის პოლუსების თოვლის სიმკვრივის გაზომვის რადარული ტექნოლოგია მეცნიერებმა სატურნის უდიდესი მთვარის — ტიტანის მეთანის ზღვების ანალიზისას გამოიყენეს. შედეგად დადასტურდა, რომ მისი ტბების ზედაპირი თითქმის სარკესავით გლუვია. შესაძლოა ეს ცუდი ამბავია მათთვის, ვისაც თხევად ნახშირწყალბადებზე სერფინგით თავის შექცევის იმედი ჰქონდა, მაგრამ კარგი ამბავია იმ ასტრონომთათვის, რომელთაც ტიტანზე ზონდის დასმა სურთ. ანუ, მათ აღარ მოუწევთ ძლიერ ქარებზე თავის ტკივილი. სამუშაო ამერიკელ მკვლევართა ჯგუფმა ჩაატარა; ხომალდ კასინის მიერ შეგროვილი მონაცემების დამუშავებისათვის მათ ე. წ. რადარულ-სტატისტიკური დაზვერვის ტექნოლოგია გამოიყენეს. კასინიმ ეს მონაცემები ტიტანის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში არსებული ზღვების თავზე გადაფრენისას შეაგროვა. ეს ტექნიკა თავის დროზე საკმაოდ გამოსადეგი აღმოჩნდა არქტიკისა და ანტარქტიდის ყინულების უსწორმასწორობის გასაზომად. ასევე  NASA-ს 2018 წლის მარსის მისია InSight-ისთვის, დაჯდომის ადგილის შესარჩევად. ძნელია, განსაკუთრებულ სიყვარულს არ გრძნობდე ტიტანის მიმართ. თუნდაც მხოლოდ ის რად ღირს, რომ იგი ერთადერთი ადგილია მზის სისტემაში დედამიწის გარდა, სადაც სითხე ზედაპირზეა შეგროვილი. მისი სუპერცივი ზღვები ნახშირწყალბადების — მეთანისა და ეთანისგან შედგება და არა ტროპიკული მლაშე წყლისგან. გარდა იმისა, რომ ამ ტბებში არსებული ნახშირწყალბადების ოდენობა რამდენიმე ასეულჯერ აღემატება დედამიწის წიაღისეული საწვავის მარაგებისას, ტბებში არსებული კომპლექსური ორგანული ნივთიერებები სიცოცხლის მსგავს ქიმიაზე მიუთითებს, თუ თავად სიცოცხლის ციცქნა შანსზე არა. სატურნის ამ მთვარეს ასევე აქვს საოცრად სქელი აზოტოვანი ატმოსფერო და შესაძლოა თავად ამინდის სისტემაც კი ნახშირბადწყალბადების წვიმით სახით.  2007-2015 წლებში, NASA-ს კასინის მისიამ ტიტანზე გადაფრენებისას უამრავი რადარული მონაცემი შეაგროვა, რის საფუძველზეც მოხდა ზღვების შესწავლა ზედაპირიდან ფსკერამდე და დადგინდა, რომ მათი ზედაპირი ბრტყელია. ახალი კვლევა ზედაპირის სტრუქტურის კიდევ ერთი დამოუკიდებელი შეფასებაა, რომელიც ტალღების ზომას ერთზე მეტ განზომილებაში აკვირდება და მკვლევრებს საშ
წაკითხვა
მობილური ტელეფონი ბატარეის გარეშე, რომელიც რადიოსიგნალებზე იმუშავებს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-06 19:21:00
თანამედროვე სმარტფონებს და ზოგადად, მობილურ მოწყობილობებს, ერთი დიდი დაბრკოლება აქვს — ბატარეის მუშაობის ხანგრძლივობა. თუმცა, ამერიკელი მეცნიერების ინოვაცია, შესაძლოა მოასწავებდეს ბატარეის მუდმივად მყვირალა, აბეზარი წითელი ხატულას ეპოქის დასასრულს. მეცნიერებმა შექმნეს მობილური ტელეფონი ბატარეის გარეშე, რომელიც ფუნქციონირებისათვის საჭირო მთლიან ენერგიას გარემომცველი რადიოსიგნალებისა და სინათლისგან იღებს. გარდა ამისა, ზარის განხორციელება შესაძლებელია ყოველგვარი შელფის კომპონენტების გარეშე.  „გვჯერა, რომ ჩვენი ქმნილება პირველი ფინქციონალური მობილური ტელეფონია, რომელიც თითქმის ნულოვან ენერგიას მოიხმარს“, — ამბობს ვაშინგტონის უნივერსიტეტის მკვლევარი შიამ გოლაკოტა. „იმისათვის, რათა მიგვეღწია ტელეფონის მიერ ენერგიის ნამდვილად ძალიან, ძალიან დაბალი მოხმარებისთვის, ისიც გარემოდან მიღების ხარჯზე, ფუნდამენტურად შევცვალეთ ამ მოწყობილობათა დიზაინის გეგმა“. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მკვლევრებს თავი უნდა დაეღწიათ ჩვეულებრივ მობილურ გადაცემათა ერთ-ერთი ფუნდამენტური ნაბიჯისგან: თქვენი ტელეფონის მიკროფონის მიერ მიღებულ ანალოგურ სიგნალთა  ადგილზე გარდაქმნა ციფრულ მონაცემებად, რომელიც მობილური ქსელით გადაიცემა. სწორედ გარდაქმნა (კონვერსია) ხდის შესაძლებელს ხმოვან ზარს სატელეფონო ანძასა და თქვენს მოწყობილობას შორის, მაგრამ ამისათვის ასევე საჭიროა საკმაოდ დიდი ენერგია. მაგალითად, ზარის განხორციელებას დაახლოებით 800 მილივატი ესაჭიროება, რაც ასობით ათასჯერ მეტია, ვიდრე 3,5 მიკროვატი ენერგია, რაც უბატარეო მობილურს ესაჭიროება მუშაობისათვის. კონვერსიის ადგილზე, მოწყობილობა ყველაფერს ანალოგურ ფორმატში ინახავს, არეგისტრირებს მიკროფონის ციცქნა ვიბრაციებს ზარის დროს და უახლოეს საბაზო სადგურთან სიგნალის გადასაცემად იყენებს ტექნიკას, რომელსაც უკან გაფანტვა ეწოდება. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ეს მოწყობილობა მობილური ტელეფონია, იმისათვის, რათა მან იმუშაოს, საჭიროა შედარებით ახლოს იყოთ საბაზო სადგურთან; ის კომუნიკაციას ვერ ამყარებს ჩვეულებრივ სატალეფონო ანძასთან. თუმცა, მკვლევართა ვარაუდით, ეს ისეთი რამაა, რაც შესაძლოა მომავალში შეიცვალოს. „შეგიძლიათ წარმოიდგინოთ მომავალი, როცა ყველა სატელეფონო ანძასა თუ Wi-Fi როუტერში ჩაშენებული იქნება ჩვენი საბაზო სადგურის ტექნოლოგია“, — ამბობს ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი ვამსი ტალა. „და თუკი Wi-
წაკითხვა
გიგანტი ვარსკვლავის მტვერში დამალული წითელი ჯუჯა აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-05 21:04:00
ჩვენს მზეზე 500-ჯერ დიდი ვარსკვლავი CW ლეონისი დედამიწიდან 300 სინათლის წლის მანძილზე, ლომის თანავარსკვლავედში მდებარეობს. ჩამოყალიბების პროცესში მყოფი ეს ვარსკვლავი უზარმაზარი ოდენობის გაზს გამოტყორცნის, რომელიც შემდეგ მას გარს ეკვრის და მზის სისტემაზე მრავალჯერ დიდ სტრუქტურას წარმოქმნის. წლების განმავლობაში, ამ ვარსკვლავს ასობით კვლევა მიეძღვნა, თუმცა, მხოლოდ ახლაღა აღმოაჩინეს, რომ მისი მტვრის ღრუბლებში, პატარა წითელი ჯუჯა ვარსკვლავი იმალება. 1994-2000 წლებში, ტორინოს ობსერვატორიიდან მის კვლევას ერთ-მეტრიანი აწარმოებდა პროფესორი რიჩარდ სმარტი, რომელმაც CW ლეონისის მოძრაობაში ერთწუთიანი მერყეობა შენიშნა, რაც ახსნას საჭიროებდა. მერყეობა იმდენად მცირე იყო, რომ წარმოვიდგინოთ, როგორ გამოჩნდებოდა დედამიწიდან მთვარეზე დაგდებული მონეტა. თუმცა, მისი დაფიქსირება მაინც შესაძლებელი იყო. CW ლეონისის გარშემო არსებული მტვრის ბოლოდროინდელმა კვლევებმა მორევის მახასიათებლები გამოავლინა, რაც ჰიპოთეზის დონეზე მიეწერა უხილავი კომპანიონი ვარსკვლავის არსებობას. საბოლოოდ, ასეც აღმოჩნდა და მერყეობის 17-წლიანი საიდუმლო ამოიხსნა.  „CW ლეონისის კომპანიონი სავარაუდოდ მასიური ვარსკვლავია, მაგრამ ჩვენს მზეზე უფრო მსუბუქი. ვარსკვლავს გარს უვლის 100 წლიანი პერიოდით“, — ამბობს ტორინოს უნივერსიტეტის მკვლევარი ალესანდრო სოზეტი. „როგორც პროფესორი სმარტი შენიშნავს, დაკვირვებები მრავალმილიონიანი ინსტრუმენტების გამოყენების გარეშე განხორციელდა.  „უდიდესი მიღწევაა. გამოვიყენეთ დედამიწაზე განთავსებული ერთმეტრიანი ტელესკოპი და ეს ყველაფერი, კოსმოსური მისიებისა და უზარმაზარი ტელესკოპების ხანაში. ამ ობიექტის უკეთ შესწავლა მისი ევოლუციის ამ კრიტიკულ დროს, დიდ დახმარებას გაგვიწევს სხვა მსგავსი ობიექტების შესწავლაში, რომლების შემდეგ ჩამოაყალიბებენ ულამაზეს, კომპლექსურ პლანეტურ ნისლეულებს“, — ამბობს პროფესორი სმარტი. მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით  
წაკითხვა
იურული პერიოდის გიგანტური ნიანგი, რომელიც დინოზავრებზე დიდი უნდა ყოფილიყო
გამოქვეყნებულია: 2017-07-05 20:44:00
მეცნიერებმა გამოიკვლიეს ხმელეთის საზარელი მტაცებლების ახლად იდენტიფიცირებული ნამარხები, რომლებიც იურულ პერიოდში, დაახლოებით 170 მილიონი წლის წინ მადაგასკარზე ბინადრობდნენ. სავარაუდოდ, საკვებისათვის შეჯიბრში, ისინი დინოზავრებზეც კი ბატონობდნენ. დინოზავრის მსგავსი, გადაშენებული Razanandrongobe sakalavae (ზედმეტსახელად „რაზანა“) გამოირჩეოდა უზარმაზარი კბილებით (15 სმ სიგრძეში), წააგავდა ტირანოზავრ რექსს. ეს კი მეცნიერებს აფიქრებინებს, რომ იგი სულაც არ სჯერდებოდა მცენარეულ საკვებს და სიამოვნებით მიირთმევდა სხვა ცხოველებს. „ცარცული პერიოდის ამ და სხვა გიგანტურ ნიანგებს შორის, სავარაუდოდ, რაზანა თეროპოდ დინოზავრებსაც კი აჭარბებდა ზომაში და კვების ჯაჭვის თავში იდგა“, — ამბობს მილანის ბუნების ისტორიის მუზეუმის პალეონტოლოგი კრისტიანო დალ სასო. ეს სახეობა პირველად იგივე ჯგუფმა, 10 წლის წინ აღმოაჩინა, მაგრამ ნამარხ მტკიცებულებათა ნაკლებობის გამო, მეცნიერები ბოლომდე დარწმუნებულნი არ იყვნენ, თუ რას მიეკუთვნებოდა რაზანა ევოლუციურ კონტექსტში, ანდაც იყო თუ არა იგი საერთოდ მათთვის უცნობი დინოზავრის ერთ-ერთი სახეობა. ამჯერად, დეტალური ანალიზები ჩაუტარდა თავის ქალის სრულიად ახალ ნამარხებს, რომლებიც ჯერ კიდევ 1970-იან წლებში აღმოაჩინეს, მაგრამ ბოლო დრომდე, საიდუმლოდ რჩებოდა ერთ-ერთ კერძო კოლექციაში. შედეგად, გაირკვა, რომ ეს გიგანტური მტაცებელი სულაც არ არის დინოზავრი და იგი წარმოადგენს უძველეს და ალბათ ყველაზე დიდ notosuchia-ს — კროკოდილომოფრების უძველეს ქვერიგს, რომელთაც თანამედროვე ნიანგებიც ენათესავებიან. თუმცა, თანამედროვე ნიანგებისაგან განსხვავებით, რომლებიც ვიზუალურად შედარებით „გაბრტყელებული“არიან, მათ ჰქონიათ ღრმა თავის ქალა და მაღალი კიდურები, რის გამოც, ისინი თითქმის ადამიანის სიმაღლის უნდა ყოფილიყვნენ. „თავის ქალის ნამარხებზე დაყრდნობით, აღვადგინეთ მისი სხეულის ფორმა. გაირკვა, რომ სიგრძე 7 მეტრი უნდა ყოფილიყო, წონა კი 800-1000 კგ“, — უთხრა BBC News-ს დალ სასომ. „მას არ უნდა შესძლებოდა სწრაფი სირბილი, უფრო ჩასაფრებული, საპროფაგი მტაცებელი უნდა ყოფილიყო“. მკვლევართა ვარაუდით, რაზანა ნადირობდა როგორც მცირე ზომის ძუძუმწოვრებზე, ისე პტეროზავრებზე (მფრინავი რეპტილიები), ასევე ზოგიერთ ზავროპოდზე (გრძელკისერა ბალახსიმჭამელი დინოზავრები). კვლევა ჟურნალ
წაკითხვა
ირმის ნახტომის უსწრაფესი ვარსკვლავები სხვა გალაქტიკიდანაა გამოქცეული
გამოქვეყნებულია: 2017-07-05 19:47:00
როგორც ასტრონომთა ჯგუფმა დაადგინა, ჩვენი გალაქტიკის ყველაზე სწრაფად მოძრავი ვარსკვლავები, რომლებიც იმდენად სწრაფად გადაადგილდებიან, რომ ირმის ნახტომიდან გაქცევაც კი შეუძლიათ — სინამდვილეში, სხვა, ჩვენი გალაქტიკის გარშემო მოძრავი პატარა გალაქტიკიდან არიან გამოქცეულნი. კემბრიჯის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა Sloan Digital Sky Survey-ს მონაცემები და კომპიუტერული სიმულაციები გამოიყენეს, რათა ეჩვენებინათ, რომ ეს ვარსკვლავური მორბენლები წარმოშობით მაგენალის დიდი ღრუბლიდან იყვნენ — ჯუჯა გალაქტიკიდან, რომელიც ირმის ნახტომის გარშემო მოძრაობს. სწრაფად მოძრავმა ვარსკვლავებმა, რომლებსაც ჰიპერსიჩქარიან ვარსკვლავებს უწოდებენ, თავიანთ მშობლიური გალაქტიკიდან გაქცევა შესძლეს, რისი მიზეზიც გახდა ბინარული სისტემის ერთ-ერთი ვარსკვლავის აფეთქება — მოვლენა, რომლის შედეგადაც აფეთქებული ვარსკვლავი თავის კომპანიონს იმხელა სიჩქარეს ანიჭებს, რომ ამ უკანასკნელს შეუძლია დაძლიოს მაგელანის დიდი ღრუბლის გრავიტაცია და შემდეგ, ირმის ნახტომის გრავიტაციის მახეში აღმოჩნდეს.  კვლევის შედეგები Monthly Notices of the Royal Astronomical Society-ში გამოქვეყნდა.  ასტრონომები თავდაპირველად ფიქრობდნენ, რომ ჰიპერსიჩქარიანი ვარსკვლავები, რომლებიც დიდი ცისფერი ვარსკვლავები არიან, შესაძლოა ირმის ნახტომის ცენტრიდან,  სუპერმასიური შავი ხვრელის მიერ ყოფილიყვნენ გამოტყორცნილი. სხვა სცენარებს შორის იყო დაშლილი ჯუჯა გალაქტიკები და ქაოტური ვარსკვლავთგროვები, რომელთაც ასევე შეეძლოთ ამ ვარსკვლავთათვის მსგავსი სიჩქარის მინიჭება. თუმცა, სამივე მექანიზმი წარუმატებელი აღმოჩნდა აეხსნა, თუ რატომ არიან ეს ვარსკვლავები ცის მხოლოდ კონკრეტულ ნაწილში. ამ დროისათვის, დაფიქსირებულია 20-მდე ჰიპერსიჩქარიანი ვარსკვლავი, ჩირითადად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, მაგრამ შესაძლოა, მრავალი ისეთიც იყოს, რომლებიც მხოლოდ სამხრეთ ნახევარსფეროდან დაიმზირება. „ჰიპერსიჩქარიანი ვარსკვლავების თავდაპირველი ახსნა არ მაკმაყოფილებდა“, — ამბობს კემბრიჯის ასტრონომიის ინსტიტუტის დოქტორანტი, კვლევის ავტორი დუგლას ბუბერტი.  „ჰიპერსიჩქარიანი ვარსკვლავები ძირითადად ლომისა და სექსტანტის თანავარსკვლავედის მიმართულებით შეინიშნება, რაც ყოველთვის გვაოცებდა“. ჰიპერსიჩქარიანი ვარსკვლავების ალტერნატიული ახსნის მიხედვით, ისინი ბინარული სისტემიდან გამოქცეული ვარსკვლავებია. ბინარულ სისტემებში, რაც უფრო ახლოს არიან ვარსკვლავები ერთმანეთთან, მით უფრო სწრაფად მოძრაობენ ერთმანეთის გარშემო. თუკი ერთ-ერთი მათგანი
წაკითხვა
ფუტკრის ტვინი თქვენს კამერას უკეთესი ფოტოების გადაღებაში დაეხმარება
გამოქვეყნებულია: 2017-07-05 19:23:00
ფუტკრების მიერ ფერთა აღქმასთან დაკავშირებული ახალი კვლევის შედეგები შესაძლოა ძალიან სასარგებლო აღმოჩნდეს ციფრული კამერებისათვის. ანუ, დრონებმა თუ მობილურმა ტელეფონებმა უფრო ბუნებრივი ფოტოები გადაიღოს, ვიდრე ოდესმე. ეს ყველაფერი ფერთა კონტრასტით ხდება. გზა, რომლითაც ფუტკრებს (და ადამიანებსაც) შეუძლიათ გაარჩიონ, რომ ყვავილი წითელია, მიუხედავად სინათლის ფერისა თუ ხარისხისა — გონების ხერხია, რომელიც თანამედროვე ციფრულ კამერებს ნამდვილად სტანჯავს. ავსტრალიელმა მკვლევრებმა აღმოაჩნეს, რომ თავიანთ ოცელიში (სამი დამატებითი თვალი ფუტკრის თავზე, უხერხემლოთა მარტივი თვალი) ფუტკრები ფერის ორ რეცეპტორს იყენებენ, რომლებიც არჩევს გარემომცველი სინათლის ფერს. გარდა ამისა, ფუტკრები იყენებენ ორ ძირითად თვალს, რომლებიც ყვავილების ფერს უფრო პირდაპირ განსაზღვრავენ. „როგორც ფიზიკა გვთავაზობს, ოცელის მიერ სინათლის ფერების შეგრძნება ტვინს შესაძლოა საშუალებას აძლევდეს, მხედველობაში არ მიიღოს ბუნებრივად შეფერილი განათება, თორემ წინააღმდეგ შემთხვევაში, ის იგითა აღქმაში აირეოდა“, — ამბობს მკვლევარი ხაირ გარსია. „ეს რომ ასე იყოს, ოცელიდან მიღებული ინფორმაცია ინტეგრირდებოდა ძირითადი თვალების მიერ დანახულ ფერებთან“. წარსულში მიიჩნეოდა, რომ ფერთა კონტრასტის კორექციისათვის, ფუტკრები ქრომატული (ფერადი) ადაპტაციის გარკვეულ სახეს იყენებდნენ, ადამიანების მსგავსად. ეს კი დაახლოებით იმას ჰგავს, როდესაც ფოტოზე თეთრ ბალანსს ვასწორებთ გარემომცველი სინათლის შესწორების მიზნით. ახალი კვლევის მიხედვით კი ირკვევა, რომ ფუტკრები სულ სხვაგვარად იქცევიან: მეცნიერები დააკვირდნენ ოცელის ნერვულ აქტივობას და დაადგინეს, რომ ძირითად ფერთა მოსამზადებლად, ინფორმაცია გაივლიდა ტვინში, ფერთა დამუშავების საკვანძო ზონაში.  ფუტკრის თავზე განლაგებული სამი ციცქნა თვალი ზომავს ციდან მომავალ სინათლეს და მას სათანადოდ არეგულირებს, სწორად ახდენს ყვავილის ფერთა იდენტიფიკაციას. ეს კი საკმაოდ მნიშვნელოვანი უნარია, როცა შენ ნექტარზე მონადირე ფუტკარი ხარ. ამ დრომდე, ოცელის დანიშნულება ცოტა არ იყოს, საიდუმლოებით იყო მოცული. ზოგიერთი ვარაუდით, იგი ფუტკრებს ჰაერში სტაბილურობის შენარჩუნებაში ეხმარებოდა. ამის შემდეგ, ოცელიდან და ძირითადი თვალებიდან მიღებულ მონაცემთა ნაზავს მკვლევართა ჯგუფმა გარკვეული მათემატიკური პრინციპები შეუსაბამა — პრინციპები, რომელთა გამოყენებაც თანდათან შესაძლებელია სმარტფონების ფოტოკამერებისა და კვლევითი რობოტების კამერების პროგრამაში. 
წაკითხვა
დედამიწა ამჟამად მზიდან ყველაზე შორ წერტილში იმყოფება
გამოქვეყნებულია: 2017-07-05 13:40:00
3 ივლისს, დედამიწა მზიდან ყველაზე შორ წერტილში იმყოფებოდა წლის განმავლობაში. ამ მოველნას აფელიონი ეწოდება და ამ დროს, დედამიწასა და მზეს შორის მანძილი ყველაზე დიდ ნიშნულს, 152 092 505 კილომეტრს აღწევს. საშუალოდ, დედამიწა თავის ვარსკვლავიდან 149 597 870 კილომეტრითაა დაშორებული, მანძილი, რომელსაც 1 ასტრონომიულ ერთეულს უწოდებენ. თუმცა, დროთა განმავლობაში დაშორება იცვლება, რადგან დედამიწის ორბიტული გზა უზადოდ წრიული არაა.  სწორედ ამიტომ, ყოველი წლის ივლისის დასაწყისში, დედამიწა აფელიონში ექცევა, იანვრის დასაწყისში კი მზესთან ყველაზე ახლოს — პერიჰელიონში. სხვაობა აფელიონსა და პერიჰელიონს შორის 5 მლნ კილომეტრს შეადგენს. იმის გამო, რომ დედამიწა მაშინ უფრო ჩქარა მოძრაობს, როცა მზესთან ახლოსაა, ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზამთარი დაახლოებით 5 დღით მოკლეა, ვიდრე ზაფხული. თუმცა, დედამიწის სეზონებს განაპირობებს არა ოდნავ ელიფსური ორბიტა, არამედ ჩვენი პლანეტის 23,5 გრადუსიანი დახრილობა საკუთარი ღერძის მიმართ. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში ზაფხული მაშინ დგება, როცა ის მზისკენაა გადახრილი, ზამთარი კი პირიქით. გრადუსს, რომლითაც დედამიწის ორბიტა სრულყოფილი წრიული ფორმისგანაა დარღვეული, ექსცენტრიულობა ეწოდება. ვენერას და ნეპტუნს დედამიწაზე უფრო წრიული ორბიტები აქვთ, მერკურის, მარსს, იუპიტერს, სატურნსა და ურანს კი უფრო გაწელილი. მომზადებულია space.com-ის მიხედვით   
წაკითხვა
რა ბედი ელის სამყაროს „გუგოლი“ წლის შემდეგ - ყველაფერი შემზარავად შავბნელია [ვიდეო]
გამოქვეყნებულია: 2017-07-04 21:33:00
„საიდან მოვდივართ?“ ან „სად მივდივართ?“ — ორი კითხვა, რომელიც ალბათ მრავალ ადამიანს აწუხებს.  თუკი მიჩიგანის უნივერსიტეტის ფიზიკოსს, ფრედ ადამსს დავუჯერებთ, ძალიან, ძალიან გრძელ პერსპექტივაში, ამ ორ კითხვაზე პასუხი შოკისმომგვრელად მსგავსია. 1990-იან წლებში, ადამსმა და მისმა კოლეგამ სანტა-კრუზის კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან, გრეგორი ლოფლინმა გადაწყვიტეს გაეკეთებინათ სამყაროს უკიდურესად შორეული მომავლის პროგნოზი. იმ დროისათვის, ეს არც ადვილი იყო და არც თავად თემა იყო დიდად აქტუალური. „თითქმის 20 წელი იყო გასული, სანამ ამ პრობლემას ვინმე ჩაუღრმავდებოდა, ჩვენ კი ფიზიკისა და ასტროფიზიკის შესახებ უკვე ბევრი ვიცოდით“, — უთხრა ადამსმა Tech Insider-ს. შესაბამისად, ადამსმა და ლოფლინმა დასვეს კითხვა, თუ რა შეიძლება მოხდეს შემდეგი გუგოლი წლის განმავლობაში. გუგოლი = 1-იანი ასი ნულით. ადამსმა და ლოფლინმა შექმნეს თეორია, რომელიც სამყაროს სიცოცხლის ხანგრძლივობას ხუთ ეპოქად ყოფს. შედეგები მართლაც შთამბეჭდავია და ალბათ, გონებასაც უჭირს მისი აღქმა.  ხუთი ეპოქა დიდი აფეთქებიდან პირველი რამდენიმ მილიონი წლის მანძილზე, სამყარო პრიმოდორიალურ ეპოქაში იმყოფებოდა. „ამის ძირითადი იდეა ისაა, რომ ახლად შემქნილ სამყაროში არ იყო ვარკსვლავები, არც ვარსკვლავის მსგავსი სხეულები, იყო მხოლოდ ნაწილაკები“, — ამბობს ადამსი. შემდეგ დაიწყო ჰელიუმის წარმოქმნა — პირველი ნაბიჯი ვარსკვლავების დაბადების გზაზე.  „დანამდვილებით არ ვიცით, როდის გაჩნდა პირველი ვარსკვლავები“, — ამბობს ადამსი. თუმცა, ვარსკვლავთწარმოქმნა მეორე ეპოქის დამახასიათებელი მთავარი ნიშანია. სწორედ ამ ერაში ვართ ჩვენ ახლა და კიდევ ათობით ტრილიონი წლის მანძილზე ვი
წაკითხვა
10 ივლისს, ჯუნო იუპიტერის იდუმალ, დიდ წითელ ლაქას გადაუფრენს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-04 19:53:00
იუპიტერის ორბიტაზე ყოფნის იუბილედან რამდენიმე დღის შემდეგ, NASA-ს კოსმოსური ხომალდი „ჯუნო“ იუპიტერის სახელგანთქმულ დიდ წითელ ლაქას გადაუფრენს. ეს წარმონაქმნი რეალურად 16 000 კმ სიგანის შტორმია. ეს ამ გიგანტური მახასიათებლისთვის კაცობრიობის მიერ გადაღებული პირველი ახლო ხედი იქნება. შტორმს 1830 წლიდან აკვირდებიან და სავარაუდოდ, იგი უკვე 350 წელიწადია, რაც არსებობს. „იუპიტერის იდუმალი დიდი წითელი ლაქა ალბათ ამ პლანეტის ყველაზე სახელგანთქმული მახასიათებელია“, — ამბობს სკოტ ბოლტონი, ჯუნოს მთავარი მკვლევარი. „ეს განსაცვიფრებელი შტორმი მზის სისტემის უდიდეს პლანეტაზე უკვე საუკუნეებია მძვინვარებს. ამჯერად, ჯუნო და მისი ღრუბლების მჭვრეტელი სამეცნიერო ინსტრუმენტი დაკვირვებით ჩაიხედება და გაარკვევს, თუ რა სიღრმეზე ვრცელდება შტორმი, რაც დაგვეხმარება განვსაზღვროთ, როგორ მოქმედებს ეს გიგანტური ქარიშხალი და რა ხდის მას ასე განსაკუთრებულს“.  დიდი წითელი ლაქის მონაცემებს ჯუნო იუპიტერის იდუმალი ღრუბლების თავზე მეექვსე გადაფრენისას, 10 ივლისს შეაგროვებს. ამ მომენტისთვის, ჯუნო ღრუბლებს 3 500 კმ მანძილზე მიუახლოვდება. ხომალდი დიდ წითელ ლაქას დაახლოებით 9 000 კმ სიმაღლეზე გადაუფრენს, ჩართული იქნება რვავე სამეცნიერო ინსტრუმენტი. „იუპიტერთან შეგროვილი სამეცნიერო კოლექციის წარმატება ნათლად წარმოაჩენს NASA-ს ჯუნოს ჯგუფის ტექნიკურ და სამეცნიერო შესაძლებლობებს. ყოველ ახალ ორბიტას უფრო ახლოს მივყავართ იუპიტერის რადიაციული სარტყლის გულისკენ. ვერასოდეს წარმოვიდგენდით, რომ ჩვენ მიერ შექმნილი ხომალდი იუპიტერის გარშემო არსებულ ელექტრონთა შტორმს ასე კარგად გაუმკლავდებოდა“, — ამბობს ჯუნოს პროექტის მენეჯერი რიკ ნიბაკენი. ჯუნო 2011 წლის 5 აგვისტოს, ფლორიდიდან, კანავერალის კონცხიდან გაუშვეს. იუპიტერის ორბიტაზე ის 2016 წლის 4 ივლისს გავიდა. ხომალდი პლანეტას 3 400 კმ მანძილამდე უახლოვდება და სწავლობს იუპიტერის წარმოშობას, სტრუქტურას, ატმოსფეროსა და მაგნიტოსფეროს. მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით 
წაკითხვა
სტივენ ჰოკინგი - ტრამპის კლიმატის პოლიტიკა დედამიწას ვენერას ბედს უქადის
გამოქვეყნებულია: 2017-07-04 19:21:00
რამდენიმე დღის წინ, ლეგენდარულმა ინგლისელმა ფიზიკოსმა სტივენ ჰოკინგმა თავის 75-ე იუბილე დიდ კოსმოლოგიურ კონფერენციაზე აღნიშნა, რომელიც კემბრიჯის უნივერსიტეტში მის პატივსაცემად გაიმართა.  ღონისძიებამდე, ჰოკინგი BBC News-ს ესაუბრა და გაუზიარა თავის დიდი გულისტკივილი და დამოკიდებულება დედამიწაზე მიმდინარე კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებით. ფიზიკოსი განსაკუთრებით იმედგაცრუებულია პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის გადაწყვეტილებით, რომლის მიხედვითაც, აშშ პარიზის კლიმატის ხელშეკრულებიდან გავიდა. „ახლოს ვართ გარდამტეხ წერტილთან, რომლის იქითაც გლობალური დათბობა შეუქცევადი გახდება“, — უთხრა ჰოკინგმა BBC-ს. „ტრამპის ქმედება დედამიწას ზღვარზე მიიყვანს, რომლის იქითაც, ჩვენი პლანეტა ვენერას მსგავსი გახდება, 250 გრადუსი ტემპერატურითა და გოგრდმჟავას წვიმებით“. რა თქმა უნდა, ცნობილი ფიზიკოსი აჭარბებს, მაგრამ მას სურს, მეტი ყურადღება მივაპყროთ დედამიწასა და მის მომავალს. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი პლანეტა ეჭვგარეშე განიცდის ანთროპოგენული ფაქტორებით გამოწვეული კლიმატის ცვლილების ეფექტებს, სათბური გაზების ის ეფექტები, რაც დედამიწის „ველურ ტყუპისცალ“ ვენერაზე ხდება, ნამდვილად არ არის სასწრაფო შეშფოთების საგანი. 2013 წლის ერთ-ერთ კვლევაში გაკეთდა პროგნოზი, რომლის მიხედვითაც, დედამიწაზე ამჟამად მიმდინარე სათბურის ეფექტი „თეორიულად შესაძლოა რადიაციის ძალებით იყოს გამოწვეული“, იქვე აღნიშნული იყო, რომ ხელთ არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, გამონაბოლქვი ამ ეფექტის გამოსაწვევად საკმარისი არ იქნებოდა. მაგრამ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ მომავალში ჩვენს საფლავებს გოგირდოვანი წვიმებით გადარეცხვა არ ელის, ჰოკინგს მაინც აქვს განგაშის მიზეზი. „კლიმატის ცვლილების მტკიცებულებათა უარყოფითა და პარიზის კლიმატის ხელშეკრულებიდან გასვლით, დონალდ ტრამპი გახდება ჩვენი მშვენიერი პლანეტის გარემოს გარდაუვალი საფრთხის მიზეზი, დაზიანდება ბუნება ჩვენი და ჩვენი შვილებისათვის“, — აღნიშნავს იგი. უკვე საკმაოდ გვიანია ყველა იმ ეფექტის სრული აღმოფხვრა, რომელთაც კლიმატის ცვლილება ყოველდღიურად აყენებს ჩვენს პლანეტას. მეოცე საუკუნეში, დედამიწის საშუალო ტემპერატურა 0,6 °C გრადუსი ცელსიუსით გაიზარდა, რაც შესაძლოა სულაც არ ჩანდეს ბევრი, თუმცა სინამდვილეში, გარემოს უკიდურეს ცვლილებას იწვევს.  
წაკითხვა
ჭკვიანი საწოლი, რომელიც წყვილის ურთიერთობას გადაარჩენს - უფრო იაფი, ვიდრე განქორწინება
გამოქვეყნებულია: 2017-07-04 13:14:00
​თუ ძილში დისკომფორტს განიცდით და ტემპერატურა ხელს გიშლით, ნუ ინაღლვებთ, ეს პრობლემა მოგვარებულია. წყვილებისათვის ახალი საწოლი გამოიგონეს, რომელსაც ტემპერატურის ინდივიდუალური მარეგულირებელი ექნება. ​ხშირად, პარტნიორის სასურველ ტემპერატურას ვერ ვირგებთ. მაგალითად, ჩვენი მეწყვილე თუ თავს კომფორტულად გრძნობს, შეიძლება ეს ჩვენთვის სულაც არ იყოს მოსახერხებელი კონდიცია. ამიტომ ახალი საწოლის დახმარებით, შეგვიძლია ჩვენი საწოლი ადგილის ტემპერატურა დამოუკიდებლად ვცვალოთ. მაგალითისთვის, შეგვიძლია საწოლის ჩვენი მხარე მინუს ტემპერატურაზე დავაყენოთ, ხოლო პარტნიორის მხარე კი, სითბოზე. ასე, დისკომფორტსაც თავიდან ავიცილებთ და ოჯახურ კონფლიქტსაც თავს ავარიდებთ.ტემპერატურა სპეციალური ანდროიდ აპლიკაციის დახმარებით იმართება, რომლის გამოყენება ძალიან მარტივია. ​კომპანიამ საწოლის იდეა საიტ indiegogo-ზე ატვირთა. მისი რეალიზებისათვის კი 20 000$ მოითხოვა. თუმცა ამ დროის მონაცემებით, შეგროვებულმა თანხამ 486,865$ შეადგინა. საწოლი ანდროიდ აპლიკაციის დახმარებით იმართება
წაკითხვა
გლობალური უფასო ინტერნეტის ეპოქა ახლოვდება - Aquila-ს წარმატებული ფრენა
გამოქვეყნებულია: 2017-07-03 22:58:00
ფეისბუქის დამაარსებლის მარკ ცუკერბერგის იდეამ - გლობალური ინტერნეტის შესახებ მსოფლიოს ყურადღება უკვე მიიქცია. ცუკერბერგის სურვილია, რომ მსოფლიოს ნებისმიერი მოქალაქისათვის ინტერნეტი ხელმისაწვდომი გახადოს. მან ამ იდეის განხორციელებისათვის კონკრეტული პროექტიც წარადგინა. Aquila-ს იდეა ფეისბუქის დამაარსებელმა ჯერ კიდევ 2014 წელს გააჟღერა. ეს არის მზის ენერგიაზე მომუშავე უზარმაზარი დრონი, რომლის მეშვეობითაც ინტერნეტი მომხმარებლებს უფასოდ უნდა მიეწოდოს.29 ივნისს ცუკერბერგმა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ “აქილამ” მეორე სატესტო ფრენას წარმატებით გაართვა თავი: 1 საათისა და 46 წუთის განმავლობაში ზეცაში იფრინა და მიწაზეც პრობლემების გარეშე დაეშვა.პროექტის საბოლოო მიზანია, რომ "აქილამ" ფრენა 90 დღის განმავლობაში შეძლოს და ინტერნეტი 60 მილის რადიუსის მანძილზე გაავრცელოს. აღსანიშნავია რომ "აქილას" პირველი ფრენა წარუმატებელი გამოდგა. თუმცა, ფეისბუქის გუნდმა შეცდომები გამოასწორა და პროექტი წარმატებისკენ მიიწევს. თუ ყველაფერი ასეთივე წარმატებით გაგრძელდა, მალე ინტერნეტი ყველასათვის ხელმისაწვდომი იქნება.
წაკითხვა
Facebook-ი დამალავს თქვენი იმ მეგობრების პოსტებს, რომლებიც ძალიან ბევრს პოსტავენ
გამოქვეყნებულია: 2017-07-03 21:30:00
Facebook-ი იწყებს იმ მომხარებელთა პოსტების დამალვას, რომლებიც სხვა მომხმარებელთა სიახლეების ზოლს სპამავენ, ძირითადად ვითომ სენსაციური და ცრუ ინფორმაციის შემცველი სტატიებით. როგორც განცხადებაში სოციალური მედიის გიგანტი აღნიშნავს, ამ სიახლის შედეგად, მომხმარებელთა სიახლეების ზოლში უნდა შემცირდეს დაბალი ხარისხხის ბმულები. Facebook-ის განცხადებით, მან ჩაატარა კვლევა, რომელმაც აჩვენა, რომ მომხმარებელთა მცირე ჯგუფი „ყოველდღიურად რუტინულად აზიარებდა დიდი ოდენობით საჯარო პოსტებს“, რაც ეფექტიანად სპამავდა ხალხის კედელს. როგორც კვლევამ აჩვენა, ის ხალხი, რომელიც დიდი ოდენობით საჯარო პოსტს აზიარებდა, ასევე აზიარებდნენ დაბალი ხარისხის კონტენტს. კვლევის შედეგად, როგორც Facebook-ი აღნიშნავს, მათ მოახდინეს ამ ანგარიშებიდან გაზიარებული პოსტების დეპრიორიტეტიზაცია. ახალი პოლიტიკა შეეხება მხოლოდ ინდივიდუალურ სტატიებს და გავლენას არ იქონიებს გვერდებზე, ვიდეოებზე, ფოტოებსა და ჩეკ-ინებზე. Facebook-ის განცხადებით, მათი მიზანია უფრო ინფორმაციული გახადონ მომხმარებელთა სიახლეების ზოლი. „სიახლეების ზოლის გაუმჯობესებისაკენ გადადგმული მსგავსი ნაბიჯებით, შესაძლებლობა გვეძლევა წარმოვაჩინოთ უფრო მეტი ამბავი, სადაც ხალხი ინფორმაციას იპოვის და შემცირდება პრობლემური ბმულების გავრცელება, რომლებიც შეიცავს — სენსაციონიზმსა და ცრუ ინფორმაციას“, — წერია Facebook-ის განცხადებაში.  მომზადებულია The Independent-ის მიხედვით 
წაკითხვა
მექსიკაში მეცნიერებმა ადამიანების თავის ქალებით ნაგები, აცტეკების ლეგენდარული კოშკი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-03 09:23:00
მექსიკის ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერებმა, მეხიკოში ადამიანების თავის ქალებით ნაგები, აცტეკების ლეგენდარული კოშკი აღმოაჩინეს. „ბი-ბი-სი“-ს ინფორმაციით, ისტორიული ჩანაწერებისა და გადმოცემის თანახმად, კოშკი ომში დამარცხებული მეომრების მოკვეთილი თავებისგან არის აგებული, თუმცა როგორც აღმოჩნდა, მასში არა მხოლოდ მეომარი მამაკაცების, არამედ ქალებისა და ბავშვების სხეულის ფრაგმენტებიც ურევია. ამ დროისთვის არქეოლოგებმა 676 თავის ქალა აღმოაჩინეს, თუმცა კვლავ შესასწავლია ნაგებობის საძირკველი, სადაც ვარაუდობენ, რომ არაერთი თავის ქალა იქნება დატანებული. თავის ქალებით ნაგები კოშკის შესახებ პირველი წყაროები 500 წლის წინ , ესპანელი კონკისტადორებისგან ჩნდება. ცილინდრული ფორმის ნაგებობა, სავარაუდოდ 60 მეტრამდე სიმაღლის უნდა ყოფილიყო. ის აცტეკების დედაქალაქ ტენოჩტიტლანში, (თანამედროვე მეხიკო) ტემპლო-მაიორის, იგივე უიცილოპოჩტლის პირამიდის სიახლოვეს მდებარეობს. 
წაკითხვა
მზის ამოფრქვევები დედამიწას „დაცემინებასავით“ ურტყამს - რა საფრთხეს წარმოადგენს ის ჩვენი პლანეტისთვის
გამოქვეყნებულია: 2017-07-01 23:11:00
სწორედ ამ წუთებში, მზეზე ტრადიციული, ძალადობრივი ამოფრქვევები მიმდინარეობს, რასაც შესწევს უნარი, გაანადგუროს ის ტექნოლოგიები, რომლებზეც ჩვენ ასე ძალიან ვართ დამოკიდებულნი. როგორც ახალი კვლევა აჩვენებს, ამოფრქვევათა ამ ნაკადების პროგნოზირება იმაზე გაცილებით რთულია, ვიდრე მეცნიერები თავდაპირველად ფიქრობდნენ. ახალი აღმოჩენების შედეგად ირკვევა, რომ მზის კორონიდან ამოტყორცნილი მასა დედამიწის ატმოსფეროს უფრო დაცემინებასავით ატყდება თავს, ვიდრე ბუშტის მსგავსი სტრუტქურის ნაკადის სახით. აღმოჩნდა, რომ ღრუბლის მსგავს ამოფრქვევებზე ასევე ძლიერ გავლენას ახდენს ვარსკვლავური ქარი, რამაც მკვლევრებს კოსმოსური ამინდის პროგნოზირების გადაკეთება აიძულა. „ამ დრომდე მიგვაჩნდა, რომ კორონალური მასის გამონატყორცნები სივრცეში ბუშტების მსგავსად მოძრაობდნენ და ძალებს ერთი ობიექტის სახით ეპასუხებოდნენ“, — ამბობს მეთიუ ოუენსი, კვლევის უფროსი ავტორი რიდინგის უნივერსიტეტიდან. „აღმოვაჩინეთ, რომ ისინი უფრო განვრცობადი მტვრის ღრუბლები ან „დაცემინებაა“ და შედგება პლაზმის ინდივიდუალური გროვებისგან, რომელთაგან ყველას საკუთარი ფუნქცია აქვს“. კორონალური მასის გამონატყორცნების სიჩქარე მზის სისტემაში 2000 კმ/წმ სიჩქარეს აღწევს და წარმოადგენს მაგნიტური ნაკადისა და დამუხტული გაზის უმძლავრეს აფეთქებებს, რომლებიც მზის ზედაპირის აქტიური ლაქებიდან ამოიფრქვევა. მზის აქტივობის პიკში, მსგავსი მოვლენა შესაძლოა ყოველ რამდენიმე საათში მოხდეს და ის დედამიწამდე 1-3 დღეში აღწევს. ისინი ექსტრემალური კოსმოსური ამინდის წარმმართველი ძალებია და იწვევენ გეომაგნიტურ შტორმებს, რომელთაც შეუძლია გადაწვას დედამიწის ელექტროსისტემა, მწყობრიდან გამოიყვანოს საკომუნიკაციო ქსელი, მისი რადიაცია კი კოსმოსში მყოფ ასტრონავტებში კიბოს რისკებს ზრდის. თუ ეს ყველაფერი არც ისე შემზარავად გეჩვენათ, გეტყვით, რომ ერთ-ერთი წინა კვლევის პროგნოზის თანახმად, საუკუნის შუაში მზის მაგნიტური აქტივობა დედამიწას უფრო მოწყვლადს გახდის ამ ძალადობრივი ვარსკვლავური მოვლენების მიმართ. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, საჭიროა დიდი ხნით ადრე დავიწყოთ მომზადება, რათა გადავურჩეთ განადგურებას. მაგრამ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ კორონალური მასის გამოტყორცნა ხშირად მოხდება, მეცნიერებს ჯერ კიდევ უჭირთ იმის განსაზღვრა, თუ როდის დაეჯახება დედამიწის ატმოსფეროს ეს ზებგერითი ამოფრქვევები.  ახალი აღმოჩენების მიხედვით კი ირკვევა, რომ სავარაუდოდ ძალიან ვცდებოდით ამ მექანიზმის მოქმედ
წაკითხვა
გენეტიკური ინჟინერიის გამოყენებით, მეცნიერებს სიცხის ამტანი ძროხის გამოყვანა სურთ
გამოქვეყნებულია: 2017-07-01 20:25:00
ფლორიდის საკვებისა და აგრარული მეცნიერებების ინსტიტუტის უნივერსიტეტმა  (UF/IFAS) წარმოადგინა გეგმა, რომლის მიხედვითაც, ძროხები უფრო გამძლენი უნდა გახდნენ გლობალური დათბობის შედეგად გაზრდილი ტემპერატურისადმი. პროექტმა 733 000$-ის ოდენობის სამწლიანი ფედერალური გრანტი მიიღო. მეცნიერთა გეგმის მიზანია კლიმატის ცვლილების პირობებში შეინარჩუნონ ხარისხიანი სახორცე ძროხები და გაზარდონ ეფექტიანობა. პირველი ნაბიჯია კვლევის ჩატარება იმ ძროხებზე, რომლებიც სიცხეს ახლაც მშვენივრად იტანენ. მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ ბრანგუსის ძროხის შესწავლის შედეგად დაადგენენ თუ როგორ არეგულირებს იგი თავის სხეულის ტემპერატურას, რის შედეგადაც, ის თავს განსაკუთრებით კარგად გრძნობს ცხელ კლიმატში. მას შემდეგ, რაც ამ ყოველივეს გაარკვევენ, მეცნიერებს გენების რედაქტირების ტექნიკის გამოყენება შეეძლებათ, რათა იგივე შესაძლებლობა სხვა ჯიშებსაც გადასცენ. UF/IFAS-ის ცხოველთა მეცნიერებების ასოცირებულმა პროფესორმა, დოქტორმა რეიჩელ  მატესკუმ Digital Trends-ს განუცხადა: „სიცხით გამოწვეული სტრესი ცხოველებში ცილების წარმოების შემცირების მთავარი შემაფერხებელი ფაქტორია, რაც აზიანებს ძროხების ჯანმრთელობას სუბტროპიკულ და ტროპიკულ რეგიონებში. მოსალოდნელია, რომ ისინი კიდევ უფრო მეტი საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდებიან კლიმატის დრამატული ცვლილების გამო. სიცხის სტრესისათვის თავის გართმევა სასწრაფოდ საჭიროა, რათა გაიზარდოს მსხვილფეხა საქონლის ინდუსტრიის პროდუქტიულობა აშშ-ში და საფრთხე არ დაემუქროს საკვების წყაროებს მთელ მსოფლიოში. კლიმატის ცვლილება ფუნდამენტურად ცვლის მსოფლიოს. აღსანიშნავია, რომ ეს პროცესი ზოგიერთი სახეობის, მათ შორის ადამიანის გენეტიკასაც კი ცვლის. გარდა ამისა, იცვლება მთლიანი ეკოსისტემის ფუნქციონირებაც. ამ პროექტის დაფინანსება კარგი შანსია გენების რედაქტირების ტექნოლოგიური პროგრესის წარმოსაჩენად. გენების რედაქტირება პირველად 2013 წელს წარმოადგინეს და მას შემდეგ, მისი გამოყენებით უთვალავი კვლევა წარიმართა. ძალიან ნათელი ჩანს გენების რედაქტირების მომავალი: წელსვე დაგეგმილია მრავალი ცდა, მათ შორის ვირუსის მოდიფიცირება, რომელმაც ანტიბიოტიკებისადმი რეზისტენტული ბაქტერია უნდა მოკლას. მიუხედავად იმისა, რომ უფრო ლოგიკური ჩანს, ვებრძოლოთ თავად გლობალურ დათბობას და არა მის შედეგებს, იმ შემთხვევაში, თუ დათბობის წინააღმდეგ გადადგმული ყველა ნაბიჯი წარუ
წაკითხვა
NASA ოფიციალურად უარყოფს ჭორს მარსზე მონა ბავშვების კოლონიასთან დაკავშირებით
გამოქვეყნებულია: 2017-07-01 16:23:00
ცოტა ხნის წინ, ერთ-ერთ ამერიკულ რადიოსადგურზე, ალექს ჯონსის შოუ InfoWars-ში მიწვეული სტუმარი ამტკიცებდა, რომ NASA-ს მარსზე მონა ბავშვების კოლონია აქვს. რობერტ დევიდ სტილი, როგორც ინგლისურ „ვიკიპედიაში“ წერია, ამერიკელი აქტივისტია, რომელიც წარსულში სადაზვერვო სააგენტოს საიდუმლო ოფიცრად მუშაობდა. ალექს ჯონსის შოუ კონსპირაციული თეორიების სიყვარულითაა ცნობილი. გადაცემაში ხშირად ისმის აბსურდული მოსაზრებები მსოფლიო შეთქმულებებთან დაკავშირებით.  გადაცემაში მიწვეული რობერტ დევიდ სტილი ამტკიცებდა, რომ NASA-ს მარსზე მონა ბავშვთა კოლონია აქვს. მისი თქმით, სააგენტო არა მხოლოდ ყველასგან საიდუმლოდ გზავნის ადამიანებს მარსზე, არამედ იქ უკიდურესად საზარელ საქმიანობასაც ეწევა.  „შესაძლოა მსმენელები აღშფოთდნენ, მაგრამ გეტყვით, რომ მარსზე არსებობს კოლონია, რომელიც დასახლებულია დედამიწიდან მოტაცებული ბავშვებით, რომლებსაც უკვე 20 წელია, NASA კოსმოსში გზავნის. როდესაც ისინი წითელ პლანეტაზე ჩაჰყავთ, ბავშვებს სხვა გზა არ რჩებათ გარდა იმისა, რომ მონები იყვნენ მარსის კოლონიაში“, — განაცხადა სტილმა რადიოეთერში. სტილი იმასაც ამტკიცებდა, რომ გატაცებულ ბავშვებს ხშირად კლავენ მათი სისხლისა და ძვლის ტვინისათვის.  გარდა ამისა, წამყვანი და მისი სტუმარი ბევრად უფრო შორსაც წავიდნენ და NASA კიდევ სხვა მრავალ შავბნელ საქმიანობაში დაადანაშაულეს. სტილის თქმით, სააგენტო მხოლოდ მარსზე მომუშავე მავალებს გვაჩვენებს, სინამდვილეს კი სასტიკად მალავს. შეგიძლიათ იხილოთ სრული ვიდეო:  ამჯერად, NASA იძულებული გახდა, ოფიციალურად მოეხდინა გავრცელებული ინფორმაციის უარყოფა.  „მარსზე ადამიანები არ არიან; თუმცა, იქ აქტიურად მუშაობენ მარსმავალები. გავრცელდა ჭორები, რომ ეს ამბავიც ტყუილია და მავალები სინამდვილეში მარსზე არ არიან. დიახ, ისინი იქ იმყოფებიან, მაგრამ არ არიან ადამიანები“, —უთხრა გამოცემა The Daily Beast-ს NASA-ს პრესსპიკერმა გაი ვებსტერმა. საოცარი პასუხი ჰქონდა ვებსტერს The Dail
წაკითხვა
უცნაური უძველესი არსება, რომელიც დარვინს მისტიკაში აგდებდა - წარმომავლობა ბოლოსდაბოლოს გარკვეულია
გამოქვეყნებულია: 2017-06-30 22:07:00
უმეტეს ძუძუმწოვართაგან განსხვავებით, მას ცხვირი პირდაპირ თვალებს შორის ჰქონდა, როგორც სპილოს ხორთუმი. წონა დაახლოებით ცხენის ჰქონდა. მისი კისერი გრძელია, რაც მეცნიერებს აფიქრებინებს, რომ ორი საუკუნის წინ, სამხრეთ ამერიკაში აღმოჩენილი ეს უცნაური არსება შესაძლოა დიდი ზომის ლამა ყოფილიყო. მაგრამ როგორც ნამარხების ახალი ანალიზები აჩვენებს, Macrauchenia patachonica არც ლამაა, არც ცხენი და არც სპილო.  სწორედ ამიტომ აგდებდა ეს არსება მეცნიერებს საგონებელში, მათ შორის ევოლუციის მამას, ჩარლზ დარვინსაც. ამ დრომდე საიდუმლოებით მოცული რჩებოდა მისი წარმოშობა; ასევე — რა შეემთხვა ამ სახეობას. გერმანიის პოტსდამის უნივერსიტეტისა და ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის მეცნიერებმა სამხრეთ ჩილეს ერთ-ერთ გამოქვაბულში ნაპოვნ ნამარხებს მიტოქონდრიული დნმ-ის ანალიზი ჩაუტარეს. მათი აღმოჩენა შემდეგში მდგომარეობს: მაკრაუხენია (Macrauchenia) ცხენების, მარტორქებისა და ტაპირების შორეული ნათესავია; საერთო ჯამში, ყველა ისინი კენტჩლიქოსანთა ჯგუფს მიეკუთვნებიან. ამ ცხოველთა მოდგმა და თანამედროვე კენტჩლიქოსნები, რომლის რიგებშიც ასევე შედიან ზებრა და მარტორქა — 66 მილიონი წლის წინ გაიყო, დაახლოებით დინოზავრების გადაშენების ეპოქაში და მას შემდეგ, საერთო წინაპარი აღარ ჰყოლიათ. „პირველად ისტორიაში, დნმ-ის ნიმუშების გამოყენებით, ეს ძალიან იდუმალი ძუძუმწოვარი შესაფერის ევოლუციურ კონტექსტში მოვათავსეთ“, — ამბობს The Washington Post-თან საუბრისას ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის კურატორი და წინა კვირაში გამოქვეყნებული კვლევის ავტორი როს მაკფი. „ამ კვლევამდე, ეს ყველაფერი ბურუსით იყო მოცული“. ამერიკის ბუნების ისტორიის მუზეუმის ცნობით, ტრადიციულად, უძველესი დნმ-ის შესწავლისას, მეცნიერები ეყრდნობიან სახეობის ახლო ევოლუციური ნათესავის გენეტიკურ ნიმუშებს. მაგრამ იმის გამო, რომ მაკრაუხენიას არც ერთი ახლო ნათესავი დედამიწაზე ცოცხალი აღარ არსებობს, მისი გენეტიკური შემადგენლობის რეკონსტრუქციისათვის მეცნიერებმა სხვა გზას მოძებნა გადაწყვიტეს, — ამბობს პრესრელიზში კველვის უფროსი ავტორი, პოტსდამის უნივერსიტეტის მკვლევარი მიკ ვესტბერი. ამისათვის, მეცნიერებმა გამოიყენეს რამდენიმე ცოცხალი სახეობის დნმ და საბოლოოდ, თანდათანობით აღადგინეს მაკრაუხენიას მიტოქონდრიული გენომის 80%. &
წაკითხვა
მარსმავალ Curiosity-ის ბორბლებს დამსხვრევისგან ალგორითმი დაიცავს
გამოქვეყნებულია: 2017-06-30 21:19:00
იქიდან გამომდინარე, რომ მარსზე არანაირი მექანიკური საშუალება არ არსებობს, NASA-ს მავალ Curiosity-ისთვის ერთადერთ გზად უსაფრთხოდ სიარული რჩება. ამაში მას უკვე ეხმარება ახალი ალგორითმი. პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელსაც წევის კონტროლი უწოდეს, Curiosity-ის ბორბლების სიჩქარეს იმის მიხედვით არეგულირებს, თუ როგორ ზედაპირზე გადაადგილდება მავალი. NASA-ს ლაბორატორიაში 18-თვიანი ტესტირების შემდეგ, პროგრამა მარსმავალზე მარტში ატვირთეს. მის გამოყენებას მარსის მეცნიერების ლაბორატორიამ მწვანე შუქი 8 ივნისს, მრავალმხრივი ტესტირების შემდეგ აუნთო. 2013 წლიდან, როდესაც მავალის ბორბლებს ცვეთის კვალი დაეტყო, NASA-ს ინჟინრებმა აქტიური მუშაობა დაიწყეს, თუ როგორ შეემცირებინათ მარსის უხეში ზედაპირის მძიმე ეფექტები. სწორ ზედაპირზე, მავალის ყველა ბორბალი თანაბარი სიჩქარით მოძრაობს. მაგრამ როდესაც თვლები უსწორმასწორო ზედაპირს შეუდგება, დახრილობა მავალის წინა ან უკანა ნაწილის მოსრიალებას იწვევს. წევის ეს ცვლილება განსაკუთრებით პრობლემურია ბასრ, ჩანგრეულ ზედაპირზე სიარულისას. ამ დროს, მავალის წინა თვლები ბუქსაობას იწყებს, უკანა ბორბლები კი წინ წასვლას აიძულებს.  შედეგად, ბორბლები იბზარება და ნაწევრდება. Curiosity-ის ექვსივე თვალი მუხლუხებისგან შედგება, რომლებიც აღმართზე ცოცვისთვისაა დაპროექტებული. მუხლუხებს შორის სივრცის გაჩენა, მეტად სარისკოა.  „უსწორმასწორო ზედაპირზე მოძრაობისას, არსებობს დიდი ალბათობა, რომ ნამსხვრევები მუხლუხებს შორის ჩაიჭედოს. ბორბლების ცვეთამ ჩვენში დიდი შეშფოთება გამოიწვია. ვფიქრობდით, რომ მათ კიდევ მრავალი წლის სიცოცხლე ჰქონდა დარჩენილი, შესაბამისად, არ გვსურს, მარსმავალის მისია დროზე ადრე შეწყდეს“, — ამბობს გამწევი პროგრამული უზრუნველყოფის ხელმძღვანელი არტ რანკინი. თითოეული ბორბლისათვის საკუთარი სიჩქარის მოსარგებლად და ქანების ზეწოლის შესამცირებლად, წევის კონტროლის ალგორითმი რეალური დროის მონაცემებს იყენებს. იმისათვის, რათა თითოეული ბორბლის კონტაქტის წერტილი განსაზღვროს, პროგრამული უზრუნველყოფა ზომავს ცვლილებებს შეჩერების სისტემაში. შემდეგ, იგი ანგარიშობს შესაბამის სიჩქარეს, რათა თავიდან აიცილოს მოსრიალება და გააუმჯობესოს მავალის წევა. წევის კონტროლის სისტემა ასევა გადაჭრის დაგორების პრობლემასაც. როდესაც სისტემა დაგორებას დააფიქსირებს, სიჩქარეს მოუმატებს სხვა ბორბლებს, სანამ მიწის ზედაპირთან მათი კონტაქტი არ
წაკითხვა

უახლესი