საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
აღმოჩენა წალკაში - არქეოლოგებმა ძვ.წ.IX-VIII საუკუნეების უნიკალურ სამარხებს მიაგნეს
გამოქვეყნებულია: 2016-08-07 20:52:00
ახალი აღმოჩენა წალკაში - სოფელ ბექთაშენში, გვიან ბრინჯაო-ადრე რკინის ხანის უნიკალურ სამარხებს მიაგნეს, რომელსაც არქეოლოგები ძველი წელთაღრიცხვის IX-VIII  საუკუნეებს მიაკუთვნებენ. უკვე გათხრილი სამარხი, სავარაუდოდ, ქალსა და მამაკაცს ეკუთვნის. არქეოლოგები ახლა იმ უნიკალურ არტეფაქტებს სწავლობენ, რომელთა ანალოგებიც აქამდე არასდროს აღმოუჩენიათ. ექსპედიციას მანანა გიგინეიშვილი სტუმრობდა. 
წაკითხვა
როგორია მზის ენერგიის გამოყენების პერსპექტივა საქართველოში
გამოქვეყნებულია: 2016-08-07 20:49:00
მსოფლიოში განახლებადი ენერგია უფრო და უფრო აქტუალური ხდება. მზის კოლექტორები და ფოტო გარდამქმნელები - ამ კუთხით საქართველო ჯერ პირველ ნაბიჯებს დგამს. რამდენად ინტენსიურია ჩვენთან ალტერნატიული ენერგიის მისაღებად აუცილებელი დანადგარების გამოყენება და განსაკუთრებით რომელ რეგიონშია მიზანშეწონილი მათი განთავსება? -  საკითხით მარიამ ბერძენიშვილი დაინტერესდა. 
წაკითხვა
დღეს ინტერნეტის 25-ე დაბადების დღეა
გამოქვეყნებულია: 2016-08-06 19:28:00
25 წლის წინ, მსოფლიოში ახალი რევოლუცია დაიწყო, რომელმაც შემდეგში მილიონობით ადამიანის ცხოვრება  ძირფესვიანად შეცვალა — საჯაროდ გახდა ხელმისაწვდომი ინტერნეტ-სერვისი.იდეა 1989 წელს, შვეიცარიის ფიზიკის ლაბორატორიაში მომუშავე ინგლისელ კომპიუტერულ მეცნიერს, ტიმ ბერნერს-ლის დაებადა. ორი წლის შემდეგ, 1991 წლის 6 აგვისტოს, საჯაროდ გაეშვა პირველი სერვერი.ტიმ ბერნერს-ლიმ ვები თავდაპირველად მსოფლიოს სხვადასხვა უნივერსიტეტებსა და ინსტიტუტებში მოღვაწე ფიზიკოსთა შორის ინფორმაციის გაცვლის მიზნით განავითარა.იმ დროისათვის ინტერნეტი იყენებდა ისეთ საინფორმაციო პროტოკოლურ სისტემებს, როგორებიცაა WAIS და Gopher, თუმცა ვების სიმარტივისა და 1993 წლიდან ტექნოლოგიის სალიცენზიო გადასახადისგან გათავისუფლების შემდეგ, იგი სწრაფად განვითარდა და მთელ მსოფლიოს მოედო.1993 წლის ბოლოსთვის, ცნობილი იყო მხოლოდ 500 ვებ-სერვერი, world wide web-ი კი ინტერნეტ-ტრაფიკის 1%-ს ითვლიდა.უკვე 20 წლის შემდეგ, ვებსაიტთა რაოდენობამ მსოფლიოში 630 მილიონს მიაღწია.წყარო: The Independent
წაკითხვა
მიაგნეს თუ არა მეცნიერებმა დედამიწაზე სიცოცხლის საწყის ერთუჯრედიან ორგანიზმს?
გამოქვეყნებულია: 2016-08-03 13:35:00
მეცნიერებმა შესაძლოა მიაგნეს დედამიწაზე არსებული ყველანაირი სიცოცხლის საერთო წინაპარს, ე. წ. ლუკას.ეს წინაპარი ერთუჯრედიანი, ბაქტერიის მსგავსი ორგანიზმი იყო, რომელსაც უკანასკნელი უნივერსალური საერთო წინაპარი (Last Universal Common Ancestor ან Luca) უწოდეს. მისი დახმარებით, მეცნიერებს შესაძლებლობა ექნებათ შეისწავლონ თუ როგორ წარმოიშვა სიცოცხლე დედამიწაზე ძალიან ადრეულ ეტაპზე.მეცნიერებს შეეძლებათ პასუხი გასცენ კითხვას, მართლაც წყლის უკიდურეს სიღრმეებში წარმოიშვა სიცოცხლე თუ სადღაც, უფრო პატარა გუბურებში.მკვლევრებმა თანამედროვე მიკრობების 2000-მდე გენის შესწავლა დაიწყეს, იკვლევენ მათ მიერ განვლილ ეტაპებს დედამიწაზე სიცოცხლის გაჩენის შემდეგ, რის შემდეგაც შესაძლოა ყველა მათგანის საერთო წინაპრამდე, ლუკამდე მივიდნენ.ლუკა დაახლოებით 3,8 მილიარდი წლის წინ გაჩნდა და თანდათან ორი განსხვავებული მარტივი უჯრედი წარმოწმნა: ბაქტერია და არქეა. თუ ეს ასე მოხდა, შესაძლოა გადაიჭრას საკმაოდ დიდი პრობლემა იმის შესახებ, რომ სიცოცხლის სამ სფეროს, რომელთა შორისაა ბაქტერია, არქეა და ეუკარიოტები, რომლებიც მცენარეებსა და ცხოველებშია — არაფერი ეტყობა იმისა, რომ სიცოცხლის ერთი საწყისი ჰქონდათ. მეცნიერებს ასევე ექნებათ შესაძლებლობა გამოიკვლიონ 355 გენი, რომლებიც როგორც ჩანს, სათავეს ლუკადან იღებენ. ორგანიზმი სავარაუდოდ ზღვის სიღრმეებში ცხოვრობდა, სადაც მასზე ზემოქმედებას ახდენდა ოკეანის ფსკერიდან ამოფრქვეული მეტალისა და გაზის ნაერთები. Nature Microbiology-ში გამოქვეყნებული სტატიის ავტორის სიტყვებით, ლუკა იყო „ანაერობული, CO2-ზე დაფუძნებული, ვუდ-ლიუნგდალის გზაზე (ბიოქიმიური რეაქციები, რომლებსაც ზოგიერთი ბაქტერია და არქეა იყენებს) დამოკიდებული, N2-ის შემცველი და თერმოფილური“.ოკეანის ღრმა ხვრელები დღესაც ხელსაყრელი გარემოა სიცოცხლის უცნაური, ეგზოტიკური და ექსტრემალური ფორმების განვითარებისათვის. მიჩნეულია, რომ სწორედ იქ დაიწყო პირველად სიცოცხლე დედამიწაზე. ამ თეორიას ამყარებს ლუკას შემადგენელი მრავალი გენიც, რომლებიც მხოლოდ უკიდურესად მაღალი ტემპერატურის მქონე ადგილებშია აღმოჩენილი. ლუკა საკმაოდ კარგადაა შესწავლილი თავის გარემოში, თუმცა მას კიდევ აკლდა ის გენები, რომლე
წაკითხვა
„არმაგედონის“ ასტეროიდზე Nasa კოსმოსურ ზონდს გზავნის
გამოქვეყნებულია: 2016-08-01 13:01:00
Nasa კოსმოსური ზონდის გაშვებას გეგმავს ასტეროიდზე, რომელიც შესაძლოა, ერთ დღესაც დედამიწას დაეცეს; მისიის მიზანი ქანების ნიმუშების შეგროვებაა. ასტეროიდის სახელია ბენუ და მისი დანახვა დედამიწიდან შესაძლებელია ყოველ ექვს წელიწადში, როცა ის ჩვენი პლანეტის ორბიტას კვეთს.ბენუს დიამეტრი 500 მეტრია და მზის გარშემო 101 000 კმ/სთ სიჩქარით მოძრაობს; დედამიწასა და მთვარეს შორის ის  2135 წელს გაივლის.2135 წლის მოძრაობა ბენუს ორბიტის ერთგვარი ცვლილების შედეგია და პოტენციურად არის იმის შესაძლებლობა, რომ ამ დროს მან კურსი დედამიწისკენ აიღოს, რაც ჩვენს პლანეტას წარმოუდგენელად დიდ ზიანს მიაყენებს და უზარმაზარ მსხვერპლს გამოიწვევს“, — უთხრა The Sunday Times-ს არიზონის უნივერსიტეტის პლანეტიზმის მეცნიერების პროფესორმა დანტე ლაურეტამ. ლაურეტა Nasa-ს მთავარი მკვლევარია ასტეროიდზე გასაგზავნი მისია Osiris-Rex-ის საკითხში, რომელიც სექტემბერში გაეშვება. პროფესორის თქმით, ზონდი დააკვირდება ბენუს, აიღებს მისი ქანების ნიმუშებს და უკან, დედამიწაზე დაბრუნდება. მისივე განცხადებით, ინფორმაცია ასტეორიდის ზომის, მასისა და შემადგენლობის შესახებ შესაძლოა სასიცოცხლოდ ღირებული იყოს მომავალი თაობებისათვის.Osiris-Rex-ი ბენუსთან 2018 წელს მივა და ასტეორიდზე ერთი წლის დაკვირვების შედეგებს გამოაგზავნის, მათ შორის ინფორაციას მისი ქიმიური შემადგენლობის, მინერალოგიისა და გეოლოგიური ისტორიის შესახებ. დაკვირვების დროს შეგროვილი ინფორმაცია მეცნიერებს დაეხმარება განსაზღვრონ თუ რა გავლენას ახდენს მის კურსზე ნივთიერებათა შთანთქმა და მზის რადიაცია.ამის შემდეგ, ზონდი ასტეროიდის ქანების ნიმუშს აიღებს და 2023 წელს უკან, დედამიწაზე დაბრუნდება. წყარო: The Independent 
წაკითხვა
მეცნიერებმა იუპიტერის ატმოსფეროს ერთ-ერთი დიდი საიდუმლო ამოხსნეს
გამოქვეყნებულია: 2016-07-28 19:52:00
იუპიტერის ატმოსფერო საიდუმლოებითაა მოცული.  პლანეტა მზიდან ხუთჯერ უფრო მეტი მამძილითაა დაშორებული, ვიდრე დედამიწა და მიუხედავად ამისა, მისი ატმოსფერული ტემპერატურა ზუსად იგივეა რაც დედამიწისა. საიდან მოდის ამდენი სითბო? როგორც ჩანს, იუპიტერს სითბოს მეორე წყარო აქვს, რომელიც მის დიდ წითელ ლაქაში მდებარეობს.Nature-ში გამოქვეყნებულ პუბლიკაციაში, ბოსტონის უნივერსიტეტის მკვლევრები ხსნიან თუ როგორ შეადგინეს მათ იუპიტერის ატმოსფეროს სითბოს რუკა, რისთვისაც პლანეტის ინფრაწითელი გამოსხივება გამოიყენეს. ამ რუკით, მეცნიერებს შესაძლებლობა მიეცათ ტემპერატურას მის წყარომდე მიჰყოლოდნენ. აღმოჩნდა, რომ უმაღლესი ტემპერატურა პლანეტის დიდი წითელი ლაქის თავზე ფიქსირდება; აღნიშნული ლაქა ქარიშხლების სისტემას წარმოადგენს და ზომით ორ დედამიწაზე დიდია.პლანეტის ტრუბულენტური შტორმის ზონა მეცნიერებს ადრეც მიაჩნდათ სითბოს წყაროდ, თუმცა აღნიშნულ კვლევამდე ამის დადასტურება არ შეეძლოთ. ახლა, როცა ყველაფერი გაირკვა, მკვლევრებს კიდევ უფრო მეტი კითხვა გაუჩნდათ.ჯერჯერობით დაუდგენელია შტორმის სისტემიდან სითბოს გამოყოფის ზუსტი მექანიზმი. ასევე უცნობია რა მოხდება იუპიტერის ატმოსფეროს ირგვლივ მომავალში, რადგან კვლევების მიხედვით დასტურდება, რომ დიდი წითელი ლაქა თანდათან ზომაში მცირდება. თუკი დიდი წითელი ლაქა მართლაც არის პლანეტის სითბოს წყარო, მის შემცირებასთან ერთად, დაეცემა იუპიტერის ტემპერატურაც. შესაბამისად, დადასტურდება ისიც, რომ მეცნიერებმა სწორად ამოხსნეს იუპიტერის დამატებითი ტემპერატურის წყაროს საიდუმლოება.წყარო: gizmodo.com
წაკითხვა
უნიკალური აღმოჩენა მექსიკაში, მაიას ერთ-ერთი პირამიდის ქვეშ
გამოქვეყნებულია: 2016-07-28 19:06:00
მექსიკაში, მაიას ცივილიზაციის უდიდეს ქალაქ პალენკეს ნანგრევებში, ე. წ. წარწერების ტაძრის ქვეშ, არქეოლოგებმა მიწისქვეშა წყლის გვირაბების ქსელი აღმოაჩინეს; ტაძარში მაიას მმართველი, სახელად პაკალია დაკრძალული.არქეოლოგ არნოლდო გონსალესის განცხადებით, პირამიდა და საფლავი ახ. წ. 683-702 წლებშია აშენებული. ტუნელში წყალი სამარხი ოთახიდან ტაძრის წინ, ფართო ესპლანდისკენ მიემართებოდა, რაც პაკალის სულის მიწისქვეშა სამყაროსაკენ მიმავალ გზას განასახირებდა.წარწერების ტაძარი, რომელიც გაუვალ ჯუნგლებში, სამხრეთ მექსიკის შტატ ჩიაპასში მდებარეობს, ერთ-ერთი ყველაზე კომპლექსური კონსტრუქციული პროექტია, რაც კი ოდესმე მაიას ხალხს აუშენებია. მეოცე საუკუნის შუა წლებამდე არქეოლოგებს მიაჩნდათ, რომ მაიას პირამიდები სამარხებად არ გამოიყენებოდა, თუმცა ყველაფერი 1952 წელს შეიცვალა, როდესაც მექსიკელმა არქეოლოგმა ალბერტო რუის ლუილიერმა წარწერების ტაძარში საიდუმლო კიბე აღმოაჩინა, რომელიც სამარხისკენ მიემართებოდა. საფლავში ძვირფასეულობითა და ჰადეს მოზაიკის სიკვდილილის ნიღბით მორთული ჩონჩხი აღმოჩნდა. დადგინდა, რომ ძვლები მეშვიდე საუკუნის მაიას ლეგენდარულ მეფეს, პაკალს ეკუთვნოდა. ცნობილია, რომ პაკალი მაიას ერთ-ერთი დიდებული დინასტიის წარმომადგენელი იყო და სწორედ მან ბრძანა ამ პირამიდის აშენება. სამარხში 640 წარწერა იპოვეს, რომლებიც პაკალის მმართველობას აღწერდნენ მის სიკვდილამდე,  ახ. წ. 683 წლამდე. რამდენიმე დღის წინ, მექსიკის ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ეროვნული ინსტიტუტის არქეოლოგებმა საზოგადოებას აუწყეს, რომ ამერიკის ყველაზე დიდ სამარხ მონუმენტზე, შენობის შიგნით, მიწისქვეშა წყლის სადინარი სისტემა აღმოაჩინეს, რომელიც მეფე პაკალის სამარხის ქვეშ მდებარეობდა.  წყლის ტუნელები გაედინება როგორც უშუალოდ სამარხის, ისე მთელი პირამიდის ქვეშ. ტუნელები საკმაოდ ვიწორა და მასში ადამიანის შეღწევა შეუძლებელია, რის გამოც არქეოლოგთა ჯგუფმა სპეციალურ მავალებზე დამონტაჟებული კამერები გამოიყენა. საკმაოდ ჩახლართულ არხთა სისტემას რამდენიმე დონე და წყლის სხვადასხვა მიმართულება აღმოაჩნდა. არქეოლოგებს მიაჩნიათ, რომ ეს არხები პირამიდის აშენებამდეც არსებობდა და შესაძლოა ქალაქ პალენკეს სადრენაჟო ან წყალმომარაგების ნაწილს წარმოადგენდა. იმის გამო, რომ მიწისქვეშა არხებში წყალი დღესაც გაედინება, მისი წყარო სავარუადოდ ბუნებრივი ნაკადულია.
წაკითხვა
როგორ გამოიყურება ატომური ბომბის გამშვები ღილაკი?
გამოქვეყნებულია: 2016-07-27 18:17:00
თუკი ოდესმე გიფიქრიათ ბირთვული ომის შესახებ, ალბათ ეს ფიქრი დიდი წითელი ღილაკით იწყება და გიგანტური სოკოს ფორმის ღრუბლით მთავრდება, რაც შემდეგ წამიერად უსვამს წერტილს თქვენს და თქვენ ირგვლივ მყოფთა სიცოცხლეს. თუმცა, ცნობილი ხდება, რომ თქვენი წარმოსახვა გარკვეულწილად ცდება დიდ წითელ ღილაკთან მიმართებაში.The Times-ის სტატიის წყალობით, ახლა უკვე ვიცით, რომ ეს სულაც არაა ისეთი დიდი წითელი ღილაკი, როგორიც წარმოგვედგინა. სინამდვილეში, ეს ტელეფონის ყურმილისმაგვარი წითელი მოწყობილობაა შავი კაბელითა და თეთრი სასხლეტით. დიახ, ის პლანეტა დედამიწის ყველაზე საშიში იარაღის ყველაზე მომაკვდინებელი კომპონენტია. ახლა, როცა უკვე ვიცით თუ როგორ გამოიყურება ატომური ბომბის ღლაკი, იმედი ვიქონიოთ, რომ ამ წითელი ყურმილის სასხლეტზე ხელის მიჭერა არასოდეს გახდება საჭირო. წყარო: thetimes.co.uk
წაკითხვა
აღმოჩენა უჯარმაში-მეცნიერთა ექსპედიციამ უძველეს ციხე-ქალაქთან ახლოს ეკლესიას მიაკვლია
გამოქვეყნებულია: 2016-07-26 21:11:00
აღმოჩენა უჯარმაში-მეცნიერთა ექსპედიციამ უძველეს ციხე-ქალაქთან ახლოს  ეკლესიას მიაკვლია, რომლის ყველაზე ძველი ფენა პირველადი დათვალიერებით მეხუთე საუკუნით თარიღდება. ტაძარი დღემდე შესწავლილი არ ყოფილა.   თითქმის გაუვალ ტყის მასივში ეკლესიის ნანგრევების არსებობის შესახებ  აქამდე მხოლოდ ადგილობრივთა მცირე ნაწილმა იცოდა, სწორედ მათი დახმარებით მიაგნეს მეცნიერებმა მცენარეებით დაფარული შენობის ნანგრევს, რომელიც  ადრეული შუასაუკუნეების დარბაზული ეკლესია აღმოჩნდა. 
წაკითხვა
Tesla თვითმავალ ავტობუსებზე მუშაობს
გამოქვეყნებულია: 2016-07-22 20:40:00
კომპანია Tesla-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა ელონ მასკმა ახალი მთავარი სამოქმედო გეგმა სახელწოდებით Part Deux-ი წარმოადგინა. ეს მეორე გეგმაა პირველის გამოქვეყნებიდან ათი წლის შემდეგ. დოკუმენტში შესრულია მრავალი დაუჯერებელი პროექტის განხორციელება, თუმცა მათ შორის ყველაზე ამაღელვებელია თვითმავალი სატვირთო მანქანისა და ავტობუსის შექმნა.მასკის მიერ წარმოდგენილი გეგმის ძირითადი პრიორიტეტები:■ მზის ენერგიაზე მომუშავე სახურავების შექმნა შიგ ჩამონტაჟებული შემნახველი ბატარეებით.■ ელექტრო-სატრანსპორტო პროდუქციის გაფართოება ყველა ძირითად სეგმენტში■ თვითმავალი შესაძლებლობების შექმნა, რაც ათჯერ უფრო საიმედო იქნება ხელით მართულზე■ თქვენი მანქანისთვის შესაძლებლობის მიცემა, რომ მან გამოიმუშაოს ფული მაშინ, როცა თქვენ მას არ იყენებთ. Tesla მუშაობს მძიმე სატვირთო მანქანებსა და მგზავრთა მაღალი ტევადობის მქონე საქალაქო ტრანსპორტზე. პროცესი ჯერ ადრეულ ეტაპზეა და შესაძლოა მან დღის სინათლე მომავალ წელს იხილოს.ელონ მასკი პროექტის დეტალებს ჯერჯერობით არ ამხელს, თუმცა Tesla ამჟამად ერთადერთი კომპანიაა, რომელიც თვითმავალი ავტობუსების შექმნაზე მუშაობს.წყარო: Daily Mail
წაკითხვა
დღე ჰავაის კუნძულებზე, როდესაც საგნებს ჩრდილი არ აქვს
გამოქვეყნებულია: 2016-07-21 21:14:00
წყნარ ოკეანეში, ჰავაის კუნძულებზე, არის ერთი დღე წელიწადში, როდესაც მიწის ზედაპირზე სწორად მდგომ საგნებს ჩრდილი არ აქვს.საქმე ეხება ტროპიკულ მოვლენას, როდესაც მზე ზენიტშია და სხივები პლანეტის ზედაპირს ზუსტად პერპენდიკულარულად ეცემა. ტერმინი „ლაჰანიის შუადღე“ ჰავაის ბიშოპის მუზეუმმა დაამკვიდრა და მას მხოლოდ ადგილობრივები იყენებენ.იმის გამო, რომ სუბსოლარული წერტილი (ზენიტი) მხოლოდ ტროპიკებისათვისაა დამახასიათებელი, მოვლენა აშშ-ის მასშტაბით მხოლოდ ჰავაიზე ხდება. ჰავაი და დედამიწის კიდევ სხვა ადგილები, რომლებიც ჩრდილოეთ და სამხრეთ ტროპიკებს შორის მდებარეობს, მზის პირდაპირ სხივებს ზაფხულის ბუნიობის დადგომამდე იღებენ, რის შემდეგაც, აღნიშნული მოვლენა ეკვატორისკენ გადადის.ლაჰანიის შუადღე ჰავაიზე სულ ოთხ ადგილას ხდება; ამ დროს, სწორად მდგომ საგნებს ჩრდილი არ აქვთ. არ არსებობს მოვლენის ზუსტი, კონკრეტული თარიღი, თუმცა ის ყოველთვის 18 მაისიდან 24 ივლისამდე შუალედში ხდება, ამ თარიღებს შორის კი მზე სულ ოდნავაა გადახრილი ჩრდილოეთით.მოვლენის ძველი ჰავაური სახელია კაუ კა ლა კა ლოლო (kau ka lā i ka lolo), რაც ზუსტად იტარგმნება, როგორც „მზის გაჩერება თავის ტვინზე“.ყოველწლიური მოვლენა აქტიურად შუქდება ჰავაურ მედიაში.წყარო: Honolulu Star-Bulletin; staradvertiser.com
წაკითხვა
როგორ უნდა დაიტენოს სმარტფონი, რომ ბატარეამ დიდხანს იმუშაოს?
გამოქვეყნებულია: 2016-07-21 19:55:00
თანამედროვე სმარტფონების ერთ-ერთი უდიდესი ნაკლი ბატარეაა, რომელიც ხშირად დღეში რამდენჯერმე იცლება.როგორც ჩანს, ეს ნაწილობრივ მომხმარებელთა ბრალია, რადგან მას არასწორად ტენიან.ბევრ მომხმარებელს სჯერა საზოგადოდ გავრცელებული მოსაზრების, რომ ბატარეის მცირე დოზებით ხშირ-ხშირად დატენვა ელემენტს ძლიერ აზიანებს, ამიტომ ცდილობენ, ყოველთვის ბოლომდე დატენონ.ბატარეების მწარმოებელი კომპანია Cadex-ის საიტზე, რომელსაც Battery University ეწოდება, დეტალურადაა ახსნილი თუ რა აყენებს განსაკუთრებულ სტერსს სმარტფონებში მოთავსებულ ლითიუმ-იონურ ბატარეებს. საიტზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის თანახმად, თუკი გსურთ, რომ სმარტფონის ბატარეა საუკეთესო პირობებში შეინახოთ და მთელი დღე იმაზე ფიქრი არ მოგიწიოთ, რომ ის მალე დაიცლება, უნდა დაიცვათ სულ რამდენიმე წესი:არ დატოვოთ სმარტფონი კვების წყაროზე შეერთებული, როცა ბატარეა მთლიანად დატენილიაBattery University-ს თანახმად, სმარტფონის შეერთებული დატოვება კვების წყაროზე მაშინ, როცა ბატარეა ბოლომდეა დატენილი, მაგალითად მთელი ღამის მანძილზე, ბატარეის ხანგრძლივი მუშაობისათვის ზედმეტად ცუდია.როდესაც ბატარეის დამუხტვა 100%-ს მიაღწევს და ამის შემდეგ კვლავ დენში შეერთებული რჩება, ამ დროს იგი ძლიერ სტრესს განიცდის, რაც აუარესებს მის ქიმიურ შემადგენლობას, რასაც Battery University მეცნიერულად ხსნის:„ბოლომდე დატენილი ბატარეის გამოერთება კვების წყაროდან ეს იგივეა, რომ მძიმე ვარჯიშის შემდეგ კუნთები დაასვენო“, — წერს საიტი. ეცადეთ, ბატარეა 100%-მდე არ დატენოთBattery University-ს თანახ
წაკითხვა
3D რუკა, რომელზეც სამყაროს 1,2 მლნ გალაქტიკა დაიტანეს
გამოქვეყნებულია: 2016-07-20 16:20:00
ფოტოს შექმნას ასობით ფიზიკოსმა ხუთი წელი მოანდომა. იგი ყველაზე დიდი და ზუსტია, რაც კი ოდესმე მსგავსი შექმნილა; წარმოადგენს გაფართოებად სამყაროში არსებული გალაქტიკებისა და შავი მატერიის სამგანზომილებიან რუკას.პროექტის ხელმძღვანელმა, ჯერემი ტინკერმა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტიდან, აღნიშნა: „ხუთი წელი მოვუნდით ცის ერთ-მეოთხედზე არსებული 1,2 მილიონი გალაქტიკის ზომების შეგროვებას, რათა რუკაზე დაგვეტანა სამყაროს სტრუქტურა, რომელიც მოცულობაში 650 კუბური მილიარდი სინათლის წელია“.პროექტის შედეგები  Monthly Notices of the Royal Astronomical Society-ში გამოქვეყნდა. „სამყაროს გაფართოების პროცესში, ეს რუკა ბნელი მატერიის ეფექტების გაზმოვის საუკეთესო საშუალებას გვაძლევს. რუკა უკვე ხელმისაწვდომია მთელი მსოფლიოსთვის“, — დაამატა ტინკერმა.„ამ რუკაზე, ჩვენ შეგვიძლია დავინახოთ გალაქტიკები, რომლებსაც შავი მატერია გრავიტაციულად ექაჩება სხვა გალაქტიკებისაკენ“, — აღნიშნა ასტროფიზიკოსმა დეივიდ შლეგელმა.პროექტის ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა, შოტლანდიის სენტ-ენტრიუს უნივერსიტეტიდან, რიტა ტოხეირომ ახსნა თუ რატომ არის ეს რუკა გარდამტეხი ეტაპი კოსმოლოგიისათვის:„ჩვენ ვხედავთ დრამატულ კავშირს ხმის ტალღების ნაკვალევებს შორის კოსმოსურ მიკროტალღებში, რომლებიც დიდი აფეთქებიდან 400 000 წლის შემდეგ წარმოიქმნა, აქედან 7-12 მილიარდი წლის შემდეგ კი გალაქტიკათა კლასტერები გაჩნდა. რეკომბინაციის შედეგად მიღებულ ერთ, კარგად მოდელირებულ ფიზიკურ ეფექტზე დაკვირვება, ნამდვილად დიდი მიღწევაა კოსმოლოგიაში“, —  აცხადებს მეცნიერი. წყარო: ScienceAlert
წაკითხვა
"ქართული ხელნაწერი" - ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში ქართველოლოგიის საერთაშორისო სკოლა გაიხსნა
გამოქვეყნებულია: 2016-07-19 13:16:00
ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში ქართველოლოგიის საერთაშორისო სკოლა  "ქართული ხელნაწერი ‘’ გაიხსნა. საზაფხულო სკოლა გათვალისწინებულია საქართველოს ისტორიითა და კულტურით დაინტერებული უცხოელი მკვლევარებისა და საქართველოს უნივერსიტეტების წარმომადგენლებისათვის. სკოლის მიზანია სამეცნიერო სფეროს განვითარების ხელშეწყობა და უცხოელი მეცნიერების დაინტერესება ქართული კულტურით. 
წაკითხვა
რას წარმოადგენს ახალი სუპერპოპულარული თამაში Pokémon Go?
გამოქვეყნებულია: 2016-07-14 18:08:00
თუ ინტერნეტის მომხმარებელი ხართ, ალბათ შენიშნავდით, რომ თამაშმა სახელწოდებით Pokémon Go, უცბად წალეკა სივრცე. თუმცა, შესაძლოა დაახლოებით ხვდებოდეთ რაც ხდება, თუ 1984 წლამდე ხართ დაბადებული.Pokémon-ი იაპონური კორპორაცია Nintendo-ს ფრენჩაიზაა, რომელიც 1990-იან წლებში გაეშვა. მის სამყაროში, „ინსტრუქტორები“ მთელ მსოფლიოში მოგზაურობენ, რათა დაიჭირონ სხვადასხვა სახის მონსტრები, რომელთაც Pokémon-ი ჰქვიათ — ვირთხები, დრაკონები, ხმლიანი არსებები და ზოგიერთ შემთხვევაში, მოთამაშეებმა ისინი ერთმანეთს უნდა აბრძოლოს. ინსტრუქტორების მიზანია დაიჭიროს ყველა მათგანი და და სხვა პრესტიჟული ინსტრუქტორების დამარცხების შედეგად, გახდეს პოკემონ-მასტერი. რაც შეეხება Pokémon Go-ს, რას წარმოადგენს ეს თამაში? Pokémon-ის წინა თამაშებისგან განსხვავებით, იგი Nintendo-ს სათამაშო კონსოლებისთვის არაა განკუთვნილი. მისი ჩამოტვირთვა უფასოდაა შესაძლებელი Android-სა და iOS-ზე მომუშავე მოწყობილობებზე. განსხვავებულია თამაშის წესებიც: მიუხედავად იმისა, რომ მოთამაშის მიზანი ახლაც პოკემონის დაჭერაა, Pokémon Go დამატებითი რეალობის (augmented reality) თამაშია, სადაც ერთმანეთსაა შერწყმული თამაში და რეალური ცხოვრების ელემენტები.Pokémon Go იყენებს თქვენი ტელეფონის  GPS-სა და საათს, რათა გადაწყვიტოს თუ რომელი პოკემონი გამოჩნდეს თამაშში. თუ პარკში ხართ, გამოჩნდებიან ბაღლინჯოს ტიპის არსებები, ხოლო თუ ტბასთან იმყოფებით, უფრო წყლის არსებები. მაგრამ თუ ღამეა, ღამის მოჩვენებებსა და ჯადოქრებს იხილავთ. მათთან მისული პოკემონების დასაჭერად, მოთამაშეებს რეალური სამყაროს გადაკვეთა სჭირდებათ.Pokémon Go-ს ასევე აქვს ე. წ. სპორტული დარბაზები, სადაც თქვენ შეგიძლიათ ებრძოლოთ დარბაზის ლიდერებს, ასევე გააჩნია ე. წ. PokéStops-ები — რეალური სამყაროს ადგილები, რომელბიც მოთამაშეთა შეხვედრის ერთგვარი კვანძებია (მსგავს ადგილებზე პოკემონის მისატყუებლად, თქვენ შეგიძლიათ ნამდვილი ფულით იყოდოთ საჭირო ხერხები; სწორედ ამ გზით შოულობს ფულს თამაშის დეველოპერი Niantic-ი). რატომ გამოიწვია თამაშმა ასეთი დიდი ინტერესი? პირველ რიგში, იგი ახალი და საინტერესოა. ამავე დროს, ის უფასოა და ყველასათვის ხელმისაწვდომი. გარდა ამისა, თამაში ნოსტალგიას აღვიძებს მათში, ვინც 90-იან წლებში Pokémon-ს თამაშობდა. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ Pokémon Go დამატებითი რეალობის პირველი დიდი თამაშია. მიუხედავად იმისა, რომ უკვე გამოსულია მსგავსი თამაშები, მაგალითად Ingress და Life Is Crime, მათ პოკემონის მსგავს წარმატებას ვერ მიაღწიეს. Pokémon Go-ს წარმატება მიანიშნებს იმაზე, რომ მომავალში მსგავსი თამაშები კიდევ უფრო დაიპყრობს მომხმარებელთა გულებს.
წაკითხვა
NASA-მ მარსზე „მორზეს ანბანით“ შესრულებული „წარწერები“ აღმოაჩინა
გამოქვეყნებულია: 2016-07-14 15:02:00
ასტრონომებმა მარსზე ქვიშის მუქი დიუნები აღმოაჩინეს, რომლებიც მორზეს ანბანს წააგავს. რა თქმა უნდა, მეცნიერებს არც უფიქრიათ, რომ ამით პატარა, მწვანე კაცუნებმა სცადეს ჩვენთვის რაიმეს თქმა.ფოტო 2016 წლის 6 თებერვალს, მარსის ორბიტაზე მოძრავმა NASA-ს სადაზვრევო თანამგზავრის მაღალი რეზოლუციის კამერამ გადაიღო. სურათზე აღბეჭდილია წითელი პლანეტის ზედაპირის ქვიშის მუქი დიუნების სერია.NASA-ს განცხადებით, დიუნების წარმოქმენის მიზეზი ტოპოგრაფიული ანომალიაა. დიუნები დეპრესირებულ არეალში ჩამოყალიბდა, ასტეროიდის დაცემის შედეგად წარმოქმნილი კრატერის მიმდებარედ. საინტერესოა, რა სიტყვებს მივიღებთ თუ ქვიშს მიერ წარმოქმნილი წერტილებსა და ხაზებს მორზეს ანბანის მიხედვით წავიკითხავთ? პლანეტების მკვლევარმა ვერონიკა ბრეიმ სიმბოლოები Gizmodo.com-თვის გაშიფრა:NEE NED ZB 6TNN DEIBEDH SIEFI EBEEE SSIEI ESEE SEEE !!მაშ ასე, თუკი მარსელებს ჩვენთან საუბარი სურთ, ნამდვილად ბევრი სამუშაო აქვთ წინადადების სტრუქტურის დასახვეწად. წყარო: CNN
წაკითხვა
„ჯუნომ“ იუპიტერისთვის გადაღებული პირველი ფოტო გამოაგზავნა
გამოქვეყნებულია: 2016-07-13 09:03:00
მაშ ასე, კოსმოსური ხომალდი „ჯუნო“ უკვე ნამდვილად მისწვდა იუპიტერს. NASA-ს კოსმოსური ზონდი „ჯუნო“ იუპიტერის ორბიტაზე 4 ივლისს გავიდა. ხომალდზე დამონტაჟებულმა ფოტოკამერა JunoCam-მა კი შეიძლება ითქვას, რომ Instagram-ის ხანაში შეაღწია. დედამიწაზე გამოგზავნილმა სურათებმა უკვე დაადასტურა, რომ ორბიტაზე გასვლის შემდეგ, „ჯუნომ“ წარმატებით დაიწყო 20-თვიანი მისია მზის სისტემის ყველაზე დიდი პლანეტის გარშემო.აქამდე, „ჯუნოს“ გზა იუპიტერის გარშემო მხოლოდ მის მიერ გამოგზავნილი სიგნალებით დასტურდებოდა. თუმცა, გუშინ,  NASA-მ ხომალდის მიერ კვირას გადაღებული პირველი ფოტო გამოაქვეყნა, რომელიც „ჯუნომ“ 4,3 მილიონი კილომეტრის მანძილიდან გადაიღო. სურათზე კარგად ჩანს იუპიტერის დიდი წითელი ლაქაც, მიუხედავად იმისა, რომ ქარიშხლების შედეგად, ბოლო ათწლეულების მანძილზე იგი მცირდება და შესაძლოა სულაც აღარ იყოს ისეთივე დიდი, როგორც ერთ დროს იყო.ხომალდის კამერა მეცნიერებმა იუპიტერთან მიახლოებისას გამორთეს და სხვა ინსტრუმენტებთან ერთად მხოლოდ მას შემდეგ ჩართეს, რაც მზის ენერგიაზე მომუშავე ზონდმა პლანეტის მასიური რადიაციის წინაღობა დაძლია.ორბიტის გარშემო 53-დღიანი მოძრაობისას, „ჯუნო“ იუპიტერს საათში ოთხ ფოტოს გადაუღებს.წყარო: The New York Times
წაკითხვა
Facebook Messenger-ში მიმოწერის დაშიფვრის ფუნქცია გამოჩნდება
გამოქვეყნებულია: 2016-07-09 19:10:00
წერილები, რომლებსაც Facebook-ზე აგზავნით, სულ მალე უკიდურესად დაცული იქნება მესამე მხარის მიერ „ცხვირის ჩაყოფისგან“ — კომპანია შიფრირების ახალ მახასიათებელს ნერგავს, რომელსაც „საიდუმლო საუბარი უწოდა“.დაშიფრული მიმოწერის წაკითხვა მხოლოდ გამგზავნსა და მიმღებს შეეძლება და ხშირ შემთხვევაში, მისი გაშიფვრა თავად Facebook-საც არ შეეძლება.საიდუმლო დიალოგი ყველასათვის ერთდროულად არ გახდება ხელმისაწვდომი. Facebook-ის განცხადებით, მომხმარებელთა მცირე რაოდენობისთვის იგეგმება აპლიკაციის გამოშვება ბეტა-ტესტირების რეჟიმში, რის შემდეგაც, ზაფხულის მიწურულს, ის Facebook Messenger-ის ყველა მომხმარებლისათვის გახდება ხელმისაწვდომი.მსგავს სერვისს უკვე იყენებენ სხვა სამესიჯო სერვისებიც, მაგალითად Facebook-ის კუთვნილი WhatsApp-ი, რომელმაც შიფრირება აპრილიდან დანერგა. ასევე Apple-ი თავის iMessages-ში და როგორც ცოტა ხნის წინ Google-მა განაცხადა, დაშიფვრას ისიც გამოიყენებს თავის ახალ სამესიჯო აპლიკაციაში Allo.Facebook-ის შემთხვევაში, WhatsApp-ისგან განსხვავება ის იქნება, რომ დაშიფვრა არა საწყის რეჟიმში, არამედ არჩევით პარამეტრებში გამოჩნდება. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ თქვენ მიერ გაგზავნილი წერილები მხოლოდ „საიდუმლო საუბრის“ ფუნქციის ხელით გააქტიურების შემდეგ დაიშიფრება. Facebook Messenger-ს თვეში 900 მილიონზე მეტი აქტიური მომხმარებელი ჰყავს და შესაბამისად, კომპანიის ეს ქმედება მომხმარებელთა პირადი უსაფრთხოებისკენ გადადგმული  უზარმაზარი, გლობალური ნაბიჯი იქნება. წყარო: techcrunch.com
წაკითხვა
რატომ აქვთ ადამიანებს ცისფერი თვალები?
გამოქვეყნებულია: 2016-07-09 18:02:00
ოდესმე გიფიქრიათ თუ რატომ გაქვთ ცისფერი თვალები? იმიტომ, რომ თქვენ ფლობთ გენს, რომელმაც მუტაცია ქვის ხანის პერიოდში განიცადა და პირველი ადამიანი, რომელსაც ცისფერი თვალები ჰქონდა, დაახლოებით 7 000 წლის წინ ცხოვრობდა. 2006 წელს, მეცნიერებმა ჩრდილო-დასავლეთ ესპანეთში, ერთ-ერთ მღვიმეში აღმოაჩინეს ადამიანის საკმაოდ კარგად შემონახული ნაშთები, რომელიც პირველი აღმოჩნდა ჩვენთვის დღემდე ცნობილთა შორის, ვისაც ცისფერი თვალები ჰქონია. შემდგომმა ტესტირებამ აჩვენა, რომ კაცს აფრიკისათვის დამახასიათებელი შავკანიანთა გენიც ჰქონია, თუმცა უფრო მეტად იყო დაახლოებული სკანდინავიელებთან, ვიდრე სხვა ევროპელებთან და მეზოლითის ხანის შუა პერიოდში ცხოვრობდა.მამაკაცის კბილების დნმ-ის ანალიზის შედეგები მკვლევრებმა ჟურნალ Nature-ში გამოაქვეყნეს.„უდიდესი სიურპრიზი იყო იმის აღმოჩენა, რომ ეს მამაკაცი გენების აფრიკულ ვერსიებს ფლობდა, რაც ამჟამინდელი ევროპელების ნათელ პიგმენტაციას განაპირობებს; როგორც ჩანს, მას მუქი კანი ჰქონდა“, — აღნიშნა ბარსელონის ევოლუციური ბიოლოგიის ინსტიტუტის მკვლევარმა კარლეს ლულენსა-ფოქსმა. „უფრო გასაკვირი კი ის გახლდათ, რომ იგი ასევე ფლობდა იმ გენეტიკურ ვარიაციებს, რომლებიც დღევანდელ ევროპელებში ცისფერ თვალებს განაპირობებს, რაც გენებში უნიკალური ფენოტიპის არსებობით აისახება, ეს კი ჩრდილოეთ ევროპელთათვის არის დამახასიათებელი“, — აცხადებს მეცნიერი.„თანამედროვე ადამიანებში ლურჯი თვალების ქონა განპირობებულია გენის იგივე მუტაციით, რომელსაც HERC2-ს უწოდებენ. თუ ქრომოსომების ორივე სახეობაში აღნიშნული გენი გაქვთ, თქვენ აუცილებლად გექნებათ ცისფერი თვალები. ასე იყო ამ კაცის შემთხვევაშიც, რომელიც ჩვენთვის ცნობილი უძველესი ცისფერთვალება ადამიანია“, — განაცხადა კარლეს ლულენსა-ფოქსმა.  უფრო ადრე, 2008 წლის კვლევამ აჩვენა, რომ ცისფერი თვალების გენის უძველესი მუტაცია, რამაც შემდეგ ცისფერი თვალების ევოლუცია წარმართა, დაახლოებით 10 000 წლის წინ, შავი ზღვის გარშემო მაცხოვრებელ ადამიანებში მოხდა. წყარო: The Independent
წაკითხვა
ჩინეთმა მსოფლიოში უდიდესი რადიოტელესკოპის მშენებლობა დაასრულა
გამოქვეყნებულია: 2016-07-07 19:30:00
სააგენტო Xinhua news-ის ცნობით, ჩინეთმა მსოფლიოში უდიდესი რადიოტელესკოპის მშენებლობა დაასრულა. ეს გახლავთ 487 მეტრის სიგანის თეფში. სხვა მრავალი მიზნების გარდა, მისი ერთ-ერთი დანიშნულება გონიერი არამიწიერი სიცოცხლის მანიშნებელი სიგნალების დაჭერა იქნება.3 ივლისს, ტექნიკოსებმა უკანასკნელი 4 450 პანელი დაამონტაჟეს, რის შედეგადაც, თითქმის ხუთასმეტრიანმა აპერტურულ-სფერულმა ტელესკოპმა გიგანტური თეფშის ფორმა მიიღო. სულ მალე, პროექტის წევრები ტელესკოპის მოსინჯვას დაიწყებს, რაც სავარაუდოდ 2-3 წელს გასტანს და ამის შემდეგმ, ტელესკოპზე მუშაობა ხელმისაწვდომი იქნება მკვლევრებისათვის მთელი მსოფლიოდან. ფეხბურთის 30 მოედნის ზომის თეფში ერთ-აპერტურიანი უდიდესი ტელესკოპია მსოფლიოში. წინა რეკორდი პუერტო-რიკოში მდებარე 300-მეტრიან არესიბოს ტელესკოპს ეკუთვნის.ტელესკოპი გუიჯოუს პროვინციაში აშენდა, პეკინიდან 2000 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ოფიციალური პირების განცხადებით, 180$ მილიონიანი პროექტი მეცნიერებს სამყაროს ადრეული დღეების შესწავლაში დაეხმარება, გამოავლენს დაბალი სიხშირის გრავიტაციულ ტალღებს და ინადირებს სიგნალებზე, რომლებიც შესაძლოა არამიწიერი ცივილიზაციებისაგან იყოს წამოსული. წყარო: space.com 
წაკითხვა

უახლესი