საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
NASA-ს ზონდი New Horizons-ი იდუმალ წითელ ობიექტს უახლოვდება
გამოქვეყნებულია: 2016-10-21 23:11:00
NASA-ს კოსმოსური ზონდი New Horizons-ი ამჟამად კოიპერის სარტყელში, საიდუმლოებით მოცულ ობიექტ MU69-ისკენ მიემართება. ამ საოცრად შორეულ ობიექტზე ბოლოდროინდელი დაკვირვებების შედეგად ირკვევა, რომ მას ძალიან წითელი ზედაპირი აქვს — შესაძლოა იმაზე უფრო წითელი, ვიდრე პლუტონის ლაქებია.კოიპერის სარტყლის ამ პატარა ობიექტის დიამეტრი დაახლოებით 30-45 კილომეტრია და მდებარეობს პლუტონს გაღმა, 2,6 მილიარდი კმ-ის მანძილზე. იმ დროისთვის, როდესაც 2019 წლის 1 იანვარს New Horizons-ი იქ მიაღწევს, ობიექტი მზიდან 43,3-ჯერ უფრო შორს იქნება, ვიდრე დედამიწა. დაუჯერებელია, მაგრამ ზონდი MU69-ს იმაზე უფრო ახლოს ჩაუფრენს, ვიდრე 2015 წლის 15 ივლისს, პლუტონს გადაუფრინა.  ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის უახლესი დაკვირვებების მიხედვით, MU69 პლუტონზე წითელია. იგი ამჟამად კოიპერის სარტყლის პირველი ობიექტია, რომლის ფერიც განვსაზღვრეთ.MU69-ის წითელი შეფერილობა, პლუტონის ცნობილი წითელი ლაქისა და მისი თანამგზავრი ქარონის მსგავსად, ტოლინის არსებობაზე მეტყველებს — მოლეკულების კლასი, რომელიც ყალიბდება მეთანისა და ეთანის ულტრაიისფერი დასხივების შედეგად.  ჰაბლის გამოყენებით, მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ MU69 კოიპერის სარტყლის „კლასიკური ცივი“ ნაწილის წარმომადგენელია. ეს რეგიონი მზის სისტემის ერთ-ერთ უძველეს ობიექტებს შეიცავს. New Horizons-ის მოძრაობის ტრაექტორიაწყარო: Gizmodo
წაკითხვა
მზის სისტემის დახრილობის მიზეზი შესაძლოა იდუმალი მეცხრე პლანეტა იყოს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-21 21:45:00
ჰიპოთეტური „მეცხრე პლანეტა“, რომელიც როგორც მიაჩნიათ, პლუტონს გადაღმა მდებარეობს, შესაძლოა მთელი მზის სისტემის დახრილობის მიზეზი იყოს — ირწმუნებიან ასტრონომები.წლის დასაწყისში, კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მეცნიერებმა გამოაცხადეს, რომ დაახლოებით 30 მილიარდი კილომეტრის მოშორებით, არსებობს დედამიწაზე ათჯერ მასიური პლანეტა, რომელსაც კოსმოსის თავის რეგიონზე უზარმაზარი გავლენა უნდა ჰქონდეს.ახლა, იგივე ჯგუფი დარწმუნებულია, რომ სწორედ „მეცხრე პლანეტაა“ პასუხისმგებელი ასტრონომიის ერთ-ერთ უდიდეს საიდუმლოზე — რატომ არიან მზის სისტემის ობიექტები უცნაურად დახრილნი. მზის სისტემის ყველა პლანეტა, მათ შორის დედამიწა, მზის გარშემო ბრტყელ ორბიტაზე მოძრაობს. თუმცა, მოძრაობისას პლანეტათა დახრილობა მზის ეკვატორის მიმართ 6 გრადუსიანი კუთხით იცვლება — ორიენტაციის დარღვევა, რომელზეც ასტრონომები ათწლეულების მანძილზე იმტვრევენ თავს. „ეს იმდენად ღრმად ფესვგადგმული და ძნელად ასახსნელი საიდუმლოა, რომ ადამიანები მის შესახებ უბრალოდ არ საუბრობენ“, — ამბობს პროფესორი მაიკ ბრაუნი, რომელმაც თავდაპირველად განაცხადა მეცხრე პლანეტის აღმოჩენის შესახებ. თუმცა, ახლა ასტრონომები ფიქრობენ, რომ ამ ყველაფერზე პასუხისმგებელი „მეცხრე პლანეტის“ ძლიერ დახრილი ორბიტაა. გათვლებზე დაყრდნობით, როგორც ჩანს, ეს უზარმაზარი პლანეტა სხვა პლანეტათა ორბიტების მიმართ 30 გრადუსით განსხვავებულ ორბიტაზე უნდა მოძრაობდეს, რაც როგორც ჩანს, მზის სისტემის „ტორტმანს“ განაპირობებს.„მათემატიკურად, ამ პლანეტის ჰიპოთეტური ზომა და დაშორება, მზის სისტემის მოდელებში ბრწყინვალედ ერგება ექვს გრადუსიან დახრილობას“, — ამბობს პროფესორი ბრაუნი.კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის დამამთავრებელი კურსის სტუდენტი და კვლევის წამყვანი ავტორი ელიზაბეთ ბეილი ამატებს: „იმის გამო, რომ მეცხრე პლანეტა ძლიერ მასიურია და სხვა პლანეტებთან შედარებით დახრილი ორბიტა აქვს, მზის სისტემას არ გააჩნია სხვა არჩევანი გარდა განლაგებიდან ნელა გადახრისა“.ფარდა ეხდება არა მხოლოდ მზის სისტემის დახრილობის საიდუმლოს, არამედ ჩნდება უდიდესი გამოვლინება იმისა, რომ მეცხრე პლანეტა მართლაც არსებობს.„ის ჩვენს განცვიფრებას განაგრძობს. საქმეს დიდი სიფრთხილით ვეკიდებით და ვაგრძელებთ მეცხრე პლანეტის ძიებას, რომელიც მზის სისტემაში არსებულ ბევრ ისეთ მოვლენას ფჰენს ნათელს, რაც მანამდე საიდუმლოებით იყო მოცული“, — აცხადებს პლანეტური მეცნიერებების ასოცირებული პროფესორი, დოქტორი კონსტანტინ ბატიგინი.
წაკითხვა
Nissan-მა Mitsubishi-ს საკონტროლო პაკეტი შეიძინა
გამოქვეყნებულია: 2016-10-21 19:33:00
Nissan Motor Co.-მ Mitsubishi Motors Corp-ის აქციების საკონტროლო პაკეტის შესყიდვა დაასრულა. გარიგება ნისანს 2,3$ მილიარდი დაუჯდა. კომპანიების მიზანი მსოფლიოს წამყვან ავტომწარმოებელთა შორის პოზიციების კიდევ უფრო გამყარებაა.Mitsubishi-ს დამატებით, Nissan-სა და Renault-ს შორის არსებული 17-წლიანი ალიანსი წელიწადში 10 მილიონ სატრანსპორტო საშუალებას გამოუშვებს, რის შედეგადაც ის მსოფლიოში მესამე უმსხვილესი ავტომწარმოებელი ჯგუფი ხდება  Toyota Motor Corp.-ისა და Volkswagen AG-ის შემდეგ. „ალიანსს მნიშვნელოვანი უპირატესობები ექნება სხვა მრავალ ავტომწარმოებელთან შედარებით, დაბრკოლება კი არაფერი“, — აცხადებს Nissan-სა და Renault-ს აღმასრულებელი დირექტორი კარლოს გჰოსნი, რომელმაც ხელმძღვანელის პოზიცია უკვე Mitsubishi-შიც მოირგო. Nissan-მა Mitsubishi-ისთან გარიგების შესახებ ჯერ კიდევ მაისში განაცხადა, ამჯერად კი მის ხელში ოფიციალურად გადავიდა კომპანიის აქციების 34%-იანი საკონტროლო პაკეტი.Renault-Nissan-ის ალიანსი ერთ-ერთი თვალსაჩინო მაგალითია ფასების შემცირების მიზნით ავტომწარმოებელბის გაერთიანებისა, რამაც კომპანიებს კიდევ უფრო გაუმყარა პოზიციები საავტომობილო კომპანიებს შორის. ალიანსის წარმატებამ გაერთიანებისკენ სხვა ავტომწარმოებლებსაც უბიძგა.მაგალითისათვის, Toyota უკვე აწარმოებს მოლაპარაკებებს Suzuki Motor Corp-თან ერთობლივი თვითმავალი და ელექტროავტომობილების საწარმოებლად, რომელმაც მნიშვნელოვანი კონკურენცია უნდა გაუწიოს სილიკონის ველის მზარდ კომპანიებს და ზუსტ შესაბამისობაში მოვიდეს გარემოს დაცვის მოთხოვნებთან. Nissan-ი და Mitsubishi გეგმავენ ერთმანეთში გაცვალონ ტექნოლოგიური ნოუ-ჰაუ, მათ შორის Nissan-ის თვითმავალი ტექნოლოგიები და Mitsubishi-ს გაზ-ელექტრო ჰიბრიდული სისტემები. გარდა ამისა, მათ გეგმებში შედის ფასების დაწევა საწარმოო ნედლეულის სფეროში თანამშრომლობის გზით. Nissan-ი დიდ იმედებს ამყარებს Mitsubishi-ს შედარებით ძლიერ მხარეებზე სატვირთო და სპორტული მანქანების სფეროში. წყარო: The Wall Street Journal
წაკითხვა
როგორც მეცნიერულად მტკიცდება, ვიკიპედია ინტერნეტის საუკეთესო ნაწილია
გამოქვეყნებულია: 2016-10-20 21:40:00
სამხიარულოა იმის წარმოდგენა თუ როგორ შედის ალექსანდრე მაკედონელი უძველეს Starbucks-ში და თავის ლეპტოპს პირველყოფილი ინტერნეტის კაბელს უერთებს. დიდი ალბათობით, ამის შემდეგ ის Twitter-ს გახსნიდა სახელით @realAlexander და თავს მოიწონებდა საკუთარი პოლიტიკური ოპონეტნების დახოცვით.ვინ იცის, იქნებ ამის სანაცვლოდ მას კაცობრიობის მთელი ცოდნის საწყობის შექმნაზე ეზრუნა? მიუხედავად იმისა, რომ მან მსგავსი მიზნის მისაღწევად გარკვეული ნაბიჯები გადადგა და ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა ააშენა, პროექტმა დიდხანს ვერ გასძლო, დაიწვა. იქნებ მას სულაც ვიკიპედია შეექმნა! ბიბლიოთეკის დაარსებიდან 2000 წლის შემდეგ, სულ რაღაც ათწლეულზე ნაკლებ დროში, ვებსაიტმა არა მხოლოდ გადააჭარბა უძველეს კოლექციას, არამედ მსოფლიოს ისტორიაში ყველაზე მოწინავე პლატფორმა გახდა ახალი ინფორმაციის შესაცნობად.ძალზე ადვილია ინტერნეტის სისაძაგლესა და ყველა ცუდ მხარეზე მოთქმა, მაგრამ ვიკიპედია ონლაინ-სივრცის ყველაზე საჭირო ოპტიმიზმის საშუალებას ნამდვილად იძლევა. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ვებსაიტს მილიონობით ანონიმური კონტრიბუტორი ქმნის, როგორც ახალი კვლევა აჩვენებს, იგი ამცირებს იდეოლოგიურ სეგრეგაციას და განსაკუთრებით კარგია ნეიტრალიტეტის ძიებისას, მათ შორის ყველაზე სადავო საკითხების ირგვლივაც კი.პირველად მსგავსი სახის კვლევებში, მისმა ავტორებმა, ჰარვარდის ბიზნეს-სკოლის პროფესორებმა — შეინ გრინშტაინმა, იუან გუმ და ფენგ ჟუმ — გამოიყენეს საძიებო სიტყვები და ფრაზები, რათა გაერკვიათ თუ როგორ ართმევდნენ თავს ვიკიპედიის მოყვარული რედაქტორები ერთმანეთთან გადაჯაჭვულ ათასობით სტატიას. კვლევის მთავარი სამიზნე იყო სტატიები აშშ-ის პოლიტიკური პარტიების შესახებ; აღმოჩნდა, რომ კონტრიბუტორები, რომელთაც ძლიერი შეხედულებები გააჩნიათ, სტატიის რედაქტირებისას საშუალოდ 15%-ს შეადგენენ, საწინააღმდეგო მოსაზრებებით. სხვა სიტყვებით რომ ითქვას, სადავო საკითხის გარშემო სტატიის რედაქტირებისას, საწინააღმდეგო შეხედულებებით ანგაჟირებული კონტრიბუტორები საბოლოოდ ნაყოფიერ დიალოგში შედის სხვებთან.  არ შეიძლება იმის თქმაც, რომ ვიკიპედია უნაკლოა ინტერნეტის ბნელ კუთხეში. უნდა ითქვას, რომ ვიკიპედიის ისტორიას მუდამ თან სდევს „რედაქტირებათა ომები“. მაგალითად, ინგლისურ ვიკიპედიაში ისტორიკოსებმა ლამის ერთმანეთი დახოცეს იმის გარკვევისას, თუ როგორ უნდა მოეხსენიებინათ ქრისტეს დაბადების თარიღი B.C./A.D. თუ B.C.E./C.E. პოპ-მუსიკის მოყვარულებმა ომი გააჩაღეს იმასთან დაკავშირებით, მომღერალი ნელი ფურტადო კანადელია თუ პორტუგალიელ-კანადელი. გაგიმართლათ, რომ არ
წაკითხვა
მეცნიერებმა ნახშირორჟანგი სრულფასოვან საწვავად გარდაქმნეს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-20 19:35:00
მეცნიერებმა შემთხვევით აღმოაჩინეს გზა, თუ რა პროცესის შედეგად უნდა მოხდეს ნახშირორჟანგის გარდაქმნა საწვავად.აშშ-ის ოაკ-რიდჯის ეროვნული ლაბორატორიის მკვლევრებმა, დაშლილი გაზის ეთანოლად გარდაქმნის მიზნით, კომპლექსური ნანოტექნოლოგიები გამოიყენეს.იმის გამო, რომ საჭირო მასალები შედარებით იაფია,  მკვლევრები დარწმუნებულნი არიან, რომ ეს პროცესი აუცილებლად დაინერგება მრეწველობაში, მაგალითად ქარისა და მზის ენერგიით მიღებული ჭარბი ელექტროენერგიის შესანახად.მკვლევრებს იმედი ჰქონდათ, რომ ამ გზით ნახშირბადს მეთანოლად გარდაქმნიდნენ, თუმცა მის ნაცვლად ეთანოლი მიიღეს.„ავიღეთ ნახშირორჟანგი — წვის შედეგად გამოყოფილი ყველაზე გავრცელებული პროდუქტი, რომლისგანაც წვის რეაქციების შედეგად მივიღეთ საწვავის ძალიან მაღალი ოდენობა. მისი გამოყენება (ეთანოლის) ახლავე შეგიძლიათ სატრანსპორტო საშუალებებში, ყოველგვარი მოდიფიკაციების გარეშე“, — აღნიშნავს კვლევის ხელმძღვანელი, დოქტორი ადამ რონდინონი.  „ნახშირორჟანგი ამჟამად პრობლემას წარმოადგენს. მისი გამოყენების შემთხვევაში კი, თავიდან ავიცილებდით ამ გაზის ატმოსფეროში ასვლას“.ჯგუფმა ნახშირბადისგან, სპილენძისა და აზოტისგან გააკეეთა კატალიზატორი, რომელშიც რეაქციის წარმართვის მიზნით ელექტროდენი გაატარა.მიაჩნდათ, რომ პროცესი ბევრად უფრო რთულად წარიმართებოდა. „უცბად შევნიშნეთ, რომ ეს მასალა მუშაობდა. ეთანოლი ნამდვილად სიურპრიზი იყო. ჩვენ მხოლოდ შესაძლო რეაქციის პირველ ნაბიჯებს ვსწავლობდით, როდესაც მივხვდით, რომ კატალიზატორი თავად წარმართავდა მთლიან რეაქციას უკიდურესად ძნელია ეთანოლის მღება პირდაპირ ნახშირორჟანგისგან, მხოლოდ ერთი კატალიზატორის თანხლებით.“, — აღნიშნავს ქიმიკოსი. წყალში ნახშირბადის დაშლისას მიღებული ეთანოლის წილი 63-70 % აღმოჩნდა.„ეს კი იმას ნიშნავს, რომ აქ გამოყენებული დენი და ნახშირორჟანგი უქმად აღარ გასცდება. მათი უმრავლესობა არსებობას ეთანოლად გარდაქმნით დაასრულებს“, — ამბობს დოქტორი რონდინონი.მკვლევრები ამჟამად პროცესის ეფექტიანობის გაზრდაზე მუშაობენ. 
წაკითხვა
ExoMars-ის კრახი - ზონდი Schiaparelli დიდი ალბათობით მარსის ზედაპირზე დაიკარგა
გამოქვეყნებულია: 2016-10-20 16:48:00
ExoMars-ის მისიის კონტროლზე პასუხისმგებელმა პირები ამაოდ ელიან საოცნებო სიგნალს მარსიდან, მათ კავშირი დაკარგეს ციცქნა ხომალდთან, რომელიც ევროპის უდიდესი იმედი იყო მარსის კვლევის სფეროში.როგორც ირკვევა, კოსმოსური ზონდი  Schiaparelli უსაფრთხოდ შევიდა მარსის ატმოსფეროში და შემდეგ ზედაპირზე დაშვება დაიწყო. თუმცა, როგორც ჩანს, ამ დროს რაღაც გაუთვალისწინებელი მოხდა და ამჟამად, მასთან კონტაქტი ვერ ხერხდება.წითელი პლანეტის ზედაპირზე დაშვებისას, ზონდი თავის დედა-ხომალდს, Trace Gas Orbiter-ს დაეკონტაქტა, მაგრამ ზედაპირთან შეხებამდე ცოტა ხნით ადრე, სიგნალი გაქრა.„ჯერ კიდევ არ ვართ იმ პოზიციაში, რომ ის დინამიური პირობები განვსაზღვროთ, რაც ზედაპირთან ზონდის შეხებისას იყო“, —  განაცხადა ბრიფინგზე ევროპის კოსმოსური სააგენტოს მზისა და პლანეტური მისიების ხელმძღვანელმა ანდრეა აკომანსომ. BBC-ის ცნობით, დაშვებისას, ზონდის პარაშუტი დაგეგმილზე ადრე გაიხსნა, გარდა ამისა, ადრე გამოირთო ის რაკეტებიც, რომლებსაც ზონდი ზედაპირზე უნდა დაესვა. ევროპის კოსმოსური სააგენტო მარცხს ჯერჯერობით არ აღიარებს, თუმცა ყველაფერი ამაზე მეტყველებს. ექსპერტები მონაცემების დამუშავებას განაგრძობენ.გარდა ამისა, ამერიკელები გამოიყენებენ მარსთან მდებარე თავიანთ თანამგზავრს — რომელიც დაშვების ზონას ფოტოებს გადაუღებს და შეეცდება გაარკვიოს, არის თუ არა იქ Schiaparelli-ის რაიმე ნიშნები. თუმცა, ზონდის პატარა ზომებიდან გამომდინარე, ამის შანსი ძალიან მცირეა. მისიის მარცხი ხომალდ Beagle 2-ის მოჩვენებას წააგავს — ევროპის ბოლო მცდელობას, მეცნიერულად შეესწავლა მარსის ზედაპირი. Beagle 2 წითელ პლანეტას 2003 წლის შობა დღეს ესტუმრა, მაგრამ Schiaparelli-ს მსგავსად პრობლემა დაჯდომის შემდეგ შეექმნა, მას შემდეგ იგი დედამიწას აღარ დაკონტაქტებია. Schiaparelli აღჭურვილი იყო ყველა ყველა იმ ინსტრუმენტით, რომელიც მარსის ატმოსფეროს გამოიკვლევდა და გაარკვევდა, იყო თუ არა ოდესმე ან არის თუ არა ახლა მარსზე სიცოცხლის შესაძლებლობის რაიმე ნიშნები. თუმცა მისი მთავარი მიზანი მაინც მაინც ტესტი იყო 2020 წლის უფრო დიდი მისიისთვის, როდესაც მარსზე დაშვების იგივე ტექნოლოგიების გამოყენებით, ბევრად უფრ
წაკითხვა
კავშირი აღდგა, Schiaparelli სავარაუდოდ მარსზე დაჯდა - ასტრონომები ვითარებაში გარკვევას განაგრძობენ
გამოქვეყნებულია: 2016-10-19 21:15:00
ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ მარსზე გაშვებული ხომალდისგან წარმატების დამადასტურებელი სიგნალი მიიღო. თავდაპირველად, სულ რამდენიმე საათის წინ, მეცნიერები შიშობდნენ, რომ უზარმაზარი მნიშვნელობის მქონე რობოტმა კრახი განიცადა, რადგან ზონდი აგვიანებდა მარსის ზედაპირზე წარმატებით დაჯდომის მაუწყებელი სიგნალის გამოგზავნას. მისიის მიზანი ExoMars-ის უფრო დიდი  მისიის ტესტირებაა, რომლის გაგზავნაც 2020 წლისთვის იგეგმება. ასევე, ზონდმა უნდა მოიძიოს მარსზე სიცოცხლის პოტენციალის ნიშნები.თუმცა, მეცნიერთა განცხადებით, სიგნალი არა უშუალოდ ზონდისგან, არამედ Mars Express-ისგან მიიღეს, ხომალდისგან, რომელიც ამჟამად წითელი პლანეტის ორბიტაზე მოძრაობს. ასტრონომები ამ ეტაპზე თავს იკავებენ იმის დადასტურებისგან, რომ ეს ყველაფერი მარსის ზედაპირზე ზონდის წარმატებით დაჯდომას ნიშნავს.სიგნალის მოსვლას, ევროპის კოსმოსური სააგენტოს შტაბ-ბინაში უზარმაზარი ოვაცია და ზეიმი მოჰყვა. ჯერჯერობით არ ვრცელდება ცნობა თავად ზონდის მდგომარეობის შესახებ; ამასობაში, სიტუაციის გარკვევის მიზნით, Mars Express-დან მონაცემების მიღება გრძელდება.უახლოეს ცნობებს მოვლენების განვითარების კვალდაკვალ შემოგთავაზებთ.წყარო: The Independent
წაკითხვა
მარსზე გაგზავნილ ზონდ Schiaparelli-ისთან კავშირი გაწყდა - სავარაუდოდ, მისია კრახით დასრულდა
გამოქვეყნებულია: 2016-10-19 20:28:00
ევროპელი ასტრონომები მთელი საღამოა უშედეგოდ ელოდებიან სანუკვარ სიგნალს მარსის ზედაპირიდან, რომელიც რობოტულ ზონდ Schiaparelli-ს უნდა გამოეგზავნა.ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მარსისაკენ გაშვებული მავალი შესაძლოა დაიკარგა. თუ ეს ასეა, ეს ნამდვილად ტრაგედია და ცივი წყლის გადასხმაა კაცობრიობის უახლეს იმედებზე არამიწიერი სიცოცხლის პოვნასთან დაკავშირებით.თუმცა, ევროპის კოსმოსური სააგენტო ხომალდის პოვნის იმედს არ კარგავს. ჯერ კიდევ არსებობს იმის შანსი, რომ ხომალდი კავშირზე გამოვიდეს. ყველაფრის გარკვევას მეცნიერები ძირითადი მისიიდან —  Mars Express-დან მონაცემების მიღების შემდეგ შესძლებენ. საწყისი სიგნალი, რომელსაც ასტრონომები ელოდებოდნენ, მხოლოდ ექსპერიმენტული ეტაპი იყო, რაც სწრაფი შედეგების მისაღებად გამოყენება. შესაბამისად, შესაძლოა სულ მალე უფრო იმედისმომცემი სიგნალიც გამოჩნდეს.  ხომალდმა წარმატებით განახორციელა პირველი ეტაპი —  წითელი პლანეტის ატმოსფერომდე მიღწევა და შემდეგ დაშვება. თუმცა, აღარ გამოუგზავნია შეტყობინება, რომელსაც ამის შემდეგ ელოდნენ —  რომ ის წარმატებით დაჯდა მარსის ზედაპირზე. მეცნიერებმა ყოველთვის კარგად იციან, რომ ხომალდის ატმოსფეროში შესვლისა და ამის შემდეგ გამოგზავნილ სიგნალს შორის არსებული პერიოდი უკიდურესად დაძაბულია. ხოლამდის დაკარგვა ნამდვილად იქნება უდიდესი დარტყმა — Beagle 2-ის მსგავსად, რომელიც მარსზე 2003 წელს დაეშვა, თუმცა მას შემდეგ ასტრონომებს მის შესახებ აღარაფერი სმენიათ.ზონდმა დედა-ხომალდი კვირას დატოვა და პლანეტის ზედაპირისკენ დამოუკიდებლად გაემართა.მიუხედავად იმისა, რომ მარსმავალს გარკვეული ინსტრუმენტები გააჩნია პლანეტაზე პოტენციური სიცოცხლის ნიშნების საძიებლად, მისი მთავარი მიზანი მაინც ExoMars-ის უფრო დიდი  მისიის ტესტირებაა, რომლის გაგზავნაც 2020 წლისთვის იგეგმება.ხოლამდმა სიჩქარე სიცხისა და წნევისაგან დამცავი მოწყობილობების მოშორების შედეგად შეამცირა. ამის შემდეგ, სიჩქარის კიდევ უფრო შესანელებლად, პლანეტის ზედაპირიდან 11 კმ სიმაღლეზე, ზონდმა პარაშუტი გახსნა, შემდეგ კი პირველი რაკეტები აამოქმედა.მას შემდეგ, რაც დაჯდომის ყველა მანევრი დასრულდება, რაკეტები გაითიშება, ზონდი ყველა იმ მოწყობილობას მოიშორებს, რომელიც აღარ სჭირდება და წითელი პ
წაკითხვა
სტივენ ჰოკინგის უცხოპლანეტელებზე ნადირობის პროექტი 234 ვარსკვლავიდან წამოსულ უცნაურ სიგნალებს იკვლევს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-18 21:39:00
ასტრონომებმა გააანალიზეს Sloan Digital Sky Survey-ს მიერ მიღებული სინათლის სიგნალები 2,5 მილიონი ვარსკვლავიდან, რომელთაგან 234 შემთხვევაში დაფიქსირებულია უცნაური სიგნალი.ასტრონომთა წყვილი იმდენად შორს მიდის, რომ ვრაუდობს, თითქოს სინათლის ეს პულსები „ზუსტად წარმოაჩნეს არამიწიერი გონიერი ცივილიზაციის სიგნალს“. ახლა უკვე, გადამწყვეტი სიტყვა ეკუთვნის სტივენ ჰოკინგის უცხოპლანეტელებზე მონადირე მისიას, რომელმაც მათი ვარაუდები ან უნდა დაადასტუროს, ან უარყოს.მეტი განმარტებისათვის — კანადის ლავანის უნივერსიტეტის ორი ასტრონომი — ერმანო ბორა და ერიკ ტროტიე ამტკიცებენ, რომ სინათლის ამ სიგნალებს დედამიწის მიმართულებით შესაძლოა 234 სხვადასხვა არამიწიერი ცივილიზაცია აგზავნიდეს. ამის საფუძველს ასტრონომებს მიღებულ მონაცემებში ძალიან ადრეულ ეტაპზე აღმოჩენილი  ანომალიები აძლევს.  თუმცა, ამ ორი მეცნიერის მსგავსი განცხადებები უფრო უპასუხისმგებლობას ჰგავს, რადგან ნაშრომი ჯერ არაა გადახედილი, ასევე არ შეუსწავლია დამოუკიდებელ ჯგუფს.ასევე აღსანიშნავია სტივენ ჰოკინგისა და რუსი მილიარდერის, იური მილნერის მიერ დაფინანსებული პროექტის Breakthrough Listen-ის მკვლევრების განცხადება, რომ მსგავსი აღმოჩენების დროს, უცხოპლანეტელების იდეა ყოველთვის მხედველობაში მისაღები ბოლო მომენტია კვლევის პროცესში. ჰოკინგისა და მილნერის პროექტს SETI-ს (არამიწიერი ცივილიზაციების ძიება) კვლევის ცენტრი ახორციელებს ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტში.„ბორასა და ტროტიეს მიერ 10 000 ობიექტზე შემჩნეული უჩვეულო სპექტრი დამატებით კვლევას საჭიროებს. მათი მხრიდან მსგავსი უჩვეულო პრეტენზიები ასევე უჩვეულო მტკიცებულებებს მოითხოვს. ძალიან ადრეა, ასეთი დაუდასტურებელი სიგნალები ერთმნიშვნელოვნად მიეწეროს არამიწიერ ცივილიზაციათა საქმიანობას“, — წერს SETI-ს კვლევითი ცენტრი განცხადებაში. დავუბრუნდეთ თუ რა რა აღმოაჩინეს სინამდვილეში ბორამ და ტროტიემ.როგორც New Scientist-ი წერს, 2012 წელს ბორამ ივარაუდა, რომ თუკი არამიწიერ ცივილიზაციას ჩვენთან კონტაქტი მოუნდება, დედამიწისკენ ლაზერის გამოსხივების პულსებს გამოაგზავნის, რაც საკმარისად უჩვეულობის გამო, კვლევა-ძიების დაწყების საფუძველიც გახდება.მისი თქმით, ენერგიის ის სახე, რომელიც გალაქტიკის ნებისმიერი წერტილიდან დედამიწისკენ მსგავსი სიგნალების გამოგზავნისათვის არის საჭირო, „სულაც არ არის სიგიჟე“. ამიტომ, იგი ტროტიესთან შეამხანაგდა და Sloan Digital Sky Survey-ს მიერ შეგროვილი 2,5 მლნ ვარს
წაკითხვა
უნიკალური აღმოჩენა მაიას პირამიდებში - ორმა სამარხმა შესაძლოა „მეფე-გველთა“ საიდუმლოს ფარდა ახადოს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-18 19:43:00
გვატემალაში, მაიას პირამიდებზე მიმდინარე გათხრების დროს ორი ხელუხლებელი სამარხი აღმოაჩინეს, რომლებიც 1300 წლის მანძილზე „სასწაულით გადაურჩა“ მძარცველებს.სამარხები, რომლებიც მაიას ცივილიზაციის საიდუმლოებით მოცული დამხობის წინა პერიოდით თარიღდება, შეიცავს განძს, რომელიც არქეოლოგებს უდავოდ დაეხმარება ნათელი მოჰფინონ იმ სამოქალაქო ომს, რომელიც მკვლევართა აზრით, „მეფე-გველთა“ ოჯახსა და მოქიშპე სამეფოს შორის მიმდინარეობდა.აღმოჩენა ახალი ლაზერული ტექნოლოგიების გამოყენებით გაკეთდა. არქეოლოეგებს იმედი აქვთ, რომ იგივე ტექნიკის წყალობით უახლოეს თვეებში მაიას ცივილიზაციის კიდევ მრავალი სტრუქტურის აღმოჩენა მოხდება.„ჩვენ მხოლოდ აისბერგის წვერს მივაგენით. მოგვიწევს მაიას ისტორიის, კომპლექსურობისა და კულტურის შესახებ დაწერილი ყველა წიგნის ხელახლა დაწერა.  ამჟამად, ჩვენ ხელთ გვაქვს მხოლოდ 1%, მიუხედავად 100-წლიანი კვლევისა“, — უთხრა The GuGuardian-ს ჯგუფის ერთ-ერთმა წევრმა, ბოსტონის უნივერსიტეტის არქეოლოგმა ფრანსისკო ესტრადა-ბელიმ. ორივე სამარხი მაიას ცივილიზაციის კოლუმბამდელ არქეოლოგიურ ძეგლ ჰოლმულის ნანგრევებში აღმოაჩინეს; ძეგლი ახ. წ. 650-700 წლებით თარიღდება. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ გვატემალიდან 500 კმ-ით ჩრდილოეთით.პირველი სამარხის კამერა პირამიდის შიგნითაა ჩაშენებული და შეიცავს საშუალო ასაკის ადამიანის ჩონჩხს, რომელსაც კბილები ჰადეს ქვის მოზაიკით აქვს დაფარული; იქვე იდო ადამიანის წვივის ძვალი.ეს ძვალი, როგორც ესტრადა-ბელიმ The GuGuardian-ს უთხრა, „ძალიან, ძალიან უიშვიათესი აღმოჩენაა“, რომელიც სავარაუდოდ საფლავში დამარხულ ახლობელს ან ომის მნიშვნელოვან ტყვეს ეკუთვნის; უფრო მეტს წარწერების გაშიფვრის შემდეგ შევიტყობთ.კბილების მიხედვით ირკვევა, რომ სამარხი მმართველი ელიტის წარმომადგენელს ეკუთვნის, რადგან ჰადეს მოზაიკა, პირიტი, ჰემატიტი, ფირუზი, კვარცი, სინგური და სერპანტინი მაიას დიდებულებისათვის ერთ დროს  აუცილებელი ატრიბუტიკა იყო.დაფა, რომელზე  ხუთი მმართველია ამოკვეთილი (სურათზე) სამარხის სიახლოვეს აღმოაჩინეს. სავარაუდოდ, ის მათ სიცოცხლეშივე აღიმართა და განსაზღვრავდა თუ ვინ უნდა დამარხულიყო ამ ადგილას.
წაკითხვა
ჯუნოს ძრავზე ხარვეზი ფიქსირდება - იუპიტერის მისია განსაცდელშია
გამოქვეყნებულია: 2016-10-17 23:33:00
NASA-ს ჯუნოს მისიას იუპიტერზე კრიტიკული მომენტი დაუდგა. ამ დროისათვის, ლაბორატორიის ინჟინრები ძრავზე გაჩენილი ამოუცნობი პრობლემის გამოსწორებას ცდილობენ. თუკი პრობლემა სწრაფად არ აღმოიფხვრა, შემცირდება იუპიტერის შესახებ მაღალი ხარისხის მონაცემების რაოდენობა, რომელსაც პლანეტის ორბიტაზე გასული ხომალდი მისიის დროს აგროვებს.19 ოქტომბერს, იუპიტერთან ყველაზე უფრო ახლო მანძილზე მისვლისას (პერიცენტრი), გეგმის მიხედვით, ჯუნოს თავისი საბოლოო —  მთავარი ძრავის დაწვა უნდა განეხორციელებინა, „პერიოდის შემცირების მანევრი“, რის შემდეგაც, მისი ორბიტალური პერიოდი 53,4 დღიდან 2 კვირამდე შემცირდებოდა. ამის შემდეგ, ე. წ. „სამეცნიერო ორბიტაზე“ უნდა დაიწყოს ხომალდის მიერ მონაცემთა შეგროვების უმთავრესი ფაზა.თუმცა, პარასკევს, კოსმოსურმა სააგენტომ დაწვის პროცესი გადადო; ამის მიზეზი ძრავის საწვავის ჰერმეტიზაციის სისტემაში, ჰელიუმის სარქველთა წყვილზე დაფიქსირებული მოულოდნელი ხარვეზია. როგორც პროექტის მენეჯერი რიკ ნიბაკენი განცხადებაში აღნიშნავს, „ეს სარქველები ბრძანებათა თანმიმდევრობისას ისე არ მოქმედებს, როგორც დაგეგმილი იყო“.„სარქველები რამდენიმე წამში უნდა გაიხსნას, მაგრამ ახლა ამას რამდენიმე წუთი სჭირდება. მთავარი ძრავის დაწვამდე, გვესაჭიროება უკეთ გავერკვეთ ვითარებაში“, — აღნიშნავს ნიბაკენი.დაწვის გადადება ავტომატურად ნიშნავს ჯუნოს სამეცნიერო მისიის გადადებასაც, რაც თავის მხრივ გამოიწვევს მონაცემთა დანაკლისს, რადგან ჯუნოს პლანეტასთან მსგავსი მიახლოების სულ 36 შანსი აქვს. ხომალდის შემდეგი შესვლა „სამეცნიერო ორბიტაზე“ 11 დეკემბერს უნდა მოხდეს.თუკი 11 დეკემბრის პერიცენტრიც გაცდა, იუპიტერის ინტენსიური რადიაციის პირობებში, თანდათანობით დაიწყება ჯუნოს სამეცნიერო ინსტრუმენტების დეგრადაცია და ხომალდს საკმაოდ გაუჭირდება ბრწყინვალედ შეასრულოს 36-ვე გადაფრენა. თუმცა, მისიის მეცნიერები უსაქმოდ ნამდვილად არ სხედან იმ დროს, როდესაც ინჟინრები ხარვეზის აღმოფხვრას ცდილობენ. ფაქტი კი ისაა, რომ პლანეტასთან 19 ოქტომბრის ჩავლისას, ჯუნო იმაზე მეტ სამეცნიერო მონაცემებს შეაგროვებს, ვიდრე გათვალისწინებული იყო, რადგან NASA-ს ძრავის დაწვისთვის არც ერთი ინსტრუმენტის გათიშვა არ დასჭირდა.მომზადებულია gizmodo-ს მიხედვით&l
წაკითხვა
საერთაშორისო კოსმოსურმა სადგურმა ჩრდილოეთ კორეას დეტალური ვიდეო გადაუღო
გამოქვეყნებულია: 2016-10-17 21:49:00
დედამიწიდან 400 კილომეტრის სიმაღლიდან, ულტრა-მაღალი გარჩევადობის კამერა სახელად Iris-ი პლანეტის უპრეცედენტო ხედებს იწერს. მათ შორის არის ჩრდილოეთ კორეის საიდუმლოებით მოცული რეჟიმის დედაქალაქი ფხენიანი. კამერა 2013 წელს კომპანია UrtheCast-მა დაამზადა, თუმცა საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე მისი დამონტაჟება რუსმა კოსმონავტებმა მხოლოდ 2014 წელს დაასრულეს.სადგურის ფრენასთან ერთად, Iris-ი უყურებს და იღებს დედამიწის სურათებს პიქსელზე 1 მეტრის გარჩევადობით. ეს კი საკმარისია კუთხეში მდგარი ადამიანის წაგრძელებული ჩრდილისა თუ ფოთლების გროვის დასანახადც კი.2016 წლის 30 მაისს, UrtheCast-მა ჩრდილოეთ კორეის დედაქალაქ ფხენიანის 4K ვიდეო გადაიღო. ქალაქში 3,3 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. კომპანიამ ვიდეო რამდენიმე დღის წინ გამოაქვეყნა.ვიდეო მაღალ ობიექტებს ამახინჯებს, რაც ისე ჩანს, თითქოს ისინი დროთა განმავლობაში გადაადგილდებოდნენ ან იცვლებოდნენ. ამის მიზეზი კი ისაა, რომ კოსმოსური სადგური 28 100 კმ/სთ სიჩქარით გადაადგილდება და პროგრამული უზრუნველყოფა სურათების სპეციფიკურ წერტილზე ფიქსირებას ცდილობს.ამ ეფექტის ხილვა შესაძლებელია ფხენიანის კლიპზე: ქვემოთ მოცემულ კადრში შეგიძლიათ იხილოთ კუმსუსანის თეთრი სასახლე (მარჯვნივ) — მავზოლეუმი, რომელშიც ჩრდილოეთ კორეის ლიდერები განისვენებენ. 
წაკითხვა
ჩინეთმა კოსმოსში ასტრონავტები გაუშვა
გამოქვეყნებულია: 2016-10-17 20:38:00
ჩინეთმა კოსმოსში ორი ასტრონავტი გაუშვა, რომლებიც Tiangong 2-ის კოსმოსურ ლაბორატორიაში 30 დღის მანძილზე იცხოვრებენ და მონაწილეობას მიიღებენ სხვადასხვა ექსპერიმენტში.ექსპედიცია ყველაზე ხანგრძლივი იქნება ჩინეთის ისტორიაში, რაც ასტრონავტებს მთვარესა და მარსზე დაგეგმილი სამომავლო მისიებისათვის მომზადებაში დაეხმარება. გარდა ამისა, ჩინეთის მიზანია 2022 წლისთვის ორბიტაზე მუდმივი კოსმოსური სადგური ჰქონდეს. ეს ჩინეთის რიგით მეექვსე კოსმოსური მისიაა ადამიანებთან ერთად. აქამდე, მათი ყველაზე ხანგრძლივი მისია 15-დღიანი იყო. კოსმოსურ ლაბორატორიაში ყოფნის დროს, ასტრონავტები რამდენიმე ექსპერიმენტს ჩაატარებენ. მათ შორის, გაზრდიან მცენარეებს და საკუთარ სხეულზე კომსოსის ეფექტის ტესტირების მიზნით, გამოიყენებენ ულტრაბგრეით აღჭურვილობას. ისინი ასევე გატესტავენ კომპიუტერებს, ძრავებსა და სიცოცხლის მხარდამჭერ სისტემებს Tiangong 2-ის ბორტზე. Tiangong-ი ჩინეთმა გასულ თვეში გაუშვა და ის ქვეყნის მეორე კოსმოსური ლაბორატორიაა დედამიწის ორბიტაზე. პირველი კოსმოსური ლაბორატორია Tiangong 1 ჩინეთმა 2011 წელს გაუშვა, თუმცა როგორც რამდენიმე კვირის წინ გახდა ცნობილი, ქვეყანამ კოსმოსურ ხომალდზე კონტროლი დაკარგა.ჩინეთი მესამე ქვეყანაა მსოფლიოში, რუსეთისა და აშშ-ის შემდეგ, რომელმაც კოსმოსში ადამიანები გაუშვა. აღსანიშნავია, რომ სამხედრო ამბიციების გამო, ჩინეთი არ მონაწილეობს საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის პროექტში. სწორედ ამიტომ, აზიურმა სახელმწიფომ საკუთარი კოსმოსური სადგური შექმნა, რომელი მინიმუმ ათი წლის მანძილზე იმუშავებს.BBC-ის ცნობით, აფრენიდან 15 წუთის შემდეგ, გაშვება წარმატებულად გამოცხადდა და ჩინეთის პრეზიდენტმა სუ ძინპინმა მოსახლეობას სახელმწიფო მედიის საშუალებით მიულოცა. ჩინეთის პრეზიდენტის განცხადებით, ეს მისია „ჩინეთს კოსმოსის უფრო ღრმა გამოკვლევის შესაძლებლობას მისცემს და წვლილს შეიტანს ჩინეთის, როგორც კოსმოსური ძალაუფლების მშენებლობის საქმეში“.ბოლო წლებში, ჩინეთი კოსმოსის გამალებულ, ღრმა შესწავლას ეწევა. 2016 წლისთვის ქვეყანას მინიმუმ 20 კოსმოსური მისის ჰქონდა დაგეგმილი.ჩინეთს უკვე ჰყავს მავალი მთვარის ზედაპირზე, შემდეგი ზონდის გაგზავნას კი მთვარის ბნელ მხარეზე 2018 წლისთვის გეგ
წაკითხვა
ურანის 2 ბნელი მთვარე, რომელთა აღმოჩენა აქამდე ვერ მოხერხდა
გამოქვეყნებულია: 2016-10-16 19:19:00
კოსმოსურ ხომალდ  Voyager 2-ის მიერ გამოგზავნილი მონაცემების ხელახლა გადახედვის შემდეგ, ასტრონომებმა ურანის რგოლების ბნელ სისტემაში ორი ტალღოვანი ობიექტი შენიშნეს, რომლებიც შესაძლოა პლანეტის აღმოუჩენელი მთვარეები იყოს.მზის სისტემის სხვა გაზის გიგანტების მსგავსად, ურანს რგოლების სისტემა გააჩნია, თუმცა არა ისეთი შთამბეჭდავი, როგორც სატურნს. ურანს მინიმუმ 27 ბუნებრივი თანამგზავრი ჰყავს, თუმცა როგორც მკვლევრები ვარაუდობენ, ეს რიცხვი შესაძლოა ახლა გაიზარდოს, რადგან 1986 წელს, ურანის სიახლოვეს ხომალდ Voyager 2-ის ისტორიული გადაფრენისას გამოგზავნილი მონაცემებიდან ირკვევა, რომ ურანის წყვილი რგოლის გარშემო ფარულად მოძრაობს ორი მთვარე.ურანი მზიდან თითქმის 20-ჯერ შორსაა, ვიდრე დედამიწა, რაც პირდაპირ დაკვირვებებს ართულებს. 1986 წელს, როდესაც  Voyager 2 პლანეტის სისტემას ესტუმრა დამის გარშემო 10 მთვარე იპოვა, შესაბამისად გაიზარდა გაზის გიგანტის გარშემო მოძრავ ბუნებრივ თანამგზავრთა რაოდენობა. თუმცა, როგორც ჩანს, თანამგზავრებზე ზონდის ნადირობის დღეები ჯერ არ დასრულებულა. აიდაჰოს უნივერსიტეტის პლანეტიზმის მკვლევრებმა, რობ ჩანსიამ და მეთიუ ჰედმანმა ბოლო დროს ხელახლა გადახედეს Voyager 2-ის მიერ გამოგზავნილ მონაცემებს, რა დროსაც მათ რაღაც განსაკუთრებული შენიშნეს ურანის 13 რგოლიდან ორში. ეს ორი რგოლი შეიცავს მრავალ ტალღოვან მახასიათებელს, რომელთა შორის ორი ციცქნა მთვარეცაა. „ეს მახასიათებლები შესაძლოა რგოლებს გაღმა მოძრავი პატარა მთვარუკებისგან მოდიოდეს“, — წერენ მკვლევრები. აღსანიშნავია, რომ მუდმივად მიმდინარეობს დაკვირვება ურანის სხვა მთვარეებზე.თუკი ურანის ახალი მთვარეების არსებობა დადასტურდა, ისინი ძალიან ბნელი და ციცქნა უნდა იყოს, დაახლოებით 14 კმ სიგრძის — ყველაზე პატარა ურანის გარშემო მოძრავ სხვა მთვარეთა შორის, რის გამოც, თავის დროზე Voyager 2-ს მათი პირდაპირი გამოვლინება გაუჭირდა. მსგავსი შესაძლებლობის კვალდაკვალ, მეცნიერები ურანისკენ ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიმართვას გეგმავენ. და ბოლოს, უნდა აღინიშნოს, რომ უკვე სამი ათწლეული გავიდა მას შემდეგ, რაც ჩვენ მიერ გაგზავნილი ზონდი ურანის სისტემას ესტუმრა.
წაკითხვა
რა ტექნოლოგიურ მიღწევებს უნდა ფლობდნენ უცხოპლანეტელები, რომ დედამიწას დაეკონტაქტონ?
გამოქვეყნებულია: 2016-10-14 21:52:00
რამდენიმე თვის წინ, მთელი მსოფლიოს ასტრომოყვარულები ააფორიაქა ცნობამ უცნაური რადიოსიგნალების შესახებ, რომელიც სავარაუდოდ ვარსკვლავ HD 164595-დან მოდიოდა.HD 164595 დედამიწიდან 94 სინათლის წლის მოშრებით მდებარეობს. ასეთმა არც თუ ისე შორმა მანძილმა და ამოუცნობი ბუნების სიგნალებმა მრავალ ადამიანს აფიქრებინა: თუკი ეს იყო კონტაქტი არამიწიერი ცივილიზაციების მხრიდან, მათ აუცილებლად დასჭირდებოდათ საკმაოდ მძლავრი ტექნოლოგიები, რათა სიგნალი ამ გზით გამოეგზავნათ.ანომალია მოგვიანებით ამოიხსნა და გაირკვა, რომ სინამდვილეში ეს სიგნალები მიწიერი წარმოშობის იყო და მწყობრიდან გამოსული საბჭოთა თანამგზავრიდან მოდიოდა. მაგრამ რა მოხდებოდა, ეს რომ უცხოპლანეტელთა სიგნალი ყოფილიყო? განვითარების რა დონე დასჭირდებოდათ მათ ამის მისაღწევად?Wall Street Journal-ის მიერ გაკეთებულ ვიდეოში მსგავსი შეკითხვა ახსნილია საკმაოდ პოპულარული კარდაშევის სკალის მიხედვით, რომელიც 1964 წელს საბჭოთა ასტროფიზიკოსმა ნიკოლაი კარდაშევმა შეიმუშავა.აბსოლუტურად ჰიპოთეტური სკალა საკმაოდ გამოსადეგია, რადგან იგი გამოყოფს განვითარების სამ სტადიას — ცივილიზაციების I ტიპს, II ტიპს და III ტიპს, რომლებიც ადგენს, რამდენადაა ტექნოლოგიურად დაწინაურებული ესა თუ ის საზოგადოება.შესაბამისად, თავისნ მხრივ ეს ავლენს რამდენად შორს უნდა იყვნენ წასულნი უცხოპლანეტელები, რომ მათ სხვა ცივილიზაციებთან კონტაქტის მიზნით კოსმოსში მსგავსი სიგნალები გაუშვან.დღეისათვის, დედამიწაზე განვითარებული გვაქვს მრავალი ტექნოლოგია, თუმცა წმინდა ტექნოლოგიური თვალსაზრისით, ჩვენ I ტიპის ცივილიზაციის მოთხოვნებსაც კი არ ვაკმაყოფილებთ.ეს იმიტომ, რომ ჩვენ ჯერ კიდევ არ გაგვაჩნია შესაბამისი ტექნოლოგიური უნარები, რათა გამოვიყენოთ ჩვენი პლანეტის სრული პოტენციური ენერგია, მათ შორის მზის, თერმული, ვულკანური, ტექტონიკური და ოკეანის ენერგიები. შესაძლოა ახლოს ვიყოთ, მაგრამ ჯერჯერობით ნადვილად არ მივეკუთვნებით ცივილიზაციათა I ტიპს.სხვათა შორის, იმისათვის, რომ ვიწოდებოდეთ I ტიპის ცივილიზაციად, გვესაჭიროება იმაზე 100 000-ჯერ მეტი ენერგიის წარმოება, ვიდრე ახლა გვაქვს.მსგავსი ძლევამოსილი შესაძლებლობების პირობებში, ვარსკვლავ HD 164595-ის გარშემო მოძრავ პლანეტაზე არსებულ არამიწიერ ცივილიზაციას ჩვენთან მსგავსი სიგნალის გამოსაგზავნად 1 ტრილიონზე მეტი ვატის ენერგია დასჭირდებოდა.
წაკითხვა
რამდენი გალაქტიკაა სამყაროში? ასტრონომებმა გამაოგნებელი ციფრი მიიღეს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-14 19:20:00
NASA-ს ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპისა და სხვადასხვა ობსერვატორიების მონაცემების დამუშავების შედეგად, აღმოჩნდა, რომ სამყარო ბევრად უფრო სავსეა, ვიდრე აქამდე გვეგონა.ასტრონომები გაოცებულნი დარჩნენ, როდესაც გამოთვლების შედეგად დადგინდა, რომ დაკვირვებად სამყაროში იმაზე მინიმუმ 10-ჯერ მეტი გალაქტიკაა, ვიდრე აქამდე მიიჩნეოდა.შედეგებს თვალსაჩინო ინფორმაცია აქვს გალაქტიკების ფორმირების პროცესის შესახებ და ასევე ნათელს ჰფენს უძველეს ასტრონომიულ პარადოქსს — რატომ არის ღამით ცა ჩაბნელებული?მონაცემების ანალიზისას, ჯგუფმა, რომელსაც ნოტინგჰემის უნივერსიტეტის ასტრონომი კრისტოფერ კონსელისი ხელმძღვანელობდა, აღმოაჩინა, რომ კოსმოსის იმ მოცულობაში, რაზეც დღეს ჩვენ თვალი მიგვიწვდება, 10-ჯერ უფრო მეტი გალაქტიკაა, ვიდრე აქამდე ვფიქრობდით. ამ გალაქტიკათა უმეტესი ნაწილი შედარებით პატარაა და მკრთალი, მასა კი დაახლოებით იგივეა, რაც ირმის ნახტომის თანამგზავრი გალაქტიკებისა. ხშირად ისინი ერთმანეთს ერწყმიან და წარმოქმნიან უფრო მსხვილ გალაქტიკებს. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ სამყაროს ისტორიაში გალაქტიკები თანაბრად არასოდეს ყოფილა გადანაწილებული.„ეს შედეგები ძლიერი მტკიცებულებაა იმისა, რომ სამყაროს ისტორიაში ადგილი ჰქონდა გალაქტიკათა მნიშვნელოვან ევოლუციას, რის შედეგადაც, ერთმანეთთან შერწყმის გზით გალაქტიკათა რაოდენობა დრამატულად შემცირდა“, — განმარტავს კონსელისი.ასტრონომიის ერთ-ერთი ფუნდამენტური კითხვა იმაში მდგომარეობს, თუ რამდენ გალაქტიკას შეიცავს სამყარო. ამ მხრივ გადამწყვეტი აღმოჩნდა ჰაბლის მიერ 1995 წელს გადაღებული ფოტო Hubble Deep Field-ი, რომელმაც პირველი რეალური ცნობები მოგვცა სამყაროში არსებული გალაქტიკების შესახებ. შემდგომმა უფრო მგრძნობიარე დაკვირვებებმა, მაგალითად Hubble's Ultra Deep Field-მა გამოავლინა უთვალავი მკრთალი გალაქტიკა. ეს ყველაფერი კი იძლეოდა იმის ვარაუდის საშუალებას, რომ დაკვირვებად სამყაროში დაახლოებით 200 მილიარდი გალაქტიკა იყო. ახალი კვლევა კი ამტკიცებს, რომ ეს ციფრი სინამდვილეში მინიმუმ 10-ჯერ პატარაა გალაქტიკათა რეალურ რაოდენობასთან შედარებით — 2 ტრილიონი გალაქტიკა. კონსელისი და მისი ჯგუფი მსგავს დასკვნამდე ჰაბლის ღრმა კოსმოსური სურათებისა და სხვა ჯგუფეების მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების შესწავლის შემდეგ მივიდნენ. მათ გულმოდგინედ გადაიყვანეს ფოტოები 3D ფორმატში, რათა მოეხდინათ გალაქტიკათა რაოდენობის ზუსტი გაზომვა სამყაროს ისტორიის სხვადასხვა ეპოქებისათვის. გარდა ამისა, მათ გამოიყე
წაკითხვა
ტანზანიაში, ვულკანის სიახლოვეს ასობით უძველესი ადამიანის ნაფეხური აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-13 22:56:00
ტანზანიაში, ვულკან ოლ-დოინიუ-ლეგანის მიდამოებში, მკვლევართა ჯგუფმა ადამიანთა უძველესი და უიშვიათესი ნაფეხურები აღმოაჩინეს. არეალში 400-ზე მეტი ნაფეხურია, რომლებიც ადამიანებმა 5 800-19 100 წლებს შორის დატოვეს. ტალახიან ნიადაგზე დატოვილი ნაკვალევის ზუსტი თარიღის განსაზღვრა მეცნიერებს უნიკალურ შესაძლებლობას მისცემს გაიგონ თუ როგორ ცხოვრობდნენ და მოგზაურობდნენ ადრეული აფრიკული ჰომო-საპიენსები.როგორც ზოგიერთი  ნაკვალევი მიანიშნებს, ეს ადამიანები ძუნძულით გადაადგილდებოდნენ, ზოგიერთიდან კი ირკვევა, რომ ერთად მოძრაობდნენ ქალებისა და ბავშვების ჯგუფები. როგორც ირკვევა, ერთ-ერთ ადამიანს ფეხის დიდი თითი მოტეხილი უნდა ჰქონოდა.სოფელ ენგარე-სეროს მიდამოებმა მეცნიერთა ყურადღება ჯერ კიდევ 2008 წელს მიიპყრო, თუმცა აღმოჩენის შესახებ მათ მხოლოდ ნაფეხურების მრავალწლიანი სათუთი კვლევის შესახებ გამოაქვეყნეს.მათი მოსაზრებით, 2332 მეტრიანი ვულკან  ოლ-დოინიუ-ლეგანიდან მომდინარე ტალახმა ჩამოაყალიბა ენგარე-სეროს ბრტყელი რელიეფი, გაშრობამდე რამდენიმე დღით ადრე კი მასზე ადამიანებმა გაიარეს, რის შედეგადაც მათი ნაკვალევი ათასწლეულებს შემორჩა.თუმცა შესაძლოა, ეს ნაფეხურები ყოველთვის არ იყო ხილვადი. მკვლევართა აზრით, 10 000-12 000 წლის წინ, ეს ტერიტორია ვულკანიდან ამოფრქვეულმა ტალახის სხვა ფენამ დაფარა.თავდაპირველად, მეცნიერებს მიაჩნდათ, რომ ნიადაგის ეს ფენა პირდაპირ იყო წარმოქმნილი ფერფლის ღრუბლისგან, რაც ნაფეხურების ასაკად 120 000 წელს მიუთითებდა. ამჟამინდელი ჰიპოთეზის მიხედვით კი, ფერფლი მიწაზე წყალმა ჩამოიტანა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნაფეხურები სავარაუდოდ ასეთი ძველი არაა.ტალახოვან ფენაში არსებული ყველაზე ახალი კრისტალების გეოქრონოლოგიური ტექნიკით იდენტიფიკაციის შემდეგ, ჯგუფმა დაადგინა, რომ ნაფეხურები 19 100 წლის წინანდელია, შეცდომის ალბათობა კი მხოლოდ რამდენიმე ათასი წელია.ახლა, როდესაც ასაკის ვადები ასე შევიწროვდა, მკვლევრებს სურთ გადაერთონ იმის შესწავლაზე თუ როგორ ცხოვრობდა და სოციალიზდებოდა ეს ხალხი. მათ შესახებ  ჯერ კიდევ მრავალი საიდუმლოა ამოუხსნელი.  „საქმე გვაქვს ძალიან რთულ ძეგლთან. აქ ერთი არეალია, სადაც ძალიან ბევრი ნაფეხურია; ჩვენ მას „საცეკვაო დარბაზი“ ვუწოდეთ, რადგან მე არასოდეს მინახავს ამდენი ნაფეხური ერთად“, — უთხრა National Geographic-ს ჯგუფის ერთ-ერთმა წევრმა ნიუ-იორკის საქალაქო უნივერსიტეტიდან, უილიამ ჰარკურტ-სმიტმა. 
წაკითხვა
აღმოჩენა, რომელმაც შესაძლოა ჩინეთის ტერაკოტის არმიის ისტორია გადაწეროს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-13 21:47:00
ტერაკოტის 8 000 მებრძოლის ქანდაკებები, რომლებიც 2000 წელზე მეტია, რაც ჩინეთის იმპერატორის საფლავს იცავენ, გარე გავლენის შედეგია, ამტკიცებს ახალი აღმოჩენა. ძეგლზე აღმოჩენილი დნმ-ის ნაშთები არქეოლოგებს აფიქრებინებს, რომ ძველ ჩინეთში,  ადგილობრივ ხელოსნებს შესაძლოა ძველი ბერძენი მოქანდაკეები წვრთნიდნენ — აღმოჩენა, რომელმაც შესაძლოა თავდაყირა დააყენოს საუკუნეების მანძილზე არსებული ვარაუდები მარკო პოლომდე აღმოსავლეთ-დასავლეთის კონტაქტის შესახებ.„ახლა უკვე გვაქვს მტკიცებულება, რომ ჩინეთის პირველ იმპერატორებსა და დასავლეთს შორის არსებობდა კონტაქტები, ჯერ კიდევ აბრეშუმის გზის ოფიციალურად გახსნამდე. ეს იმაზე ადრეული პერიოდია, რაც აქამდე დანამდვილებით ვიცოდით“, — უთხრა  The Guardian-ს იმპერატორ ცინ შიხუანდის მავზოლეუმის უფროსმა არქეოლოგმა ლი სიუჟენმა. „ვფიქრობთ, რომ ძეგლზე აღმოჩენილი ტერაკოტის არმია, აკრობატები და ბრინჯაოს სკულპტურები შთაგონებული იყო ძველბერძნული ქანდაკებებითა და ხელოვნებით“.ტერაკოტის არმია 1974 წელს ადგილობრივმა ფერმერებმა ქალაქ სიანის ჩრდილოეთ რაიონში აღმოაჩინეს.საუკუნეების მანძილზე, ჩინეთის პირველ იმპერატორ, ცინ შუხიანდთან ერთად დამარხული არმია ფართოდაა გადაჭიმული სამარხის ვრცელ კომპლექსში; შედგება სამი მასიური წყებისაგან, რომელთა შორის არის 8000 ჯარისკაცი, 150 ცხენოსანი და 130 ეტლი, რომლებსაც 250 ცხენი ატარებს.ეს ადგილი ტერაკოტის მებრძოლების ყველაზე მაღალი შემცველობით გამოირჩევა და ყველაზე ცნობილია, მაგრამ ერთადერთი არაა ჩინეთის მასშტაბით.მთელი ქვეყნის მასშტაბით, აღმოჩენილია ტერაკოტის მებრძოლების მრავალი სხვა სამარხი, მაგრამ შედარებით მცირე ზომის, რომელთა ქანდაკებებიც უფრო მოუხეშავია, ვიდრე ცინ შიხუანდის სამარხში აღმოჩენილი მაღალი დეტალიზაციის მქონე და რეალურს მიმსგავსებული სკულპტურები.BBC-ის ცნობით, ამ სამარხამდე, ჩინეთში ადამიანის რეალური ზომების ქანდაკებების ტრადიცია არ არსებობდა და დღემდე, ამ ქვეყანაში ტეარკოტის არმიის მსგავსი ჯერ არაფერი აღმოუჩენიათ. 
წაკითხვა
აღმოაჩინეს ვირუსი, რომელიც შავი ქვრივი ობობას შხამის გენებს იპარავს
გამოქვეყნებულია: 2016-10-13 20:20:00
საკმაოდ უცნაური აღმოჩენა და გენეტიკური ქურდობის უჩვეულო შემთხვევა — დაფიქსირებულია ვირუსი, რომლის კოდიც შავი ქვრივი ობობას შხამს ეკუთვნის.ობობას დნმ-ის გარკვეული ნაწილი სავარაუდოდ ვირუსმა მოიპარა, რათა მეტი ეფექტი მოეხდინა ცხოველთა უჯრედებზე. თუმცა მისი სამიზნე თავად ცხოველი არ არის —  „WO“ ვირუსი მხოლოდ მწერებსა და ობობებში მცხოვრებ ბაქტერიას აინფიცირებს. აღმოჩენის უჩვეულობა იმაში მდგომარეობს, რომ ბაქტერიული ვირუსები როგორც აქამდე მიიჩნეოდა, დნმ-ს მხოლოდ ბაქტერიისგან იპარავდნენ.როგორც ჟურნალ Nature Communications-ში აშშ-ის ვანდერბილტის უნივერსიტეტის მკვლევრები, სარა და სეთ ბერდენშტაინები განმარტავენ, მათ გააანალიზეს WO-ს გენომი, რომელიც ბაქტერიოფაგების სახელით ცნობილ ბაქტერიათა მაინფიცირებელთა ჯგუფს მიეკუთვნება. WO-ს სამიზნეა Wolbachia-ს სახელით ცნობილი ბაქტერია, რომელიც თავის მხრივ მწერებისა და ობობების უჯრედებს აზიანებს.ვირუსი იჭერს გენს, რომელიც შავი ქვრივი ობობას შხამის, ლატროტოქსინის კოდს ეკუთვნის.ტოქსინს შესწევს უნარი დაანგრიოს ეუკარიოტების მემბრანები.მკვლევართა აზრით, აღნიშნული ვირუსი ლატროქსინს ცხოველთა უჯრედებში შესაღწევად და ბაქტერიამდე მისაწვდომად იყენებს. ვირუსს ასევე შეუძლია საჭიროების შემთხვევაში უჯრედიდან გამოვიდეს.აღმოჩენა უჩვეულოა იმ თვალსაზრისით, რომ ვირუსები, რომლებიც ეუკარიოტებს აინფიცირებს, ეუკარიოტთა გენებთან ასიმილირდება, ბაქტერიების დამაინფიცირებელი ვირუსები კი როგორც წესი, საჭირო გენებს ბაქტერიისგან იპარავს.კვლევის ავტორთა განცხადებით, ეს აღმოჩენა მნიშვნელოვანია იმ მხრივ, რომ WO იბრძვის და ამავე დროს დამცავი მექანიზმებიც გააჩნია სიცოცხლის ორი სხვადასხვა სფეროს წინააღმდეგ. თავისი სასიცოცხლო ციკლის მანძილზე, WO ვირუსი მწერებისა და ობობების უჯრედების შიდა გარემოში იდგამს ფესვებს; მის დნმ-ში მეცნიერებმა აღმოაჩინეს სხვა გენებიც, რომელიც ვირუსს ეხმარება გვერდი აუაროს ცხოველთა იმუნურ სისტემას.მომზადებულია BBC-ის მიხედვით
წაკითხვა
მთვარიდან დანახული დედამიწის თვალწარმტაცი ამოსვლა - უახლესი კადრები
გამოქვეყნებულია: 2016-10-13 16:32:00
თუ ცუდი დღე გაქვთ, გირჩევთ შეწყვიტოთ ყველაფერი და უყუროთ ამ გასაოცარ კადრებს, სადაც ასახულია მთვარის ზედაპირიდან დანახული დედამიწის ამოსვლა. დიახ, შორეულ კოსმოსში ნამგალა დედამიწასაც კი ნახავთ, ზუსტად ისეთს, როგორიც ახალი მთვარეა. თუმცა განსხვავება მხოლოდ ისაა, რომ დედამიწა უფრო ლამაზია, ალბათ იმიტომ, რომ ის ჩვენი სახლია.2008 წელს იაპონიის კოსმოსური ხომალდის, Kaguya-ს მიერ გადაღებული ეს კადრები ერთ-ერთი პირველი მაღალი გარჩევადობის ვიდეოა, რომელიც ოდესმე გადაღებულა მთვარიდან.2007-2009 წლებში, იაპონიის კოსმოსურ სააგენტოს (JAXA) მთვარის ორბიტაზე ორი ზონდი ჰყავდა გაყვანილი. Kaguya-ს ძირითადი საქმე კი ფოტო და ვიდეოგადაღება იყო.იაპონურმა სააგენტომ კადრები მხოლოდ ახლაღა გახადა საჯაროდ ხელმისაწვდომი.გახსოვდეთ, რომ ასე გამოვიყურებით ჩვენ უზარმაზარი, ადამიანის გონებისთვის წარმოუდგენლად დიდ კოსმოსში ძალიან ახლო მანძილიდან. 
წაკითხვა

უახლესი