საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
„ჰაბლმა“ ქალწულის თანავარსკვლავედში მიმდინარე ტრანსფორმაცია გადაიღო
გამოქვეყნებულია: 2016-12-13 00:23:00
ქალწულის თანავარსკვლავედი განსაკუთრებით მდიდარია გალაქტიკებით. ამ მიმართულებით მდებარეობს 1300-ზე მეტი გალაქტიკისგან შემდგარი მასიური, გრავიტაციულად შემოზღუდული ჯგუფი, რომელსაც ქალწულის გროვას უწოდებენ. ამ კოსმოსური საზოგადოების ერთ-ერთი წევრია გალაქტიკა NGC 4388, რომელსაც თქვენ ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ გადაღებულ ფოტოზე ხედავთ.60 მილიონი სინათლის წლის მოშორებით მდებარე NGC 4388 ერთ-ერთ ყველაზე ცუდ ეფექტებს განიცდის იმის გამო, რომ ასეთ მასიურ გალაქტიკათგროვაში მდებარეობს. ამჟამად ის ტრანსფორმაციის პროცესშია, რის შედეგადაც თითქმის კარგავს იდენტურობას.მიუხედავად იმისა, რომ გალაქტიკის განაპირა ნაწილები გლუვი და უფერული ჩანს, რაც კლასიკური მახასიათებელია სპირალური გალაქტიკისათვის, მის ცენტრში წარმოდგენილია მტვრის ბილიკთა საუცხოო ოდენობა, რომლებიც ორ სიმეტრიულ სპირალურ მკლავს შორისაა მოქცეული. ეს მკლავები გამოედინება გალაქტიკის კაშკაშა ცენტრიდან — სპირალური გალაქტიკის ერთ-ერთი თვალნათელი მახასიათებლიდან. მკლავებში ცისფერი ლაქების სახით მოჩანს ახალგაზრდა ვარსკვლავების უბნები, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ NGC 4388-ში ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესი მიმდინარეობს. მიუხედავად გარკვეულწილად შერეული მახასიათებლებისა, NGC 4388 სპირალურ გალაქტიკადაა კლასიფიცირებული. მკვლევართა ვარაუდით, მახასიათებელთა ასეთი უჩვეულო კომბინაცია გამოწვეულია ამ გალაქტიკის ურთიერთქმედებით ქალწულის გროვის სხვა გალაქტიკებთან. გრავიტაციულ ურთიერთქმედებებს, რაც გამოიხატება შეჯახებებით, გრავიტაციული ჩაჭერით, შერწყმით თუ გალაქტიკური კანიბალიზმით — შეუძლია მთლიანად გაანადგუროს ესა თუ ის გალაქტიკა. ზოგიერთ გალაქტიკას შესწევს უნარი ამ პროცესს თავი დააღწიოს მხოლოდ სპირალური მკლავის ან ვარსკვლავთწარმომქმნელი რეგიონის გაღუნვის ხარჯზე, ზოგიერთები კი სამუდამოდ, მთლიანად კარგავენ თავიანთ სტრუქტურასა და შემცველობას. <
წაკითხვა
მეხიკოში სუპერმარკეტის ქვეშ აცტეკების ქარის ღმერთის გიგანტური ტაძარი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-12 22:49:00
2014 წელს, მეხიკოში ერთ-ერთი სუპერმარკეტი დაანგრიეს, რათა მის ადგილზე ახალი სავაჭრო ცენტრი აეშენებინათ. თუმცა, აღმოჩნდა, რომ შენობა უცნაურ სტრუქტურაზე იყო დაშენებული.ახლა, 2 წლის შემდეგ, ადგილობრი არქეოლოგთა ჯგუფი მივიდა დასკვნამდე, რომ ეს სტრუქტურა სინამდვილეში 650 წლის ასაკის პლატფორმაა,  მისი სიმაღლე 1,2 მეტრია სიგანე კი 11 მ. მათი თქმით, სავარაუდოდ, იგი აცტეკების ქარის ღმერთის — ეეკატლის ტაძრის ნაწილი იყო.  როგორც ჯგუფი აცხადებს, ეს ძეგლი ერთ დროს ეკუთვნოდა აცტეკების წმინდა ქალაქ-სახელმწიფო ტლატელოლკოს. ეს სახელი ამჟამად უფრო ცნობილია 1968 წელს ამ ადგილას მომხდარი ხოცვა-ჟლეტის გამო, როდესაც მომიტინგე სტუდენტები მექსიკელმა ჯარისკაცებმა დახოცეს. ამ თანამედროვე ტრაგიკულ მოვლენამდე, ტლატელოლკო, რომელიც ამჟამად ერთი პატარა უბანია მეხიკოს ჩრდილოეთში — აცტეკების აყვავებული ქალაქი იყო.  ქარის ღმერთის ამჟამად აღმოჩენილი ტაძარი კი მხოლოდ ერთ-ერთია ამ არეალში ნაპოვნ 43 000 სხვა არქეოლოგიურ მასალას შორის. ტაძარი ძველი სუპერმარკეტის ქვეშ, 3 მეტრის სიღრმეზე აღმოაჩინეს. მას შემდეგ კი რაც არქეოლოგებმა გათხრები დაიწყეს, ქვის სტრუქტურის გარშემო კიდევ ბევრი სხვა არტეფაქტი იპოვეს.ჯგუფმა, რომელსაც მექსიკის ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ეროვნული ინსტიტუტის დიერქტორი ედვინა ვილიეგას გომესი ხელმძღვანელობს, პლატფორმის გარშემო მრავალი უცნაური ნივთი იპოვა, რომლებიც შესაძლოა უძველესი ღმერთისადმი მიძღვნილ შესაწირს წარმოადგენს.პორტალ Seeker-ის ცნობით, აღმოჩენებს შორისაა ისეთი მარტივი ნივთებიც, როგორებიცაა კაქტუსის ეკლები, საკმეველი, კერამიკა, თუმცა აღმოჩენილია უფრო შემზარავი რამეებიც — მაგალითად ჩვილი ბავშვის ნეშტი და მამაკაცის ჩონჩხი მის გვერდით დადებული ბეჭდით. მკვლევართა განცხადებით, საერთო ჯამში მათ ამ ადგილას რვა სრული ჩონჩხი იპოვეს —  ექვსი ბავშვის, ერთი მამაკაცისა და ერთი  ქალის.
წაკითხვა
მეცნიერებმა შექმნეს ციცქნა კრისტალი, რომელიც სიბნელეს სინათლედ გარდაქმნის
გამოქვეყნებულია: 2016-12-12 21:45:00
პირველად ისტორიაში, ავსტრალიელმა მეცნიერებმა შექმნეს სინათლის გარდამტეხი ნანო-კრისტალი, რომელიც ადამიანის თმაზე 500-ჯერ პატარაა. მისი გამოყენება შესაძლებელი იქნება მომავლის ულტრა-სინათლის ღამის ხედვის სათვალის შექმნაში.ღამის ხედვის იმ უზარმაზარი სათვალის ნაცვლად, რომელსაც ჩვენ ამჟამად ვიყენებთ, ერთ დღესაც, ახალმა კრისტალმა შესაძლოა ჩვეულებრივი სათვალე ღამის ხედვის სათვალედ გარდაქმნას. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მან შეიძლება სრულიად შეცვალოს მზის სათვალე.„ნანო-კრისტალი იმდენად ციცქნაა, რომ შესაძლებელია იგი ჩვეულებრივი მზის სათვალის მინაზე მოთავსდეს და იგი ღამის ხედვის სათვალედ გარდაქმნას“, — ამბობს ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის უფროსი მკვლევარი დრაგომირ ნეშევი.  მათ მიერ შექმნილ კრისტალს შეუძლია „დააკორექტიროს“ მასში გამავალი სინათლე — არა მხოლოდ გაფერადებისა და ერთ დონეზე პოლარიზების მხრივ. ამგვარი პრინციპით მოქმედებს ამჟამინდელი პოლარიზებული მზის სათვალეები — სინათლეს გარდატეხს მხოლოდ ერთი გეგმით, უწესრიგო მზის სინათლიდან იგი აქრობს თავლისმომჭრელ სიკაშკაშეს და ჩვენს მხედველობას უფრო სუფთას ხდის კაშკაშა შუქში. მაგრამ ახალ კრისტალს აქვს უნარი შეცვალოს სინათლის სამი გადამწყვეტი მახასიათებელი: ინტენსიურობა, სინათლის ფორმა და ფერი. ეს ყველაფერი ერთად კი ნიშნავს, რომ მას შეუძლია ძალიან დაბალი სინათლეც კი, მაგალითად ღამის ან ბნელი ადგილების, ხილვადი გახადოს.სანამ ძალიან აღელდებით, გეტყვით, რომ ჩვენს სათვალეებში ამ კრისტალის პრაქტიკულ დანერგვამდე ჯერ დიდი გზა გვაქვს გასავლელი. მკვლევართა ჯგუფმა ჯერჯერობით მხოლოდ ერთი ასეთი კრისტალი შექმნა. საჭიროა მუშაობა კიდევ სხვა მრავალ დეტალზე. გარდა ღამის ხედვის სათვალეებში გამოყენებისა, ამ კრისტალის გამოყენებით შესაძლებელი იქნება ნებისმიერი სინათლის გაორმაგებაც.მომზადებულია ScienceAlert-ის მიხედვით
წაკითხვა
იაპონიაში ცაზე უცნაური, სფერული ღრუბელი გამოჩნდა
გამოქვეყნებულია: 2016-12-12 19:47:00
წინა კვირაში, ინტერნეტში გავრცელდა ტოკიოს სამხრეთით მდებარე ქალაქ ფუძისავაში გადაღებული ფოტოები, სადაც კარგად ჩანს ცაზე არსებული უცნაური, სფერული ღრუბელი.ფოტოგრაფის თქმით, სურათის გადაღებისთანავე ღრუბელმა ფორმის დაკარგვა დაიწყო და ისე უცებ გაიფანტა ცაში, თითქოს არც არასდროს არსებულა.„მანქანის ფანჯრიდან ვიყურებოდი, როდესაც მრგვალი, ბურთის ფორმის ღრუბელი შევნიშნე, ამ დროს ის უფრო მრგვალი იყო, ვიდრე მაშინ, როცა კამერა მოვიმარჯვე და ფოტო გადავუღე. ვნანობ, რომ ეს მომენტი უფრო სწრაფად ვერ დავაფიქსირე“, — უთხრა ფოტოს ავტორმა, Twitter-ის მომხმარებელმა @pmxpvrtmx (Poppy)-მა იაპონურ გამოცემა Rocket News 24-ს. სფერული ღრუბლები ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით გახშირდა. ზოგიერთის ვარაუდით, ფუძისავის ღრუბელი სინამდვილეში გრაგნილისებური ღრუბელია — უიშვიათესი, დაბალი, ჰორიზონტალური ღრუბლის ფორმაცია, რომელიც სიცივის დროს წარმოიქმნება და დაკავშირებულია ჭექა-ქუხილთან. (იხ. ვიდეო).თუმცა, გრაგნილისებრი ღრუბლები ცილინდრული ფორმისაა და არა მრგვალი, შესაბამისად, ფუძისავის თავზე გამოჩენილი ღრუბელი სხვა ტიპისაა.მელბურნის უნივერსიტეტის ატმოსფეროს მეცნიერების მკვლევრის, ტოდ ლეინის თქმით, ეს ფრაქტალური ღრუბლის ფორმას წააგავს.ფრაქტალური ღრუბლები დაბლა მდებარე, ფრაგმენტული ღრუბლებია, რომლებიც როგორც წესი, ცაზე პატარა ნაჭრების სახითაა წარმოდგენილი და წარმოქმნილია ძლიერი ქარების მიერ უფრო დიდი ღრუბლებისთვის ნაწილების მოწყვეტის გზით.
წაკითხვა
NASA-მ GIF ფაილების საკუთარი არხი გახსნა
გამოქვეყნებულია: 2016-12-12 19:01:00
NASA-ს ისტორიული ფოტოებისა და ვიდეოების ერთ-ერთი უდიდესი კოლექცია აქვს მთელ მსოფლიოში. კოლექცია იმდენად დიდია, რომ მის სანახავად ერთი სიცოცხლე არ გეყოფათ.რამდენიმე დღის წინ, კოსმოსურმა სააგენტომ Giphy-ზე საკუთარი არხი გახსნა, სადაც შესაძლებლობა გაქვთ იხილოთ 5-10 წამიანი GIF ფაილები.წარმოგიდგენთ რამდენიმე მათგანს.Apollo 14-ის მისიის დაჯდომა მთვარეზეასტრონავტი სკოტ კელი ჭამს სტაფილოს
წაკითხვა
NASA-მ შესაძლოა მზის ერთ-ერთი უძველესი საიდუმლო ამოხსნა
გამოქვეყნებულია: 2016-12-12 00:34:00
NASA-ს კოსმოსური ობსერვატორიიდან მიღებული ფოტოები შესაძლოა მეცნიერებს იმ საიდუმლოს ამოხსნაში დაეხმაროს, რომელიც 1940-იანი წლებიდან გამოცანად რჩება: რატომ არის მზის ზედა ატმოსფერო —  კორონა უფრო ცხელი, ვიდრე მისი ხილვადი ზედაპირი? საქმე არ ეხება ტემპერატურებს შორის მცირე სხვაობას. მზის ხილვადი ზედაპირის ტემპერატურა დაახლოებით 5 500 გრადუსი ცელსიუსია, თუმცა კორონაში ტემპერატურა 200-500-ჯერ მეტია.IRIS-ის მისიის მიერ განხორციელებული დაკვირვებების საფუძველზე, NASA-ს მკვლევრები ფიქრობენ, რომ კორონა ნაწილობრივ ცხელდება „სიცხის ბომბების“ მოწყვეტის გამო, რაც განპირობებულია მაგნიტური ველებიდან წამოსული ენერგიის ნაკადის კორონაში გადაჯვარედინებით და ხელახლა დაწყობით.ამან შესაძლოა პასუხი ასევე გასცეს კითხვას თუ რატომ ცხელდება კორონა ერთდროულად და ერთნაირად, ანდა რატომ იქცევა ასე მისი განცალკევებული ნაწილები, რომლებიც სწრაფად ვრცელდება ზედა ნაწილებისაკენ, რასაც მეცნიერები მას შემდეგ უკირკიტებენ, რაც კორონას ინტენსიური გაცხელება შენიშნეს. IRIS-მა ამ ყველაფრის გარკვევა ადვილად შესძლო. მას აქვს უნარი ანალიზი ჩაუტაროს მზის გარდამავალ რეგიონს —  არეალს მზის ზედაპირსა და კორონას შორის. უპრეცედენტო სიზუსტით გაზომა ცხელი გაზის მოძრაობა.„იმის გამო, რომ IRIS-ს გარდამავალი რეგიონის კვლევა ათჯერ უკეთესად შეუძლია, ვიდრე წინა მისიებს, შესაძლებლობა მოგვეცა გვეხილა ქვედა კორონის მაგნიტურ ველებში ატყორცნილი და კვლავ დაბლა ჩამავალი ცხელი მატერია. ეს კი ემთხვევა ოსლოს უნივერსიტეტის მოდელს, რომლის მიხედვითაც მაგნიტური ხელახლა შეერთება კორონასკენ სიცხის ბომბებს აგზავნის“, —  ამბობს ჰარვარდ-სმიტსონის ასტროფიზიკის ცენტრის უფროსი მკვლევარი პაოლა ტესტა. მაგნიტური ხელახლა შეერთება, სადაც თავისუფლდება სიცხე და ენერგია, ასევე პასუხისმგებელია სხვა მოვლენებზეც, მაგალითად მზის ალებზე.IRIS-ი 2013 წელს გაეშვა და მზის ატმოსფეროს გარე ფენებს იკვლევს. მან მეცნიერებს უკვე არაერთი ფასდაუდებელი ინფორმაცია მიაწოდა მზის აქტივობის შესახებ.წინა წლებში IRIS-ის მიერ გამოგზავნილი ფოტომასალის საფუძველზე მკვლევრები ცდილობდნენ ეპოვათ მზის მინიატურული ალების არსებობის მტკიცებულება. ამ დროს მზე ზედა ატმოსფეროში პლაზმის გაგზავნის გზით ენერგიას გამოყოფს. IRIS-ის მიერ გამოგზავნილი მონაცემები დედამიწელებს დაგვეხმარება უკეთ განვსაზღვროთ მზის შტორმების ალბათობ
წაკითხვა
NASA მუშაობს ნანო ვარსკვლავთხომალდზე, რომელიც სინათლის სიჩქარის 1/5-ს განავითარებს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-10 19:26:00
აპრილში, მეცნიერთა ჯგუფმა, რომელთა შორის სტივენ ჰოკინგიც შედის, გონებისათვის წარმოუდგენელი ახალი პროექტი დააანონსა, რომლის ფარგლებშიც, ლაზერებზე მომუშავე საფოსტო მარკის ზომის ნანო-ხომალდმა  ვარსკვლავთშორისი სივრცე, კერძოდ ჩვენთან უახლოესი ვარსკვლავური სისტემა ალფა კენტავრი უნდა გამოიკვლიოს.თუკი მათ მართლაც შექმნეს ხომალდი სახელად StarChip-ი, რომელმაც სინათლის სიჩქარის 20% უნდა განავითაროს, დანიშნულების ადგილას იგი 20 წელიწადში მივა. მაგრამ, როგორ გადარჩება 20 წლის მანძილზე ასეთი ციცქნა, მოწყვლადი ხომალდის ელექტრონული მოწყობილობები არამეგობრულ კოსმოსში?NASA-სა და კორეის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ინსტიტუტის მკვლევართა შეფასებით, ჰოკინგის პროექტ Breakthrough Starshot-ის მთავარი პრობლემა რადიაციაა.ასტრონავტთა სხეულების მსგავსად, კოსმოსის მაღალენერგიული რადიაცია სერიოზულ ზიანს მიაყენებს ნანო-ხომალდის ჩიპის სილიციუმის დიოქსიდის შრეს, რაც იმას ნიშნავს, რომ კომპონენტები ფუნქციონირებას 20 წელზე ბევრად უფრო ადრე შეწყვეტს.მაშ, რა შეიძლება იყოს გამოსავალი? როგორც ჯგუფი აღნიშნავს, რადიაციის პრობლემის გადაწყვეტის ერთ-ერთი გზაა ისეთი მარშრუტის შერჩევა კოსმოსში, სადაც რადიაციის ზეწოლს მინიმუმამდე იქნება დაყვანილი.თუმცა ეს საკმაოდ გაზრდის მანძილს და გაახანგრძლივებს მისიის დროს, ასევე, ეს მინიმალური რადიაციაც კი, ციცქნა ხომალდს მაინც მიაყენებს გარკვეულწილად სერიოზულ ზიანს.კიდევ ერთი გზაა ელექტრონულ მოწყობილობებზე სპეციალური დამცავების დაყენება, რომლებმაც კოსმოსური გამოსხივების უარყოფითი გავლენა უნდა შეამციროს, მაგრამ ზედმეტი წონის დამატება ასევე შეანელებს მისიას, უფრო დიდ ხომალდს მსგავსი სიჩქარის განვითარება არ შეეძლება. თუმცა, თუ ჩვენ მართლა გვსურს ნანო-ხომალდის შექმნა, რომელიც ალფა კენტავრისაკენ მიმავალ გზაზე ავტომატურად აიცილებს რადიაციისგან მომავალ საფრთხეებს, არსებობს მესამე გზაც.„ამ პრობლემის გადასაჭრელად ჩვენ ძალიან, ძალიან ბევრი წელია რაც ვმუშაობთ“, — უთხრა IEEE Spectrum-ს NASA-ს მკვლევარმა ჯინ-ვუ ჰანმა.ჯგუფის განცხადებით, KIST-ის მკვლევართა მიერ
წაკითხვა
ქარვის ნატეხში დინოზავრის ბუმბულებიანი კუდი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-10 00:40:00
მეცნიერებმა ქარვაში აღმოაჩინეს დინოზავრის კუდი, რომელსაც ულამაზესი ბუმბულები ბრწყინვალედ აქვს შენარჩუნებული. მკვლევრებს ქარვაში ჩაჭედილი, პრეისტორიულ ფრინველთა  ბუმბულები აქამდეც უპოვნიათ, თუმცა პირველი შემთხვევაა, როდესაც ბუმბულები დანამდვილებით ეკუთვნის დინოზავრს. ეს აღმოჩენა უნიკალური შანსია იმისათვის, რათა რეალურად ვიხილოთ თუ როგორ გამოიყურებოდა და ვითარდებოდა დინოზავრის ბუმბულები — ის, რისი შესწავლაც ნამარხებიდან ამ დრომდე არ შეგვეძლო.„ეს ისეთი აღმოჩენაა, სიცოცხლეში რომ მხოლოდ ერთხელ მოესწრები. დახვეწილი დეტალები სამ განზომილებაში ჩანს“, — უთხრა CNN-ს კანადის სასკაჩევანის სამეფო მუზეუმის მკვლევარმა რაიან მაკ-კელარმა.  გასაოცარია, მაგრამ ქარვის ამ ნატეხს შარშან მიანმარში, ერთ-ერთ ბაზრობაზე წააწყდნენ, სადაც ის იყიდებოდა როგორც უბრალო ქარვის ნატეხი, რომელშიც მცენარის ნარჩენები იყო ჩაჭედილი. ჩინეთის დედამიწის მეცნიერებების უნივერსიტეტის უფროსმა მკვლევარმა ლიდა სინგმა დაუყოვნებლივ შენიშნა, რომ ქარვაში ბუმბულები იყო და მაკ-კელართან ერთად ამ უნიკალური ნიმუშის შესწავლას შეუდგა.დეტალური მიკროგრაფიისა და CT სკანერის გამოყენებით, ჯგუფმა ქარვაში ჩაყოლილი ბუმბულებისა და ძვლების სტრუქტურა შეისწავლა. მათი ვარაუდით, ისინი ცელუროზავრს ეკუთვნის — ფრინველის მსგავს ხორცისმჭამელ დინოზავრთა ოჯახს, რომლებიც დედამიწაზე 99 მილიონი წლის წინ ბინადრობდნენ.მეცნიერთა თქმით, ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ქარვაში არამფრინავ დინოზავრთა ბუმბულები იპოვეს.„ქარვის ეს ნატეხი ინახავს ახალგაზრდა დინოზავრის რვა მალისგან შემდგარ კუდს, რომელიც ბუმბულებითაა დაფარული და შემონახულია სამგანზომილებიან მდგომარეობაში, მიკროსკოპული დეტალებით“, — ამბობს  განცხადებაში მაკ-კელარი.მკვლევრები დარწმუნებულნი არიან, რომ ბუმბულები დანამდვილებით ეკუთვნის დინოზავრს და არა რომელიმე პრეისტორიულ ფრინველს.ჯგუფმა ცელუროზავრის ციცქნა ნაშიერს „ევა“ შეარქვა. იგი უბედური შემთხვევის გამოა დაღუპული და სიკვდილის დროს ბეღურის ზომის უნდა ყოფილიყო. ზრდასრული ცელუროზავრი კი სირაქლემაზე ოდნავ პატარაა.დინოზავრთა ოჯახი,
წაკითხვა
რუსეთში ჩამოვარდნილ მეტეორიტში უიშვიათესი კრისტალები აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-09 22:30:00
რუსეთში ჩამოვარდნილი მეტეორიტის ნამსხვრევებში ფიზიკოსებმა უკიდურესად იშვიათი კვაზიკრისტალები აღმოაჩინეს. ეს მხოლოდ მესამე შემთხვევაა, როდესაც მეცნიერებმა ბუნებაში ასეთი მატერია იხილეს.ეს კრისტალები კოსმოსური წარმოშობისაა და გასაოცარია არა მხოლო უიშვიათესობის, არამედ მათი ატომური სტრუქტურის გამოც, რომელიც იმდენად სპეციფიკურია, რომ მეცნიერებს მათი არსებობა შეუძლებლად მიაჩნდათ.კვაზიკრისტალის ეს ახალი ნიმუში გეოლოგთა ჯგუფმა იპოვა, რომელსაც ფლორენციის უნივერსიტეტის გეოლოგი ლუკა ბინდი ხელმძღვანელობდა.ხუთი წლის წინ, რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში, სოფელ ხატირკაში ჩამოვარდნილი მეტეორიტების ნამსხვრევების კვლევისას, მათ ერთ-ერთ ნაჭერში რამდენიმე მიკრომეტრის სიგანის კვაზიკრისტალი აღმოაჩნეს.ეს მესამე კვაზიკრისტალია, რომელსაც ამ განსაკუთრებულ მეტეორიტეში მიაკვლიეს, რაც იძლევა იმის ვარაუდის საშუალებას, რომ შესაძლოა მსგავსი კრისტალები იქ სხვაც ბევრი იყოს, უფრო უცნაური ბმებით.„ძალიან გვაგულიანებს ის ფაქტი, რომ ამ ერთ მეტეორიტში უკვე სამი განსსხვავებული ტიპის კვაზირკისტალი აღმოვაჩინეთ. ამ ახალ კრისტალს აქვს ისეთი ქიმიური შემადგენლობა, რომელიც კვაზიკრისტალებში აქამდე არასოდეს გვინახავს. ეს კი იმაზე მიუთითებს, რომ მასში შესაძლოა კიდევ იყოს ისეთი კვაზიკრისტალები, რომელთა არსებობაზეც აქამდე საერთოდ არ გვიფიქრია“, — ამბობს ჯგუფის ერთ-ერთი წევრი, პრინსტონის უნივერსიტეტის მკვლევარი პოლ შტაინჰარდტი. კვაზიკრისტალები შედგება უნიკალური ატომური სტრუქტურისგან, რომელიც ძირითადად აერთიანებს კრისტალის სიმეტრიულ მახასიათებლებსა და ამორფული სხეულის ქაოსს.ჩვეულებრივი კრისტალები, მაგალითად თოვლის ფიფქები, ალმასები, სუფრის მარილი, შედგება თითქმის სიმეტრიულად განლაგებული ატომებისაგან. პოლიკრისტალებს, მაგალითად მეტალთა უმეტესობას, ყინულსა და კლდოვან ქანებს უფრო რანდომიზირებული და უწესრიგო სტრუქტურები აქვს, ისევ, როგორც ამორფულ სხეულებს — მაგალითად, მინას, ცვილსა და მრავალ პლასტმასს. 1982 წელს, ისრაელელმა ქიმიკოსმა დანიელ შეხტმანმა ივარაუდა, რომ ბუნებაში შესაძლოა ყოფილიყო ატომური სტრუქტურის სხვა ტიპიც — მატერიის უცნაური, ნახევრად მოწესრიგებული ფორმა ისეთი ატომური სტრუქტურით, რომელიც ჯერ ნანახი არსად გვქონდა. როდესაც მან მსგავსი რამ ლაბორატორიაში, მის მიერ შექმნილ
წაკითხვა
NASA-ს ხომალდმა „კასინიმ“ სატურნის ექვსკუთხედის წარმოუდგენლად ახლოდან გადაღებული ფოტოები გამოაგზავნა
გამოქვეყნებულია: 2016-12-09 18:44:00
NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა „კასინიმ“ სატურნის რგოლებს შორის უპრეცედენტო მანევრების შესრულება დაიწყო. კოსმოსური სააგენტო ზონდის მიერ გამოგზავნილ პირველ სურათებს აქვეყნებს, რომელზეც გაზის გიგანტი პლანეტის ყველაზე ახლო კადრებია ასახული, რაც კი ოდესმე გვინახავს.მისიის ბოლო ბაზა გასულ კვირას დაიწყო, რომლის ფარგლებშიც, კოსმოსურმა ხომალდმა მოძრაობა დაიწყო ორბიტაზე, რა დროსაც ზონდმა გადაუფრინა პლანეტის ჩრდილოეთ პოლუსს, რომელიც ექვსკუთხედის ფორმის ქარიშხლებიანი რეგიონითაა ცნობილი. 2 დეკემბერს, კასინიმ ამ რეგიონს ფოტო 640 000 კმ-იდან გადაუღო,  დედამიწასა და მთვარეს შორის არსებულზე ორჯერ უფრო ახლო მანძილიდან. სურათები გადაღებულია ოთხ განსხვავებულ ტალღის სიგრძეში, ცვალებადი სიმაღლეებიდან და ასახულია სხვადასხვა ტიპის ღრუბლები და ნისლები.მომდევნო დღეებში, კასინიმ სატურნს 390 000 კმ სიმაღლეზე გადაუფრინა, საიდანაც გიგანტური ექვსკუთხედის დაუჯერებელი ხედები გადაღო.ხომალდი ამჟამად პლანეტის მთავარი, გარე რგოლების სიახლოვეს მისრიალებს და სამხრეთ ნახევარსფეროსკენ მიემართება. ეს 20-კვირიანი ორბიტის პირველი კვირაა. ზონდი ფოტოებს ასევე გადაუღებს პლანეტის ბუნებრივ თანამგზავრებს, ე. წ. მწყემს მთვარეებს, რომლებიც სტატიკურადაა ჩაჭედილი სატურნის რგოლებში.აპრილში, „კასინი“ სატურნს კიდევ უფრო მიუახლოვდება, პლანეტის კვლევას განაგრძობს და მზადებას დაიწყებს 15 სექტემბრისთვის, როდესაც ხომალდმა სამარადისოდ უნდა ჩაყვინთოს პლანეტის ატმოსფეროში.„ეს სატურნის ისტორიული კვლევის დასასრულის დასაწყისია. შეხედეთ ამ ფოტოებს, იმათაც, რომლებსაც მალე მივიღებთ და გახსოვდეთ, რომ ჩვენ ვცხოვრობთ მზის სისტემის ყველაზე შესანიშნავ პლანეტაზე, მზის გარშემო ძალიან თამამი და გაბედული თავგადასავლების პირობებში“, — ამბობს „კასინის“ ფოტოგრაფიის ჯგუფის ხელმძღვანელი, კაროლინ პორკო.
წაკითხვა
რატომ აღარ მოგვიწევს სალაროსთან რიგში დგომა? - ინოვაციური გამოგონება
გამოქვეყნებულია: 2016-12-09 13:20:00
ამერიკული კომპანია Amazon ახალი პროდუქტის ჩაშვებას აანონსებს. Amazon go სალაროებთან რიგში დგომას დაგავიწყებთ. როგორ? - ეს ძალიან მარტივი პროცედურაა.ახლო მომავალში, როცა ეს ტექნოლოგია დაინერგება, თქვენ შეგეძლებათ ტელეფონში ჩატვირთოთ შესაბამისი აპლიკაცია, მაღაზიაში შესვლისას QR კოდით დააფიქსიროთ შესვლა და დაიწყოთ პროდუქტების არჩევა.როგორც კი თაროდან რამეს აიღებთ, ხელოვნური ინტელექტი აღნიშნულ ნივთს თქვენს ვირტუალურ კალათაში დაამატებს - თუ გადაიფიქრებთ და უკან დადებთ, ამოშლის. ყველა ნივთი აპლიკაციაში იქნება დაფიქსირებული და გასვლისას მათი ჯამური ღირებულება ავტომატურად ჩამოგეჭრებათ.ამ აპლიკაციის გამოყენების შემდეგ თქვენ დაივიწყებთ რიგებს, ჩეკებს და სხვა პრობლემებს. მისი გამოყენება ნებისმიერ მარკეტში შეგეძლებათ. მთავარია მასზე თქვენი მოქმედი საგადასახადო ბარათი მიაბათ, საიდანაც თანხა ჩამოგეჭრებათ ხოლმე. თქვენ აპლიკაციის გამოსაყენებლად დაგჭირდებათ, ამაზონის ექაუნთი და ტელეფონში აპლიკაციის გადმოწერა. ამ მარტივი პროცედურის შემდეგ თქვენ უკვე Amazon go-ს წევრი ხდებით.
წაკითხვა
იარსებებს თუ არა დედამიწა 5 მლრდ წლის შემდეგ? ბებერი ვარსკვლავი მომავლის წინასწარ ხილვის საშუალებას გვაძლევს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-08 21:52:00
რა დაემართება დედამიწას, როდესაც მილიარდობით წლის შემდეგ, მზე ამჟამინდელზე ასობით დიდი გახდება? მსოფლიოში ყველაზე ძლიერი რადიოტელესკოპის გამოყენებით, ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფი ამ კითხვაზე პასუხის გაცემას ვარსკვლავ კიჩოს L2-ის (მდებარეობს კიჩოს თანავარსკვლავედის მიმართულებით) მაგალითზე შეეცადა. ხუთი მილიარდი წლის წინ, ეს ვარსკვლავი ძალიან ჰგავდა ჩვენს მზეს.„ხუთი მილიარდი წლის შემდეგ, მზე ამჟამინდელ ზომაზე ასჯერ მოიმატებს და წითელი გიგანტი ვარსკვლავი გახდება. გარდა ამისა, ძალიან ძლიერი ვარსკვლავური ქარების გამო, მზე დაკარგავს მასის დიდ ნაწილსაც. 7 მილიარდი წლის შემდეგ კი, მისი ევოლუციის შედეგად დარჩება ციცქნა, თეთრი ჯუჯა ვარსკვლავი, რომელიც დაახლოებით დედამიწის ზომის იქნება, თუმცა უფრო მძიმე. თეთრი ჯუჯას მატერიის ერთი ჩაის კოვზი დაახლოებით 5 ტონას იწონის“, — ამბობს ლიოვენის ასტრონომიის ინსტიტუტის პროფესორი ლინ დესინი. ასეთი მეტამორფოზა დრამატულ საფრთხეს წარმოადგენს მზის სისტემის პლანეტებისათვის. მაგალითად, გიგანტური ვარსკვლავი მთლიანად გაანადგურებს და შთანთქავს მერკურისა და ვენერას. „თუმცა, დედამიწის ბედი ჯერ კიდევ ბურუსითაა მოცული. უკვე ვიცით, რომ ჩვენი მზე ბევრად უფრო დიდი და კაშკაშა იქნება, რაც ეჭვგარეშეა, ჩვენს პლანეტაზე მოსპობს სიცოცხლის ყველანაირ ფორმას. მაგრამ, გადაურჩება თუ არა დედამიწის კლდოვანი ბირთვი წითელ გიგანტს და გააგრძელებს თუ არა ის თეთრი ჯუჯა ვარსკვლავის ორბიტაზე მოძრაობას?“, — აღნიშნავს დესინი. ამ კითხვაზე პასუხს მეცნიერთა საერთაშორისო ჯგუფი ვარასკვლავ კიჩოს L2-ის ევოლუციაზე დაკვირვებისას ეძებდა. ეს ვარსკვლავი დედამიწიდან 208 სინათლის წლის მოშორებით მდებარეობს — მანძილზე, რომელის ასტრონომიული თვალსაზრისით პატარაა. ასტრონომებმა გამოიყენეს რადიოტელესკოპი ALMA, როემლიც შედგება 66 ინდივივუალური რადიოანტენისგან და საერთო ჯამში, ისინი 16 კმ დიამეტრის ვირტუალურ ტელესკოპს ქმნიან.„დავადგინეთ, რომ კიჩოს L2-ის ასაკი დაახლოებით 10 მილიარდი წელია. ხუთი მილიარდი წლის წინ, ეს ვარსკვლავი თითქმის ზუსტი ასლი იყო ჩვენი მზისა, როგორიც იგი დღესაა, ჰქონდა იგივე მასა. ევოლუციის პროცესში მან მასის ერთი მესამედი დაკარგა. ძალიან შორეულ მომავალში, იგივე ბედი ელის ჩვენს მზესაც“, — აცხადებს ლიოვენის ასტრონომიის ინსტიტუტის მკვლევარი ვარდ ჰომანი.    
წაკითხვა
Google-ი 2017 წლიდან მთლიანად განახლებადი ენერგიის მოხმარებაზე გადავა
გამოქვეყნებულია: 2016-12-08 19:50:00
Google-ის განცხადებით, მომავალი წლისთვის, კომპანიის მონაცემთა ყველა ცენტრი და ოფისი განახლებად ენერგიაზე იმუშავებს.ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ძალიან მალე, ყოველთვის, როდესაც Gmail-ს ან Google search-ს გახსნით, ამაში სადღაც, მსოფლიოს რომელიმე კუთხეში მდებარე განახლებადი ენერგიის წყარო დაგეხმარებათ. ამ გეგმაზე Google-ი 2010 წლიდან მუშაობს.იქიდან გამომდინარე, რომ Google-ის თითეულ შენობასთან მზის პანელების ან ქარის სადგურების აშენება შეუძლებელია, კომპანია მთელი მსოფლიოს მასშტაბით დააფინანსებს პროექტებს, რათა საჭირო ენერგია მიიღოს — 5.7 ტერავატი საათში. „ამ მიზნის მისაღწევად, ჩვენ მთელ მსოფლიოში პირდაპირ ვიყიდით მზისა და ქარის სადგურების მიერ გამომუშავებულ საკმარის ენერგიას. მთავარ აქცენტს ვაკეთებთ განახლებადი ენერგიის წყაროების შექმნაზე, შესაბამისად, ენერგიას მხოლოდ ჩვენ მიერ დაფინანსებული პროექტებისგან ვიყიდით “, — აცხადებენ კომპანიაში. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ Gmail-ს რეგულარულად იყენებს 1 მილიარდზე მეტი მომხმარებელი, YouTube-ის ვიდეოების ნახვის დრო კი ყოველღიურად ასობით მილიონ საათს აღწევს, Google-ი უზარმაზარი ოდენობის ენერგიას მოიხმარს, თითქმის იმდენივეს, რამდენსაც მთლიანად ქალაქი სან-ფრანცისკო.იმ დროს, როდესაც მზე ჩასული იქნება, Google-ი საჭირო ენერგიის მისაღებად წიაღისეულ საწვავზე გადაერთვება, თუმცა, გეგმის მიხედვით, წლიური მოხმარება დაბალანსდება.აღსანიშნავია, რომ Google-ი ერთადერთი ტექნოლოგიური კომპანია არაა, რომელიც განახლებადი ენერგიის მოხმარების გზებს ეძებს.Apple-ის განცხადებით, საჭირო ენერგიის 93%-ს კომპანია განახლებადი წყაროებიდან იღებს და გეგმავს განახორციელოს პროექტები, რომლებმაც 2020 წლისთვის 4 გიგავატი სუფთა ენერგია უნდა გამოიმუშაოს. კიდევ ერთი ტექნოლოგიური გიგანტი, რომელსაც უზარმაზარი ოდენობის ინფორმაციის შენახვა ესაჭიროება, Facebook-ი, გეგმავს, 2018 წლისთვის 50% სუფთა ენერგია მოიხმაროს.წყარო:  blog.google.com
წაკითხვა
ქალაქების შენობების სახურავებზე კოსმოსური მტვერი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-07 23:08:00
მეცნიერებმა კოსმოსური მტვრის კვალი იპოვეს პარიზის, ოსლოსა და ბერლინის შენობათა სახურავებზე. ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ეს ციცქნა ნაწილაკები ურბანულ გარემოში აღმოაჩინეს.კოსმოსური მტვერი ეწოდება კოსმოსური მატერიის მცირე მოცულობას, მათ შორის 4,6 მილიარდი წლის წინ, მზის სისტემის ფორმაციის შემდეგ დარჩენილ მატერიას. როგორც ახალმა კვლევამ აჩვენა, მილიარდობით წლის შემდეგ, ეს მიკრომეტეორიტები დღემდე ცვივა დედამიწაზე.„1940-იანი წლებიდან ვიცით, რომ კოსმოსური მტვერი გამუდმებით შემოდის ჩვენს ატმოსფეროში, მაგრამ დღემდე არ ვიცოდით, რომ მათი გამოვლენა შესაძლებელი იყო დედამიწისეული წარმოშობის მილიონობით სხვა ნაწილაკს შორის, გარდა მტვრისგან ყველაზე თავისუფალი გარემოსი, როგორიც მაგალითად ანტარქტიდა და ოკეანის სიღრმეებია“, — ამბობს ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯის პლანეტარიზმის მეცნიერი მეთიუ გენგი.  ქალაქებში კოსმოსური მტვრის გამოვლენის წინა მცდელობები მხოლოდ მიწიერი წარმოშობის ჭვარტლისა და სამრეწველო დაბინძურების შედეგად გამოყოფილი ნაწილაკების აღმოჩენით დასრულდა.მაგრამ ევროპული ქალაქების შენობების სახურევებზე მოგროვილი 300 კგ სედიმენტების გაცრის შემდეგ, გენგმა და სხვა მკვლევარმა, ჯონ ლარსენმა, რომლებიც ენთუზიასტურ მიკრომეტეორიტულ პროექტ Project Stardust-ს ახორციელებენ, 500-მდე კოსმოსური ნაწილაკი აღმოაჩინეს.კოსმოსური მტვრის მარცვლები შეიცავს მაგნიტურ მინერალებს, შესაბამისად, მაგნიტის გამოყენებით ჯგუფს საშუალება ჰქონდა ისინი ადვილად გამოერჩია დანარჩენი სედიმენტებისგან. გაარკვიეს მათი საბაზისო შემადგენლობაც.მათ მიერ ნაპოვნ ნაწილაკებს ჭარბი სილიციუმის მქონე სფეროებს უწოდებენ, თუმცა დედამიწის ატმოსფეროში შემოსვლისას ისინი ხურდებიან და სფეროს ფორმას კარგავენ.კოსმოსური მტვრის ნაწილაკები როგორც წესი, უკიდურესად ციცქნაა — 0,01 მმ ზომის, მაგრამ ჯგუფის მიერ აღმოჩენილი ნიმუშები შედარებით დიდია და დაახლოებით 0,03 მმ-ს შეადგენს. ახლად აღმოჩენილი მიკრომეტეორიტების სტრუქტურა შეიცავს დახვეწილ კრისტალთა ნაირსახეობებს და შუა საუკუნეების ნიმუშებს წააგავს. მათგან განსხვავებით, ანტარქტიდაზე აღმოჩენილი, მილიონობით წლის წინანდელი  ნიმუშები განსხვავებული კრისტალური შემადგენლობისაა.მიუხედავად იმისა, რომ ამ განსხვავების ზუსტი მიზეზი უცნობია, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ეს მცირე ცვლილებები გამოწვეულია მზის სისტემის პლანეტათა ორბიტებზე მოძ
წაკითხვა
ასტრონომებმა პლანეტათა წარმომქმნელი მტვრის ნაწილაკები გაზომეს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-06 23:44:00
პლანეტები წარმოიქმნება ახალგაზრდა ვარსკვლავების გარშემო არსებული მტვრისა და გაზისგან, თუმცა, ამ პროცესის დეტალები ბურუსითაა მოცული. ჩილეში, ატაკამის უდაბნოში მდებარე ტელესკოპმა ALMA-მ ამ მტვრის ნაწილაკების ზომა გასაოცარი სიზუსტით გაზომა.მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფმა ALMA გამოიყენა ვარსკვლავ HD 142527-ის შესასწავლად. ეს ვარსკვლავი 5 მილიონი წლის ასაკისაა და მზეზე ორჯერ მეტი მასა აქვს. მდებარეობს ჩვენგან 500 სინათლის წლის მანძილზე; ასტრონომიული თვალსაზრისით ჩვენთან სიახლოვის გამო, იგი საუკეთესო სამიზნეა პლანეტათა ადრეული ფორმაციის შესასწავლად. კვლევაში, რომელიც Astrophysical Journal Letters-ში გამოქვეყნდა, ჯგუფმა შეისწავლა თუ როგორ არის მტვრის ნაწილაკების მიერ სინათლე მიმოფანტული სხვადასხვა მიმართულებით — ეფექტი, რომელსაც პოლარიზაციას უწოდებენ. მკვლევართა შეფასებით, მტვრის ნაწილაკების ზომა 150 მიკრომეტრია, დაახლოებით 10-ჯერ უფრო პატარა, ვიდრე აქამდე მიაჩნდათ. „წინა კვლევებში, ასტრონომები ზომას განსაზღვრავდნენ მტვრის ჰიპოთეტური სფერული ნაწილაკების მიერ გამოყოფილ რადიოტალღებზე დაყრდნობით. ჩვენს კვლევაში კი პოლარიზაციით დავაკვირდით მიმოფანტულ რადიოტალღებს, რომლებიც დამოუკიდებელ ინფორმაციას ატარებს მტვრის თერმული ემისიიდან. მტვრის ნაწილაკების ზომებში ასეთი დიდი განსხვავება იმაზე მიუთითებს, რომ წინა შეფასებები სავარაუდოდ, მცდარი იყო“, — ამბობს ჰაიდელბერგის უნივერსიტატისა და იაპონიის ეროვნული ასტრონომიული ობსერვატორიის მკვლევარი აკიმასა კატაოკა. წინა მოდელები და ამჟამინდელი გაზომვები ემყარება ვარაუდს, რომ მტვრის ეს ნაწილაკები სფერულია. დაკვირვებასა და თეორიას შორის არსებული სხვაობის გადასაჭრელად, მკვლევრებმა ივარაუდეს, რომ მტვრის ნაწილაკებს შესაძლოა გართულებული სტრუქტურა ჰქონდეს და სულაც არ იყოს მტვრის ციცქნა ბურთულები. კომპლექსურმა მახასიათებელმა უნდა ახსნას როგორ მიმიოფანტება შუქი პროტოპლანეტური დისკის მიერ.„HD 142527-ის გარშემო არსებული მტვრის დისკიდან პოლარიზებული რადიოტალღების ფრაქცია მხოლოდ რამდენიმე პროცენტს შეადგენს. ALMA-ს მაღალო მგრძნობელობის წყალობით, ჩვენ გამოვავლინეთ უკიდურესაც მცირე სიგნალები, რომლებმაც მოგვცა ინფორმაცია მტვრის ნაწილეკების ზომისა და ფორმის შესახებ. ეს გახლავთ ძალიან ადრეული საფეხური პოლარიმეტრიის საშუალებით მტვრის ევოლუციის კვლევაში. დარწმუნებული ვარ, რომ ამ მიმართულების სამომავლო პროგრესი მრავალი ამაღელვებელი მომენტით იქნება სავსე“, — ამბობს კატაოკა.
წაკითხვა
2021 წლისთვის მარსზე 4 მავალი იქნება - ESA-ს ExoMars-მა დაფინანსება მიიღო
გამოქვეყნებულია: 2016-12-06 19:56:00
ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ  (ESA) 2020 წლის მარსმავალ ExoMars-ისთვის სრული დაფინანსება მიიღო, რაც იმას ნიშნავს, რომ ახალი ათწლეულის დასაწყისისთვის, კაცობრიობას მარსზე უკვე ოთხი მავალი ეყოლება — NASA-ს Curiosity, Opportunity (თუ იმ დროისთვის კიდევ მუშაობდა) და ზემოთ აღნიშნული ExoMars-ი. დაფინანსების გადაწყვეტილება გასულ პარასკევს ESA-ს მინისტთა საბჭომ მიიღო. მინისტრები შეთანხმდნენ, რომ პროექტს დამატებითი 436€ მილიონი გამოუყონ,  რაც საჭიროა, რათა ყველაფერი დროულად, მავალის გაშვებამდე, 2020 წლის ივლისამდე მოესწროს. მარსზე მისი დაშვება კი 2021 წლის დასაწყისისთვისაა დაგეგმილი.„ბევრი გამოწვევის, სირთულისა და 2016 წლის ღირსშესანიშნავი მომენტების შემდეგ, ეს უდიდესი დახმარება და ბრწყინვალე შედეგია ევროპის კოსმოსური კვლევებისთვის“, — უთხრა Nature-ს ESA-ს ExoMars-ის პროექტის მენეჯერმა დონ მაკ-კოიმ. ოქტომბერში, მავალ „სკიაპარელის“ მიერ განცდილი მარცხის შემდეგ, პროექტის დაფინანსება ეჭვქვეშ იდგა. ამ მავალის მთავარი მიზანი იყო გაეტესტა ის ძირითადი ტექნოლოგიები, რომლებიც 2020 წლის მისიაში უნდა გამოეყენებინათ, თუმცა, მავალმა კრახი კანიცადა და მარსის ზედაპირს შეეჯახა. ეს მისია კარგი გაკვეთილი აღმოჩნდა ESA-სთვის.340€ მილიონი ESA-ს წევრმა სახელმწიფოებმა გაიღეს, დანარჩენი თანხა კი ESA-მ საკუთარი სხვა მისიებიდან მოიძია.მომზადებულია Nature-ის მიხედვით
წაკითხვა
„ჰაბლმა“ ულამაზესი, აწეწილ-დაწეწილი გალაქტიკა დააფიქსირა
გამოქვეყნებულია: 2016-12-05 23:57:00
ახალი დაკვირვებების დროს, ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა დედამიწიდან 150 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე მდებარე გალაქტიკა NGC 4696-ის გარშემო გაზის ზოლების კომპლექსური სტრუქტურა დააფიქსირა.ამ გალაქტიკის გარშემო გაზის სისხლისფერი, ზოლისებრი ნაფლეთები 15 წლის წინ აღმოაჩინეს. ამჯერად კი იგი დეტალურად შეისწავლა საერთაშორისო ჯგუფმა, კემბრიჯის უნივერსიტეტის ასტრონომთა ხელმძღვანელობით. ულვაშების სიგრძე 30 000 სინათლის წელია, სისქე კი 200 სინათლის წელი; მათი სიმჭიდროვე 10-ჯერ აღემატება გარშემო არსებული გაზისას. საცეცების მსგავსი კომპლექსური სტრუქტურის წარმოქმნაში მთავარი „დამნაშავე“ გალაქტიკის ცენტრში მდებარე სუპერმასიური შავი ხვრელია. იგი გალაქტიკის შიდა ნაწილებს ენერგიით ტბორავს, ცივი გაზი კი რადიაციის წნევით გარეთ გამოიტყორცნება.ძაფების საერთო მასა 1,6 მილიონი მზის მასას უდრის და თუ მხედველობაში მივიღებთ გაზის გაზრდილ სიმჭიდროვესაც, იქ აქტიურად უნდა მიდიოდეს ახალი ვარსკვლავების დაბადების პროცესი, თუმცა მეცნიერებს ეს ჯერჯერობით არ შეუნიშნავთ.მტვრის ეს გასაოცარი ბილიკები მხოლოდ ამ გალაქტიკის ექსკლუზივი არ არის, ასტრონომებს ის სხვაგანაც აქვთ შენიშნული, მაგრამ ახლად გადაღებული სურათები აბსოლუტურად სულისშემკვრელი აღმოჩნდა. მტვრის ბილიკები როგორც წესი, გალაქტიკათა შერწყმის შემდეგ რჩება არტეფაქტების სახით, ძირითადად ორი სპირალური გალაქტიკის შერწყმის შემდეგ, რის შედეგადაც ერთი ელიფსური გალაქტიკა წარმოიქმნება.NGC 4696 კენტავრის გროვის ცენტრალური და უდიდესი გალაქტიკაა. ეს გროვა ასობით გალაქტიკას მოიცავს. მომზადებულია iflscience.com-ის მიხედვით
წაკითხვა
რამდენად რეალურია სიცოცხლის შანსი პლუტონზე?
გამოქვეყნებულია: 2016-12-04 00:22:00
როდესაც დედამიწის მიღმა სიცოცხლის შესაძლო არსებობის საკითხი დგება, იმავე წუთს, მზერას ყველა მარსისა და ევროპასკენ აპყრობს. თუმცა, ახალი ორგანიზმები შესაძლოა მზის სისტემის კიდეზეც იმალებოდნენ.ბოლოდრინდელი ანალიზები ჯუჯა პლანეტა პლუტონის გაყინული ზედაპირის ქვეშ თხევადი ოკეანის არსებობაზე მიუთითებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ შესაძლოა იქ სიცოცხლეც იყოს, მაგრამ არა იმ სახით, როგორიც ჩვენთვისაა ცნობილი. ამ კვირაში, პლუტონის შესახებ Nature-შ გამოქვეყნებული ოთხი კვლევიდან ორის ავტორია სენტ-ლუისის ვაშინგტონის უნივერსიტეტის პროფესორი უილიამ მაკ-კინონი. მისი მტკიცებით, ჯუჯა პლანეტის ბლანტ ოკეანეში შესაძლოა მიკროორგანიზმები ცოცხლობდნენ.„ჩემი აზრით, იქ, სიღრმეში, საკმაოდ ტოქსიკური, ძალიან ცივი, მლაშე, ამიაკით ძალზე მდიდარი, თითქმის სიროფის სახის ოკეანეა. ფაქტია, რომ ამიაკის არსებობა ზონდმა New Horizons-მა დაადასტურა როგორც პლუტონის დიდ მთვარეზე — ქარონზე, ისე მის კიდევ ერთ, პატარა მთვარეზე. თითქმის დარწმუნებული ვარ, რომ ამიაკი პლუტონის შიგნითაცაა“, — აღნიშნავს განცხადებაში მაკ-კინონი.  წინა კვლევებში მან უკვე აჩვენა, რომ ჯუჯა პლანეტის ზედაპირზე არსებულ აზოტის ყინულზე მოქმედი ძალები გამუდმებით უცვლიან იერსახეს ისეთ რეგიონებს, როგორებიცაა სპუტნიკ-პლანიტია და სახელგანთქმული პლუტონის გული. როგორც მაკ-კინონის ბოლო დოკუმენტშია აღნიშნული, პლუტონის ორიენტაციასა და გრავიტაციაზე დაყრდნობით ნათელი ხდება, რომ ოკეანე გადაჭიმული უნდა იყოს 950 კმ-ზე, სისქე კი 80 კმ-ს უნდა აღწევდეს.ოკეანე წარმოქმნილია შორეულ წარსულში მომხდარი შეჯახების წყალობით, რის შედეგადაც მისთვის საჭირო სივრცე წარმოიქმნა, რომელიც შემდეგ ამოივსო. თუმცა, თუ იქ მხოლოდ წყალი იქნებოდა, ის უმალ გაიყინებოდა, ამიტომ საჭირო იყო განსხვავებული შემადგენლობა.„პლუტონის შიდა ნაწილებში ოკეანის არსებობის შესახებ გამოთქმული ყველა მოსაზრება დამაჯერებელია, თუმცა მხოლოდ დასკვნებად რჩება, ხელთ არ გვაქვს პირდაპირი გამოვლინება. თუკი ჩვენ მისი არსებობის დამტკიცებ
წაკითხვა
ბრიტანეთში, პლანეტა დედამიწა II-ს მეტი ახალგაზრდა უყურებს, ვიდრე X ფაქტორს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-02 23:24:00
როგორც BBC იუწყება, ახალგაზრდების დიდი ნაწილი უფრო მეტად უყურებს დევიდ ეტენბოროს პლანეტა დედამიწა II-ის ახალ სერიებს, ვიდრე  X ფაქტორს.„როგორც მითხრეს, მოსალოდნელზე მეტი ახალგაზრდა გვიყურებს. ეს ჩემთვის უზომოდ სასიამოვნოა“, — უთხრა ეტენბორომ TheTimes-ს.  ცნობისათვის, გაერთიანებულ სამეფოში, BBC-ს ეთერში უკვე გავიდა პლანეტა დედამიწა II-ის სამი ეპიზოდი.ყველაზე მეტად ყურებადი აღმოჩნდა მეორე ეპიზოდი, რომელიც მთებს ეხებოდა. მას 16-35 წლის ასაკის 1,8 მილიონი ადამიანი უყურებდა, X ფაქტორს კი, რომელიც ზუსტად იგივე საეთერო დროს ITV-ს ეთერში გადის, 1,4 მლნ ახალგაზრდა.აღნიშნულ ციფრებს BBC ასახელებს, რასაც ITV-ც ეთანხმება.ფილმის ასეთი წარმატება სულაც არაა გასაკვირი თუ თქვენ მისი კადრები ნანახი გაქვთ.პირველი ეპიზოდის ერთ-ერთ მომენტს, რომელშიც ასახულია თუ როგორ გაურბის გალაპაგოსის კუნძულების იგუანა გველების არმიას, ინტერნეტში 2,4 მლნ ნახვა აქვს.ფილმის გადაღებისას გამოყენებულია უახლესი ტექნოლოგიები, აღებულია ცხოველთა ძალიან ახლო ხედები.საუნდტრეკის ავტორია ჰანს ციმერი. 
წაკითხვა
სასიცოცხლო ზონაში მდებარე ეგზოპლანეტა, რომლის ორბიტული პერიოდი 18-წამიანი სიზუსტით გაზომეს
გამოქვეყნებულია: 2016-12-02 22:31:00
იაპონიის ეროვნული ასტრონომიული ობსერვატორიის მკვლევრებმა ეგზოპლანეტა K2-3d-ის ორბიტული პერიოდი უკიდურესად ზედმიწევნით, 18-წამიანი სიზუსტით გაზომეს. ამა თუ იმ პლანეტის მახასიათებლების განსაზღვრა გადამწყვეტად მნიშვნელოვანია შემდეგში მასზე სიცოცხლის ნიშნების საძიებლად. K2-3d დედა ვარსკვლავთის წინ  გავლის პროცესში აღმოაჩინეს. დაგეგმილია მისი ატმოსფეროს შესწავლაც, რაც მეცნიერებს მნიშვნელოვან ინფორმაციას მისცემს პლანეტაზე სიცოცხლის შესაძლო არსებობასთან დაკავშირებით. ეგზოპლანეტა კეპლერის კოსმოსურმა ტელესკოპმა აღმოაჩინა, რომელიც მას ორჯერ დააკვირდა და ჩაიწერა მახასიათებლები.მონაცემების უკეთ შესასწავლად, იაპონელმა მეცნიერებმა MuSCAT-ის ინსტრუმენტი გამოიყენეს, რომელიც მაღალი სიზუსტის მისაღწევად სამ სხვადასხვა ტალღის სიგრძეს იყენებს. ტრანზიტის დროის განსასაზღვრად, ჯგუფი პლანეტის რამდენიმე ტრანზიტს დააკვირდა.K2-3d-ზე განხორციელებული ახალი დაკვირვებების შესახებ Astrophysical Journal-ში გამოქვეყნდა. პლანეტის მასა დედამიწის მასაზე 1,5-ჯერ მეტია და თავის ვარსკვლავს 44,556 დღეში ერთხელ უვლის გარს. შესაბამისად, პლანეტა ვარსკვლავთან საკმაოდ ახლოსაა, თუმცა ეს ვარსკვლავი ზომით ჩვენი მზის ნახევარია და აქვს ბევრად ნაკლები სიკაშკაშე, შედეგად,  K2-3d სასიცოცხლო ზონაში მდებარეობს.აღსანიშნავია, რომ პლანეტა K2-3d დედამიწასთან შედარებით ახლოს, 150 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. მისი ზომიდან და მდებარეობიდან გამომდინარე, იგი სავარაუდოდ სიცოცხლის ერთ-ერთი კანდიდატია და ჩინებული სამიზნე შემდგომი კვლევებისთვის.მომზადებულია iflscience.com-ის მიხედვით
წაკითხვა