საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
NASA-ს ზონდებმა მზის კიდეების ფოტოგადაღება პირველად შეძლეს
გამოქვეყნებულია: 2016-09-21 19:03:00
NASA-ს მიერ გაგზავნილმა ორმა STEREO ზონდმა პირველად მოახერხა გადაეღო მზის გარე კიდეები, რის შედეგადაც ასტრონომებს საშუალება მიეცათ ეხილათ როგორ წარმოიქმნება მზის ქარები, რომლებსაც დედამიწაზე არსებული სიცოცხლისთვის ყველაზე დიდი საფრთხის შექმნა შეუძლიათ.რაც ყველაზე მთავარია, ასტრონომებს ახლა სრულიად სხვაგვარად შეუძლიათ შეისწავლონ თუ როგორ გადადის მზის მტკიცე კორონა (მზის ატმოსფეროს ზედა ფენა) ქარიშხლებსა და ტურბულენტურ ქარებში, რის შემდეგაც ისინი ვარსკვლავს ტოვებენ და კოსმოსში განიბნევიან.STEREO — დედამიწა-მზის კავშირების შემსწავლელი ობსერვატორია 2006 წელს გაეშვა და მისი მიზანია მზისა და მისი ატმოსფეროს უფრო დეტალურად შესწავლა. ორი აბსოლუტურად იდენტური ზონდის გაგზავნის მიზანი მზის სტერეოსკოპული, 3D გამოსახულებები გადაღება და უკან გამოგზავნა იყო. ბოლოს გამოგზავნილი ფოტოებით კი შესაძლებელი გახდა მზის გარების გრაფიკული გამოსახულებების მიღება.როგორც ვიდეოში ჩანს, NASA-ს მეცნიერებმა მზის ზედაპირიდან 32 მილიონი კილომეტრის მოშორებით აღმოაჩინეს განსხვავებული საზღვარი, სადაც კორონას გამოსხივება მთავრდება და მზის ქარები იწყება.ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მზიდან გარკვეულ მანძილზე, ვარსკვლავის მაგნიტური ველი მთავრდება და ვარსკვლავიდაგ გამოფრქვეული პლაზმა უფრო ტურბულენტური ხდება. ეს დაახლოებით წყლის თოფიდან გამოფრქვეული სითხის გზის მსგავსია — ამბობს NASA. მსგავსი ჰიპოთეზა მეცნიერებს დიდი ხანია ჰქონდათ, თუმცა ამჟამად ის დაკვირვებებით დადასტურდა. მზის გარე კიდესთვის ფოტოებისა და ვიდეოს გადაღება ნამდვილად არაა ადვილი საქმე.თუკი უფრო მეტს შევიტყობთ მზის ქარების წარმოშობისა და მათი გავრცელების შესახებ, შესაბამისად კიდევ უფრო უკეთესად გავიგებთ რა ეფექტს ახდენს მზე ყველაფერზე საკუთარ სისტემაში.
წაკითხვა
რა ხდება შორეული ვარსკვლავის თავს? არის თუ არა მის გარშემო უცხოპლანეტელთა მეგასტრუქტურა?
გამოქვეყნებულია: 2016-09-20 22:51:00
წელიწადზე მეტია, ე. წ. ტაბის ვარსკვლავი მეცნიერებს საგონებელში აგდებს. არსებობს ვარაუდი, რომ ვარსკვლავის ირგვლივ უცხო ცივილიზაციას მეგასტრუქტურა აქვს აშენებული. საქმე ეხება ვარსკვლავის შუქის არარეგულარულ, უჩვეულო ცვალებადობას. ვარსკვლავთა უმეტესობის ნათება პერიოდულად 1%-ით იკლებს — როდესაც მის წინ ეგზოპლანეტა ჩაივლის. თუმცა, ტაბის ვარსკვლავის სინათლის ცვალებადობა იმდენად დიდი და უჩვეულოა, რომ მეცნიერთა ერთ ნაწილს ისიც კი აფიქრებინა, თითქოს შესაძლოა იქ უცხოპლანეტელებს ე. წ. დაისონის სფეროს მსგავსი გიგანტური სტრუქტურა ჰქონდეთ,  რომელიც ვარსკვლავის გარშემო მოძრაობს. სიტუაციის გარკვევის მიზნით, ამ თეორიისადმი სკეპტიკურად განწყობილმა მეცნიერებმა აქტიურად გააგრძელეს აღნიშნული ვარსკვლავის კვლევა, რომელსაც ოფიციალურად KIC 8462852 ჰქვია და დედამიწიდან 1480 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. თუმცა, ყველაფერი რაც მას შემდეგ გახდა ნათელი, მეცნიერთათვის კიდევ უფრო საიდუმლოებით მოცული აღმოჩნდა. გაირკვა, რომ ვარსკვლავი არა მხოლოდ ამჟამად კარგავს პერიოდულად თავისი სინათლის 20%-ს, არამედ მსგავსი რამ ერთი საუკუნის წინაც ახასიათებდა.სიმართლე ისაა, რომ რეალურად არავინ იცის დაზუსტებით თუ რა ხდება ვარსკვლავის თავს. ერთ-ერთი წამყვანი თეორიის თანახმად, შუქის ცვალებადობის მიზეზი შესაძლოა ტაბის ვარსკვლავის გარშემო მოძრავი კომეტათა გროვა ან პლანეტური ნარჩენები იყოს.ვარსკვლავის შუქის დაბნელება კომეტების გროვის არსებობის შემთხვევაში. მხატვრული წარმოდგენათუმცა, ცოტა ხნის წინ გამოქვეყნდა ახალი დოკუმენტი, რომელიც ალტერნატიულ ჰიპოთეზას გვთავაზობს: მკვლევრებმა აღმოაჩინეს შესაძლო გამოვლინება იმისა, რომ ვარსკვლავის სინათლის ცვალებადობას შესაძლოა სულაც არ იწვევდეს მის გარშემო მოძრავი ობიექტები და ამის მიზეზი ვარსკვლავთშორისი ნაგავი იყოს, რომელიც კოსმოსში, ჩვენსა და ტაბის ვარსკვლავს შორის მდებარეობს. ტაბის ვარსკვლავის შუქის
წაკითხვა
როგორ გაჩნდა პლუტონზე გულის ფორმის „გამოსახულება“?
გამოქვეყნებულია: 2016-09-20 21:19:00
გასულ წელს, პლუტონის სიახლოვეს განხორციელებული NASA-ს ისტორიული მისიის, New Horizons-ის ერთ-ერთი გამორჩეული შედეგი ის იყო, რომ ყველამ შევიტყვეთ ჯუჯა პლანეტის უზარმაზარი გულის შესახებ.თუმცა, საქმე ეხება არა ნამდვილ გულ, არამედ გულის ფორმის გიგანტურ რეგიონს, რომელიც აზოტის ყინულისგანაა წარმოქმნილი.ამჯერად, ახალი კვლევის წყალობით, უკვე ვიცით თუ როგორ შეიძლებოდა გაჩენილიყო ჯუჯა პლანეტაზე ეს რეგიონი, რომელსაც პლუტონის გული დაარქვეს.ერთი რამ, რაც აუცილებლად უნდა ვიცოდეთ პლუტონის გულის შესახებ ისაა, რომ იგი უბრალოდ ყინული კი არა, მყინვართა უზარმაზარი ფორმაციაა. ეს ყინული კი ძირითადად შედგება აზოტისგან, რომელშიც ასევე შერეულია მეთანი და ნახშირბადის მონოქსიდი.თუმცა, როგორ შეიკრიბა ეს ყველაფერი ერთად, რათა მიეღო უზარმაზარი გულის ფორმა, რომელსაც უკვე მთელი მსოფლიო იცნობს და უყვარს? საფრანგეთის პიერ და მარია კიურის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ამ კითხვას პასუხი გასცეს, რისთვისაც მათ გამოიყენეს NASA-ს New Horizons-ის მიერ შეგროვილი მონაცემები და 50 000 წლის მანძილზე პლუტონის ატმოსფეროს განვითარების ეპიკური სიმულაციის მეთოდი.„პლუტონის ზედაპირი საოცარი კოქტეილია სხვადასხვა სახის ყინულისა, რაც დედამიწაზე ბუნებრივ პირობებში არ გვხვდება: აზოტი, მეთანი და ნახშირბადის მონოქსიდი. პლუტონის ზედაპირის ყინულის კონდენსაცია/სუბლიმაციის მექანიზმში გასარკვევად, ჩვენ გამოვიყენეთ თერმული მოდელი“, — უთხრა ResearchGate-ს უფროსმა მკვლევარმა ტანგი ბერტრანდმა.პლუტონის გულის მარცხენა, გლუვი შესახედაობის ნახევარი სიგანეში 1000 კილომეტრია და ამ უზარმაზარი ყინულის ქვეშ, 4 კმ სიღრმეზე ღრმა აუზი იშლება.მკვლევართა აზრით, ეს უფსკრული ცივი ხაფანგის როლს ასრულებს, რომელიც მასში აგროვებს აზოტისა და ნახშირბადის მონოქსიდის ყინულს.„New Horizons-ის მონაცემების ანალიზისას, აღმოვაჩინეთ, რომ გულის ფორმის რეგიონი ძირითადად წარმოქმნილია მაღალაქროლადი აზოტის ყინულისგან, რომელიც გარდაუვლად აკუმულირდება უფსკრულში და წარმოქმნის ყინულის მუდმივ რეზერვუარს“, — განუცხადა ბერტრანდმა ResearchGate-ს. რაც შეეხება მეთანის ყინულს, გარდა პლუტონის გულის რეგიონისა, მისი პოვნა მთელ ჯუჯა პლანეტაზე, ორივე ნახევარსფეროშია შესაძლებელი.ეს აღმოჩენა ადასტურებს, რომ გულის ფორმის მყინვარების საკვებად პლუტონს სულაც არ ესაჭიროება ზედაპირის ქვეშ დამალული აზოტი, როგორც მეცნიერებს მანამდე მიაჩნდათ. <
წაკითხვა
Microsoft-მა კიბოს ომი გამოუცხადა - კომპანია დაავადების დამარცხების პირობას დებს
გამოქვეყნებულია: 2016-09-20 20:10:00
Microsoft-ი პირობას დებს, რომ უახლოეს ათ წელიწადში კიბოს პრობლემას სამუდამოდ გადაჭრის. ამერიკული კორპორაცია მოწინავე კომპიუტერულ მეცნიერებებს გამოიყენებს, რათა გატეხოს დაავადებების გამომწვევი უჯრედების კოდი და ხელახლა დააპროგრამოს ისე, რომ ჯანსაღ მდგომარეობას დაუბრუნოს.მიმართულების დრამატული შეცვლის კვალდაკვალ, ტექნოლოგიურმა გიგანტმა უკვე დააკომპლექტა „პატარა არმია“, რომელშიც შედიან მსოფლიოს საუკეთესო ბიოლოგები, პროგრამისტები და ინჟინრები, რომლებიც კიბოს იმ მეთოდით ებრძვიან, თითქოს ის კომპიუტერული სისტემის ხარვეზი იყოს.ამ ზაფხულს, Microsoft-მა გახსნა თავისი პირველი ლაბორატორია, სადაც მოხდება მისივე კომპიუტერული მკვლევრების აღმოჩენების ტესტირება.მკვლევრები მუშაობენ კომპიუტერზე, რომელიც შეიქმნება იმ დნმ-ისგან, რომელიც კიბოს უჯრედებში ცოცხლობს. თუკი ის სხეულში კიბოს შანსებს შენიშნავს, დაუყოვნებლივ „გადატვირთავს“ სისტემას და გაასუფთავებს დაავადებულ უჯრედებს.„ვფიქრობ, ამ პროექტზე მუშაობა საკმაოდ ბუნებრივია Microsoft-ისთვის, რადგან ჩვენ უზარმაზარი გამოცდილება გვაქვს კომპიუტერულ მეცნიერებაში, კიბოს შემთხვევა კი სწორედ კომპიუტერული პრობლემაა და მეტი არაფერი“, — ამბობს Microsoft Research-ის დირექტორი კრის ბიშოპი.„ეს არაა უბრალოდ ანალოგია, ეს ღრმა მათემატიკური გაგებაა. ბიოლოგია და კომპიუტერული ტექნოლოგიები არის დისციპლინები, რომლებიც დაფასა და ცარცს წააგავს, თუმცა ყველაზე უფრო ფუნდამენტურ დონეზე მათ ძალიან ღრმა კავშირები აქვთ“.Microsoft-ის კომპიუტერული ბიოლოგიის ჯგუფი უკვე მუშაობს დნმ-ისგან მოლეკულური კომპიუტერების შექმნაზე, რომელიც იმუშავებს როგორც ექიმი კიბოს გამოვლენისას და მისი ძირითადი დანიშნულება კიბოს უჯრედების განადგურება იქნება. „ძალიან ბევრი სამუშაოა, მაგრამ ვფიქრობ, ტექნიკურად ამის შესრულებას 5-10 წელიწადში შევძლებთ“, — აცხადებს ჯგუფის ხელმძღვანელი ენდრიუ ფილიპსი.ჯგუფს უკვე შემუშავებული აქვს პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელიც აკვირდება უჯრედის ჯანსაღ ქცევას, რის შემდეგაც მას შეუძლია იგი შეადაროს დაავადებულ უჯრედებს, განსაზღვროს თუ სადაა პრობლემა და როგორ შეიძლება მისი აღმოფხვრა.  „თუ კიბოს კონტროლისა და რეგულირების შესაძლებლობა გვექნება, იგი უბრალოდ რიგითი ქრონიკული დაავადება გახდება და ამით პრობლემაც გადაიჭრება. ვფიქრობ, ხუთი წლის შემდეგ დამარცხდება კიბოს რამდენიმე სახეობა, საბოლოოდ კი ეს დ
წაკითხვა
Microsoft-მა Nokia-ს ახალი ტელეფონები წარმოადგინა
გამოქვეყნებულია: 2016-09-20 16:16:00
Microsoft-ი Nokia-ს ბრენდის ტელეფონებს დღემდე აწარმოებს. ყველასათვის მოულოდნელად, დღეს დილით, პროგრამული უზრუნველყოფის გიგანტმა ახალი ტელეფონი Nokia 216 წარმოადგინა. ჯერ კიდევ წლის დასაწყისში ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ Microsoft-ი აპირებდა საბაზისო, უბრალო ტელეფონების ხაზის ბიზნესი კომპანია Foxconn-ის შვილობილისათვის, FIH Mobile-თვის 350$ მილიონად მიეყიდა. მიუხედავად ამისა, დღეს Microsoft-მა Nokia-ს ახალი ტელეფონები მაინც წარმოადგინა. ახალი Nokia 216 ერთ-ერთი ყველაზე საბაზისო, მარტივი ტელეფონია რასაც კი „მაიკროსოფტი“ აწარმოებს. მოწყობილობა შემდეგ თვეში ინდოეთის ბაზარზე გავა და ფასი დაახლოებით 37$ იქნება. ტელეფონს გააჩნია 2,4 ინჩიანი QVGA ეკრანი, 0,3 მეგაპიქსელიანი კამერა ორივე მხარეს და მუშაობს ოპერაციულ სისტემა Series 30-ზე; დაყენებულია ბრაუზერი Opera mini. აღსანიშნავია, რომ ტელეფონს ასევე აქვს ყურსასმენების პორტი.Microsoft-ი ყოველთვიურად მილიონობით საბაზისო ტელეფონს ყიდის. თავდაპირველად, კომპანია იმედოვნებდა, რომ ამ ხაზის ტელეფონის მომხმარებლები Microsoft-ის ანგარიშს შექმნიდნენ და მისი ეკოსისტემის ნაწილი გახდებოდნენ. გავრცელებული ინფორმაციით, Microsoft-ი წლის ბოლოს Lumia სმარტფონების ხაზის „მოკვლასაც“ გეგმავს, რასაც მომავალი წლის დასაწყისში Surface ბრენდის სმარტფონი ჩაანაცვლებს.2013 წელს, Microsoft-მა Nokia-ს ტელეფონების ბიზნესი 7,6$ მილიონად შეიძინა.წყარო: The Verge
წაკითხვა
არის თუ არა მთვარე დამნაშავე დედამიწის მძლავრ მიწისძვრებში?
გამოქვეყნებულია: 2016-09-17 21:21:00
მეცნიერები დიდხანს კამათობდნენ იმასთან დაკავშირებით, ასრულებს თუ არა მთვარის მოძრაობა და მისი მოქცევის დაძაბულობა რაიმე როლს დედამიწაზე მომხდარ მიწისძვრებში. როგორც ჩანს, აღნიშნულ კითხვაზე პასუხი მივიღეთ.იაპონელი მეცნიერების მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ყველაზე დიდი მიწისძვრები დედამიწაზე სავსემთვარეობის დროს ხდება — მთვარის ფაზის დროს, როდესაც მისი მოქცევით გამოწვეული დაძაბულობა დედამიწაზე პიკს აღწევს.  ტოკიოს უნივერსიტეტის მეცნიერებმა ანალიზი ჩაუტარეს სამ სხვადასხვა სეისმურ მონაცემთა ბაზას — გლობალურ მონაცემებსა და კალიფორნიისა და იაპონიის ჩანაწერებს — ბოლო ორი წლის მანძილზე მომხდარ მასშტაბურ მიწისძვრებს (5,5 მაგნიტუდა ან მეტი).კვლევისას, ჯგუფმა აღადგინა თითოეული ამ მოვლენის დროს არსებული მოქცევითი დაძაბულობის ზომა, იგივე ამპლიტუდა. აღმოჩნდა, რომ ყველაზე დიდი მიწისძვრები დედამიწაზე მომხდარია ახალი ან სავსემთვარეობის დროს.მთვარის თვიური ციკლის ამ ორ წერტილში, მზე, მთვარე და დედამიწა ერთ ხაზზე განლაგდებიან. ამ დროს მთვარის გრავიტაციული ძალა დედამიწის მიმართ ყველაზე ინტენსიურია.მეცნიერები დიდი ხნის მანძილზე ვარაუდობდნენ, რომ ასეთ ჩამწკრივებას ჰიპოთეტურად შეეძლო მიწისძვრის გამოწვევა, ტოკიოს უნივერსიტეტის მკვლევრებმა კი დაადგინეს, რომ ეს სავარაუდოდ ასეა.გასული 20 წლის ყველაზე მძლავრი მიწისძვრები, მათ შორის სუმატრის, ინდონეზიის (2009 წ. 9,3 მაგნიტუდა), ჩილეს (2010 წ. 8,8 მაგნიტუდა), ტოჰოკუ-ოკის (იაპონია, 2011 წ. 9,0 მაგნიტუდა) — ემთხვევა მთვარის მოქცევის მაღალ დაძაბულობას.კვლევის დროს შესწავლილი 12-დან 9 უძლიერესი მიწისძვრა (8,2 მაგნიტუდა ან მეტი) სავსემთვარეობის დროსაა მომხდარი. საინტერესოა, რომ ჯგუფმა ვერ აღმოაჩინა მკვეთრი კავშირი მცირე მიწისძვრებსა და მოქცევით დაძაბულობას შორის, თუმცა მონაცემები ცხადყოფს, რომ მძლავრი მიწისძვრების პროპორცია იზრდება მთვარის მოქცევითი დაძაბულობის ზრდასთან ერთად.თუმცა, ივლისში, აშშ-ში გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, იკვეთება კავშირი ძალიან მცირე ბიძგებსა და მთვარის პოზიციას შორის.ეს კვლევა აშშ-ის გეოლოგიის სამსახურის წარმომადგენელმა ნიკოლას ვან დერ ელსტმა ჩაატარა. როგორც მასშია აღნიშნული, მცირე მიწისძვრები სავსემთვარეობას ემთხვევა. 
წაკითხვა
მეცნიერებისა და ინოვაციების ფესტივალი თბილისში
გამოქვეყნებულია: 2016-09-17 20:28:00
ავიაცია, ვირტუალური თამაშები, სამედიცინო კვლევები, ფურცლების დამზადების განსხვავებული ტექნოლოგია -  თბილისი მეცნიერებისა და ინოვაციების ფესტივალს მასპინძლობს. 20-მდე უნივერსიტეტის წარმომადგენლებმა ახალი პროექტები
წაკითხვა
მეცნიერებისა და ინოვაციების ფესტივალი საქართველოში
განახლებულია: 2016-09-17 16:34:00
პირველად საქართველოში, მეცნიერებისა და ინოვაციების ფესტივალი გაიხსნა. ღონისძიების ფარგლებში, გამოფენები, საჯარო ლექციები, უახლესი სამეცნიერო გამოცემებისა და პროექტების პრეზენტაციები გაიმართება. ფესტივალში საქართველოს სახელმწიფო და კერძო უნივერსიტეტები და  ცერნის ბირთვული კვლევების ევროპული ცენტრი მონაწილეობს. ფესტივალის მიზანია სამეცნიერო კვლევებისა და ინოვაციების პოპულარიზაცია. ღონისძიება 25 სექტემბრამდე გაგრძელდება.
წაკითხვა
ქარონის წითელი ლაქის საიდუმლო ამოხსნილია
გამოქვეყნებულია: 2016-09-16 21:14:00
ის უზარმაზარია და წითელი, მეცნიერებს უფრო მეტად აგონებს „ბეჭდების მბრძანებლის“ აჩრდილთა ქვეყანას, რის გამოც, ზედმეტსახელად მორდორ მაკულაც უწოდეს.ახალმა აღმოჩენებმა საბოლოოდ გასცა კითხვას თუ რა არის სინამდვილეში პლანეტა პლუტონის მთვარის — ქარონის ჩრდილოეთ პოლუსზე არსებული მოწითალო-მოყავისფრო ლაქა.ქარონი პლუტონის დიამეტრის თითქმის ნახევრის ზომისაა და უდიდესი თანამზგავრია მთელ მზის სისტემაში საკუთარი პლანეტის ზომასთან შედარებით. თუმცა, ეს მხოლოდ ერთადერთი უცნაურობა არა არის.როდესაც გასულ წელს NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა New Horizons-მა პლუტონის თავზე ისტორიული გადაფრენა განახორციელა, ამ დროს მან ქარონიც აღბეჭდა იმდენად მაღალი რეზოლუციით, რომლის მსგავსიც ჯერ არ გვინახავს.ფოტოზე ჩანს საკმაოდ უცნაური ლანდშაფტი, რომელიც შედგება წყლის ყინულისგან, მთებისა და კანიონებისგან, მეწყერებისგან და დიდი წითელი ლაქისგან, რომელიც მთლიანად ფარავს ჩრდილოეთ პოლუსს. მკვლევრები თავდაპირველად ვარაუდობდნენ, რომ ქარონის წითელი „თავსახური“ წარმოქმნილი იყო ორგანულ ნივთიერებათა ნარჩენებისგან, რომლებიც თავის მხრივ მზის ულტრაისფერი გსხივების მიერ გაზების კატალიზებით იყო წარმოქმნილი.თუმცა, ამ ჰიპოთეზას თან ახლდა ერთი დიდი პრობლემა — გაზები მხოლოდ პლუტონზე არსებობს, ქარონზე კი არა. შესაბამისად, იქნებ ქარონი პლუტონის გაზს იპარავდა? New Horizons-ის მიერ შეგროვილი მონაცემების შედეგად მიღებულ ახალ მოდელზე დაყრდნობით, კვლევის ხელმძღვანელმა არიზონის ლოუელის ობსერვატორიიდან,  უილ გრანდიმ Wired-ს განუცხადა, რომ „საქმე გვაქვს მოვლენათა მთელ ჩახლართულ ჯაჭვთან“.იქიდან გამომდინარე, რომ პლუტონი ჯუჯა პლანეტაა, მას ატმოსფეროს შენარჩუნება უჭირს, ხოლო როდესაც ის მზის ქარების დარტყმებს იღებს, მისი გრავიტაცია იმდენად სუსტია, რომ უჭირს შეინარჩუნოს საკუთარი გაზებიც. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ამ დროს მეთანის მთელი ნაკადები პლუტონიდან ქარონისკენ მიემართება და იმის გამო, რომ არც ქარონს გააჩნია საკმარისი გრავიტაცია იმისათვის, რათა ეს გაზები საკუთარ ატმოსფეროში მთლიანად დაიჭიროს, იგი ამ გაზების მხოლოდ 2,5%-ს იტოვებს.„ქარონის ყინულიანი ჩრილოეთ პოლუსი უკიდურესად ცივია. როდესაც მას მეთანი ეცემა, შეუძლებელია მისი გავრცელება სხვაგან, მთელი ქარონის მასშტაბით. გაზი იქვე რჩება, ცივ ხაფანგში“
წაკითხვა
Google-ის კამერამ კონფიდენციალურობის დაცვის მიზნით, ძროხის სახე გააბუნდოვნა
გამოქვეყნებულია: 2016-09-16 19:16:00
კემბრიჯში, Google-ის ქუჩის ხედის კამერამ პირადულობის დაცვის მიზნით, ქუჩაში მოძრავ ძროხას სახე გაუბუნდოვნა.პროგრამული უზრუნველყოფა, რომელსაც კამერა იყენებს, ქუჩაში გამოჩენისთანავე ადამიანების სახეს ავტომატურად აბუნდოვნებს; როგორც ჩანს, პროგრამა იგივე პრინციპით ამოქმედდა ქუჩაში მოძრავი ძროხის მიმართაც.ამოუცნობი ძროხის ფოტო The Guardian-ის ჟურნალისტმა დეივიდ შარიატმადარიმ Twitter-ზე გამოაქვეყნა.„მისასალმებელია, რომ Google-ი ძროხის კონფიდენციალურობაზეც სერიოზულად ზრუნავს“, —  დაწერა ჟურნალისტმა ფოტოს აღწერაში. თუმცა, ქუჩის კამერას ძროხის სახე ცხოველის გამოჩენისთანავე არ დაუბინდავს. უფრო შორი მანძილიდან მკაფიოდ ჩანს ძროხის თეთრი სახე და ვარდისფერი დინგი. თუმცა, როგორც კი კამერა ბალახის ძოვაში გართულ ცხოველს მიუახლოვდა, პროგრამულმა უზრუნველყოფამ ის ადამიანად აღიქვა და ძროხის სახე დაუყოვნებლივ გააბუნდოვნა.  „ვიფიქრეთ, ამ გზით უფრო მეტ ყურადღებას გადაიტანდით ძროხის ცურისკენ. აშკარაა, რომ სახის გაბუნდოვნების ჩვენი ავტომატური პროგრამული უზრუნველყოფა ზედმეტად ბეჯითი აღმოჩნდა“, —  განაცხადა Google-ის პრესსპიკერმა.წყარო: The Independent
წაკითხვა
არგენტინაში გიგანტური მეტეორიტი აღმოაჩინეს
გამოქვეყნებულია: 2016-09-15 23:02:00
არგენტინაში მიწიდან ამოიღეს 30 800 კილოგრამიანი გიგანტური მეტეორიტი. ექსპერტთა შეფასებით, იგი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მეტეორიტია, რაც კი აქამდე დედამიწაზე უპოვნიათ.მეტეორიტი ჩაკოს პროვინციაში, ქვეყნის დედაქალაქ ბუენოს-აირესიდან 1078 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით აღმოაჩინეს. მკვლევრები მას მეტეორულ ნაკადს უკავშირებენ, რომელიც რეგიონს დაახლოებით 4000 წლის წინ დაატყდა თავს. 30 ტონიან მეტეორიტს უკვე მიაკუთვნეს დედამიწაზე მეორე უმსხვილესი მეტეორიტის სტატუსი, თუმცა ეს საკითხი საკამათოა, ზუსტი მონაცემები უახლოესი ტესტების შემდეგ გაირკვევა და სავარაუდოდ, იგი მესამე ადგილზე გადაინაცვლებს.ამჟამად, დედამიწაზე აღმოჩენილ ყველაზე დიდ მეტეორიტად 66 ტონიანი ჰობა ითვლება, რომელსაც დაახლოებით ერთი საუკუნის წინ ნამიბიაში მიაკვლიეს.ნამიბიური მეტეორიტი ამჟამად მიწისგან მთლიანად გამოთავისუფლებულია, თუმცა მისი ზომებიდან გამომდინარე, ვერ ხერხდება მიწიდან ამოღება.ჰობა დედამიწას სავარაუდოდ 80 000 წლის წინ დაეცა, წარმოშობის ასაკი კი 190-410 მილიონი წელია.ახლად აღმოჩენილი მეტეორიტის მეტოქე მეორე ადგილისათვის არის 37-ტონიანი ელ-ჩაკო, რომელიც არგენტინის იმავე რეგიონშია ნაპოვნი.ახლა საჭიროა წონის დამატებითი ტესტები, რათა დადგინდეს, შეუძლია თუ არა ახალ მეტეორს, რომელსაც განსედო უწოდეს, დაიკავოს მეორე ადგილი.ადგილი, სადაც არგენტინაში მეტეორიტების აღმოაჩინეს, 3X19,2 კმ ტერიტორიას მოიცავს და როგორც ირკვევა, 4200-4700 წლის წინ მეტეორიტთა ნაკადის საკმაოდ მძლავრი დარტყმის ქვეშ ყოფილა.წყარო:  ScienceAlert 
წაკითხვა
ასტრონომებმა ვარსკვლავური მტვრისგან ახალი პლანეტის დაბადება დააფიქსირეს
გამოქვეყნებულია: 2016-09-15 19:10:00
ასტრონომებმა ვარსკვლავის გარშემო ახალი პლანეტის წარმოქმნის ნიშნები დააფიქსირეს.მკვლევართა ჯგუფი ჩილეში მდებარე რადიოტელესკოპით აკვირდებოდა დედამიწიდან 176 სინათლის წლის მანძილზე მდებარე ვარსკვლავის გარშემო პლანეტური სისტემის ჩამოყალიებების პროცესს. მანძილი ამ ვარსკვლავამდე ერთი შეხედვით მართლაც წარმოუდგენლად შორია, თუმცა ასტრონომიული თვალსაზირისთ, ის მაინც ახლომდებარედ ითვლება.პლანეტა, რომელიც ჩამოყალიბების პროცესში იმყოფება, სავარაუდოდ ყინულის გიგანტი იქნება, ჩვენი მზის სისტემის ურანისა და ნეპტუნის მსგავსად.აღმოჩენის შესახებ ჟურნალ Astrophysical Journal Letters-ში გამოქვეყნდება.პირველი ეგზოპლანეტების პოვნიდან ორი ათწლეულის შემდეგ, ასტრონომები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ სხვა ვარსკვლავების ირგვლივ არსებული პლანეტური სისტემები აუცილებლად ჩვენი მზის სისტემის რვა პლანეტის მოდელზე არაა მოწყობილი.პლანეტური სისტემების კონფიგურაციებსა და თავად ეგზოპლანეტების მახასიათებლებს შორის დიდი სხვაობაა.ამ სხვაობათა მრავალფეროვნების შესახებ ასტრონომებს შორის ხშირია აზრთა სხვადასხვაობა, მათ შორის ნეპტუნის მსგავსი ყინულის გიგანტების წარმოშობის შესახებ.იაპონიის იბარაკის უნივერსიტეტის მკვლევარ ტაკაში ცუკაგოშს თავის ჯგუფთან ერთად, ჩრდილოეთ ჩილეში, ატაკამის უდაბნოში მდებარე ტელესკოპ  Atacama Large Millimeter/submillimeter Array-ის საშუალებით შესაძლებლობა ჰქონდა თვალი ედევნებინა პლანეტის ფორმაციის გარკვეული პროცესისთვის. ჰიდრის TW დაახლოებით 10 მილიონი წლის ასაკისაა და დედამიწასთან ერთ-ერთ ყველაზე ახლომდებარე ახალგაზრდა ვარსკვლავად ითვლება.სიახლოვისა და იმ ფაქტის წყალობით, რომ მისი ღერძის გარშემო მოძრაობა დედამიწისას ემთხვევა, ასტრონომებს შესაძლებლობა მიეცათ პირისპირ ეხილათ პლანეტური სისტემის ჩამოყალიბება.ახალგაზრდა ვარსკვლავი გარშემორტყმულია დისკოთი, რომელიც მტვრის ციცქნა ნაწილაკებისაგან შედგება. ტელესკოპის მიერ მიღებული სიგნალის ცვალებადობის წყალობით, მკვლევრებმა მტვრის ნაწილაკების ზომაც გამოთვალეს.დისკო ძირითადად შედგება მიკრომეტრის ზომის მტვრის მარცვლებისგან, მთლიანად დისკოს ზომა კი 22 ასტრომომიული ერთეულია (ერთი ასტრონომიული ერთეული უდრის მანძილს დედამიწის ცენტრიდან მზის ცე
წაკითხვა
პირველად ისტორიაში, მეცნიერებმა ორ დელფინს შორის „საუბარი“ ჩაიწერეს
გამოქვეყნებულია: 2016-09-14 22:44:00
პირველად ისტორიაში, მკვლევრებმა შავი ზღვის ორ დელფინს (აფალინი, იგივე ბოთლცხვირა დელფინი) შორის შემდგარი „საუბარი“ ჩაიწერეს. აღმოჩნდა, რომ მათი კომუნიკაციის საშუალებები იმაზე უფრო დახვეწილია, ვიდრე აქამდე გვეგონა.მეცნიერებმა უკვე წლებია რაც იცოდნენ, რომ დელფინები ერთმანეთთან საკომუნიკაციოდ ძალიან კომპლექსურ „ენას“ იყენებენ. თუმცა, ახალი აღმოჩენების მიხედვით ნათელი ხდება, რომ მათ სავარაუდოდ ხუთსიტყვიანი წინადადების აწყობა შეუძლიათ და უფრო მეტიც — მნიშვნელობის გამოსაკვეთად, შესაძლოა ისინი „გრამატიკულ“ ფორმებსაც იყენებდნენ.  „არსებითად, ეს კომუნიკაცია ორ ადამიანს შორის საუბარს წააგავს“, — განუცხადა The Telegraph-ს ჯგუფის ხელმძღვანელმა, კარადაგის ბუნების ნაკრძალის წარმომადგენელმა ვიაჩესლავ რიაბოვმა. „დელფინების მიერ გამოყოფილი ყოველი პულსი ერთმანეთისგან განსხვავდება გარეგნულად დროის დომენში და სპექტრული კომპონენტებით სიხშირულ დომენში“.დელფინების „საუბარი“ ჯგუფმა ახალი ტიპის წყალქვეშა მიკროფონის — ჰიდროფონის საშუალებით აღმოაჩინეს. შედეგად, მკვლევართა ჯგუფს საშუალება მიეცა დეტალიზაციის მაღალი დონით ჩაეწერათ ნაკრძალის ორი ზვიგენი — იანა და იაშა.  ჩანაწერების ანალიზის შემდეგ, ჯგუფის განცხადებით, მათ აღმოაჩინეს, რომ დელფინები აყალიბებდნენ „სიტყვებს“, რისთვისაც გამოსცემდნენ სხვადასხვა სახის პულსებს, რომლებიც იცვლებოდა სიხშირის, მოცულობის დონისა და სპექტრის მიხედვით, ზუსტად ისე, როგორც ადამიანების ენა.მიუხედავად იმისა, რომ ამ ეტაპზე უცნობია თავად ამ სიტყვების მნიშვნელობა, მკვლევართა ჯგუფი აღნიშნავს, რომ ერთმანეთში „საუბრის“ დროს, დელფინების წინადადებები მაქსიმუმ ხუთ სიტყვას შეიცავდა.მათივე განცხადებით, დელფინების წინადადებებში შეინიშნება გრამატიკული სტრუქტურების არსებობაც, თუმცა ამ ფაქტის დასამტკიცებლად კიდევ მეტი დაკვირვებაა საჭირო.„როგორც ჩვენი ექსპერიმენტის დროს რეგისტრირებული მრავალი პულსის ანალიზებმა აჩვენა, დელფინები აყალიბებენ წინადადებებს და ამ დროს ერთმანეთს არ აწყვეტინებენ, რაც იმის ვარაუდის საფუძველს გვაძლევს, რომ თითოეული დელფინი სხვის პულსებს უსმენს, სანამ თავისას გამოყოფდეს“, — აღნიშნავს ოლეგ რიაბოვი. „ეს ენა წარმოაჩენს ყველა იმ ნიშანს, რაც ადამიანთა სალაპარაკო ენისათვისაა დამახასიათებელი, რაც დელფინების მაღალ ინტელექტსა და გონებრივ შესაძლებლობებზე მიუთითებს. მათი ენა აშკარად უნდა მივიჩნ
წაკითხვა
ასტრონომები სავარაუდოდ შავი ხვრელის დაბადების მომსწრენი გახდნენ
გამოქვეყნებულია: 2016-09-14 19:59:00
პირველად ისტორიაში, ასტრონომთა ჯგუფი სავარაუდოდ შავი ხვრელის დაბადების მომსწრე გახდა; ობიექტი დედამიწიდან 20 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს.მეცნიერები დიდი ხანია მიიჩნევენ, რომ შავი ხვრელები სუპერგიგანტური ვარსკვლავების კოლაფსის შედეგად წარმოიქმნება; ახლა კი, ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპიდან მღებულმა მონაცემებმა შესაძლოა ეს ჰიპოთეზა საბოლოოდ დაადასტუროს.„შესაძლოა ეს პირველი პირდაპირი გასაღები გახდეს იმის გარკვევისა თუ როგორ წარმოქმნის ვარსკვლავის კოლაფსი შავ ხვრელს“, — აღნიშნავს  New Scientist-ში ჰარვარდის უნივერსიტეტის ასტრონომი ევი ლოები.მკვლევართა ჯგუფი, ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასტრონომ კრისტოფერ კოჩანეკის ხელმძღვანელობით, ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის მიერ სუპერგიგანტ ვარსკვლავ N6946-BH1-ზე დაკვირვების მონაცემების გაანალიზების შემდეგ, შეეცადა დაედგინა თუ როგორ გამოიყურება ახლად წარმოქმნილი შავი ხვრელი.ვარსკვლავი N6946-BH1 ჩვენს მზეზე დაახლოებით 25-ჯერ მასიურია და თავდაპირველი დაკვირვება მასზე 2004 წელს განხორციელდა. მას შემდეგ, ჰაბლს მუდმივად ჰქონდა „მზერა“ მიპყრობილი ვარსკვლავის მოძრაობისა და აქტიურობისადმი. მონაცემების შეგროვების შემდეგ, კოჩანეკის ჯგუფმა აღმოაჩინა, რომ 2009 წელს ვარსკვლავი აფეთქდა და მზეზე დაახლოებით მილიონჯერ კაშკაშა გახდა, შემდეგ კი ნელ-ნელა ჩაქრობა დაიწყო.ჰაბლის ახალ მონაცემებთან შედარებისას აღმოჩნდა, რომ ვარსკვლავი ხილვადი სინათლის ტალღებს აღარ გამოყოფს; ჯგუფი ვარაუდობს, რომ N6946-BH1-მა შავი ხვრელის დაბადება განაპირობა.ჰიპოთეზის მიხედვით, ბოლო წლებში N6946-BH1-მა კოლაფსი განიცადა, 2009 წლის აფეთქება კი ვარსკვლავის მიერ საკუთარი ნეიტრონების გამოფრქვევამ გამოიწვია.ამას მოჰყვა ვარსვვლავის გრავიტაციული ძალის დაკლება, რამაც ელექტრონებს საშუალება მისცა ხელახლა მიბმოდნენ მათ გარშემო მოტივტივე წყალბადის იონებს — ამ პროცესს კი შეეძლო თანდათან დასრულებულიყო შავი ხვრელის დაბადებით. თუკი ეს სცენარი სოწრია,  გამოდის, რომ ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა პირველად ისტორიაში დააფიქსირა შავი ხვრელის დაბადების პროცესი, რის დასამტკიცებლადაც შემდგომი კვლევებია საჭირო.შავი ხვრელის დაბადების დასამტკიცებლად, ჯგუფს ესაჭიროება გამოიკვლიოს ის სხვა შესაძლებლობები, რასაც შეეძლო გამოეწვია ვარსკვლავის აფეთქება და
წაკითხვა
როგორ ხდება ბუნებრივი აირისთვის სუნის მიცემა?
გამოქვეყნებულია: 2016-09-14 19:12:00
რა არის ბუნებრივი აირის ოდორიზაცია? რატომ არის ის საჭირო? როდის მიმართეს ამ ხერხს პირველად?თვითნაბადი ბუნებრივი აირი მოპოვებისას უსუნოა და აალებადი — ფატალური კომბინაცია. შესაბამისად, თითქმის შეუძლებელია მისი არსებობის შეგრძნება. ბუნებრივი აირის ოდორიზაცია, ანუ ხელოვნური დანამატის საშუალებით სუნის მიცემა აშშ-ის ისტორიაში ერთ-ერთ უდიდეს ტრაგედიას უკავშირდება. 1937 წელს, ტეხასის შტატის ქალაქ ლონდონის ერთ-ერთ სკოლაში ბუნებრივმა გაზმა გაჟონა. უბედურ შემთხვევას 300-მდე მოსწავლისა და მასწავლებლის სიცოცხლე ემსხვერპლა.ტრაგედიის შემდეგ, ტეხასმა და სხვა შტატებმა ბუნებრივი გაზისათვის სუნის მიცემის რეგულირების სტანდარტები შემოიღეს. დღეისათვის, უკვე მსოფლიო სტანდარტია, რომ ნებისმიერი აალებადი გაზი, რომელიც სადისტრიბუციო მილსადენში გაედინება, უნდა შეიცავდეს ოდორანტს იმ რაოდენობით, რომ გაზის გაჟონვის შემთხვევაში, თუკი ის ჰაერის მინიმუმ 1/5-ს შედგენს, ადამიანმა ყნოსვით იგრძნოს. ამჟამად, ოდორიზაცია მომწამლავი გაზისაგან თავდაცვის ყველაზე აპრობირებულ მეთოდადა მიიჩნევა.ბუნებრივი გაზის ოდორიზაცია სპეციალური დანადგარებისა და ტექნიკის საშუალებით ხორციელდება.სუნის მისაცემად გამოყენებული ნივთიერებები განსხვავებულია სხვადასხვა ქვეყნებში, რაც გაზის დისტრიბუციის რეგულაციებზეა დამოკიდებული. ზოგიერთი ოდორანტი შეიცავს გოგირდს, რომელიც გაზის წვისას გოგირდის დიოქსიდად იჟანგება. განსხვავებულია გოგირდის შემცველი ოდორანტების შემადგენლობაც. დღეისათვის ყველაზე გავრცელებული ოდორანტია ტერტ-ბუტილთიოლი. როგორც წესი, ოდორიზებისას გამოყენებული ნივთიერებები ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საფრთხეს არ წარმოადგენს. წყარო:  naturalgasodorization.com; lincenergysystems.com
წაკითხვა
ვარშავაში წმინდა გრიგოლ ფერაძის პრემიის ლაურეატები დაასახელეს
გამოქვეყნებულია: 2016-09-13 19:39:00
ვარშავის უნივერსიტეტის პოტოცკების სასახლეში, 13 სექტემბერს, ვარშავის უნივერსიტეტი წმ. გრიგოლ ფერაძის სახელობის პრემიის მიმნიჭებელთა საბჭოს სხდომამ ქართველი წმინდანის პრემიის ლაურეატები დაასახელა. გრიგოლ ფერაძის პრემიის ლაურეატები წელს გახდნენ: ისტორიკოსი, თბილისის გრიგოლ ფერაძის სახელობის უნივერსიტეტის დამაარსებელი და რექტორი ვახტანგ ფერაძე, გერმანელი ენათმეცნიერი და კავკასიოლოგი, ფრანკფურტის უნივერსიტეტის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დირექტორი, ძველი ქართული პალიმფსესტების აღმომჩენი და შემსწავლელი იოსტ გიპერტი, ქართველი მეცნიერი, არქეოლოგი, თბილისის უნივერსიტეტის არქეოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი, გრაკლიანის გორაზე უძველესი სამოსახლო და სამაროვანი ძეგლის აღმომჩენი და შემსწავლელი ვახტანგ ლიჩელი.ვარშავის უნივერსიტეტის წმ. გრიგოლ ფერაძის სახელობის პრემია 2010 წლის 6 დეკემბერს ქართული სამეცნიერო ჟურნალ Pro Georgia. Journal of Kartvelological Studies University of Warsaw ინიციატივით დაწესდა და მას ორ წელიწადში ერთხელ გასცემენ.  პრემიების გადაცემა ვარშავის უნივერსიტეტის წმ. გრიგოლ ფერაძის სახელობის კავკასიოლოგთა მე-15 საერთაშორისო კონფერენციაზე მოხდება, რომელიც გაიმართება ვარშავაში 2016 წლის 6 დეკემბერს. 
წაკითხვა
ყველაფერი, რაც მთვარის წარმოშობის შესახებ ვიცოდით, მცდარი აღმოჩნდა
გამოქვეყნებულია: 2016-09-13 18:48:00
Apollo-ს მისიის მიერ დედამიწაზე ჩამოტანილი მთვარის ქანების ახალი ანალიზით დგინდება, რომ მთვარესა და დედამიწას იმაზე უფრო მეტად „ტრაგიკული“ წარსული აქვთ, ვიდრე აქამდე ვიცოდით.Nature-ში გამოქვეყნებული ახალი დოკუმენტის მიხედვით, მთვარე ჩამოყალიბდა უფრო მეტად მძლავრი კოსმოსური შეჯახების შედეგად, ვიდრე აქამდე გვეგონა. 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული, მრავალი მკვლევარი ემხრობოდა თეორიას, რომლის მიხედვითაც, მთვარე წარმოქმნილია დაახლოებით მარსის ზომის პლანეტის დედამიწასთან შედარებით მსუბუქი შეჯახების შედეგად გაფანტული ნარჩენებისაგან. თუმცა, ახალი კვლევის თანახმად, ეს შეჯახება უფრო წააგავდა „უროს დარტყმას საზამთროზე“.მთვარის წარმოშობის ძველი თეორია, რომ იგი შეჯახების შედეგად წარმოქმნილი ნარჩენებისაგანაა ფორმირებული — ნათლად ხსნიდა როგორც მთვარის ზომას, ისე მის ორბიტულ პოზიციას. მაგრამ, Apollo-ს მისიის მიერ ჩამოტანილი მთვარის ქანების ტესტირებამ მიაგნო რაღაც ისეთს, რასაც ეს თეორია ვერ ხსნის.„ჩვენ დღემდე ვიკვლევთ Apollo-ს მისიის მიერ 1970-იან წლებში ჩამოტანილ მთვარის ქანებს, რადგან ბოლო წლებში ტექნიკა ბევრად განვითარდა. ახლა უკვე შეგვიძლია გავზომოთ უფრო მცირე სხვაობები მთვარესა და დედამიწას შორის, შესაბამისად, აღმოვაჩინეთ ბევრი ისეთი რამ, რასა ვერ მივაგენით 1970-იან წლებში. ძველ მოდელებს ახალი დაკვირვებების ახსნა უბრალოდ არ შეუძლია“, — აღნიშნავს ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ასისტენტ-პროფესორი კუნ ვანგი. იმ შემთხვევაში, თუკი ძველი თეორია მართებული იქნებოდა, მეცნიერებმა სცადეს ეპოვათ ნივთიერებათა კვალი დედამიწასთან შეჯახებული იმ მარსისოდენა პლანეტისა, რომლის ნახევრისგანაც მთვარე წარმოიქმნა.  თუმცა, მკვლევრებმა მსგავს ნიმუშებს ვერ მიაგნეს. სამაგიეროდ, ქიმიური ანალიზების შედეგად აღმოაჩინეს იზოტოპური შემადგენლობა, რომელის თითქმის იდენტურია.მკვლევრებმა უფრო და უფრო მეტი მაღალტექნოლოგიური ტესტების ჩატარება დაიწყეს, რათა ეპოვათ რაიმე განსხვავებული ხელწერა. საბოლოოდ, მათ დაადგინეს, რომ ნიმუშების წარმოშობა ერთმანეთთან უფრო ნაკლებად იყო დაკავშირებული, ვიდრე მანამდე მიაჩნდათ.დედამიწისა და მთვარის იზოტოპური ნიმუშები მსგავსი აღმოჩნდა, გარდა მთვარის ქანებში არსებული შედარებით მძიმე კალიუმის იზოტოპისა, რომელსაც გამოსაცალკევებლად თავის დროზე უკიდურესად მაღალი ტემპერატურა დასჭირდებოდა. მსგავსი ტემპერატურის წარმოქმნა კი მხოლოდ დედამიწასა და მარსის ზომის პლანეტის ძლიერ შეჯახება
წაკითხვა
NASA-ს მარსმავალმა წითელი პლანეტის გასაოცარი ფოტოები გამოაგზავნა
გამოქვეყნებულია: 2016-09-12 18:20:00
NASA-ს მარსმავალმა Curiosity-მ მარსზე არსებული შარპის მთის (იგივე ეოლიდა) ქვედა ნაწილი გამოიკვლია და დედამიწაზე ფერადი სურათები გამოაგზავნა, რომლებზეც აღბეჭდილია წითელი პლანეტის უცნაური კლოდვანი ფორმაციების უპრეცედენტო ხედები.ერთი შეხედვით, ფოტოებზე მარსი დედამიწელთათვის ზედმეტად მშობლიური ჩანს — Curiosity-ს ჯგუფს ამერიკული უდაბნოც კი მოაგონა.მარსმავალმა სურათები 8 სექტემბერს, შარპის მთის ქვედა ნაწილებში გადაიღო, რომელიც მარსის გეილის კრატერის ცენტრალური მწვერვალია.1970-იან წლებში აღმოჩენილი მთა გიგანტურ მიწაყრილს წააგავს, რომელიც ეროზირებული დანალექების შრეებისაგან შედგება და ფართო ველის ზედაპირიდან 5,5 კმ სიმაღლეზეა აღმართული. უცნობია ქანების წარმომავლობის შესახებ, მაგრამ სავარაუდოდ, მთა დაახლოებით 2 მილიარდი წლის წინ ჩამოყალიბდა. მილიონობით წლის განმავლობაში, ეროზიის შედეგად მთის მწვერვალი გაბრტყელდა, კალთები კი ციცაბო გახდა. დედამიწაზე არსებულ მსგავს ფორმაციებთან შედარებით, მარსის მთა მხოლოდ სიმაღლით განსხვავდება.NASA-ს ცნობით, მარსმავალის გუნდი გამოგზავნილი ფოტოებისაგან უახლოეს მომავალში დიდი მოზაიკის გაკეთებას გეგმავს.არ დაგავწიყდეთ, რომ ეს ფოტოები გადაღებულია მარსზე, დედამიწიდან 225 მილიონი კილომეტრის მოშორებით.
წაკითხვა
მაიას ცივილიზაციის საიდუმლოებით მოცული კოდექსის ნამდვილობა დადგინდა - ამერიკის უძველესი ხელნაწერი
გამოქვეყნებულია: 2016-09-09 19:52:00
მეცნიერებმა მაიას ცივილიზაციის XIII საუკუნის ტექსტის ვერიფიკაცია მოახდინეს, რითაც ამოიხსნა დიდი ხნის გამოცანა, ეკუთვნოდა თუ არა ეს იდუმალი ტექსტი მართლაც მაიას.  გროლიეს კოდექსი 1960-იან წლებში მძარცველებმა აღმოაჩინეს და მას შემდეგ ის არქეოლოგებისა და ისტორიკოსების მხრიდან ეჭვის საგანი იყო. თუმცა ახლა, ტექსტის ანალიზებმა აჩვენა, რომ ის არა მხოლოდ ნამდვილია, არამედ ჩვენთვის ცნობილი უძველესი ხელნაწერია მთელ ამერიკაში. მაიას კოდექსების დიდი ნაწილი მე-19 საუკუნეშია აღმოჩენილი. იმის გამო, რომ გროლიეს აღმოჩენა მხოლოდ მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში მოხდა, მკვლევრებს ის პოტენციურად ყალბად მიაჩნდათ. ხელნაწერები მძარცველებმა მექსიკაში, ჩიაპასის შტატის ერთ-ერთ მღვიმეში იპოვეს, საიდანაც კერძო კოლექციაში მოხვდა.„მისი ისტორია ნამდვილად დიდი დრამაა. აღმოაჩინეს მღვიმეში, შემდეგ მოხვდა მდიდარი მექსიკელი კოლექციონერის, ხოსუს საენსის ხელში, რომელმაც ხელნაწერი საზღვარგარეთ გაგზავნა, საბოლოოდ კი ის მაინც დაუბრუნდა მექსიკის ხელისუფლებას“, — აღნიშნავს ანთროპოლოგი სტივენ ჰიუსტონი. კოდექსის სახელი ნიუ-იორკის გროლიეს კლუბისგან მომდინარეობს, სადაც მისი გამოფენა 1970-იან წლებში მოხდა. ეს კლუბი წიგნის მოყვარულთა საზოგადოებისაგან შედგებოდა. მიუხედავად მისი მსგავსებისა მაიას უძველესი ხელნაწერების სტილთან, ილუსტრაციებთან და მასალასთან, მკვლევრებს მის ნამდვილობაში მაინც ეჭვი ეპარებოდათ.ასევე საეჭვო იყო ის, რომ იგი მძარცველებმა აღმოაჩინეს და არა არქეოლოგებმა.გარდა გროლიეს კოდექსისა, იმავე მღვიმეში აღმოჩენილია ხის პატარა ნიღაბი და სამსხვერპლო დანა. საეჭვოა, რატომ არავის შეუტანია სამეცნიერო წრეებში ამ ხნის მანძილზე ეჭვი ამ ორი ნივთის ავთენტურობაში, როცა კოდექსი ათწლეულების მანძილზე რჩებოდა განსჯის საგნად.მკვლევრებმა ანალიზი ჩაუტარეს ხელნაწერის წარმომავლობას, შეისწავლეს მისი ილისტრაციები და იკონოგრაფია, შემდეგ კი მაიას სხვა ცნობილ ნამუშევრებს შეადარეს.ამის შემდეგ, ჯგუფმა ხელნაწერს ჩაუტარა რადიონახშირბადული დათარიღება — აღმოჩნდა, რომ გროლიე ყველაზე ძველია მაიას სხვა ცნობილ კოდექსებს შორის.
წაკითხვა
48 მლნ წლის წინანდელი გველი, რომელსაც ხვლიკი ჰყავს გადაყლაპული, ხვლიკს კი მწერი - უნიკალური აღმოჩენა
გამოქვეყნებულია: 2016-09-08 20:02:00
პალეონტოლოგებმა აღმოაჩინეს ნამარხი გველი, რომელსაც ხვლიკი ჰყავს გადაყლაპული, ხვლიკს კი მწერი — საკვების ჯაჭვის პრეისტორიული ორთაბრძოლა, რომელიც 48 მილიონი წლის წინ ვულკანურ ტბაში დასრულდა.ნამარხი სამხრეთ გერმანიაში, მესელის ორმოების სახელით ცნობილ კარიერში აღმოაჩინეს, რომელიც ნამარხი ნაშთების დიდი რაოდენობით გამოირჩევა. აღმოჩენა მეორეა დღემდე ცნობილ იმ ნამარხებს შორის, რომელიც სამი სხვადასხვა სახეობის ცხოველის ნეშტს შეიცავს.„სავარაუდოდ, ეს ისეთი სახის ნამარხია, რომლის მსგავსის აღმოჩენასაც მთელი ჩემი პროფესიული მოღვაწეობის განმავლობაში ვეღარ შევესწრები, მისი უნიკალურობიდან გამომდინარე, ნამდვილად განსაცვიფრებელი ფაქტია“, — უთხრა National Geographic-ს გერმანიის სენკენბერგის ინსტიტუტის პალეონტოლოგმა კრიშტერ სმიტმა. სმიტისა და მისი ჯგუფის ვარაუდით, იგუანამ ბრჭყვიალა მწერი შეჭამა, 2 დღის შემდეგ კი თავად იგუანა გადაყლაპა ახალგაზრდა გველმა.უცნობია თუ რა მიზეზის გამო მოკვდა ამის შემდეგ გველი, თუმცა რაც ვიცით ისაა, რომ ის ძალიან ღრმად ჩასულა ვულკანური ტბის წყალში, რომელიც ერთ დროს მესელის ორმოებში ბუყბუყებდა; სავარაუდოდ, გველი მოიწამლა ან ტოქსიკური გამონაბოლქვისგან დაიხრჩო.სიკვდილის შემდეგ, გველის სხეული ტბის ფსკერში ჩაიძირა, სადაც ნამარხების „რუსულმა თოჯინამ“ შესანიშნავად გაუძლო მილიონობით წლებს.მიუხედავად იმისა, რომ გველის, ხვლიკისა და მწერის კომბინაცია უნიკალურია მთლიანად ნამარხების აღმოჩენის ისტორიაში, მსგავსი შემთხვევა მაინც არაა პირველი.2008 წელს, ავსტრიელმა მკვლევრებმა აღმოაჩინეს 250 მილიონი წლის ნამარხი ზვიგენი, რომელსაც გადაყლაპული ჰქონდა გარკვეული სახის ამფიბია, ამ ამფიბიას კი შეჭმული ჰქონდა პატარა თევზი.მესელის ორმოებში მეცნიერებს აღმოჩენილი აქვთ 56-34 მილიონი წლის წინანდელი, ეოცენის ეპოქის საუკეთესოდ შემონახული მრავალი ნამარხი; სმიტი და მისი გუნდი უკვე გეგმავენ ახალ გათხრებს.
წაკითხვა

უახლესი