საზოგადოებრივი
104.5 FM

ძიება თარიღის მიხედვით

მეცნიერება/ტექნოლოგიები
ახალი მასალა, რომელიც თქვენს სმარტფონებსა და ელექტრომობილებს წამებში დატენის
გამოქვეყნებულია: 2017-07-22 20:58:00
დროის გამონახვა, შეერთება და დატენვა შესაძლოა მალე ისტორიას ჩაბარდეს, რადგან მეცნიერებმა უკვე შექმნეს ახალი ელექტროდის მონახაზი, რომელმაც შესაძლოა ბატარეა საათების ნაცვლად, წამებში დამუხტოს. მკვლევართა განცხადებით, გამოგონებამ შეიძლება გადაჭრას არა მხოლოდ სმარტფონთა დატენვის ტკივილი, არამედ ელექტრო-ავტომობილთა ბაზრის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემაც. ენერგიის შემნახველი სუპერკონდენსატორების გამოყენება პორტატულ მოწყობილობებში, წინა კვლევებში არაერთხელ სცადეს. სუპერკონდენსატორები ენერგიას ვრცელი იმპულსების სახით უშვებს და უდიდესი პოტენციალი აქვთ ტექნოლოგიების ენერგიით უზრუნველყოფის თვალსაზრისით. პრობლემა ისაა, რომ მათი გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ სწრაფი დამუხტვა/დაცლის ციკლებისთვის და არა ენერგიის ხანგრძლივი შენახვისთვის. თუმცა ამჯერად, ფილადელფიის დრექსელის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა სუპერკონდენსატორის მახასიათებლები შეურწყა ტრადიციული ბატარეებისას და ენერგიის შენახვის მოცულობა გაზარდეს მასალით, რომელსაც MXene-ს უწოდებენ. „ეს ქაღალდი უარყოფს ფართოდ გავრცელებულ დოგმას, რომ ქიმიური დასამუხტი საცავი, რომელსაც ბატარეებში იყენებენ, ყოველთვის გაცილებით ნელია, ვიდრე ორშრიან კონდენსატორებში გამოყენებული ფიზიკური საცავი, რომელსაც სუპერკონდენსატორი ეწოდება“, — ამბობს დრექსელის ინჟინერიის კოლეჯის მკვლევარი იური გოგოცი. „ყველას ვაჩვენეთ, თუ როგორ დავმუხტეთ თხელი MXene-ს ელექტროდები ათობით მილიწამში. ამის შესაძლებლობა MXene-ს ძალიან მაღალმა ელექტროგამტარიანობამ მოგვცა. ეს კი გზას გვიხსნის ენერგიის ულტრასწრაფი საცავების მქონე მოწყობილობათა შექმნისკენ, რომლებიც წამებში დაიმუხტება და განიმუხტება, მაგრამ შეინახავს გაცილებით მეტ ენერგიას, ვიდრე სტანდარტული კონდენსატორები“. MXene ბრტყელი ნანომატერიალია, რომელიც სენდვიჩს ჰგავს: შედგება მჟავას „პურისგან“, გამტარი ნახშირბადისა და მეტალის „ბლომბისგან“. როდესაც ისინი მზადდება, MXene-ს ფენები თითოეული ინგრედიენტის თავზე თავსდება. მიუხედავად იმისა, რომ MXene-ს ბრწყინვალე გამტარუნარიანობა აქვს, ფენოვანი სტრუქტურა წარმოქმნის ბარიერს, რომლიდან გაღწევაც აღარ შეუძლიათ რკინის იონებსა და დამუხტვის ქიმიურ გადამზიდავებს, რომლებიც მთელი ბატარეის მასშტაბით იფანტებიან.  იმისათვის, რათა ბატარეა დაიმუხტოს, იონებს ატარებენ პორტები, რომლებსაც „ჟანგვის აქტიური ადგილები“ ეწოდება. რა
წაკითხვა
წითელი ჯუჯას მიმართულებიდან მომდინარე უცნაური სიგნალის საიდუმლო ამოხსნილია
გამოქვეყნებულია: 2017-07-22 18:07:00
მაისში, ასტრონომებმა დააფიქსირეს უცნაური სიგნალი, რომელიც ჩვენგან 11 სინათლის წლის მანძილზე მდებარე ვარსკვლავის მიმართულებიდან მოდიოდა. როგორც წესი, თუკი რაღაც ოდნავ მიანც უცნაურია და ადვილად ვერ ვუძებნით ახსნას, უმალ ვადგენთ შესაძლო ახსნათა გრძელ სიას, რომელთაგან უმეტესს ვაკავშირებთ არამიწერი ცივილიზაციათა ტექნოლოგიებს. რა თქმა უნდა, ასეთი რამ არასოდეს დადასტურებულა და გამონაკლისი არც ეს შემთხვევაა — უკვე თითქმის გადაჭრით შეიძლება იმის თქმა, რომ სიგნალები ჩვენ მიერ გაშვებული ერთ-ერთი თანამგზავრიდან მოდის.  1977 წელს აღმოჩენილ სახელგანთქმულ სიგნალ Wow!-ის პატივსაცემად, პუერტო-რიკოს არესიბოს ობსერვატორიის მიერ აღმოჩენილ ამ სიგნალს Weird! (ზებუნებრივი) უწოდეს. ეს სახელი სრულიად შესაფერისია — წითელ ჯუჯა ვარსკვლავ როს 128-ზე ათწუთიანი დაკვირვებისას, ასტრონომებმა უჩვეულო მახასიათებლების მქონე სიგნალი დააფიქსირეს. სიგნალი სიხშირეთა სკალაზე მეორდებოდა, მიდიოდა შენელებისკენ, რაც წითელი ჯუჯასათვის სრულებით არაა დამახასიათებელი. სავარაუდო მიზეზთა სია საკმაოდ მოკლე იყო. შესაძლოა სიგნალები გამოწვეული ყოფილიყო ვარსკვლავის აქტივობით, მის წინ ჩამავალი რომელიმე უხილავი სხეულის აქტივობით ანდა დედამიწის მაღალ ორბიტაზე მოძრავი რომელიმე ჩვენი ტექნოლოგიით. არ უნდა გამოგვერიცხა ვარსკვლავური აღგზნებები, თუმცა, სიგნალების საკმაოდ დაბალი სიხშირიდან გამომდინარე, ეს ვერსია ნაკლებად სავარაუდო იყო. „გარდა ამისა, როს 128-ის ხედვის არეალში ბევრი ობიექტი არაა და ისიც არასოდეს გვინახავს, რომ თანამგზავრები ასეთ სიგნალებს გამოყოფდნენ“, — ამბობდა ასტრობიოლოგი აბელ მენდესი სიგნალების აღმოჩენის შემდეგ. შესაძლო არამიწიერი ტექნოლოგიებიდან მომდინარე სიგნალთა შემთხვევაში, არაფრის გამორიცხვა შეიძლებოდა. მანამ, სანამ სერიოზულად დაიწყებდნენ მის გამომწვევ მიზეზად ჩვენივე ტექნოლოგიების განხილვას, წარმოიშვა მრავალი ჰიპოთეზა. არ აქვს მნიშვნელობა, უკვე რამდენჯერ გავიტყდა გული, მაგრამ ყოველთვის ზედმეტად გვაჯადოებს იმის შესაძლებლობა, რომ აღმოვაჩენთ არამიწიერ ცივილიზაციას, რასაც ამ დრომდე ჯერ ვერ მივაღწიეთ. სამწუხაროდ, ეს იმედი ამ შემთხვევაში სიგნალმა Weird!-მაც გაგვიცრუა. 
წაკითხვა
როდის დატოვებს პირველი ადამიანი მზის სისტემას?
გამოქვეყნებულია: 2017-07-21 20:46:00
ათასი წელიწადი. ეს ის მინიმალური დროა, რომელიც ამჟამინდელი მეთოდების პირობებში ჩვენს უახლოეს ვარსკვლავ პროქსიმა კენტავრთან მისასვლელად დაგვჭირდებოდა. მაგრამ მას შემდეგ, რაც აღმოვაჩინეთ, რომ ამ ვარსკვლავს სიცოცხლისათვის პოტენციურად ვარგისი პლანეტა ჰყავს, მეცნიერებს ვარსკვლავთშორის მოგზაურობის ენთუზიაზმი ისე მოემატათ, როგორც არასდროს. „იქამდე მიღწევის სურვილი გვტანჯავს“, — ამბობს NPR-სთან საუბრისას პლანეტის აღმომჩენი ჯგუფის ხელმძღვანელი გილემ ანგლადა-ესკუდე. „ახლა, როდესაც ვიცით, რომ იქ პლანეტაა, შეგვიძლია უფრო მეტი კრეატიულობა გამოვიჩინოთ. შეგვიძლია ვიფიქროთ გამოსავალზე — იქნებ ვარსკვლავთშორისი ზონდების გაგზავნაზე ან ისეთი ხომალდის აგებაზე, რომლებიც ამ პლანეტას მიუახლოვდებოდნენ. ჩვენსა და პროქსიმა კენტავრს შორის არსებული 4,2 სინათლის წელიწადი, რომელიც შესაძლოა არც თუ ისე დიდად მოგეჩვენოთ, მაინც შემაძრწუნებლად დიდია კოსმოსის მკვლევართათვის. შესაძლოა ამ დროს ჩვენ ვეღარც მოვესწროთ, ამიტომ, შევეცადოთ გავარკვიოთ, როდისთვის მოიაზრებენ ინტერნეტის მომხმარებლები პირველი ადამიანების მიერ მზის სისტემის დატოვებას. ამ შეკითხვით, გამოცემა Futurism.com-მა თავის მკითხველს მიმართა. როგორც ჩანს, არც თუ ისე მალე. ყველაზე მეტი ხმა მიიღო გრაფამ 2100 წ. ან მეტი — ამ ვარიანტს რესპოდენტთა 35%-ზე მეტმა დაუჭირა მხარი. როგორც რესპოდენტი ჩარლზ ჰორნბოსტელი განმარტავს: „იქიდან გამომდინარე, რომ ადამიანთა მარსზე გაგზავნა 2025-30 წლებზე ადრე არ იგეგმება, მართებული იქნება ვივარაუდოთ, რომ ადამიანები ნეპტუნისა და პლუტონის ორბიტებს საუკუნის დასასრულსაც ვერ მიაღწევენ, თუ ხელთ არ გვექნება რაიმე ეგზოტიკური ტექნოლოგია“.  ჰორნბოსტელი მართალია, როდესაც საუბრობს სხვადასხვა ქვეყნებისა თუ კომპანიების მრავალი გეგმის შესახებ უახლოეს 10-15 წელიწადში მარსზე ადამიანების გაგზავნასთან დაკავშირებით. ის ასევე არ ცდება ტექნოლოგიებთან დაკავშირებით, რადგან მრავალი მკვლევარი უკვე მუშაობს ისეთი ტექნოლოგიების შექმნაზე, რომლებიც კოსმოსურ ხომალდებს ბევრად სწრაფს გახდის. ექსპერტებს უკვე აქვთ გარკვეული ვარაუდებიც, თუ რა ნაწილში უნდა დაინტერესდნენ განსაკუთრებით.  რას ამბობენ ექსპერტები 
წაკითხვა
შესაძლებელი იყო თუ არა მარსზე სიცოცხლის მოხვედრა მეტეორიტების მეშვეობით
გამოქვეყნებულია: 2017-07-21 20:18:00
მონაშის უნივერსიტეტის დედამიწის მეცნიერების მიერ ჩატარებულმა კვლევამ ახალი განზომილება შესძინა მარსზე სიცოცხლის ძიებას. საქმე ეხება აღმოჩენას, რომლის მიხედვითაც, მარსული სიცოცხლის მტკიცებულებები შესაძლოა მეტეორიტებში იყოს დამალული. კვლევა ჟურნალ Frontiers in Microbiology-ში გამოქვეყნდა და წარმოადგენს უფრო ფართო კვლევითი პროექტის ნაწილს, რომელიც მზის სისტემის სხვადასხვა ადგილას სიცოცხლის დაფიქსირების მიზნით, ბიომარკერებს იყენებს მეტეორიტებში.  ავსტრალიაში,ნულარბორის ვაკეზე აღმოჩენილ კლდოვან მეტეორიტებში ნაპოვნი ბაქტერიებისა და არქეების შესწავლის გზით, მკვლევართა ჯგუფმა შესძლო ეჩვენებინა თუ როგორ გავლენას ახდენს ქანების ქიმიური შემადგენლობა მიკრობული საზოგადოების განვითარებაზე.  „ეს საკმაოდ ორიგინალური აღმოჩენაა და მნიშვნელოვანია იმ მხრივ, რომ როგორც ის გვიჩვენებს, მიკროორგანიზმებს შეუძლია ურთიერთქმედება ასტრო-ნივთიერებებთან იმ გზით, რომელიც სასიცოცხლოა მეტაბოლიზმისთვის“,— ამბობს კვლევის უფროსი ავტორი, მონაშის უნივერსიტეტის დედამიწის, ატმოსფეროსა და გარემოს სკოლოს დოქტორი ალასტერ ტაიტი. დოქტორ ტაიტის განცხადებით, მეტეორიტებისა და სიცოცხლის შესახებ ჩატარებულ კვლევათა უმეტესობა დაინტერესებულია ორი მიმართულებით. პანსპერმია — მოსაზრება, რომლის მიხედვითაც, სიცოცხლის გადატანა შეუძლია ცოცხალ პლანეტაზე გიგანტური სხეულის შეჯახების შედეგად ამოტყორცნილ ნამსხვრევებს. ამ მოსაზრების მიხედვით, ამ ნამსხვრევებს შეუძლია სიცოცხლე კოსმოსში წაიღოს და რომელიმე მკვდარ პლანეტაზე დაცემის შემდეგ, იქ აღმოაცენოს. მეორე ჰიპოთეზის მიხედვით კი, პრე-ბიოტურ საკუჭნაოში ყველა საჭირო ინგრედიენტია, რათა სიცოცხლე თავად აღმოცენდეს. „ჩვენი თეორია კვლევის მინდორს მესამე მიმართულებას ჰმატებს — ურთიერთქმედება ასტრო-ნივთიერებებსა და უკვე არსებულ ბიოსფეროს შორის. ეს სრულიად ახალი ველია, რომელზეც აქამდე არავის უფიქრია“, — ამბობს დოქტორი ტაიტი. მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით 
წაკითხვა
12 მეცნიერული მიზეზი, თუ რატომ უნდა გაატაროთ უფრო მეტი დრო ბუნებაში
გამოქვეყნებულია: 2017-07-21 19:48:00
მრავალი ადამიანი სამუშაო დღეს დახურულ სივრცეში, ხელოვნური განათების პირობებში, კომპიუტერის მონიტორთან ატარებს; სახლში დაბრუნებისას, ბევრი მათგანი ტელევიზორის ეკრანებთან ინაცვლებს. დახურულ შენობებში დიდი დროის გატარება ნამდვილად არაა კარგი ჩვენთვის. ადამიანის ჯანმრთელობისთვის, ბუნება სასარგებლოა, ალბათ აუცილებელიც. ფსიქოლოგები და ჯანდაცვის მკვლევრები სულ უფრო და უფრო მეტ სამეცნიერო მიზეზს პოულობენ, თუ რატომ უნდა გავატაროთ მეტი დრო ბუნებაში. თავის წიგნში „ბუნებასთან შეთანხმება: რატომ გვხდის ბუნება უფრო ბედნიერს, ჯანმრთელსა და კრეატიულს“ — ჟურნალისტი ფლორენს უილიამსი წერს, რომ მან ბუნების სარგებლის ძიება მას შემდეგ დაიწყო, რაც თავისი მოსაწყენი საცხოვრებლიდან უფრო მრავალფეროვან ბუნებაში გადასახლდა. „ორიენტაციადაკარგული, განადგურებული, სასოწარკვეთილი ვიყავი. გონებას ფოკუსირება უჭირდა, აზრებს ვერ ვასრულებდი; ვერც გადაწყვეტილებებს ვიღებდი და საწოლიდან ადგომის თავიც არ მქონდა“, — წერს იგი. უმრავლეს ჩვენგანს, ცხოვრება აღარ შეუძლია სმარტფონისა და ინტერნეტის გარეშე. მაგრამ აუცილებლად გვჭირდება დროის გატარება ბუნებრივ გარემოში, იქნება ეს ულამაზესი საფეხმავლო ბილიკები თუ უბრალოდ ლამაზი პარკი. აქვე წარმოგიდგენთ რამდენიმე მეცნიერულ მიზეზს, თუ რატომაა ეს ყველაფერი ასე მნიშვნელოვანი.  მას შეუძლია გააუმჯობესოს თქვენი მოკლევადიანი მეხსიერება როგორც რამდენიმე კვლევამ აჩვენა, ბუნებაში სეირნობა დადებითად მოქმედებს მეხსიერების ეფექტებზე, რაც ნაკლებად ახასიათებს ჩვეულებრივ სეირნობას. ერთ-ერთ კვლევაში, მიჩიგანის უნივერსიტეტის სტუდენტებს დაურიგეს მოკლე მეხსიერების ტესტი, შემდეგ კი ორ ჯგუფად დაყვეს. ერთ ჯგუფს სანერგეში გასეირნება სთხოვეს, მეორეს კი ქალაქის ქუჩებში. როდესაც მონაწილეები დაბრუნდნენ და ტესტები ხელახლა შევასებინეს, პირველ ცდასთან შედა
წაკითხვა
მთვარეზე ადამიანის დაჯდომიდან 48 წელი გავიდა
გამოქვეყნებულია: 2017-07-21 12:08:00
1969 წლის 20 ივლისს, პირველად კაცობრიობის ისტორიაში, ადამიანმა მთვარეზე დააბიჯა! აღმოსავლეთის დროით 23:00 საათზე, აპოლო 11-ის კიბე გაიხსნა, მთვარის ზედაპირზე დაეშვა და ასტრონავტებმა ხომალდი დატოვეს. პირველი ნილ არმსტრონგი იყო, რომელსაც ბაზ ოლდრინი მიჰყვა. არმსტრონგის პირველ ნაბიჯებს მსოფლიო სატელევიზიო პირდაპირ ეთერში უყურებდა. სწორედ მაშინ წარმოთქვა მან ისტორიული სიტყვები: „ეს პატარა ნაბიჯია ადამიანისთვის, მაგრამ დიდი ნახტომი კაცობრიობისთვის“. მთვარეზე გადასვლის შემდეგ, არმსტრონგი და ოლდრინი მუშაობას შეუდგნენ. პირველ რიგში, მათ ხომალდის დათვალიერება დაიწყეს, რათა დარწმუნებულიყვნენ, ხომ არ იყო ხომალდის რაიმე დეტალი დაჯდომის პროცესში დაზიანებული, მომართეს კამერები, შეაგროვეს მთვარის ქანები და დედამიწის ბუნებრივ თანამგზავრზე აშშ-ის დროშები აღმართეს. ამის შემდეგ, ასტრონავტებმა მთვარის ზედაპირზე გასეირნებაც მოასწრეს.  1972 წლის შემდეგ, ადამიანი მთვარეზე აღარ ყოფილა, თუმცა ბოლო წლებში, ხელახლა სტუმრობა კვლავ აქტუალური ხდება. უახლოეს წლებში, მთვარეზე ასტრონავტების გაგზავნას გეგმავს როგორც NASA, ისე იაპონია, ჩინეთი და რუსეთი.   
წაკითხვა
ფეისბუქის რეკლამები მესენჯერში გამოჩნდება
გამოქვეყნებულია: 2017-07-21 10:00:00
​ფეისბუქის რეკლამები მესენჯერში გლობალურად ჩაეშვა. თავდაპირველად აღნიშნული ფუნქცია მხოლოდ რამდენიმე ქვეყნისათვის იყო გააქტიურებული. სისტემამ გატესტვა წარმატებით გაიარა და შესაბამისად, ფეისბუქმა რეკლამირებისათვის ახალი ადგილიც გამონახა. ​ფეისბუქზე დარეკლამება კომპანიებისათვის დღითიდღე უფრო შედეგის მომცემი ხდება. სწორედ ამიტომ ფეისბუქი ცდილობს რეკლამებით მიღებული შემოსავალი გაზარდოს და კომპანიებს ახალი სივრცე შესთავაზოს. საბედნიეროდ, რეკლამები ჩათში მესიჯობისას არ გამოჩნდება. რეკლამა მხოლოდ საუბრების ჩამონათვალს შორის იქნება განთავსებული. თუ ფიქრობთ, რომ რეკლამა თქვენთან მიმართებაში არარელევანტურია, შეგიძლიათ ისე დამალოთ, როგორც ამას ნიუსფიდში აკეთებდით. ფეისბუქი თქვენს მოთხოვნას გაითვალისწინებს და აღნიშულ რეკლამას აღარ გამოგიჩენთ. ​რეკლამაზე დაკლიკვის შემდეგ იმ გვერდზე გადახვალთ, რომელიც შემკვეთმა კომპანიამ აირჩია. ამ დროისათვის მესენჯერს 1.2 მილიარდი მომხმარებელი ჰყავს, ეს რიცხვი დღითიდღე იზრდება. შესაბამისად მესენჯერში დარეკლამება კომპანიებისათვის საკმაოდ ხელსაყრელი ვარიანტია. 
წაკითხვა
NASA პლუტონისა და ქარონის თავზე გადაფრენის ვიდეოს აქვეყნებს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-20 21:28:00
2015 წლის ივლისში, NASA-ს კოსმოსურმა ხომალდმა New Horizons-მა სამშობლოში პლუტონისა და მისი მთვარეების პირველი ყველაზე ახლო ხედები გამოაგზავნა — გასაოცარი გამოსახულებები, რომლებმაც ბევრს დააწყებინა ფიქრი, თუ როგორ გამოჩნდებოდა ამ შორეული, ყინულოვანი სამყაროს ზედაპირი მის თავზე გადაფრენისას. ფიქრი რეალობად იქცა. პლუტონისა და მისი მთვარე ქარონის შესახებ New Horizons-ის მიერ შეგროვილი მონაცემებისა და ციფრული ელევაციის მოდელების გამოყენებით, მისიის მეცნიერებმა პლუტონზე გადაფრენის ვიდეო შექმნეს, რომელიც მრავალ ახალ თვალწარმტაც პერსპექტივას გვთავაზობს პლუტონზე აღმოჩენილი ბევრი უჩვეულო მახასიათებლის შესახებ, რომელთაც ფორმა უცვალეს პლუტონის სისტემის ჩვენეულ ხედვას. დრამატული გადაფრენა პლუტონის თავზე, იწყება სპუტნიკ-პლანიტიის მაღლობებიდან. სპუტნიკ-პლანიტია აზოტის ყინულის ვრცელი განფენილობაა, რომელიც შორიდან გულის ფორმას იღებს და ხშირად, ამ ლაქას „პლუტონის გულსაც“ უწოდებენ. მაყურებელი პირველად ამ ვაკის დასავლეთ კიდესთან ჩაივლის, სადაც ის ესაზღვრება მუქ, კრატერებიან ზედაპირს — კთულჰუ-მაკულას, რომლის მარჯვნივ არსებულ ვაკეზე გადაჭიმულია ქედების ჯაჭვი. ამის შემდეგ, ტური ჩრდილოეთით მიემართება, ვოიაჯერ-ტერას უსწორმასწორო მაღლობების თავზე, შემდეგ კი სამხრეთის მიმართულებით ინაცვლებს, პიონერ-ტერას თავზე, სადაც მრავლადაა ფართო და ღრმა ორმოები. უკვე ამის შემდეგ, ტური აღმოსავლეთის მიმართულებით გრძელდება — ტარტარუს-დორსას ღარტაფების თავზე. არანაკლებ ამაღელვებელი გადაფრენა პლუტონის მთვარის — ქარონის თავზე იწყება იმ წერტილიდან, სადაც მას New Horizons-ის ყველაზე მეტად მიუახლოვდა, შემდეგ კი ეშვება სერენიტი-ჩასმას ფართო, ღრმა კანიონში. ხედი გრძელდება ჩრდილოეთით, გადაუვლის დოროთი-გეილის კრატერსა და მორდორ-მაკულას ბნელ პოლარულ ქუდს. ამის შემდეგ, ფრენა სამხრეთით ინაცვლებს, გადაუვლის ბრტყელ ეკვატორულ ვაკეებსა და კლარკ-მონტის მთებს. 
წაკითხვა
ძაღლების მეგობრულობის მიზეზი ადამიანებთან საერთო გენეტიკური საფუძველია - ახალი კვლევა
გამოქვეყნებულია: 2017-07-20 20:39:00
ძაღლები გულისამაჩუყებლად მეგობრულები არიან. გვლოკავენ, ზედ გვახტებიან და ალბათ, რომ შეეძლოთ თაფლსაც გვიყიდიდნენ. ამის გამო, ჩვენ ისინი გვიყვარს — მიუხედავად იმისა, რომ ხანდახან ცოტას გვაბრაზებენ კიდეც. აღსანიშნავია, რომ ამ ცხოველთა ასეთი ჰიპერსოციალურობის მიზეზი ბოლომდე არასოდეს შესწავლილა. თუმცა ამჯერად, ახალმა კვლევამ, რომელიც ძაღლებისა და მგლების გენეტიკურ შემადგენლობასა და ქცევით თვისებებს ეძღვნებოდა, დააგდინა, რომ კაცობრიობის საკუეთესო მეგობარი გარკვეულ ქრომოსომულ მასალას იზიარებს ადამიანის ერთ-ერთ გენეტიკურ აშლილობასთან — უილიამსის სინდრომთან. ამ მსგავსებით შესაძლებელია აიხსნას ძაღლების ურყევი სოციალურობა. „ერთ დროს მიიჩნეოდა, რომ მოშინაურების პროცესში, ძაღლებს ჩამოუყალიბდათ სოციალური შეცნობის მოწინავე ფორმა, რასაც მოკლებულნი იყვნენ მგლები“, — განმარტავს ორეგონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ცხოველთა მეცნიერი მონიკ უდელი. „ეს ახალი მტკიცებულება გვაფიქრებინებს, რომ ეს ასე არაა და ძაღლებს აქვთ გენეტიკური პირობა, რომლის წყალობითაც, მგლებისგან განსხვავებით, ძაღლებს აქვთ გადამეტებული მოტივაცია სოციალური კონტაქტების საძიებლად“. უილიამსის სინდრომი განვითარებასთან დაკავშირებული აშლილობაა, რომელიც ცვლის ადამიანის სახის ნაკვთებს და იწვევს ჯანმრთელობის მთელ რიგ პრობლემებს, მათ შორის გულის დეფექტებს და პათოლოგიებს თავის ტვინსა და ნერვულ სისტემაში. მაგრამ ამ სინდრომის ერთ-ერთი განმასხვავებელი ფსიქოლოგიური ნიშანია ჰიპერსოციალურობა — გამოირჩევა სოციალურ დაბრკოლებათა ნაკლებობით და ახასიათებს მეგობრული ქცევა უცხო ადამიანებთანაც კი, ასევე მაღალი თანაგრძნობა. უდელი და მისი კოლეგა, პრისნტონის უნივერსიტეტის ევოლუციური ბიოლოგი ბრიჯიტ ვონჰოლდტი, აკვირდებოდნენ პარალელებს უილიამსის სინდრომის ჰიპერსოციალურობასა და ძაღლების ქცევას შორის და სურდათ გაერკვიათ, რამდენად ახლოს შეიძლებოდა ყოფილიყო ეს ორი ერთმანეთთან გენეტიკურ დონეზე. „ძალიან გვაეჭვებდა მნიშვნელოვანი მსგავსება უილიამსის სინდრომსა და შინაური ძაღლების მეგობრულობას შორის, რამაც გვაფიქრებინა, რომ შესაძლოა ეს გამოწვეული ყოფილიყო ამ ორი ფენოტიპის გენეტიკურ არქიტექტურაში არსებული მსგავსებით“, — განმარტავს ვონჰოლდტი. 
წაკითხვა
თითქმის უცნობი 10 ფაქტი ალბერტ აინშტაინის შესახებ
გამოქვეყნებულია: 2017-07-20 19:33:00
სახელგანთქმული ფიზიკოსის ცხოვრება  საზოგადოების დიდ ინტერესს დღემდე იწვევს; აინშტაინის შესახებ ვრცელდება მრავალი უცნაური ამბავი, მათ შორის ბევრი მითია, ბევრიც რეალობა. გთავაზობთ 10 ფაქტს აინშტაინის შესახებ, რომლებიც შესაძლოა არ იცოდეთ. 1. 16 წლის ასაკში, გერმანიის მოქალაქეობაზე უარი თქვა აინშტაინს პატარაობიდანვე სძულდა ნებისმიერი სახის ნაციონალიზმი და აქედან გამომდინარე, არჩია ყოფილიყო „მსოფლიო მოქალაქე“. 16 წლის ასაკში უარი თქვა გერმანიის მოქალაქეობაზე და 1901 წლამდე, ოფიციალურად არ ჰქონდა არც ერთი ქვეყნის მოქალაქეობა, როდესაც ის შვეიცარიის მოქალაქე გახდა. 2. დაქორწინდა თავის ფიზიკის კლასის ერთადერთ გოგონა სტუდენტზე. ციურიხის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის იმ განყოფილებაში, სადაც აინშტაინი სწავლობდა, მილევა მარიჩი ერთადერთი გოგონა სტუდენტი იყო. იგი გატაცებული იყო მათემატიკითა და მეცნიერებით, ძალიან სურდა გამხდარიყო ფიზიკოსი. თუმცა, ამ ამბიციაზე უარის თქმა მოუწია, როცა ცოლად გაჰყვა აინშტაინს და მისი შვილის დედა გახდა.  3. FBI-ს აინშტაინის შესახებ 1427 გვერდი ჰქონდა 1933 წელს, FBI-მ ალბერტ აინშტაინის დოსიეს მომზადება დაიწყო, სანამ ფიზიკოსი აშშ-ში მესამედ გაემგზავრებოდა. საბოლოოდ, დოკუმენტებმა 1427 გვერდი შეადგინა და ძირითადად ეძღვნებოდა აინშტაინის კავშირებს პაციფისტურ და სოციალისტურ ორგანიზაციებთან. ფედერალური საგამოძიებო ბიუროს ხელმძღვანელი ედგარ ჰუვერი სპეციალური აქტის საფუძველზე აინშტაინის ამერიკაში არშეშვების რეკომენდაციასაც კი გასცემდა, თუმცა სახელმწიფო დეპარტამენტმა მისი მოთხოვნა უარყო. 
წაკითხვა
ელონ მასკი - არაკონტროლირებადი ხელოვნური ინტელექტი ჩვენს ცივილიზაციას უდიდესი რისკის წინაშე დააყენებს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-19 22:06:00
აშში-ს გუბერნატორთა ეროვნული ასოციაციის 2017 წლის საზაფხულო შეხვედრაზე, სტუმრის სტატუსით მყოფი ბიზნესმენი და ინოვატორი ელონ მასკი რამდენიმე თემას შეეხო, მათ შორის ხელოვნურ ინტელექტს. სიტყვით გამოსვლისას, კომპანია Tesla-სა და SpaceX-ის დამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, აშშ-ის გუბერნატორებს მოუწოდა, შემოიღონ რეგულაციები ხელოვნური ინტელექტის განვითარების სეგმენტში. მასკის განცხადებით, თავად მას ხელოვნური ინტელექტის არ ეშინია და მას უფრო ის აღელვებს, რა მოხდება იმ შემთხვევაში, თუ მას უკონტროლოდ მივუშვებთ. უფრო მეტიც, მასკი ხელოვნურ ინტელექტს უწოდებს პოტენციურად „უდიდეს საფრთხეს, რომლის წინაშეც ჩვენი ცივილიზაცია შეიძლება აღმოჩნდეს“. მისი თქმით, ერთ-ერთი გამოსავალია ადრეული რეგულაციები. „როგორც წესი, რეგულაციები ცუდი რამეების განვითარების შემდეგ წესდება, ღელავს საზოგადოება და რეგულირების სააგენტო მხოლოდ წლების შემდეგ აქცევს ინდუსტრიას ჩარჩოებში“, —აღნიშნა მასკმა. „ასე ხდება მუდამ. ცუდი რამეები წარსულშიც ყოფილა, მაგრამ არა ისეთი, რომელიც ფუნდამენტურ რისკს შეუქმნიდა ცივილიზაციის არსებობას. ხელოვნური ინტელექტი სწორედ ფუნდამენტური რისკია ადამიანთა ცივილიზაციის არსებობისათვის“. რამდენიმე გუბერნატორმა მასკს ჰკითხა, თუ რამდენად შესაძლებელია ასეთი ახალი ინდუსტრიის რეგულირება. როგორც მასკმა უპასუხა, პირველი ნაბიჯი მისი პყრობაა.  „ამ ბიზნესის პირველი ვალდებულება უნდა იყოს ისწავლონ რაც შეიძლება მეტი, რათა პრობლემების ბუნებაში გაერკვნენ“. სწორედ ამას აკეთებს მასკი თავის არამომგებიან კვლევით კომპანია OpenAI-ში.  მასკს ხელოვნური ინტელექტის ეთიკის გარანტირებისთვის რამდენიმე ინიციატივა აქვს; მაგრამ თუ მისი ძალისხმევა წარუმატებელი აღმოჩნდა, სერიულ მწარმოებელს მხოლოდ რამდენიმე პოტენციური გეგმა ექნება გაველურებული ხელოვნური ინტელექტის წინააღმდეგ მოქმედებისათვის. ერთ-ერთი მათგანია Neuralink-ი, რომელმაც კაცობრიობას ხელოვნური ინტელექტის გზით ტექნოლოგიების ადამიანში გაერთიანების უნარი უნდა მისცეს.  კიდევ ერთი მათგანია SpaceX-ის გეგმები მარსზე მიღწევის შესახებ. თუკი ის წარმატებული აღმოჩნდა, გამყარდება კაცობრიობის გადარჩენის შანსი, რადგან ხელთ გვექნება პოტენციური მეორე სახლი იმ შემთხვევისთვის, თუკი ხელოვნური ინტელექტი დედამიწას ხელში ჩაიგდებს. 
წაკითხვა
მეცხრე პლანეტის არსებობა სულ უფრო რეალური ხდება - აღმოჩენილია ახალი მტკიცებულებები
გამოქვეყნებულია: 2017-07-19 21:39:00
2016 წლის იანვარში, ასტრონომებმა — მაიკ ბრაუნმა და და კონსტანტინ ბატიგინმა პირველად გამოაქვეყნეს გარკვეული მტკიცებულებები, რომელთა მიხედვითაც, მზის სისტემაში შესაძლოა მეცხრე პლანეტაც იყოს. მკვლევართა შეფასებით, „პლანეტა 9“-ის სახელით ცნობილი ეს ჰიპოთეტური სხეული დედამიწაზე 10-ჯერ მასიური უნდა იყოს და მზის გარშემო 700 ასტრონომიული ერთეულის მანძილიდან ბრუნავდეს (1 ასტრონომიული ერთეული = მანძილი მზიდან დედამიწამდე). მას შემდეგ, ჩატარდა მრავალი კვლევა, რომელთაგან ზოგიერთი ამ პლანეტის არსებობას უჭერდა მხარს, ზოგიც სრულიად გამორიცხავდა. მეცნიერთა ერთი ნაწილის მტკიცებით, მეცხრე პლანეტის მტკიცებულებაა ნეპტუნსგადაღმა ობიექტების ორბიტები, სხვების მტკიცებით კი ეს კვლევები მცდარია, რადგან მოკლებულია დაკვირვებებს. მადრიდის კომპლუტენსეს უნივერსიტეტის ორი ასტრონომის მიერ ჩატარებული ბოლო კვლევა სრულიად ახალ პერსპექტივას გვთავაზობს, რომელმაც შესაძლოა ეს დავა საბოლოოდ გადაწყვიტოს. ახალი ტექნიკის წყალობით, ისინი უკიდურესად შორეულ ნეპტუნსგადაღმა ობიექტებზე ფოკუსრიდნენ და მივიდნენ დასკვნამდე, რომ პლანეტა 9 შესაძლოა მართლაც არსებობდეს. უკიდურესად შორეულ ნეპტუნსგადაღმა ობიექტების ორბიტები მზიდან 150 ასტრონომიულ ერთეულზე მეტი მანძილითაა დაშორებული და შესაბამისად, არასოდეს კვეთენ ნეპტუნის ორბიტას. ესპანელ ასტრონომთა კვლევა ჟურნალ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society-ში გამოქვეყნდა. როგორც ისინი შენიშნავენ, უკიდურესად შორეული ნეპტუნსგადაღმა ობიექტების კვანძებსა და მზეს შორის არსებულმა მანძილმა შესაძლოა მეცხრე პლანეტისაკენ მიმავალ გზაზე დაგვაყენოს. ეს კვანძები ორი წერტილია, რომლებზეც ციური სხეულის ორბიტა მზის სისტემის გეგმას კვეთს. ეს ის წერტილებია, რომლებზეც მზის სისტემის სხვა სხეულებთან ურთიერთქმედების შანსი უდიდესია და შესაბამისად, უკიდურესად შორეული ნეპტუნსგადაღმა ობიექტების ორბიტებში, დიდი ალბათობით, უნდა ხდებოდეს დრამატული ცვლილებები. ჯგუფს სჯერა, რომ ამ კვანძების ადგილმდებარეობის გარკვევით, შესაძლებელი იქნება იმის დადგენა, განიცდიან თუ არა უკიდურესად შორეული ნეპტუნსგადაღმა ობიექტები ამ ზონაში მდებარე სხვა ობიექტის გავ
წაკითხვა
აღმოჩენილია გალაქტიკათა სუპერგროვა, რომელიც კოსმოსზე თქვენს წარმოდგენას შეცვლის
გამოქვეყნებულია: 2017-07-19 19:38:00
ასტრონომებმა დედამიწიდან 4 მილიარდი სინათლის წლის მანძილზე მდებარე მასიური გალაქტიკათგროვა აღმოაჩინეს; იგი კოსმოსის ამ დრომდე ცნობილი ერთ-ერთი უდიდესი სტრუქტურაა და ამავე დროს, წარმოადგენს ყველაზე შორეულ გროვას, რომელსაც ოდესმე დავკვირვებივართ. კოსმოსში ყვლაფერი ხედის საკითხია — ანუ, საიდან უყურებთ ობიექტს. სადაც თქვენ ახლა ხართ, პლანეტა, რომელზეც ახლა ამ ტექსტს კითხულობთ, შესაძლოა კოსმოსის ყველაზე მნიშვნელოვანი ობიექტი გეგონოთ, მაგრამ რეალობა სულ სხვაგვარია. სინამდვილეში, ის მხოლოდ ციცქნა ნაწილაკია მზის სისტემაში, რომელიც თავის მხრივ, თითქმის უმნიშვნელო წინწკალია გალაქტიკა ირმის ნახტომში. მაგრამ ეს ყველაფერი არაა, შეგვიძლია უფრო შორსაც წავიდეთ. თავად გალაქტიკები გროვდებიან კიდევ უფრო დიდ დასტებად, რომელთაც გალაქტიკათა ჯგუფებს ან გროვებს უწოდებენ — ამის შემდეგ უკვე სუპერგროვები მოდის: წარმოუდგენლად ვრცელი კოსმოსური გაერთიანებები, რომლებშიც გალაქტიკათგროვები ისეა შეგროვილი, როგორც რკინის მონეტები მუჭაში. სწორედ ერთი ასეთი პეშვი აღმოაჩინეს ინდოელმა ასტრონომებმა ამჯერად — აქამდე უცნობი მკვრივი სუპერგროვა, რომელსაც მდინარე სარასვატის სახელი უწოდეს. ინტერის უნივერსიტეტის ასტრონომიისა და ასტროფიზიკის ცენტრის მკვლევართა მიერ აღმოჩენილი სარასვატის სუპერგროვა სივრცეში ეპიკურ მანძილზე იშლება — 600 მილიონ სინათლის წელიწადზე, რომლის მასაც, მკვლევართა შეფასებით, 20 მილიონი მილიარდი მზის მასას უნდა უდრიდეს. გარდა განსაცვიფრებელი ზომისა და მასისა,  აღმოჩენა ძალიან მნიშვნელოვანია იმ მხრივაც, რომ ამ დრომდე, ასტრონომებს არც თუ ისე ბევრი სუპერგროვა აქვთ აღმოჩენილი, რაც იმას ნიშნავს, რომ სარასვატი საკმაოდ ელიტურ კომპანიას შეუერთდა.  „ამ დრომდე, ვიცით მხოლოდ რამდენიმე მსხვილი სუპერგროვის შესახებ, მაგალითად, მათ შორისაა „შეპლის კონცენრტრაცია“ და „სლოუნის დიდი კედელი“ ჩვენს სამეზობლოში“, —განმარტავს ჯგუფის ორი წევრი, ჯოიდიპ ბაგჩი და შიშირ სანხიაიანი. სარასვატის სუპერგროვა იმ მხრივაცაა გამორჩეული, რომ ჩვენგან წარმოუდგენლად დიდი მანძილით — 4 მილიარდი სინათლის წლითაა დაშორებული.  „პირველად ვნახეთ ჩვენგან ასე შორს მდებარე სუპერგროვა. შეპ
წაკითხვა
ტურისტებისთვის გურიის შესახებ მობილური აპლიკაცია შეიქმნა
გამოქვეყნებულია: 2017-07-19 13:27:00
მობილური ტელეფონებისთვის აპლიკაცია შეიქმნა. აპლიკაცია ჯერჯერობით მხოლოდ „ანდროიდის“ სისტემაზე მომუშავე სმარტფონებისთვის არსებობს. აპლიკაციაში გურიის ტურისტული ძეგლებისა და რეგიონში არსებული ტურისტული სერვისების შესახებ ინფორმაციაა განთავსებული. კერძოდ, ოზურგეთის, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის შესახებ. აპლიკაცია საშუალებას იძლევა, განსაზღვროთ მიმართულება მოცემული ადგილმდებარეობიდან შერჩეულ ობიექტამდე. მოცემული ეტაპისთვის რუკაზე დატანილია 400-მდე ობიექტი და 9 ტურისტული მარშრუტი.ეს აპლიკაციის ,,ბეტა“ ვერსიაა, რომელიც გამოხმაურებიდან გამომდინარე, წინადადებებისა და შენიშვნების გათვალისწინებით დაიხვეწება. აპლიკაცია ქართულენოვანია, რომლის რუსულ და ინგლისურ ენაზე ვერსიების შექმნა იგეგმება. მობილური აპლიკაცია ოზურგეთის ახალგაზრდა მეცნიერთა კლუბის მიერ, ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროექტის „მონაწილეობითი პრინციპები გურიის ტურიზმის განვითარების სტრატეგიისათვის“ ფარგლებში მომზადდა.
წაკითხვა
რატომ ვერ ვპოულობთ არამიწიერ ცივილიზაციებს - რეალური მიზეზი
გამოქვეყნებულია: 2017-07-18 21:24:00
მხოლოდ ჩვენს გალაქტიკა ირმის ნახტომში, 100-400 მილიარდი ვარსკვლავია, რომელთაგან თითოეულს, პოტენციურად ჰყავს პლანეტები. დაკვირვებად სამყაროში, სავარაუდოდ სულ მცირე 2 ტრილიონი ასეთი გალაქტიკაა, რომელთაგან თითოეულში თავმოყრილია მილიარდობით ვარსკვლავის გარშემო მოძრავი ტრილიონობით პლანეტა. მიუხედავად იმისა, რომ საკმაოდ ცოტაა სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი პლანეტა, ამდენ პლანეტაში აუცილებლად იქნება ისეთიც, სადაც გონიერი სიცოცხლე არსებობს. მაგალითად, გამოცემა Business Insider-ის მიხედვით, ჩვენი გალაქტიკის პლანეტათა 0,1% სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი უნდა იყოს, ეს კი იმას ნიშნავს, რომ სიცოცხლე მილიონობით პლანეტაზე უნდა ყვაოდეს. ასეთმა ციფრებმა, ნობელის პრემიის ლაურეატი, ფიზიკოსი ენრიკო ფერმი აიძულა არამიწიერ სიცოცხლესთან მიმართებაში დაესვა კითხვა: „სად არიან ისინი?“ შემდეგში ეს შეკითხვა ფერმის პარადოქსის სახელით გახდა ცნობილი; გაჩნდა მრავალი შესაძლო პასუხიც. პასუხებს შორის ერთ-ერთია „დიდი ფილტრის“ ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითაც, მანამ, სანამ გონიერ სიცოცხლეს თავისი მშობლიური პლანეტის დატოვების შესაძლებლობა მიეცემა, მას დაბრკოლებას უქმნის გარკვეული სახის კედელი — ე. წ. დიდი ფილტრი. ევოლუციური პერსპექტივიდან, არსებობს რამდენიმე გარდამავალი მომენტი, როდესაც ჩვენის მსგავსი ნებისმიერი პლანეტა უნდა დაეუფლოს დანარჩენ სამყაროსთან კომუნიკაციის ხელოვნებას. შესაძლოა გარკვეული რაღაც სიცოცხლის ადრეულ ეტაპზევე მოხდეს, ჩვენს შემთხვევაში კი, ევოლუციის ამ ეტაპზე, შესაძლოა უკვე ამ ფილტრის წინააღმდეგ მივდიოდეთ.  კლიმატის ცვლილება, ასე გაგრძელების შემთხვევაში, თანდათანობით გაანადგურებს სიცოცხლეს დედამიწაზე. გასული 12 000 წლის განმავლობაში, დედამიწაზე არსებულმა გამორჩეულად სტაბილურმა კლიმატმა ადამიანთა ცივილიზაციას გაფურჩქვნისკენ უბიძგა, სარგებელი მისცა სოფლის მეურნეობისგან და თანდათანობით ინდუსტრიალიზაციისაკენ წაიყვანა (ბედის ირონიაა, რომ შეიძლება სწორედ ამ უკანასკნელმა გაგვანადგუროს). ერთ-ერთი ბოლო კვლევა გამოარჩევს სახეობათა იმ რამდენიმე მახასიათებელს, რომლებიც ყველაზე დიდი ალბათობით გადაურჩებოდა კლიმატის ცვლილებით განადგურებული პლანეტის სისასტიკეს. მათ შორის ერთ-ერთია სწრაფი რეპროდუქციული ციკლი. შესაბამისად, ადამიანი
წაკითხვა
მარსმავალი Curiosity შვებულებას იღებს, რადგან მალე, მზე მასთან კომუნიკაციას დაბლოკავს
გამოქვეყნებულია: 2017-07-18 19:48:00
პლანეტურ მეცნიერებსა და მარსმავლებს არდადეგების შესარჩევად სპეციალური მეთოდი აქვთ, რაც მზეზეა დამოკიდებული.  22 ივლისიდან 21 აგვისტომდე, NASA ვერ შესძლებს კომუნიკაციების გაგზავნას მარსზე არსებულ თავის ვერცერთ მოწყობილობასთან  — ორ მავალთან და სამ ორბიტერთან. ამის მიზეზი კი ისაა, რომ დედამიწის პერსპექტივიდან, მარსი ზუსტად მზის მეორე მხარეს მოექცევა; ეს მოვლენა ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ ხდება. რა თქმა უნდა, იგივე მოვლენა მზის სისტემის სხვა ობიექტებთან მიმართებაშიც ფიქსირდება.  როდესაც ეს მარსის შემთხვევაში ხდება, NASA ვერ ახერხებს ბრძანებების გაგზავნას მეზობელი წითელი პლანეტის ორბიტაზე მოძრავ თავის ვერცერთ აპარატთან. „სიფრთხილის მიზნით, ამ პერიოდში არ ვსაუბრობთ ჩვენს მარსელ დამხმარეებთან, რადგან მნიშვნელოვნადაა გაუარესებული საკომუნიკაციო ხაზი და ნამდვილად არ გვსურს, რომ რომელიმე ჩვენმა ხომალდმა დამახინჯებული ბრძანების საფუძველზე იმოქმედოს“, — ამბობს NASA-ს მარსის ტრანსლაციების ქსელის ოფისის მენეჯერი ჩად ედვარდსი. დიახ, ნამდვილად არავის სურს, კაცობრიობისათვის ასე ძვირფასი მარსმავალები — Curiosity ან Opportunity შემთხვევით წითელი პლანეტის რომელიმე თხრილში ჩავარდეს. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ამ დროს მზე მარსის ჩვენეულ ხედს სრულად არ დაბლოკავდა, მეზობელ პლანეტასთან მონაცემთა გაცვლა-გამოცვლა მაინც საკმაოდ გართულდებოდა, რადგან კორონა — ვარსკვლავის ზეაპირზე ამოსული იონიზებული გაზის ფენა — სრულიად საკმარისია გადაცემათა შესაფერხებლად. მაგრამ ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ როვერები და მარსის ორბიტაზე მოძრავი თანამგზავრები ამ პერიოდში უსაქმოდ იქნებიან. „ორბიტერები ჩუმ დაკვირვებებს და მონაცემთა გადაცემას გააგრძელებენ. მავალები არ ივლიან, მაგრამ დაკვირვებები და ანალიზები მაინც გაგრძელდება“, — ამბობს NASA-ს რეაქტიულ მოძრაობათა ლაბორატორიის მარსის პროგრამის უფროსი ინჟინერი ჰოფი პრაისი. მონაცემები მარსიდან ჩვენკენ მაინც გამოიგზავნება; მეცნიერთა ჯგუფს კი შეეძლება შეამოწმოს მარსის მკვლევარი ყველა აპარატის მდგომარეობა. „ტელემეტრიის მიღება გაგრძელდება, შესაბამისად, ყოველდღიურად გვექნება ინფორმაცია ჩვენს მოწყობილობათა სტატუსის შესახებ“, — ამბობს ედვარდსი. თუმცა, მკვლევრები სრულ დასვენებასაც გეგმავენ — შაბათ-კვირას Curiosity-ს ჯგუფი ყოველგვარ ოპერაციას
წაკითხვა
ციცქნა არსება, რომელიც ყველა აპოკალიფსს გადაურჩება და დედამიწის ერთადერთ მკვიდრად დარჩება
გამოქვეყნებულია: 2017-07-18 19:12:00
ასტეროიდის დაცემა, ვარსკვლავის აფეთქება, რადიაციის ინტენსიური ნაკადი... ეს ასტრონომიულ მოვლენათა მთელი ის ნაირსახეობებია, რომელთაც ადამიანის მოდგმის გადაშენება შეუძლიათ, რომ აღარაფერი ვთქვათ გლობალური ეკოსისტემის ყველა ფორმაზე. მაგრამ როგორც ახალი კვლევა ამტკიცებს, ერთ-ერთ მიკროსკოპული არსებას, ე. წ. წყლის დათვს, ბიოლოგიური სახელწოდებით — ნელამავალი (Milnesium tardigradum), სულ არ ადარდებს არანაირი გლობალური კატასტროფა. ეს პატარა არსება იმდენად მტკიცეა, რომ შეუძლია თავი დააღწიოს ნებისმიერ აპოკალიფსურ სცენარს, თანაც თავის ციცქნა სახეზე თვითკმაყოფილი ღიმილი შეინარჩუნოს. ნელამავალთა თაყვანისმცემლებისთვის ეს ფაქტი ალბათ სულაც არ იქნება გასაკვირი, რადგან მათ უკვე კარგად იციან, რომ ამ სუპერძლიერ მხეცს აქვს უნარი გადაურჩეს თითქმის ყველაფერს ბუნებაში. გაყინეთ, აადუღეთ, აშიმშილეთ, გააუწყლოვეთ ან თუნდაც მოათავსეთ ვაკუუმში — 0,5 მილიმეტრის სიგრძის ამ რვაფეხიანი არსებისთვის მნიშვნელობა არ აქვს, ყველაფერს მშვენივრად გადაურჩება. ნელამავალნი უხერხემლოთა ტაქსონომიური ტიპია. გავრცელებულნი არიან ყველგან, მთელ პლანეტაზე. გადით გარეთ ახლავე და მთელ ბღუჯას იპოვით, თუნდაც გაზონში. როგორც რამდენიმე წლის წინ ჩატარებულმა ანალიზებმა აჩვენა, მისი გენების 17,5% სხვა სახეობათაგანაა მოპარული. ალბათ შესაშურია, რომ ჩვენგან განსხვავებით, ნელამავალთ სულ არ ანაღვლებთ აპოკალიფსური დღეები. „არაერთი კვლევა მიეძღვნა დედამიწაზე „მეორედ მოსვლის“ სცენარს — ისეთ ასტროფიზიკურ მოვლენებს, როგორიცაა მაგალითად სუპერნოვას აფეთქება; კვლევათა მიზანი იყო გაგვერკვია, შეეძლებოდა თუ არა ასეთ მოვლენებს ადამიანთა რასის ამოწყვეტა. მაგრამ ჩვენ ვფოკუსირდით ყველაზე ამტან არსებაზე — ნელამავალებზე“, — ამბობს ოქსფორდის უნივერსიტეტის მკვკლევარი დევიდ სლოანი. 
წაკითხვა
Apple-მა ახალი Emoji-ები წარმოადგინა
გამოქვეყნებულია: 2017-07-18 11:21:00
მარტში, პირველად ვნახეთ თუ როგორი შეიძლება ყოფილიყო უნიკოდის ახალი emoji-ები Apple-ის მოწყობილობათა მომხმარებლებისთვის. გუშინ, 17 ივლისს, Emoji-ს მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით, Apple-მა რამდენიმე ახალი Emoji წარმოადგინა iOS-ის, macOS-ისა და watchOS-ისთვის.  ახალ Emoji-ებს შორისაა ადამიანები, რომლებიც ატარებენ წვერს, თავსაბურს, დაკავებული არიან იოგათი,  მეძუძური დედები, ელფები, ზომბები, ზებრები და დინოზავრები. ასევე იხილავთ ვარსკვლავთვალიან, გაბრაზებისგან აფეთქებულ თუ პირღებინების ამსახველ Emoji-ებს. Apple-ს მათი ოფიციალურად გამოსვლის თარიღი ჯერ არ დაუსახელებია, დააკონკრეტა მხოლოდ ის, რომ ახალი Emoji-ები წლის ბოლოსთვის გახდება ხელმისაწვდომი. 
წაკითხვა
მსოფლიოს ყველაზე ზარმაცი ქვეყანა გამოვლენილია
გამოქვეყნებულია: 2017-07-17 20:01:00
​სტენფორდის უნივერსიტეტი ახალ კვლევას აქვეყნებს. სმარტფონებზე დაყრდნობით, უნივერსიტეტმა ყველაზე აქტიური და ზარმაცი ქვეყნები გამოავლინა. კვლევა მობილურ აპლიკაციაზეა დამყარებული, რომელიც ადამიანის ფეხის ნაბიჯების რაოდენობას ითვლის. სტენფორდის უნივერსიტეტმა სპეციალურ აპლიკაციაზე დაყრდნობით, 68 მილიონი დღის ტოლფასი მონაცემები დაამუშავა და საშუალო შედეგად, დღეში 4 961 ნაბიჯი მიიღო. თუმცა, ამასთან ერთად ყველაზე აქტიური და ზარმაცი ქვეყნების სიაც გამოაქვეყნა.​ჩინეთი, კონკრეტულად კი ჰონგ-კონგი აღმოჩნდა ადგილი, სადაც ადამიანები დღის განმავლობაში ყველაზე დიდხანს მოძრაობენ. ადამიანების ნაბიჯების რაოდენობა აღნიშულ მეგაპოლისში დღეში საშუალოდ 6 880-ს უთანაბრდება. შესაბამისად, კვლევის მიხედვით, ჩინეთი ყველაზე აქტიურ ქვეყნად ითვლება.​რაც შეეხება ყველაზე ზარმაც ქვეყანას, სტენფორდის უნივერსიტეტის კვლევის მიხედვით, ყველაზე ზარმაცი ადამიანები ინდონეზიაში ცხოვრობენ. აქ ადამიანების ნაბიჯების რაოდენობა დღის განმავლობაში 3 513-ის ტოლია.​სტენფორდის უნივერსიტეტი კვლევისათვის სპეციალურ აპლიკაციას Argus-ს იყენებდა, რომლის დაინსტალირება სმარტფონებში თქვენც შეგიძლიათ. ​კვლევის მიხედვით, ქვეყნების ტოპ 7-ეული ასე გამოიყურება:
წაკითხვა
შეიძლება თუ არა იყოს სიცოცხლე TRAPPIST-1-ის ვარსკვლავურ სისტემაში - ახალი კვლევა
გამოქვეყნებულია: 2017-07-15 21:19:00
მეცნიერთა ორმა დამოუკიდებელმა ჯგუფმა განსაზღვრა ის მთავარი გამოწვევები, რომლებიც სიცოცხლის განვითარებას შეხვდებოდა ახლახან აღმოჩენილ ერთ-ერ ყველაზე ცნობილ ეგზოპლანეტათა სისტემა TRAPPIST-1-ში.  ორივე ჯგუფს ჰარვარდ-სმიტსონის ასტროფიზიკური ცენტრის მკვლევრები ხელმძღვანელობენ. მათი განცხადებით, TRAPPIST-1-ის სისტემის ვარსკვლავის ქცევები ნაკლებ სავარაუდოს ხდის საყოველთაოდ გავრცელებულ მოსაზრებას, რომ შესაძლოა იქ სიცოცხლე იყოს. ვარსკვლავი TRAPPIST-1 წითელი ჯუჯაა, გაცილებით უფრო მკრთალი და ნაკლებად მასიური, ვიდრე ჩვენი მზე. ისი სწრაფად ბრუნავს საკუთარი ღერძის გარშემო და ასხივებს ულტრაიისფერი რადიაციის ენერგიულ ანთებებს. პირველმა ჯგუფმა — ჰარვარდ-სმიტსონის ასტროფიზიკური ცენტრის ორმა მკვკლევარმა, მხედველობაში მიიღო ის მრავალი ფაქტორი, რომელთაც წითელი ჯუჯას გარშემო მოძრავ პლანეტათა ზედაპირის გარემოზე გავლენის მოხდენა შეუძლია. RAPPIST-1-ის სისტემის შემთხვევაში, ისინი იკვლევდნენ თუ რამდენად ჰოქნდა ტემპერატურას გავლენა ეკოლოგიასა და ევოლუციაზე; გარდა ამისა, ჭამდა თუ არა შვიდი პლანეტის ატმოსფეროს ცენტრალური ვარსკვლავიდან მომდინარე ულტრაისფერი რადიაცია. ყველა ეს პლანეტა თავის ვარსკვლავთან იმაზე გაცილებით უფრო ახლოსაა, ვიდრე მზე დედამიწასთან, სამი მათგანი კი სასიცოცხლო ზონაშია მოქცეული. „სასიცოცხლო ზონის კონცეფცია ეფუძნება პლანეტებს, რომლებიც ისეთ ორბიტაზე მდებარეობენ, სადაც თხევადი წყლის არსებობა შესაძლებელია. ეს მხოლოდ ერთი ფაქტორია, იმის განსასაზღვრად, არის თუ არა პლანეტა სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი“, — ამბობს კვლევის ავტორი მანსავი ლინგამი. ლინგამმა და მისმა თანაავტორმა, ჰარვარდის პროფესორმა ავი ლოებმა აღმოაჩინეს, რომ TRAPPIST-1-ის სისტემა ულტრაიისფერი რადიაციით გაცილებით უფრო დიდი ინტენსივობით უნდა სხივდებოდეს, ვიდრე დედამიწა. „როგორც ჩვენი შედეგები გვთავაზობს, ვარსკვლავის რადიაციული იერიშის გამო, TRAPPIST-1-ის სისტემის პლანეტათა ატმოსფერო დიდწილად განადგურებული უნდა იყოს, ატმოსფერო კი მთავარი ფაქტორია სიცოცხლის ჩასახვისათვის“, — ამბობს ლოები. ლინგამის დ
წაკითხვა

უახლესი